Một số giải pháp để làm tốt công tác hướng nghiệp và làm hồ sơ tuyển sinh Đại học-Cao đẳng
A- ĐẶT V Ấ N Đ Ề
Trong những năm gần đây, nền kinh tế nước ta đã có sự khởi sắc về nhiều
mặt, không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân. Để hòa
chung vào xu thế đó, đòi hỏi mỗi người phải luôn trau dồi kiến thức và lựa chọn
một hướng đi đúng đắn trong tương lai cho mình. Chọn trường, chọn nghề đặc
biệt quan trọng đối với các em học sinh lớp 12 bởi vì đó cũng chính là sự lựa
chọn tương lai của các em. Lựa chọn nghề nghiệp đã trở thành mối quan tâm
thường xuyên, chi phối suy nghĩ và hành động của các em. Việc lựa chọn nghề
của học sinh không chỉ xác định hướng đi cuộc đời của mỗi cá nhân mà còn có
tác dụng tới toàn xã hội vì sau đó nó thúc đẩy hoặc kìm hãm sự đóng góp của cá
nhân đối với xã hội. Chọn nghề phù hợp với năng lực, nguyện vọng, hứng thú sẽ
tạo một động lực lớn thúc đẩy cá nhân say sưa, miệt mài, tích cực khám phá và
sáng tạo để họat động tốt trong nghề, ngược lại họ sẽ băn khoăn day dứt trong
suốt cuộc đời. Nhưng để có sự lựa chọn đúng thì quả là vấn đề rất khó đối với lứa
tuổi này vì những kinh nghiệm vốn có của học sinh thường chưa đủ để họ quyết
định con đường lao động tương lai. Sự lựa chọn nghề không chỉ phụ thuộc vào
các đặc điểm tâm lý, sinh lý của các em và những tác động sư phạm của nhà giáo
dục , mà còn phụ thuộc rất nhiều vào yếu tố xã hội. Việc lựa chọn nghề của học
sinh lớp 12 không những được chi phối theo nhu cầu, nguyện vọng của các em,
theo giá trị xã hội của nghề nghiệp mà còn được chi phối bởi giá trị kinh tế của
nghề, tính thiết thực của nghề đối với xã hội.
Hướng nghiệp cho học sinh là công tác, nhiệm vụ quan trọng trong trường
phổ thông. Thông qua hoạt động hướng nghiệp sẽ giúp học sinh hiểu về nghề,
hiểu về chính bản thân mình để có thể lựa chọn cho mình một ngành nghề tương
lai phù hợp với sở thích, năng lực bản thân, hoàn cảnh gia đình, nhu cầu thực tế
của xã hội.
Học sinh lớp 12 cả nước nói chung, cũng như hơn 1,3 vạn học sinh lớp 12
tỉnh Thanh Hóa đang đứng trước một quyết định lớn, được coi như bước ngoặt
cuộc đời của chính các em. Đó là quyết định chọn cho mình một nghề nghiệp
trong tương lai và làm nộp hồ sơ đăng ký dự thi tuyển sinh vào Đại học, Cao
James S.Coleman.
Thời gian từ khi triển khai công tác tuyển sinh đại học cao đẳng đến khi
hoàn tất hồ sơ nạp về Sở GD&ĐT khoảng 1 tháng, đòi hỏi người làm công tác
này phải có kinh nghiệm, làm sao cho thật khoa học, không cập rập về thời gian
và đảm bảo số hồ sơ, số liệu hoàn toàn chính xác tránh những sai xót đáng tiếc
xảy ra.
2. Thực trạng của vấn đề:
Thực tế cho thấy việc thực hiện hoạt động giáo dục hướng nghiệp ở trường
phổ thông còn gặp nhiều khó khăn, chưa mang lại hiệu quả cao. Nguyên nhân là
do các trường thiếu giáo viên hướng nghiệp chuyên trách, hầu hết giáo viên dạy
hướng nghiệp là những giáo viên chủ nhiệm lớp, chưa được đi tập huấn đầy đủ.
Trong khi đó, yêu cầu của giáo dục hướng nghiệp đòi hỏi giáo viên phải có hiểu
biết thực tế sâu, rộng về nhiều ngành, nhiều lĩnh vực, có kỹ năng giao tiếp, thuyết
trình tốt… Thêm vào đó, điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị hỗ trợ giảng dạy
hướng nghiệp còn thiếu.
3
Một số giải pháp để làm tốt công tác hướng nghiệp và làm hồ sơ tuyển sinh Đại học-Cao đẳng
Đa số học sinh lớp 12 thiếu sự hiểu biết đầy đủ về nghề nghiệp cũng như
về đặc điểm bản thân, từ đó dẫn đến việc các em có suy nghĩ sai lệch trong việc
định hướng nghề nghiệp tương lai.
