ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

BÀI TẬP CÁ NHÂN
MÔN: THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ (N03)
CHỦ ĐỀ: HÃY TRÌNH BÀY CÁC PHƯƠNG THỨC
THANH TOÁN CÓ THỂ ÁP DỤNG ĐỐI VỚI
WEBSITE BÁN HÀNG TRỰC TUYẾN TẠI VIỆT
NAM HIỆN NAY.
Huế, ngày 14 tháng 03 năm 2014

MỤC LỤC
DANH MỤC BẢNG, HÌNH, SƠ ĐỒ
4
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT
TMĐT Thương mại điện tử
TTTT Thanh toán trực tuyến
TTĐT Thanh toán điện tử
VĐT Ví điện tử
CTTTT Cổng thanh toán trực tuyến
TĐT Tiền điện tử
5
MỞ ĐẦU
Cùng với sự phát triển của Internet và nhu cầu trao đổi hàng hóa ngày càng cao thì
thương mại điện tử cũng dần xuất hiện và phát triển một cách mạnh mẽ trên thế giới. Tuy
nhiên tại Việt Nam, thương mại điện tử chỉ thực sự phát triển trong vòng 3-4 năm trở lại
đây với sự xuất hiện ngày càng nhiều của các website bán hàng trực tuyến.
Đến cuối năm 2005, Việt Nam đã có khoảng 20.000 website của các doanh nghiệp và
các website sàn giao dịch B2B (marketplace), các website rao vặt, các siêu thị trực tuyến
B2C đua nhau ra đời. Các website này bắt đầu sơ khai với các hình thức quảng bá sản
phẩm trên website, tạo giỏ hàng và hỗ trợ khách hàng trực tuyến. Còn một khâu quan
trọng trong thương mại điện tử là thanh toán vẫn chỉ là thanh toán truyền thống, giao

phí duy trì (khoảng 1 triệu VNĐ/tháng) và đặt cọc ký quỹ phòng chống rủi ro (đến vài
chục triệu VNĐ hoặc 15% doanh số bán hàng trong 6 tháng). Các rào cản này làm cho
việc chấp nhận thanh toán trực tuyến trong giai đoạn 2006-2008 trở nên xa xỉ chỉ phù hợp
với số ít các website vừa và lớn, chưa thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của TMĐT. Đến
cuối năm 2008, đầu năm 2009 NgânLượng.vn ra đời dưới sự hỗ trợ của công ty mẹ là tập
đoàn PeaceSoft Group thực hiện chức năng TTTT vào Website bán hàng hoàn toàn miễn
phí. Kéo theo đó là sự xuất hiện ngày một nhiều các phương thức thanh toán điện tử mới
được áp dụng tại các trang web bán hàng trực tuyến ở Việt Nam như: ví điện tử, SMS
banking, các loại thẻ thanh toán trực tuyến… đã góp phần thúc đẩy quá trình ứng dụng
TMĐT vào việc thực hiện các giao dịch của doanh nghiệp.
Giúp cho TMĐT ở Việt Nam có những bước phát triển mới trong những năm gần
đây.
1.2. Các phương thức thanh toán trực tuyến:
Khi ghé thăm một số trang web mua bán, người tiêu dùng tại Việt Nam hiện có thể
thực hiện thanh toán bằng nhiều hình thức. Các phương thức thanh toán đang được áp
Trang 7
dụng gồm trả tiền mặt khi giao hàng, chuyển khoản qua ngân hàng, gửi tiền qua bưu điện
hoặc chuyển qua hệ thống chuyển tiền quốc tế, thanh toán trực tuyến.
1.2.1. Các phương thức thanh toán truyền thống:
Do sự phát triển của thương mại điện tử ở nước ta còn ở giai đoạn đầu và với một thị
trường mà 97% giao dịch thanh toán vẫn dùng tiền mặt thì hình thức thanh toán truyền
thống được áp dụng khá phổ biến tại các website bán hàng trực tuyến lớn ở Việt Nam. Đó
là phương thức thanh toán được áp dụng bằng cách giao hàng và nhận tiền tại nhà, chuyển
khoản qua ngân hàng hay gửi tiền qua bưu điện…
1.2.1.1. Trả tiền mặt khi giao hàng:
Đây vẫn là hình thức thanh toán chủ yếu khi mua hàng qua các trang web vì đảm bảo
độ an toàn, khách hàng nhận đúng hàng đã đặt mua thì mới trả tiền.

