TUẦN 10
Tiết 37
Ngày soạn:……………………
Ngày dạy: ……………………….
Tiếng Việt:
NÓI QUÁ
A. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp HS :
1. Kiến thức:
- Khái niệm nói quá. Tác dụng của biện pháp tu từ nói quá.
- Phạm vi sử dụng biện pháp tu từ nói quá ( chú ý cách sử dụng trong thành ngữ, tục
ngữ, ca dao…)
2. Kĩ năng:
- Vận dụng hiểu biết về biện pháp nói quá trong đọc – hiểu văn bản
- Rèn kĩ năng sử dụng biện pháp tu từ nói quá trong viết văn và trong giao tiếp.
3.Thái độ: Ý thức sử dụng phép tu từ nói quá phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp
B. CHUẨN BỊ:
* GV: SGV + GIÁO ÁN + CHUẨN KIẾN THỨC
- Một số mẫu câu - Bảng phụ.
- Đàm thoại + diễn giảng + thảo luận
* HS: Ôn lại kiến thức tu từ đã học.
C. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
Học phần ghi nhớ
Tìm trong các VB đã học và sẽ học những câu có nói quá và nêu tác dụng.
********************************************************************
Tiết 38 Ngày soạn:……………………
Ngày dạy: ……………………….
Văn bản:
ÔN TẬP TRUYỆN KÝ VIỆT NAM
A. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp HS :
1. Kiến thức:
- Sự giống và khác nhau cơ bản của các truyện kí đã học về các phương diện thể loại,

Những kỉ niệm trong sáng về
ngày đầu tiên được đến trường
đi học.
Tự sự kết hợp trữ tình,
với miêu tả và biểu cảm,
đánh giá. Những hình
ảnh so sánh mới mẻ và
gợi cảm.
Trong lòng
mẹ (Trích t.
thuyết tự thuật
hồi kí Những
ngày thơ ấu)
Nguyên
Hồng
(1918-
1982
1940 Hồi kí
Nổi cay đắng tủi cực và tình
yêu thương mẹ mãnh liệt của
chú bé Hồng khi xa mẹ, khi
được nằm trong lòng mẹ.
Tự sự kết hợp với trữ
tình, với miêu tả và biểu
cảm, đánh giá; sử dụng
hình ảnh so sánh , liên
tưởng.
Cảm xúc và tâm trạng
nồng nàn, mãnh liệt.
Tức nước vỡ

Lão Hạc
(Trích
truyện ngắn
lão Hạc )
Nam
Cao
(1915?-
1951)
1943 Truyện
ngắn
Số phận đau thương và phẩm
chất cao quí của người nông
dân cùng khổ trong xh Việt
Nam trước cách mạng tháng
tám . Thái độ trân trọng của
tác giả với họ .
Tài năng khắc hoạ nhân
vật rất cụ thể, sinh động,
đặc biệt là miêu tả và
phân tích diễn biến tâm
lí của số phận nhân vật ,
cách kể chuyện mới mẻ,
linh hoạt. Ngôn ngữ kể
chuyện rất chân thực,
đậm đà chất nông dân
triết lí nhưng rất giản dị,
tự nhiên.
II. Những điểm giống nhau và khác nhau chủ yếu về ND và NT của các văn bản 2,3,4?
Giống nhau:
- Đều là văn tự sự , là truyện kí hiện đại ( được sáng tác vào thời kì 30-45)

tình yêu thương mẹ của chú bé .
- Phê phán chế độ tàn ác, bất
nhân và ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn,
sức sống tiềm tàng của người phụ
nữ nông thôn.
- Số phận bi thảm của người
nông dân cùng khổ và nhân phẩm
cao đẹp của họ .
- Văn hồi kí chân thực, trữ
tình thiết tha.
- Khắc hoạ nhân vật và
miêu tả hiện thực một cách
chân thực, sinh động.
- Nhân vật được đào sâu tâm
lí, cách kể chuyện tự nhiên,
linh hoạt, vừa chân thực vừa
đậm chất triết lí và trữ tình.
luận)
III. Trong mỗi văn bản trên ( 2,3,4 ) , em thích nhất nhân vật hoặc đoạn văn nào ? Vì sao?
• Giáo viên gợi mở : Đó là đoạn văn nào ? Trong vb nào ? Của tác giả …?
(?) Lí do em thích : về nội dung tư tưởng, về hình thức nghệ thuật, Lí do khác ?
 Trong mỗi bài tập giáo viên có thể cho hs hoạt động nhóm, hệ thống kiến thức sau
đó cho mỗi nhóm lên thuyết trình – hs nhận xét – giáo viên nhận xét góp ý tổng kết.
4. Củng cố: Giải thích ý nghĩa câu thành ngữ Tức nước vỡû bờ . Câu thành ngữ ấy được
chọn làm nhan đề cho đoạn trích học có thoả đáng không ? Vì sao ?
5. Dặn dò: Về nhà học những kiến thức đã ôn tập
Soạn bài “ Thông tin về ngày trái đất năm 2000”
*************************************************************
Tiết 39 Ngày soạn:……………………
Ngày dạy: ……………………….

