Sáng kiến kinh nghiệm
Người thực hiện: Trịnh Thị Liên-Hiệu trưởng trường TH số 2 Bình Trung
1
PHÒNG GD & ĐT BÌNH SƠN
PHÒNG GD & ĐT BÌNH SƠN
TRƯỜNG TIỂU HỌC SỐ 2 BÌNH TRUNG
TRƯỜNG TIỂU HỌC SỐ 2 BÌNH TRUNG
======o0o=======
======o0o=======
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC HÒA NHẬP
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC HÒA NHẬP
TRẺ KHUYẾT TẬT
TRẺ KHUYẾT TẬTHọ và tên: TRỊNH THỊ LIÊN
Họ và tên: TRỊNH THỊ LIÊN
Sinh ngày: 03/4/1969
Sinh ngày: 03/4/1969
Chức vụ: Hiệu trưởng
Chức vụ: Hiệu trưởng
Đơn vị công tác: Trường TH số 2 Bình Trung
Đơn vị công tác: Trường TH số 2 Bình Trung
Năm học : 2010 -
2011
Sáng kiến kinh nghiệm
PHẦN THỨ NHẤT
PHẦN THỨ NHẤT
NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG
NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
tạo điều kiện cho trẻ em tàn tật được học văn hoá và học nghề phù hợp”
.
.
- Điều 16, pháp lệnh về người tàn tật ngày 30/7/1998 quy định: “
- Điều 16, pháp lệnh về người tàn tật ngày 30/7/1998 quy định: “
Việc học tập
Việc học tập
của trẻ tàn tật được tổ chức, thực hiện bằng các hình thức học hòa nhập trong
của trẻ tàn tật được tổ chức, thực hiện bằng các hình thức học hòa nhập trong
các trường phổ thông, các trường chuyên biệt dành cho người tàn tật, cơ sở nuôi
các trường phổ thông, các trường chuyên biệt dành cho người tàn tật, cơ sở nuôi
dưỡng người tàn tật tại các gia đình”
dưỡng người tàn tật tại các gia đình”
. Trong mục tiêu chiến lược giáo dục trẻ
. Trong mục tiêu chiến lược giáo dục trẻ
khuyết tật là đến năm 2015 hầu hết trẻ khuyết tật Việt Nam có cơ hội bình đẳng
khuyết tật là đến năm 2015 hầu hết trẻ khuyết tật Việt Nam có cơ hội bình đẳng
trong tiếp cận một nền giáo dục có chất lượng và được trợ giúp để phát triển tối đa
trong tiếp cận một nền giáo dục có chất lượng và được trợ giúp để phát triển tối đa
tiềm năng, tham gia và đóng góp tích cực cho xã hội, trong đó mục tiêu cụ thể là đến
tiềm năng, tham gia và đóng góp tích cực cho xã hội, trong đó mục tiêu cụ thể là đến
năm 2010 đảm bảo cho 70% trẻ khuyết tật được đi học.
năm 2010 đảm bảo cho 70% trẻ khuyết tật được đi học.
Thực tế những năm gần đây việc huy động trẻ khuyết tật ra lớp học hòa nhập
Thực tế những năm gần đây việc huy động trẻ khuyết tật ra lớp học hòa nhập
luôn được các cấp, các ngành và địa phương quan tâm. Nhưng vấn đề đặt ra ở đây là
luôn được các cấp, các ngành và địa phương quan tâm. Nhưng vấn đề đặt ra ở đây là
quản lý, giáo dục số trẻ này như thế nào cho có hiệu quả vẫn là mối quan tâm trăn
quản lý, giáo dục số trẻ này như thế nào cho có hiệu quả vẫn là mối quan tâm trăn
trở của các nhà giáo, các nhà quản lý giáo dục. Cho nên việc nâng cao chất lượng
học.
học.
III. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
III. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
1.
1.
Đối tương nghiên cứu
Đối tương nghiên cứu
:
:
- Hoạt động dạy học ở trường tiểu học, các điều kiện đảm bảo chất lượng dạy
- Hoạt động dạy học ở trường tiểu học, các điều kiện đảm bảo chất lượng dạy
học hòa nhập trẻ khuyết tật ở trường tiểu học.
học hòa nhập trẻ khuyết tật ở trường tiểu học.
- Các biện pháp quản lý của nhà trường nhằm nâng cao chất lượng dạy học
- Các biện pháp quản lý của nhà trường nhằm nâng cao chất lượng dạy học
hòa nhập trẻ khuyết tật ở trường tiểu học.
hòa nhập trẻ khuyết tật ở trường tiểu học.
2.
2.
Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu
:
:
- Đề tài được nghiên cứu trong phạm vi hoạt động dạy học và công tác quản lý
- Đề tài được nghiên cứu trong phạm vi hoạt động dạy học và công tác quản lý
hoạt động dạy học hòa nhập trẻ khuyết tật ở trường tiểu học số 2 Bình Trung - huyện
hoạt động dạy học hòa nhập trẻ khuyết tật ở trường tiểu học số 2 Bình Trung - huyện
Bình Sơn.
Bình Sơn.
Dùng phiếu điều tra, thăm dò, phỏng vấn giáo viên và học sinh nhằm tìm ra
Dùng phiếu điều tra, thăm dò, phỏng vấn giáo viên và học sinh nhằm tìm ra
thực trạng và nguyên nhân dẫn đến chất lượng dạy học.
thực trạng và nguyên nhân dẫn đến chất lượng dạy học.
4.
4.