Công tác làm hồ sơ tuyển sinh Đại học – Cao đẳng rất khó khăn, phức tạp.
Thực tế nhiều năm trước đây công tác này chưa được chú trọng và quan tâm đúng
mức do đó vẫn còn nhiều bất cập sai sót cụ thể:
Còn nhiều hồ sơ sai phải trả lại gây khó khăn cho học sinh.
Việc định hướng nghề nghiệp chưa thực hiện liên tục và đúng hướng nên
còn nhiều học sinh chọn trường học phải bỏ để thi lại các trường khác gây lãng
phí về thời gian và tiền của.
Các khâu triển khai còn chậm.
Từ khi được bố trí làm công tác này bản thân nhận thức được tầm quan
trọng trong công tác hướng nghiệp và làm hồ sơ tuyển sinh Đại học – Cao đẳng
- Hướng dẫn cho học sinh cách làm hồ sơ đăng ký dự thi Đại học – cao
đẳng.
- Thu hồ sơ đăng ký dự thi tuyển sinh Đại học – Cao đẳng.
- Phân loại hồ sơ.
- Nhập máy hồ sơ
- Kiểm dò
- Sắp xếp hồ sơ
- Bóc phiếu số 1
- Hoàn thiện hồ sơ và dữ liệu để nạp Sở
Sau khi xác định được công việc cụ thể phải lập kế hoạch công tác.
3.2-Lập kế hoạch công tác:
Kế hoạch là bản dự kiến nội dung, cách thức hành động và phân bố thời gian
để hoàn thành một công việc nhất định.
Với nhiệm vụ của mình là cán bộ Văn thư – Lưu trữ công việc rất nhiều mà
công tác hướng nghiệp và làm hồ sơ tuyển sinh ĐH-CĐ cho học sinh lớp 12 rất
quan trọng, thời gian có hạn để không ảnh hưởng hoặc chồng chéo các công việc
thì tôi lập kế hoạch công tác cụ thể, chi tiết.
Căn cứ để lập kế hoạch:
Căn cứ vào kế hoạch của Sở GD&ĐT, Bộ GD&ĐT lập kế hoạch cụ thể chi
tiết cụ thể.
5
Một số giải pháp để làm tốt công tác hướng nghiệp và làm hồ sơ tuyển sinh Đại học-Cao đẳng
Căn cứ vào kế hoạch của nhà trường.
Kế hoạch cụ thể chi tiết về thời gian: vạch rõ công việc nào cần làm trước,
việc nào làm sau.
Nội dung công việc
Yêu cầu của từng công việc.
Kế hoạch cụ thể:
Ngày/ tháng Nội dung công việc Ghi chú
14/03/2013 Tiếp thu công tác làm hồ sơ tuyển sinh ĐH-CĐ
công tác, nhiệm vụ quan trọng trong trường phổ thông. Thông qua hoạt động
hướng nghiệp sẽ giúp học sinh hiểu về nghề, hiểu về chính bản thân mình để có
thể lựa chọn cho mình một ngành nghề tương lai phù hợp với sở thích, năng lực
bản thân, hoàn cảnh gia đình, nhu cầu thực tế của xã hội. Theo đó, hoạt động
hướng nghiệp ngày càng được coi trọng. Đã có nhiều hình thức hướng nghiệp cho
học sinh, bước đầu mang lại hiệu quả cao, giúp học sinh giảm bớt được lo âu,
căng thẳng khi chọn nghề.
Trong chương trình học chính khóa, các em học sinh lớp 12 cũng được học
2 tiết hướng nghiệp/ 1 tuần. Thông qua chương trình hướng nghiệp chính quy và
các hoạt động lồng ghép nội dung hướng nghiệp vào các môn học khác, học sinh
có điều kiện tìm hiểu thêm ngành nghề, có dịp trao đổi thêm với thầy cô phụ
trách công tác hướng nghiệp về những băn khoăn trăn trỡ của các em về định
hướng nghề nghiệp tương lai. Đây là một kênh hướng nghiệp có tác động rất lớn
đến việc chọn nghề của học sinh, giúp các em lựa chọn được những ngành nghề
vừa sức với khả năng, trình độ học vấn và hoàn cảnh gia đình mỗi em thí sinh.
Việc chọn ngành nghề của học sinh lớp 12 là rất quan trọng bởi phải phụ
thuộc nhiều yếu tố: học lực, sở thích, điều kiện kinh tế gia đình, công việc sau khi
tốt nghiệp đại học Chính vì vậy, những năm gần đây, các Trường THPT nói
chung, trường THPT Tĩnh Gia 1 nói riêng tập trung vào tư vấn rất kỹ cho học
sinh lớp 12 về việc chọn ngành, nghề sau khi tốt nghiệp THPT. Năm học 2012-
2013 Trường THPT Tĩnh Gia 1 thành lập ban hướng nghiệp tuyển sinh có nhiệm
vụ giới thiệu các ngành, nghề cho học sinh, cách làm hồ sơ đăng ký dự thi. Ngoài
tư vấn cho hướng nghiệp cho học sinh, nhà trường đã tổ chức buổi họp phụ
huynh để nhà trường, giáo viên chủ nhiệm có thể thông báo tình hình học tập, tư
vấn để phụ huynh hiểu, giúp con em chọn lựa ngành, nghề phù hợp với năng lực,
sở thích của các em và tình hình kinh tế của gia đình.