3. Bài mới:
Hoạt động1: Giới thiệu bài:
Bảo vệ môi trường sống quanh ta, rộng hơn là bảo vệ Trái đất – ngôi nhà chung của mọi
người – đang bị ô nhiểm nặng nề là một nhiệm vụ khoa học, xã hội, văn hoá vô cùng quan trọng đối với nhân dân toàn thế
giới cũng là nhiệm vụ của mỗi người chúng ta. Một trong những việc làm cụ thể và cần thiết hằng ngày là hạn chế thấp
nhất đến mức không dùng các loại bao bì bằng ni lông. Vì sao vậy? Thông tin về Ngày trái đất năm 2000 sẽ giải thích,
thuyết minh giúp chúng ta hiểu.
Hoạt động 2: HD tìm hiểu nội dung bài
HD đọc- Tìm hiểu chung
GV giới thiệu:VB được soạn thảo dựa trên bức thông điệp của 13 cơ
quan nhà nước và tổ chức phi chính phủ, phát đi ngày 22/4/2000
nhân lần đầu tiên việt nam tham gia Ngày trái đất.
Gọi hs đọc vb
Yêu cầu đọc rõ ràng , chú ý đến các thuật ngữ chuyên
môn cần phát âm chính xác
Giải thích từ khó : 7 chú thích sgk
- VB được viết theo thể loại gì, viết về
vấn đề gì?
- VB này chia làm mấy phần? Nêu nội
dung từng phần ?
HD phân tích VB
Gọi hs đọc phần 1
(?) Theo dõi phần mở bài cho biết: Những
sự kiện nào được thông báo?
(?) Vậy vb này nhằm thuyết minh cho sự
kiện nào?
(?) Nhận xét về cách trình bày các sự kiện
đó ?
- Thuyết minh bằng các số liệu cụ thể
- Đi từ thông tin khái quát đến thông tin cụ thể

- Phần2(tiếp theo đến ô nhiễm nghiêm trọng
đối với môi trường): phân tích tác hại của việc
sử dụng bao ni lông và những biện pháp
- Phần3( còn lại): Kiến nghị về việc bảo vệ
môi trường.
II. PHÂN TÍCH:
1. Thông báo về Ngày trái đất:
- Ngày 22 /4 hằng năm là Ngày Trái Đất mang
chủ đề bảo vệ môi trường; có 141 nước tham
dự, năm 2000 VN tham gia chủ đề “một ngày
không sử dụng bao bì ni lông”

 Thế giới rất quan tâm đến vấn đề bảo vệ
môi trường, Việt Nam cùng hành động.
2. Tác hại của việc dùng bao bì ni lông và
những biện pháp hạn chế sử dụng chúng:
a. Tác hại:
- Gây ô nhiễm môi trường
- Làm ảnh hưởng nặng đến tự nhiên: sói mòn,
động vật bị chết…
- Làm ô nhiễm thực phẩm, gây tác hại cho não
và là nguyên nhân gây ung thư phổi
- Khí độc thải ra (khi đốt) gây ngộ độc , ngất,
khó thở, nôn ra máu, các dị tật bẩm sinh cho
trẻ sơ sinh
-  Thuyết minh bằng giải thích, phân
tích, chứng minh => Vừa mang tính khoa học,
vừa mang tính thực tiễn, sáng rõ , ngắn gọn,
nên dễ hiểu, dễ nhớ
lông ?