Phương pháp nghiên cứu sản phẩm
Phương pháp nghiên cứu sản phẩm
:
:
Nghiên cứu hồ sơ giáo viên, giáo án để rút ra những kết luận cần thiết cho đề
Nghiên cứu hồ sơ giáo viên, giáo án để rút ra những kết luận cần thiết cho đề
tài.
tài.
Người thực hiện: Trịnh Thị Liên-Hiệu trưởng trường TH số 2 Bình Trung
3
Sáng kiến kinh nghiệm
PHẦN THỨ HAI
PHẦN THỨ HAI
NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
I. NHỮNG VẤN ĐỀ VỀ LÝ LUẬN:
I. NHỮNG VẤN ĐỀ VỀ LÝ LUẬN:
1. Khái niệm chung về trẻ khuyết tật:
1. Khái niệm chung về trẻ khuyết tật:
Trẻ khuyết tật là những trẻ em do những tổn thương về cơ thể hoặc rối loạn
Trẻ khuyết tật là những trẻ em do những tổn thương về cơ thể hoặc rối loạn
những chức năng nhất định gây nên những khó khăn đặc thù trong các hoạt động vui
những chức năng nhất định gây nên những khó khăn đặc thù trong các hoạt động vui
chơi, học tập, lao động.
mọi trẻ em khuyết tật đều có những năng lực nhất định. Từ đó người ta tập trung
quan tâm tìm kiếm những cái mà trẻ khuyết tật có thể làm được. Cũng quan điểm
quan tâm tìm kiếm những cái mà trẻ khuyết tật có thể làm được. Cũng quan điểm
giáo dục này cộng đồng xã hội cần tạo điều kiện cho các em tham gia hoạt động và
giáo dục này cộng đồng xã hội cần tạo điều kiện cho các em tham gia hoạt động và
hòa nhập xã hội, tạo niềm tin lòng tự trọng, ý chí vươn lên để đạt mức chất lượng
hòa nhập xã hội, tạo niềm tin lòng tự trọng, ý chí vươn lên để đạt mức chất lượng
cao nhất mà năng lực của mình cho phép.
cao nhất mà năng lực của mình cho phép.
3. Bản chất của giáo dục hòa nhập:
3. Bản chất của giáo dục hòa nhập:
- Giáo dục cho mọi đối tượng học sinh, không có sự tách biệt giữa học sinh
- Giáo dục cho mọi đối tượng học sinh, không có sự tách biệt giữa học sinh
với nhau, đều được tôn trọng và có giá trị như nhau.
với nhau, đều được tôn trọng và có giá trị như nhau.
- Học sinh học tại nơi thuộc khu vực mình đang sống.
- Học sinh học tại nơi thuộc khu vực mình đang sống.
- Học sinh được bố trí vào lớp học phù hợp với lứa tuổi.
- Học sinh được bố trí vào lớp học phù hợp với lứa tuổi.
- Học sinh với những khả năng khác nhau được học theo nhóm.
- Học sinh với những khả năng khác nhau được học theo nhóm.
- Điều chỉnh chương trình, đổi mới phương pháp dạy học và thay đổi quan
- Điều chỉnh chương trình, đổi mới phương pháp dạy học và thay đổi quan
điểm, cách đánh giá là vấn đề cốt lõi để giáo dục hòa nhập đạt kết quả cao nhất.
điểm, cách đánh giá là vấn đề cốt lõi để giáo dục hòa nhập đạt kết quả cao nhất.
- Lập kế hoạch cho quá trình chuyển tiếp học sinh.
- Lập kế hoạch cho quá trình chuyển tiếp học sinh.
Người thực hiện: Trịnh Thị Liên-Hiệu trưởng trường TH số 2 Bình Trung
4
Sáng kiến kinh nghiệm
2008 – 2009 có 07em, năm học 2009 – 2010 có 06 em và năm học 2010-2011 có 05
2008 – 2009 có 07em, năm học 2009 – 2010 có 06 em và năm học 2010-2011 có 05
em.
em.
2. Thực trạng về giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật ở địa phương:
2. Thực trạng về giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật ở địa phương:
2.1. Nhận thức của cộng đồng:
2.1. Nhận thức của cộng đồng:
- So với trước đây, nhận thức của cộng đồng về trẻ khuyết tật có nhiều tiến bộ
- So với trước đây, nhận thức của cộng đồng về trẻ khuyết tật có nhiều tiến bộ
hơn nhiều. Họ không còn cho rằng trẻ khuyết tật là hậu quả về sự trừng phạt của
hơn nhiều. Họ không còn cho rằng trẻ khuyết tật là hậu quả về sự trừng phạt của
thượng đế, là số phận bất hạnh của những gia đình ăn ở thiếu đạo đức mà hiểu được
thượng đế, là số phận bất hạnh của những gia đình ăn ở thiếu đạo đức mà hiểu được
căn nguyên của trẻ khuyết tật là do ảnh hưởng của môi trường, là do bẩm sinh di
căn nguyên của trẻ khuyết tật là do ảnh hưởng của môi trường, là do bẩm sinh di
truyền…Phần lớn họ đều thừa nhận sự tồn tại của trẻ khuyết tật là một thực tế khách
truyền…Phần lớn họ đều thừa nhận sự tồn tại của trẻ khuyết tật là một thực tế khách
quan. Tuy nhiên việc quan tâm đến trẻ cũng chỉ dừng lại ở chỗ thăm viếng, động
quan. Tuy nhiên việc quan tâm đến trẻ cũng chỉ dừng lại ở chỗ thăm viếng, động
viên. Họ chưa tin vào giáo dục hòa nhập, chưa tin vào khả năng còn lại của trẻ sẽ
viên. Họ chưa tin vào giáo dục hòa nhập, chưa tin vào khả năng còn lại của trẻ sẽ
phát triển đúng hướng khi trẻ đến lớp.
phát triển đúng hướng khi trẻ đến lớp.