Thực tế cho thấy, kênh thông tin được học sinh tin tưởng nhất vẫn là giáo
viên, nhất là vai trò của các giáo viên chủ nhiệm. Nếu giáo viên chủ nhiệm sâu
sát học sinh sẽ hiểu học sinh mạnh và yếu môn nào để có cách tư vấn hợp lý cho
7
"sai một ly đi một dặm". Nên ngoài hướng dẫn cụ thể tôi còn làm mẫu hồ sơ
phát về tận lớp và dán ở bảng thông tin về tuyển sinh đại học, cao đẳng.
8
Một số giải pháp để làm tốt công tác hướng nghiệp và làm hồ sơ tuyển sinh Đại học-Cao đẳng
1. Số phiếu (thí sinh không ghi mục này)
2. Trường đăng ký dự thi
Tên trường: ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC HDT A D340101
Ký hiệu trường Khối thi Mã ngành
Tên ngành: Quản trị kinh doanh Chuyên ngành: Maketing
Lưu ý:
• Nếu thí sinh có nguyện vọng 1 học tại Trường ĐH Hồng Đức thì Mục 3 để
trống.
• Nếu thí sinh có nguyện vọng học ở trường không tổ chức thi (hoặc hệ CĐ của
các trường ĐH) thì sau khi ghi xong Mục 2 (tên trường có tổ chức thi) -không
ghi mã ngành, phải ghi đủ thông tin ở Mục 3.
Ví dụ: Thí sinh dự thi khối D và có nguyện vọng 1 học ngành D340101 của
Trường ĐH Nông Nghiệp Hà Nội. Thí sinh có thể chọn một trường có tổ chức thi
để dự thi - ví dụ: Trường ĐH Kinh tế TP.HCM. Khi đó:
- Mục 2: ghi tên trường có tổ chức thi (Trường ĐH Kinh tế TP.HCM), chính là
trường mà thí sinh sẽ dự thi để có kết quả; ghi ký hiệu trường: KSA, khối thi: A,
không ghi mã ngành.
- Mục 3: ghi tên trường không tổ chức thi mà thí sinh có nguyện vọng theo học.
- Khối thi ghi ở mục 2 và 3 phải giống nhau.
3. Thí sinh có NV1 học tại trường ĐH, CĐ không thi tuyển sinh hoặc hệ CĐ
của trường ĐH, hoặc trường CĐ thuộc các ĐH, sau khi ghi mục 2 phải ghi thêm
mục 3 (xem hướng dẫn chi tiết ở mặt sau phiếu số 2)
Tên trường có nguyện vọng học: DVL A D340101
ĐHDL VĂN LANG Ký hiệu trường Khối thi Mã ngành
Tên ngành: Quản trị kinh doanh Chuyên ngành:
Ví dụ: Thí sinh có nguyện vọng vào học trường ĐH Văn Lang, dự thi khối A và
Nếu không thuộc diện ưu tiên thì để trống. (Các đối tượng được quy định cụ
thể trong “Quy chế tuyển sinh ĐH, CĐ hệ chính quy năm 2013” )
10. Hộ khẩu thường trú
(số nhà, đường, xã/phường, huyện/quận, tỉnh/thành phố):
14 đường Lương Chí, Thị Trấn, Tĩnh Gia, Thanh Hóa
11. Nơi học THPT hoặc tương đương(ghi tên trường và địa chỉ nơi trường
đóng: xã/phường, huyện/quận, tỉnh/thành phố và ghi mã tỉnh, mã trường)
1
1 61 1 2195
Ngà
y
Tháng Nă
m
28 26
Mã
tỉnh
Mã huyện
10
Một số giải pháp để làm tốt công tác hướng nghiệp và làm hồ sơ tuyển sinh Đại học-Cao đẳng
Năm lớp 10: THPT Tĩnh Gia 1, Tiểu khu 4, Thị Trấn, Tĩnh
Gia, Thanh Hóa
28 105
Năm lớp 11: THPT Tĩnh Gia 1, Tiểu khu 4, Thị Trấn, Tĩnh
Gia, Thanh Hóa
28 105
Năm lớp 12: THPT Tĩnh Gia 1, Tiểu khu 4, Thị Trấn, Tĩnh
Gia, Thanh Hóa
Một số giải pháp để làm tốt công tác hướng nghiệp và làm hồ sơ tuyển sinh Đại học-Cao đẳng
• 2 ảnh chân dung cỡ 4x6 kiểu chứng minh thư mới chụp trong vòng 6
tháng (có ghi rõ họ và tên, ngày tháng năm sinh, mã tỉnh/huyện và mã đơn vị
ĐKDT vào mặt sau tấm ảnh), 2 ảnh này để trong một phong bì nhỏ.