Hình 1: Thanh toán trực tiếp (Nguồn: Internet 07/03/2014)
1.2.1.2. Chuyển khoản ngân hàng:

Biểu đồ 2: Số lượng máy ATM và POS (Nguồn: tổng hợp báo cáo của Ngân hàng
Nhà nước)
Và số lượng máy ATM và POS dùng để phục vụ cho quá trình giao dịch ngày một
tăng cao.
Đều đó chứng tỏ, Việt Nam đang có những bước phát triển đáng kể trong việc thực
hiện giao dịch bằng thanh toán điện tử.
Thanh toán điện tử là việc thanh toán tiền thông qua các thông điệp điện tử thay cho
việc trao tay tiền mặt.
Trang 11
Các phương thức thanh toán trực tuyến đang được áp dụng trên thế giới: Thẻ thanh
toán ( thẻ tín dụng, thẻ mua hàng, thẻ ghi nợ), thẻ thông minh, ví điện tử, tiền điện tử, séc
điện tử, SMS banking, thư tín dụng điện tử, cổng thanh toán trực tuyến…
Các hình thức thanh toán điện tử có thể áp dụng ở Việt Nam:
1.2.2.1. Thẻ thanh toán:
Trong các phương tiện thanh toán điện tử thì thẻ thanh toán được coi là phương tiện
phổ biến nhất gồm: thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ và thẻ mua hàng.
• Thẻ tín dụng – Credit card: thẻ cho phép chủ thẻ chi tiêu tới một hạn mức tín dụng nhất
định. Thanh toán bằng thẻ tín dụng chiếm khoàng 90% tổng giá trị các giao dịch qua
mạng Internet. Chấp nhận thanh toán qua thẻ tín dụng giúp các doanh nghiệp xây dựng
được niềm tin với khách hàng, nâng cao doanh thu bán hàng do cung cấp giải pháp thanh
toán tiện lợi và tiết kiệm cho doanh nghiệp.
Để chấp nhận thanh toán bằng thẻ tín dụng, doanh nghiệp cần đảm bảo tính bảo mật
qua mạng đối với các thông tin thanh toán thông qua giao thức SSL và SET. Tiếp theo,
doanh nghiệp cần có Tài khoản chấp nhận thanh toán điện tự (Merchant Account) và cổng
thanh toán điện tử (Payment Gateway).
Trang 12
Hình 4: Thẻ tín dụng (Nguồn: Internet 07/03/2014)
Hình 5: Quy trình thanh toán điện tử bằng thẻ tín dụng qua mạng (Nguồn: Giáo trình
TMĐT)
• Thẻ ghi nợ - Debit card: thẻ chi tiêu dựa trên số dư tài khoản thẻ hay tài khoản tiền gửi.