- Một số ít phụ huynh không muốn hoặc cấm con mình tiếp xúc với trẻ khuyết
- Một số ít phụ huynh không muốn hoặc cấm con mình tiếp xúc với trẻ khuyết
tật vì sợ trẻ này có thể gây hại hoặc có thể làm ảnh hưởng đến kết quả học tập của
tật vì sợ trẻ này có thể gây hại hoặc có thể làm ảnh hưởng đến kết quả học tập của
con mình. Thậm chí có phụ huynh còn xin cho con mình chuyển sang lớp khác khi
con mình. Thậm chí có phụ huynh còn xin cho con mình chuyển sang lớp khác khi
hơn là giúp đỡ, cá biệt vẫn còn trường hợp một vài cá nhân trêu chọc, xa lánh trẻ
khuyết tật.
khuyết tật.
2.4. Đánh giá chung về thực trạng giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật ở đơn vị:
2.4. Đánh giá chung về thực trạng giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật ở đơn vị:
- Trường tiểu học số 2 Bình Trung năm học 2010-2011 có 30 cán bộ giáo
- Trường tiểu học số 2 Bình Trung năm học 2010-2011 có 30 cán bộ giáo
viên, có 481 học sinh đều là con em nông dân lao động nghèo, trong đó 5 học sinh
viên, có 481 học sinh đều là con em nông dân lao động nghèo, trong đó 5 học sinh
khuyết tật (khối 2 có 01 em khuyết tật trí tuệ, khối 3 có 04 em trong đó 01em bệnh
khuyết tật (khối 2 có 01 em khuyết tật trí tuệ, khối 3 có 04 em trong đó 01em bệnh
tự kỷ, 01 em khuyết tật vận động, 01 em khuyết tật trí tuệ, 01 em đa tật). Giáo viên
tự kỷ, 01 em khuyết tật vận động, 01 em khuyết tật trí tuệ, 01 em đa tật). Giáo viên
có trình độ đạt chuẩn 100%, trong đó trên chuẩn 53,3%, đa số giáo viên có tay nghề
có trình độ đạt chuẩn 100%, trong đó trên chuẩn 53,3%, đa số giáo viên có tay nghề
vững vàng, nhiệt tình trong công tác giảng dạy có tinh thần trách nhiệm cao. Nhà
vững vàng, nhiệt tình trong công tác giảng dạy có tinh thần trách nhiệm cao. Nhà
trương ưu tiên phân công giáo viên trẻ có năng lực, có tâm huyết để giảng dạy lớp
trương ưu tiên phân công giáo viên trẻ có năng lực, có tâm huyết để giảng dạy lớp
hòa nhập. Phần lớn số học sinh khuyết tật ham học và cũng có những tiến bộ nhất
hòa nhập. Phần lớn số học sinh khuyết tật ham học và cũng có những tiến bộ nhất
định.
định.
Bên cạnh đó vẫn còn một số tồn tại:
Bên cạnh đó vẫn còn một số tồn tại:
- Số giáo viên giảng dạy trẻ khuyết tật chưa được đào tạo chuyên sâu để giảng
- Số giáo viên giảng dạy trẻ khuyết tật chưa được đào tạo chuyên sâu để giảng
dạy trẻ khuyết tật, trong trường chỉ có 04 cán bộ giáo viên được tập huấn công tác
dạy trẻ khuyết tật, trong trường chỉ có 04 cán bộ giáo viên được tập huấn công tác
giáo dục trẻ khuyết tật do Sở giáo dục tổ chức và sau đó về tập huấn lại cho giáo
không ai đưa đón trẻ đến trường đặc biệt vào mùa mưa lại càng khó khăn hơn vì hầu
hết gia đình trẻ khuyết tật là nghèo, cha mẹ phải đi làm ăn xa để kiếm tiền.
hết gia đình trẻ khuyết tật là nghèo, cha mẹ phải đi làm ăn xa để kiếm tiền.
Người thực hiện: Trịnh Thị Liên-Hiệu trưởng trường TH số 2 Bình Trung
6
Sáng kiến kinh nghiệm
- Giáo viên ngại theo lớp do đó hằng năm học sinh được đón nhận một giáo
- Giáo viên ngại theo lớp do đó hằng năm học sinh được đón nhận một giáo
viên mới gây tâm lý lo ngại, giáo viên vất vả tìm hiểu về lai lịch, về năng lực nhu
viên mới gây tâm lý lo ngại, giáo viên vất vả tìm hiểu về lai lịch, về năng lực nhu
cầu của trẻ, vả lại không phải giáo viên nào cũng dạy được trẻ khuyết tật (vì trẻ
cầu của trẻ, vả lại không phải giáo viên nào cũng dạy được trẻ khuyết tật (vì trẻ
khuyết tật có khi chỉ thích học một giáo viên mà trẻ mến).
khuyết tật có khi chỉ thích học một giáo viên mà trẻ mến).