• Bản sao các giấy chứng nhận hợp pháp nếu là đối tượng ưu tiên (con liệt
sĩ, con thương binh, con bệnh binh ): Gồm đơn xin hưởng chế độ ưu tiên có xác
nhận của các cấp có thẩm quyền và bản phô tô công chứng thẻ, hồ sơ kèm theo.
• Đối với thí sinh có NV1 học tại các trường ĐH, CĐ không tổ chức thi
hoặc hệ CĐ của các trường ĐH hoặc trường CĐ thuộc các ĐH, hồ sơ có thêm 1
bản photocopy mặt trước phiếu ĐKDT số 1 (không được đồ hay ghi thêm gì vào
bản photocopy này). Bản photocopy này sẽ được xếp thành tập riêng theo nguyện
vọng học của học sinh.
3/ Thu hồ sơ đăng ký dự thi ĐH-CĐ:
Để không ảnh hưởng đến việc học tập của học sinh tôi có kế hoạch thu chi
tiết gửi về các lớp và thời gian thu vào các buổi chiều (nhà trường chỉ học một ca
vào buổi sáng).
Khi thu kiểm tra kỹ nếu có sai sót trả lại cho học sinh làm lại ngay và ký
trả phiếu số 2 cho học sinh giữ để nhận phiếu báo dự thi và phiếu báo điểm thi.
4/ Phân loại hồ sơ:
Khâu phân loại hồ sơ rất vất vả. Sau mỗi buổi thu hồ sơ tôi phân loại ngay để đỡ
ngại. Cụ thể
5/ Nhập dữ liệu:
Sau khi phân loại hồ sơ về các trường đại học theo khối thi, mã ngành, sau đó tiến
hành nhập dữ liệu:
Nhập dữ liệu vào phần mềm đã được tập huấn tại Sở GS&ĐT nên thao tác
này không khó khăn gì. Nhập hết trường này nhập sang trường khác đến khi hết
hồ sơ thì thôi. Công việc này đòi hỏi sự cẩn thận.
6/ Kiểm dò:
- Nhập máy hồ sơ
- Kiểm dò
một nghề thích hợp.
Đưa ra được một thực trạng nhu cầu tư vấn hướng nghiệp của học sinh
THPT
Cung cấp tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu nhu cầu tư vấn hướng
nghiệp của học sinh lớp 12
13
Một số giải pháp để làm tốt công tác hướng nghiệp và làm hồ sơ tuyển sinh Đại học-Cao đẳng
Góp phần làm cơ sở cho việc tổ chức hoạt động tư vấn hướng nghiệp có
hiệu quả.
C- KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ:
1/ Kết luận:
Tuổi trẻ là tương lai dân tộc, rường cột nước nhà, là lực lượng đóng vai trò
nòng cốt trong công cuộc bảo vệ và xây dựng đất nước. Bởi thế học tập và tu
dưỡng đạo đức chính là nhiệm vụ hàng đầu đòi hỏi mỗi cá nhân phải có ý thức,
trách nhiệm cao. Nhưng có kiến thức tốt thôi thì chưa đủ, chúng ta còn cần có kĩ
năng thực hành, áp dụng tri thức vào thực tế một cách hiệu quả, chính vì vậy việc
xác định cho mình con đường đi đúng đắn, lâu dài vừa là cơ hội vừa là thách thức
cho chúng ta. Điều ấy thực sự quan trọng với học sinh lớp 12 sắp bước vào
ngưỡng cửa cuộc đời. Chọn cho mình một trường đại học phù hợp, xác định nghề
nghiệp trong tương lai không phải là một việc dễ dàng, chúng ta luôn phải cân
nhắc, suy nghĩ để đưa ra quyết định thật đúng đắn.
2/ Kiến nghị:
Ðể công tác hướng nghiệp ở nước ta đi vào chiều sâu, đạt được hiệu quả
mong muốn, Giáo dục hướng nghiệp phải được Chính phủ và toàn xã hội quan
tâm đúng mức, được các cấp, các ngành liên quan đề ra những cơ chế chính sách
đồng bộ, hợp lý.
14
Một số giải pháp để làm tốt công tác hướng nghiệp và làm hồ sơ tuyển sinh Đại học-Cao đẳng
Cùng đó, các cơ sở giáo dục và đào tạo cần được đầu tư thích đáng trong
việc tổ chức giáo dục hướng nghiệp.