các dịch vụ thanh toán bằng thẻ thanh toán.
+ Thẻ công nghệ thông tin: các nhà phát hành thẻ sẽ tận dụng chức năng an toàn của
thẻ thông minh để mở rộng từ thế giới thẻ hiện vật sang thế giới ảo.
+ Thẻ Y tế và phúc lợi xã hội: nhiều nước với hệ thống chăm sóc y tế quốc gia đang
đánh giá và ứng dụng thẻ thông minh để giảm các chi phí liên quan tới việc thực hiện các
dịch vụ y tế và phúc lợi xã hội.
Ví dụ: VietinBank đã phối hợp với ngành y tế xây dựng thành công giải pháp sử dụng
thẻ thông minh để quản lý khám chữa bệnh và thanh toán viện phí.
Tuy nhiên tại Việt Nam, việc ứng dụng thẻ thông minh trong thực hiện các giao dịch
điện tử của các website bán hàng trực tuyến vẫn còn hạn chế và chưa phát triển. Hầu như
chưa có doanh nghiệp nào bán hàng sử dụng hình thức thanh toán kiểu này.
1.2.2.3. Ví điện tử - E-Wallet:
Là một phần mềm trong đó người sử dụng có thể lưu trữ số thẻ tín dụng và các thông
tin các nhân khác. Khi mua hàng trên mạng, người mua hàng chỉ đơn giản kích vào ví
điện tử, phần mềm sẽ tự động điền các thông tin khách hàng cần thiết để thực hiện việc
mua hàng.
Trang 16
Hình 9: ví điện tử (Nguồn: Internet 07/03/2014)
Ví điện tử là một tài khoản điện tử tạo lập trên một vật mang tin (như chip điện tử,
sim điện thoại di động, dữ liệu điện tử,…) nhằm lưu trữ một giá trị tiền tệ được đảm bảo
bằng giá trị tiền mặt tương đương với số tiền được chuyển từ tài khoản tiền gửi thanh toán
của khách hàng hoặc bằng các hình thức khác vào tài khoản tiền gửi ký quỹ của tổ chức
cung ứng dịch vụ ví điện tử tại các ngân hàng để thực hiện các giao dịch thanh toán.
Hình 10: thanh toán qua ví điện tử (Nguồn: Giáo trình Thanh toán trực tuyến thực
trạng và tiềm năng – Mr. Trần Việt Vĩnh)
Tính từ năm 2009 tới nay, nhiều dịch vụ ví điện tử đã ra đời như VietUnion (Payoo),
MobiVi, Smartlink, VNPay, VinaPay và M-Service, VTC Pay. Sau một thời gian các dịch
vụ này đi vào hoạt hàng triệu ví điện tử đã được mở, trong đó Payoo (của VietUnion) với
hơn 32.000 ví, tiếp đó là VNPay với hơn 30.000 ví và MobiVi trên 7.000 ví và cao nhất là
VTC Pay với gần 1 ví.

mobile/SMS banking internet banking

Hình 14: Internet Banking (Nguồn: giáo trình thương mại điện tử)
Trang 20
1.2.2.8. Cổng thanh toán trực tuyến:
Cổng TTTT được ra đời nhằm đáp ứng nhu cầu an toàn và tiện lợi. Chúng giữ chức
năng trung gian giữa người bán và người mua với khả năng bảo mật thông tin cho người
dùng rất là cao.
Các cổng thanh toán trực tuyến lớn tại Việt Nam:
Hình 15: cổng thanh toán trực tuyến (Nguồn: giáo trình thương mại điện tử)
Hình 16: NgânLượng.vn (Nguồn: Internet - 07/03/2014)
Trang 21
Hình 17: BaoKim.vn (Nguồn: internet - 07/03/2014)
Trang 22
Hình 18: Cổng thanh toán Payoo (Nguồn: Ineternet - 07/03/2014)
Hình 19: Cổng thanh toán Onepay (Nguồn: Internet - 07/03/2014)
Trang 23
Hình 20:Cỏng thanh toán SmartLink (Nguồn: Internet - 07/03/2014)
2. Các website bán hàng trực tuyến lớn tại Việt Nam và phương thức thanh toán
được áp dụng:
Top các website được đánh giá là sôi động nhất trong thị trường mua bán trực tuyến
tại Việt Nam tính đến thời điểm hiện tại, bao gồm các website là Diễn đàn mua bán, Rạo
vặt, Groupon, Sàn giao dịch TMĐT v.v với các phương thức thanh toán phong phú, đa
dạng và thuận tiện.
http://chodientu.vn
www.chodientu.vn – sàn giao dịch TMĐT theo mô hình C2C, B2C được nhắc đến
như eBay của Việt Name. Xây dựng trên nền tảng công nghệ E4Portal, chợ điện tử được
VINASA và Bộ Bưu chính – Viễn thông (MPT) đánh giá và xét gắn 1 trong 3 biểu tượng
Trang 24
5 sao khẳng định đẳng cấp quốc tế của một giải pháp CNTT thuần Việt. Chợ điện tử đã