- Giáo viên không được đào tạo về chuyên môn, nghiệp vụ nên chưa có kỹ
- Giáo viên không được đào tạo về chuyên môn, nghiệp vụ nên chưa có kỹ
năng tạo ra môi trường thuận lợi kích thích sự ham thích học tập của trẻ. Giáo viên
năng tạo ra môi trường thuận lợi kích thích sự ham thích học tập của trẻ. Giáo viên
tham gia dạy hòa nhập theo kinh nghiệm của bản thân là chủ yếu. Chính vì điều
tham gia dạy hòa nhập theo kinh nghiệm của bản thân là chủ yếu. Chính vì điều
kiện đó cho nên đối tượng trẻ khiếm thính ra lớp viết chữ không thua kém những trẻ
kiện đó cho nên đối tượng trẻ khiếm thính ra lớp viết chữ không thua kém những trẻ
bình thường khác, thậm chí còn viết đẹp hơn nhưng trẻ không hiểu mình viết gì.
bình thường khác, thậm chí còn viết đẹp hơn nhưng trẻ không hiểu mình viết gì.
- Giáo viên soạn giảng đôi lúc không chú ý đến mục tiêu riêng cho trẻ khuyết
- Giáo viên soạn giảng đôi lúc không chú ý đến mục tiêu riêng cho trẻ khuyết
tật mà chỉ soạn theo mục tiêu chuẩn kiến thức của Bộ giáo dục và Đào tạo cho từng
tật mà chỉ soạn theo mục tiêu chuẩn kiến thức của Bộ giáo dục và Đào tạo cho từng
lớp ở bậc tiểu học.
lớp ở bậc tiểu học.
1.1. Xây dựng kế hoạch quản lý giáo dục hòa nhập:
1.1. Xây dựng kế hoạch quản lý giáo dục hòa nhập:
- Khi xây dựng kế hoạch quản lý giáo dục hòa nhập người Hiệu trưởng cần
- Khi xây dựng kế hoạch quản lý giáo dục hòa nhập người Hiệu trưởng cần
xác định nhu cầu cần hỗ trợ cho trẻ khuyết tật. Trong trường hòa nhập với sự có mặt
xác định nhu cầu cần hỗ trợ cho trẻ khuyết tật. Trong trường hòa nhập với sự có mặt
của học sinh khuyết tật và học sinh bình thường, đòi hỏi Hiệu trưởng phải xác định
của học sinh khuyết tật và học sinh bình thường, đòi hỏi Hiệu trưởng phải xác định
được nhu cầu cần đáp ứng để tạo điều kiện cho mọi trẻ có thể tham gia học tập đạt
được nhu cầu cần đáp ứng để tạo điều kiện cho mọi trẻ có thể tham gia học tập đạt
kết quả nhất. Đặc biệt với trẻ khuyết tật việc xác định những điều kiện cần hỗ trợ,
kết quả nhất. Đặc biệt với trẻ khuyết tật việc xác định những điều kiện cần hỗ trợ,
cải thiện từ phía nhà trường, để tạo một môi trường và điều kiện thuận lợi nhất cho
cải thiện từ phía nhà trường, để tạo một môi trường và điều kiện thuận lợi nhất cho
trẻ tham gia vào hoạt động trong nhà trường hiệu quả nhất.
trẻ tham gia vào hoạt động trong nhà trường hiệu quả nhất.
- Khi xác định nhu cầu cần hỗ trợ, Hiệu trưởng phải chú ý đến vấn đề:
- Khi xác định nhu cầu cần hỗ trợ, Hiệu trưởng phải chú ý đến vấn đề:
+ Quan tâm thu thập thông tin về giáo dục hòa nhập tại các trường và địa
+ Quan tâm thu thập thông tin về giáo dục hòa nhập tại các trường và địa
phương khác.
phương khác.
Người thực hiện: Trịnh Thị Liên-Hiệu trưởng trường TH số 2 Bình Trung
7
Sáng kiến kinh nghiệm
+ Thu thập thông tin phản hồi từ phía giáo viên- học sinh và phụ huynh học
+ Thu thập thông tin phản hồi từ phía giáo viên- học sinh và phụ huynh học
sinh.
sinh.
Ngoài những kinh phí cho hoạt động giáo dục chung của nhà trường, người
+ Nội dung hoạt động cho tập thể giáo viên: Thi đua dạy hòa nhập, xây dựng
nhóm giáo viên cốt cán…
nhóm giáo viên cốt cán…
+ Nội dung các tập thể học sinh: đôi bạn cùng tiến, vòng tay bè bạn…
+ Nội dung các tập thể học sinh: đôi bạn cùng tiến, vòng tay bè bạn…
+ Nội dung hoạt động cộng đồng: Nhóm hỗ trợ cộng đồng, nâng cao nhận
+ Nội dung hoạt động cộng đồng: Nhóm hỗ trợ cộng đồng, nâng cao nhận
thức cộng đồng…
thức cộng đồng…
Với mỗi nội dung và hình thức hoạt động Hiệu trưởng cần xác định cách tiến
Với mỗi nội dung và hình thức hoạt động Hiệu trưởng cần xác định cách tiến
hành cho phù hợp và hiệu quả nhất. Các hình thức có thể tập trung vào phát động
hành cho phù hợp và hiệu quả nhất. Các hình thức có thể tập trung vào phát động
phong trào, công tác thi đua, huy động quần chúng, kiểm tra, giám sát…
phong trào, công tác thi đua, huy động quần chúng, kiểm tra, giám sát…
1.2. Tổ chức quản lý giáo dục và xây dựng đội ngũ giáo viên:
1.2. Tổ chức quản lý giáo dục và xây dựng đội ngũ giáo viên:
- Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng của giáo dục vì vậy để đáp ứng
- Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng của giáo dục vì vậy để đáp ứng
được yêu cầu của người học và phù hợp với mục tiêu nâng cao chất lượng dạy học.
được yêu cầu của người học và phù hợp với mục tiêu nâng cao chất lượng dạy học.
