Mức hình phạt cao nhất có thể áp dụng đối với người chưa thành niên
phạm tội không được vượt quá 18 năm tù
2, Trong mọi trường hợp, mức hình phạt cao nhất có thể áp dụng
đối với người chưa thành niên phạm tội không được vượt quá 18
năm tù.
2.1, Người chưa thành niên phạm tội
Người chưa thành niên phạm tội trong pháp luật hình sự Việt Nam
hiện nay chỉ ban gồm người đã đủ 14 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi.
Điều 12 Bộ luật Hình sự quy định:
“1. Người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về
mọi tội phạm.
2. Người từ đủ 14 tuổi trở lên, nhưng chưa đủ 16 tuổi phải chịu
trách nhiệm hình sự về tội phạm rất nghiêp trọng do cố ý hoặc tội
phạm đăc biệt nghiêm trọng”.
Quy định này thể hiện thái độ của Nhà nước đối với người chưa
thành niên phạm tội dồng thời thể hiện yêu cầu của cuộc đấu
tranh phòn chống tội phạm.
Người chưa thành niên là người chưa phát triển đầy đủ về thể chất
cngx như về tâm- sinh lí, trình độ nhận thức và kinh nghiệm sống
của họ còn bị hạn chế, thiếu những điều kiện và bản lĩnh tự lập,
khả năng tự kiềm chế chưa cao. Họ có xu hướng muốn tự khẳng
định, muốn được đánh giá, được tôn trọng, dễ tự ái, tự ti, hiếu
thắng, thiếu kiên nhẫn, nhiều hoài bão, thiếu tính thực tế, dễ bị
kích động, bị lôi kéo vào những hoạt động phiêu lưu, mạo hiểm, dễ
bị tổn thương, nhưng lại dễ thay đổi thích nghi, dễ uốn nắn…Trong
các đặc điểm tâm lý của người chưa thành niên nói trên, ta thấy
hai khuynh hướng nổi bật liên quan đến tội phạm và khả năng giáo
án cho người chưa thành niên phạm tội được hưởng mức án nhẹ
hơn đối với người đã thành niên phạm tội tương ứng.
Thứ năm, án đã tuyên đối với người chưa thành niên phạm tội khi
chưa đủ 16 tuổi không được tính để xác định tái phạm hoặc tái
phạm nguy hiểm.
2.2, Các hình phạt áp dụng đối với người chưa thành niên phạm tội
Luật hình sự quy định các hình phạt được áp dụng đối với người
chưa thành niên phạm tội gồm:
- Cảnh cáo;
- Phạt tiền;
- Cải tạo không giam giữ;
- Tù có thời hạn.
Tử hình và chung thân là những hình phạt cao chính, nghiêm khắc
nhất, chỉ áp dụng đối với người phạm tội đặc biệt nghiêm trọng.
Nhưng khi người chưa thành niên phạm tội, ý thức phạm tội của họ
không cao và họ chịu sự chi phối, ảnh hướng rất lớn từ điều kiện và
hoàn cảnh của xã hội. Do đó, luật hình sự quy định không áp dụng
tử hình và chung thân đối với người chưa thành niên phạm tội.
Các hình phạt bổ sung được quy định trong Bộ luật hình sự trong
mối liên hệ tương hỗ với các hình phạt chính, có tác dụng đảm bảo
cho các mục đích của hình phạt. Người chưa thành niên là người
chưa phát triển đầy đủ cả về thể chất cũng như trí tuệ. Để họ có
khả năng cải tạo, giáo dục tốt hơn và thể hiện tính nhân đạo đối
với họ, luật hình sự quy định không áp dụng hình phạt bổ sung với
người chưa thành niên phạm tội.
Như vậy, hình phạt nặng nhất đối với người chưathành niên là
hình phạt tù có thời hạn.
Theo Điều 74 Bộ luật hình sự quy đinh về hình phạt tù có thời hạn
15 năm tù
- Đối với người đủ 14 đến dưới 16 tuổi khi phạm tội, nếu điều luật
được áp dụng quy định hình phạt tù chung thân hoặc tử hình,thì
mức phạt cao nhất được áp dụng không quá 12 năm tù.
Nếu là tù có thời hạn thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng
cũng không quá một phần hai mức phạt tù mà điều luật quy định trong trường hợp này là không quá 10 năm tù.
Như vậy, mức hình phạt cao nhất có thể được áp dụng đối với
người chưa thành niên từ đủ 16 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi là không
quá 18 năm tù.
Còn đối với người chưa thành niên từ đủ 14 tuổi đến chưa đủ 16
tuổi mức hình phạt cao nhất có thể áp dụng là không quá 12 năm
tù.
Tuy nhiên, về vấn đề quy định hình phạt đối với người chưa thành
niên phạm tội, Điều 74 Bộ luật hình sự còn chưa quy định rõ ràng
về hình phạt áp dụng đối với người chưa thành niên phạm một tội
hay tổng hợp các hình phạt đối với người chưa thành niên phạm
nhiều tội, có thể gây hiểu nhầm về quy định của pháp luật. Vì vậy,
cần phải có quy định chi tiết hơn về vấn đề này để viêc xử lý người
chưa thảnh niên được dễ dàng hơn.