(?) Tại sao nhiệm vụ chung được nêu
trước , hành động cụ thể nêu sau ?
(?) Các câu cầu khiến : Hãy cùng nhau quan tâm hãy
bảo vệ trái đất …hãy cùng nhau hành động . Dùng cuối
vb có ý nghĩa gì ?
- Khuyên bảo, yêu cầu, đề nghị mọi người hạn chế
dùng bao ni lông để góp phần giữ gìn sự trong sạch
của môi trường, trái đất
HD tổng kết
(?) Vb nhật dụng Thông tin về ngày trái
đất năm 2000 đem lại cho em những hiểu
biết mới mẻ nào về việc Một ngày không
dùng bao ni lông

(?) Em dự định sẽ làm gì để thông tin này
đi vào đời sống, biến thành hành động cụ
thể? (Học sinh tự bộc lộ)
b. Tình hình “hành xử” bao bì ni-lông hiện
nay:
- Vứt bừa bãi xuống các nguồn nước, vào
thùng rác công cộng, lên mặt đường, vườn,
chợ, bãi công cộng.
- Chôn lấp thành bãi lớn (như ở Sóc Sơn, Việt
Trì) cũng sẽ gặp tác hại như đã nói trên
- Tái chế : cũng gặp khó khăn nan giải
c. Biện pháp:
- Hạn chế tối đa dùng bao ni lông
- Thông báo cho mọi người hiểu về hiểm hoạ
của việc lạm dụng bao ni lông đối với môi
trường sức khoẻ con người

- Tác dụng của biện pháp tu từ nói giảm nói tránh.
2. Kỹ năng:
- Phân biệt nói giảm nói tránh với nói không đúng sự thật.
- Sử dụng nói giảm nói tránh đúng lúc, đúng chổ để tạo lời nói lịch sự trang nhã
3. Thái độ: Ý thức học tập nghiêm túc
B. CHUẨN BỊ:
- GV: Bảng phụ. Mẫu câu.
PPDH TC: - Đàm thoại + diễn giảng + thảo luận nhom
- HS: Tìm hiểu bài.
C. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1. Ổån định tổ chưcù
2. KT bài cũ: Thế nào là nói quá? Cho vd. Sử dụng N/quá trong khi nói, viết có tác dụng gì ?
3. Bài mới : Từ lớp 6 đến nay , các em đã được học những phép tu từ nào ?
Hoạt động 1: Giới thiệu bài
Hoạt động 2: Hướng dẫn tìm hiểu bài mới
Hoạt động của GV&HS Nội dung
HD Tìm hiểu khái niệm và tác dụng của
nói giảm nói tránh
Gọi hs đọc vd –GV treo bảng phụ.
(?) Giải nghĩa về cách dùng từ in đậm trong vd
1, 2 ,3và giải thích tại sao người viết, người nói
lại dùng cách diễn đạt đó?
(?) Hãy tìm thêm những cách nói giảm nói
tránh khi nói về cái chết? ( Bỏ mạng, qui tiên,
từ trần )
Gọi hs đọc vd 4,5,
(?) Vì sao trong câu văn này tác giả lại dùng từ
“ bầu sữa” mà không dùng từ khác ?
(?) Lấy thêm một vài vd nữa để minh hoạ?
Tiểu tiện

tu từ nói giảm nói tránh ?( HSTLN)
- Trong những trường hợp cần thết phải bộc lộ tư tưởng, quan điểm của
mình thì nên nói thẳng hoặc khi phải trình bày tường thuật một vấn đề gì đó
để tránh cho người nghe có sự hiểu lầm thì cần nói đúng sự thật.
Hướng dẫn luyện tập
(?) Bài tập 1 yêu cầu điều gì ?
(?) Nêu yêu cầu bài tập 2 , 3
* Chú ý : Nói giảm nói tránh có nhiều cách nói
+ Dùng các từ đồng nghĩa , đặc biệt là các từ HV
+ Dùng cách nói phủ định từ trái nghĩa :
Anh ấy hát dở – anh ấy hát chưa được hay lắm
+ Dùng cách nói vòng : Em còn học kém lắm – em cần cố gắng nhiều
hơn
+ Nói trống ( nói tỉnh lược)
ông ấy sắp chết – ông ấy chỉ nay mai thôi
II. LUYỆN TẬP:
Bài tập 1: đi nghĩ, chia tay, khiếm thị, Có
tuổi, Đi bước nữa .
Bài tập 2 :
Những câu đúng: a 2; b 2 ; c 1 ; d 1 ; e 2
Bài tập 3: Bài thơ của anh dở lắm.
– Bài thơ của anh chưa được hay
- Cái áo bạn may xấu quá – cái áo bạn
may chưa được đẹp lắm.
- Bạn học kém qua – bạn học chưa được
tốt
4. Củng cố: Qua bài học này em rút ra thêm cho mình kinh nghiệm gì khi nói và viết?
5. Dặn dò: Học phần ghi nhớ . Soạn bài “ Câu ghép”- Đọc và trả lời câu hỏi (SGK)
Chuẩn bị kiểm tra văn.
********************************************************************