Người hiệu trưởng cần xây dựng tập thể sư phạm nhà trường hợp lý về số lượng và
Người hiệu trưởng cần xây dựng tập thể sư phạm nhà trường hợp lý về số lượng và
có chiều sâu về chất lượng.
có chiều sâu về chất lượng.
- Đối với việc phân công phân nhiệm:
- Đối với việc phân công phân nhiệm:
Khi lựa chọn nhân sự và sắp xếp các thành viên cùng cộng đồng hợp tác
Khi lựa chọn nhân sự và sắp xếp các thành viên cùng cộng đồng hợp tác
người Hiệu trưởng cần chú ý tới đặc điểm năng lực chuyên môn, phẩm chất, thái độ
nhiệm chăm sóc giáo dục trẻ khuyết tật.
nhiệm chăm sóc giáo dục trẻ khuyết tật.
Sắp xếp tạo điều kiện để giáo viên được tham gia các lớp bồi dưỡng giáo viên
Sắp xếp tạo điều kiện để giáo viên được tham gia các lớp bồi dưỡng giáo viên
giảng dạy hòa nhập trẻ khuyết tật do ngành tổ chức.
giảng dạy hòa nhập trẻ khuyết tật do ngành tổ chức.
2.
2.
Tổ khối chuyên môn trong công tác giáo dục hòa nhập
Tổ khối chuyên môn trong công tác giáo dục hòa nhập
:
:
- Hiệu trưởng chỉ đạo tổ, khối chuyên môn xây dựng kế hoạch hoạt động
- Hiệu trưởng chỉ đạo tổ, khối chuyên môn xây dựng kế hoạch hoạt động
chung về giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật.
chung về giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật.
- Tham gia xây dựng kế hoạch giáo dục cá nhân cho trẻ khuyết tật.
- Tham gia xây dựng kế hoạch giáo dục cá nhân cho trẻ khuyết tật.
- Thống nhất điều chỉnh kế hoạch bài giảng cho học sinh khuyết tật trên từng
- Thống nhất điều chỉnh kế hoạch bài giảng cho học sinh khuyết tật trên từng
đơn vị lớp.
đơn vị lớp.
- Đưa hoạt động giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật vào nhiệm vụ chung cơ bản
- Đưa hoạt động giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật vào nhiệm vụ chung cơ bản
trong hoạt động chuyên môn của mình.
trong hoạt động chuyên môn của mình.
- Xây dựng và tổ chức các chuyên đề hoạt động về giáo dục hòa nhập trẻ
- Xây dựng và tổ chức các chuyên đề hoạt động về giáo dục hòa nhập trẻ
khuyết tật, bồi dưỡng kỹ năng kiến thức kinh nghiệm dạy trẻ khuyết tật cho các
khuyết tật, bồi dưỡng kỹ năng kiến thức kinh nghiệm dạy trẻ khuyết tật cho các
Để làm được điều này, giáo viên phải tổng hợp thông tin về trẻ từ nhiều yếu
Để làm được điều này, giáo viên phải tổng hợp thông tin về trẻ từ nhiều yếu
tố:
tố:
Người thực hiện: Trịnh Thị Liên-Hiệu trưởng trường TH số 2 Bình Trung
9
Sáng kiến kinh nghiệm
- Thông qua y tế để xác định mức độ nặng nhẹ của từng cá nhân trẻ.
- Thông qua y tế để xác định mức độ nặng nhẹ của từng cá nhân trẻ.
- Thông qua nhóm hỗ trợ cộng đồng và gia đình trẻ để tìm hiểu những thông
- Thông qua nhóm hỗ trợ cộng đồng và gia đình trẻ để tìm hiểu những thông
tin về nhu cầu và năng lực của trẻ .
tin về nhu cầu và năng lực của trẻ .
- Nội dung tìm hiểu về năng lực và nhu cầu trẻ khuyết tật gồm có:
- Nội dung tìm hiểu về năng lực và nhu cầu trẻ khuyết tật gồm có:
+ Sự phát triển về thể chất: Sự phát triển cân đối về cơ thể, khả năng vận
+ Sự phát triển về thể chất: Sự phát triển cân đối về cơ thể, khả năng vận
động, đặc biệt là khả năng tự lao động phục vụ.
động, đặc biệt là khả năng tự lao động phục vụ.
+ Khả năng về ngôn ngữ giao tiếp: đó là khả năng về nghe, nói, vốn từ…
+ Khả năng về ngôn ngữ giao tiếp: đó là khả năng về nghe, nói, vốn từ…
+ Khả năng nhận thức: Khả năng ghi nhớ, tư duy, khả năng hiểu biết về thế
+ Khả năng nhận thức: Khả năng ghi nhớ, tư duy, khả năng hiểu biết về thế
giới tự nhiên xung quanh.
giới tự nhiên xung quanh.
+ Quan hệ xã hội: Đó là các hành vi ứng xử, tình cảm, khả năng hội nhập
+ Quan hệ xã hội: Đó là các hành vi ứng xử, tình cảm, khả năng hội nhập
cộng đồng.
cộng đồng.
+ Môi trường trẻ sinh sống: Trẻ được sống trong môi trường ăn ở, vệ sinh,
Khi xây dựng mục tiêu cho trẻ khuyết tật giáo viên cần kết hợp với phụ huynh
trẻ, nhóm hỗ trợ cộng đồng, y tế,…cùng xây dựng càng chi tiết càng tốt.
trẻ, nhóm hỗ trợ cộng đồng, y tế,…cùng xây dựng càng chi tiết càng tốt.
Mục tiêu cho trẻ khuyết tật có thể là dài hạn (hoặc năm hoặc là nhiều năm)
Mục tiêu cho trẻ khuyết tật có thể là dài hạn (hoặc năm hoặc là nhiều năm)
nhưng cũng có thể là mục tiêu ngắn hạn (học kỳ, tháng, tuần)
nhưng cũng có thể là mục tiêu ngắn hạn (học kỳ, tháng, tuần)
* Lập kế hoạch:
* Lập kế hoạch:
Khi xây dựng mục tiêu xong, căn cứ vào mục tiêu, GV tiến hành xây dựng kế
Khi xây dựng mục tiêu xong, căn cứ vào mục tiêu, GV tiến hành xây dựng kế
hoạch giáo dục. Kế hoạch giáo dục cần được xây dựng dựa vào điểm mạnh của trẻ.
hoạch giáo dục. Kế hoạch giáo dục cần được xây dựng dựa vào điểm mạnh của trẻ.
Vì trẻ chỉ có thể phát triển tốt khi sử dụng thế mạnh của mình.
Vì trẻ chỉ có thể phát triển tốt khi sử dụng thế mạnh của mình.
Có thể xây dựng kế hoạch theo biểu mẫu:
Có thể xây dựng kế hoạch theo biểu mẫu:
Người thực hiện: Trịnh Thị Liên-Hiệu trưởng trường TH số 2 Bình Trung
10
Sáng kiến kinh nghiệm
Nội dung hoạt động
Nội dung hoạt động
Biện pháp
Biện pháp
tiến hành
tiến hành
Thời gian
Thời gian
tiến hành
tiến hành
trẻ khuyết tật.
trẻ khuyết tật.
Ví dụ : Trẻ có khó khăn về nghe (trẻ khiếm thính) sẽ không gặp khó khăn gì
Ví dụ : Trẻ có khó khăn về nghe (trẻ khiếm thính) sẽ không gặp khó khăn gì
trong các môn rèn luyện thể chất, môn Mĩ thuật nhưng lại gặp nhiều khó khăn trong
trong các môn rèn luyện thể chất, môn Mĩ thuật nhưng lại gặp nhiều khó khăn trong
quá trình hình thành và phát triển ngôn ngữ như đối với môn Hát nhạc trẻ cần thay
quá trình hình thành và phát triển ngôn ngữ như đối với môn Hát nhạc trẻ cần thay
thế sang hát bằng cử chỉ, cho nên tùy theo mục tiêu đề ra mà giáo viên có thể giảm
thế sang hát bằng cử chỉ, cho nên tùy theo mục tiêu đề ra mà giáo viên có thể giảm
nhẹ yêu cầu cho phù hợp với năng lực của trẻ. Hay trẻ có khó khăn về học cũng tuỳ
nhẹ yêu cầu cho phù hợp với năng lực của trẻ. Hay trẻ có khó khăn về học cũng tuỳ
theo năng lực của trẻ mà điều chỉnh cho phù hợp (chẳng hạn học sinh bình thường
theo năng lực của trẻ mà điều chỉnh cho phù hợp (chẳng hạn học sinh bình thường
học phép tính cộng trong phạm vi 10 thì trẻ khuyết tật cần học đếm được xuôi ngược
học phép tính cộng trong phạm vi 10 thì trẻ khuyết tật cần học đếm được xuôi ngược
từ 1 đến 10 và làm các phép tính cộng trong phạm vi 5 trở lại bằng cách sử dụng que
từ 1 đến 10 và làm các phép tính cộng trong phạm vi 5 trở lại bằng cách sử dụng que
tính).
tính).
Trẻ bình thường ở mức độ viết bài tập làm văn hoàn chỉnh (mức độ tổng hợp),
Trẻ bình thường ở mức độ viết bài tập làm văn hoàn chỉnh (mức độ tổng hợp),
thì trẻ có khó khăn về học chỉ yêu cầu trả lời các câu hỏi theo dàn ý đã định sẵn
thì trẻ có khó khăn về học chỉ yêu cầu trả lời các câu hỏi theo dàn ý đã định sẵn
(mức độ hiểu)…
(mức độ hiểu)…
Hàng tháng, giữa kỳ, cuối kỳ giáo viên cần kiểm tra đánh giá và đối chiếu với
Hàng tháng, giữa kỳ, cuối kỳ giáo viên cần kiểm tra đánh giá và đối chiếu với
mục tiêu kế hoạch từng môn học đã xây dựng để kịp thời điều chỉnh cho phù hợp,
mục tiêu kế hoạch từng môn học đã xây dựng để kịp thời điều chỉnh cho phù hợp,
cho chính bản thân các em rèn luyện kĩ năng tìm tòi cách thể hiện kiến thức mình
hiểu cho người khác nghe vừa củng cố kiến thức đó.
hiểu cho người khác nghe vừa củng cố kiến thức đó.
- Hỗ trợ lẫn nhau trong đi lại và sinh hoạt: trẻ có khó khăn về vận động rất cần
- Hỗ trợ lẫn nhau trong đi lại và sinh hoạt: trẻ có khó khăn về vận động rất cần
sự giúp đỡ của bạn bè trong việc đi lại và sinh hoạt hàng ngày, thiếu sự hỗ trợ này
sự giúp đỡ của bạn bè trong việc đi lại và sinh hoạt hàng ngày, thiếu sự hỗ trợ này
trẻ khuyết tật gặp không ít khó khăn, thậm chí có khi phải nghỉ học.
trẻ khuyết tật gặp không ít khó khăn, thậm chí có khi phải nghỉ học.
3.5. Sắp xếp vị trí ngồi cho trẻ khuyết tật:
3.5. Sắp xếp vị trí ngồi cho trẻ khuyết tật:
Tuỳ theo loại khuyết tật của trẻ mà giáo viên sắp xếp chỗ ngồi sao cho hợp lý
Tuỳ theo loại khuyết tật của trẻ mà giáo viên sắp xếp chỗ ngồi sao cho hợp lý
nhất, thuận lợi nhất, để trẻ có thể phát huy hết khả năng của mình.
nhất, thuận lợi nhất, để trẻ có thể phát huy hết khả năng của mình.
Thông thường, trẻ khuyết tật được sắp xếp ngồi ở những vị trí sau:
Thông thường, trẻ khuyết tật được sắp xếp ngồi ở những vị trí sau:
- Ngồi nơi học sinh dễ quan sát, giáo viên dễ theo dõi có điều kiện chỉ bảo như
- Ngồi nơi học sinh dễ quan sát, giáo viên dễ theo dõi có điều kiện chỉ bảo như
bàn đầu phía vách tường vì trẻ khuyết tật thường ra lớp muộn nên vóc dáng có thể
bàn đầu phía vách tường vì trẻ khuyết tật thường ra lớp muộn nên vóc dáng có thể
che chắn tầm nhìn của trẻ bình thường.
che chắn tầm nhìn của trẻ bình thường.
- Hoặc trẻ khiếm thị sắp xếp ngồi bàn đầu.
- Hoặc trẻ khiếm thị sắp xếp ngồi bàn đầu.
- Trẻ khuyết tật vận động sắp xếp nơi đầu bàn để trẻ dễ ra vào lớp…
- Trẻ khuyết tật vận động sắp xếp nơi đầu bàn để trẻ dễ ra vào lớp…
3.6 Đánh giá kết quả học tập của trẻ
3.6 Đánh giá kết quả học tập của trẻ
Đánh giá kết quả học tập của trẻ dựa vào nội dung, hình thức học tập đã được
Hiệu trưởng cần tham mưu với chính quyền địa phương thành lập Ban chỉ đạo cấp
Hiệu trưởng cần tham mưu với chính quyền địa phương thành lập Ban chỉ đạo cấp
xã về giáo dục hòa nhập để phối hợp cùng nhà trường trong công tác giáo dục trẻ.
xã về giáo dục hòa nhập để phối hợp cùng nhà trường trong công tác giáo dục trẻ.
IV. MỘT SỐ KẾT QUẢ BƯỚC ĐẦU:
IV. MỘT SỐ KẾT QUẢ BƯỚC ĐẦU:
Qua thực tế áp dụng đề tài
Qua thực tế áp dụng đề tài
“Nâng cao chất lượng giáo dục hòa nhập trẻ
“Nâng cao chất lượng giáo dục hòa nhập trẻ
khuyết tật”
khuyết tật”
trong những năm gần đây đã đạt được những kết quả đáng khích lệ sau:
trong những năm gần đây đã đạt được những kết quả đáng khích lệ sau:
1.
1.
Đối với địa phương và cha mẹ học sinh
Đối với địa phương và cha mẹ học sinh
:
:
Ban chỉ đạo giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật đã quan tâm ủng hộ và phối hợp
Ban chỉ đạo giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật đã quan tâm ủng hộ và phối hợp
tốt trong công tác giáo dục hòa nhập nên đã tạo nhiều thuận lợi cho việc vận động
tốt trong công tác giáo dục hòa nhập nên đã tạo nhiều thuận lợi cho việc vận động
trẻ khuyết tật ra lớp đến nay trên địa bàn có 5/6 học sinh khuyết tật được ra lớp, duy
trẻ khuyết tật ra lớp đến nay trên địa bàn có 5/6 học sinh khuyết tật được ra lớp, duy
chỉ có 1 em khuyết tật nặng không thể ra lớp. Nhờ các phương tiện thông tin (truyền
chỉ có 1 em khuyết tật nặng không thể ra lớp. Nhờ các phương tiện thông tin (truyền
thanh, tổ chức văn nghệ tuyên truyền về giáo dục hòa nhập) nên đã tạo được nhiều
thanh, tổ chức văn nghệ tuyên truyền về giáo dục hòa nhập) nên đã tạo được nhiều
của mình.
của mình.
Hàng năm, nhà trường đều có xét khen thưởng giáo viên có thành tích trong
Hàng năm, nhà trường đều có xét khen thưởng giáo viên có thành tích trong
công tác giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật. Trong 2 năm học 2008 – 2009, 2009 –
công tác giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật. Trong 2 năm học 2008 – 2009, 2009 –
2010 có 02 giáo viên được nhà trường khen tặng danh hiệu này.
2010 có 02 giáo viên được nhà trường khen tặng danh hiệu này.
3.
3.
Đối với học sinh
Đối với học sinh
:
:
Với sự nỗ lực của cán bộ quản lý và đội ngũ giáo viên của trường trong công
Với sự nỗ lực của cán bộ quản lý và đội ngũ giáo viên của trường trong công
tác quản lý giáo dục hòa nhập, trong 2 năm học gần đây học sinh có nhiều tiến bộ rõ
tác quản lý giáo dục hòa nhập, trong 2 năm học gần đây học sinh có nhiều tiến bộ rõ
rệt. Đặc biệt là những kỹ năng hòa nhập cộng đồng. Trẻ không còn sợ sệt hay quậy
rệt. Đặc biệt là những kỹ năng hòa nhập cộng đồng. Trẻ không còn sợ sệt hay quậy
phá như lúc đầu mới vào lớp mà đã dần đi vào nề nếp. Đa số các em thực hiện tốt
phá như lúc đầu mới vào lớp mà đã dần đi vào nề nếp. Đa số các em thực hiện tốt
mục tiêu kế hoạch đề ra: Em học sinh lớp 1 đến nay có thể viết được một số chữ cái,
mục tiêu kế hoạch đề ra: Em học sinh lớp 1 đến nay có thể viết được một số chữ cái,
nhận biết và viết được các chữ số từ 1 đến 5 mà trước đây em không hề biết. Đặc
nhận biết và viết được các chữ số từ 1 đến 5 mà trước đây em không hề biết. Đặc
Người thực hiện: Trịnh Thị Liên-Hiệu trưởng trường TH số 2 Bình Trung
13
Sáng kiến kinh nghiệm
biệt các em khuyết tật biết cùng bạn vui đùa, biết tham gia vào các trò chơi cùng các
V. KẾT LUẬN
Lớp học học hòa nhập có đặc thù riêng. Đó là trong cùng một lớp học, cùng
Lớp học học hòa nhập có đặc thù riêng. Đó là trong cùng một lớp học, cùng
một lúc, giáo viên phải dạy học những học sinh có năng lực, nhận thức khác nhau;
một lúc, giáo viên phải dạy học những học sinh có năng lực, nhận thức khác nhau;
hoạt động dạy học khác nhau về đối tượng học sinh, về mục tiêu, về phương pháp,
hoạt động dạy học khác nhau về đối tượng học sinh, về mục tiêu, về phương pháp,
phương tiện và nhiệm vụ học tập nhưng lại diễn ra trong cùng một phòng học, mang
phương tiện và nhiệm vụ học tập nhưng lại diễn ra trong cùng một phòng học, mang
cùng một tên lớp. Chính vì vậy, cùng một lúc giáo viên phải tổ chức, điều khiển
cùng một tên lớp. Chính vì vậy, cùng một lúc giáo viên phải tổ chức, điều khiển
những quá trình nhận thức khác nhau, đồng thời cũng phải đảm bảo phù hợp với đặc
những quá trình nhận thức khác nhau, đồng thời cũng phải đảm bảo phù hợp với đặc
điểm, nhận thức của từng đối tượng, giải quyết khó khăn xuất hiện trong quá trình
điểm, nhận thức của từng đối tượng, giải quyết khó khăn xuất hiện trong quá trình
học tập từng đối tượng học sinh.
học tập từng đối tượng học sinh.
Chính vì vậy để nâng cao chất lượng giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật đối với
Chính vì vậy để nâng cao chất lượng giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật đối với
cán bộ quản lý nhà trường cần phải: Xây dựng đội ngũ giáo viên có phẩm chất tốt,
cán bộ quản lý nhà trường cần phải: Xây dựng đội ngũ giáo viên có phẩm chất tốt,
có năng lực chuyên môn cao, nhiệt tình trong giảng dạy, có tinh thần trách nhiệm,
có năng lực chuyên môn cao, nhiệt tình trong giảng dạy, có tinh thần trách nhiệm,
yêu nghề mến trẻ, biết quan tâm chia sẻ với trẻ khuyết tật. Có kế hoạch xây dựng bổ
yêu nghề mến trẻ, biết quan tâm chia sẻ với trẻ khuyết tật. Có kế hoạch xây dựng bổ
sung cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học phù hợp với yêu cầu của từng trẻ khuyết
sung cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học phù hợp với yêu cầu của từng trẻ khuyết
tật. Trong công tác điều hành phải phân công phân nhiệm hợp lý. Có kiểm tra đánh
tật. Trong công tác điều hành phải phân công phân nhiệm hợp lý. Có kiểm tra đánh
giá và động viên khen thưởng kịp thời, cần phát huy vai trò tích cực của các thành
dục hòa nhập trẻ khuyết tật.
dục hòa nhập trẻ khuyết tật.
Đề xuất kiến nghị:
Đề xuất kiến nghị:
Để nâng cao chất lượng giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật, tôi có một số kiến
Để nâng cao chất lượng giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật, tôi có một số kiến
nghị như sau:
nghị như sau:
- Bộ Giáo dục và Đào tạo cần hỗ trợ phương tiện thiết bị dạy học phù hợp với
- Bộ Giáo dục và Đào tạo cần hỗ trợ phương tiện thiết bị dạy học phù hợp với
các loại tật dành cho trẻ khuyết tật học hòa nhập ở các trường.
các loại tật dành cho trẻ khuyết tật học hòa nhập ở các trường.
- Mở các lớp tập huấn về giáo dục hòa nhập cho cán bộ, giáo viên và cộng
- Mở các lớp tập huấn về giáo dục hòa nhập cho cán bộ, giáo viên và cộng
đồng.
đồng.
- Tổ chức giao lưu học hỏi kinh nghiệm của các đơn vị điển hình để làm tốt
- Tổ chức giao lưu học hỏi kinh nghiệm của các đơn vị điển hình để làm tốt
công tác giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật.
công tác giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật.
- Có chính sách động viên kịp thời cho giáo viên trực tiếp dạy học sinh khuyết
- Có chính sách động viên kịp thời cho giáo viên trực tiếp dạy học sinh khuyết
tật hòa nhập.
tật hòa nhập.Bình Trung, ngày 06 tháng12 năm 2010
Bình Trung, ngày 06 tháng12 năm 2010
16