ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN
1. Tên học phần: Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - LêNin (Học
phần 2)
2. Mã học phần:
3. Số tín chỉ: 03
4. Trình độ: cho sinh viên năm thứ I
5. Phân bổ thời gian:
+ Lên lớp lý thuyết 45 tiết
+ Tham quan thực tế
+ Tự học, tự nghiên cứu 15 tiết
6. Điều kiện tiên quyết: Sinh viên phải học xong Những nguyên lý cơ bản của
chủ nghĩa Mác Lê nin (Học phần I)
7. Mục tiêu của học phần:
a. Xác lập cơ sở lý luận cơ bản nhất để có thể tiếp cận nội dung môn
học Tư tưởng Hồ Chí Minh và Đường lối cách mạng của Đảng
CSVN, hiểu biết nền tảng tư tưởng của Đảng. Từ đó nắm vững chủ
trương đường lối của Đảng trong công cuộc đổi mới và xây dựng đất
nước theo con đường XHCN.
b. Từng bước xác lập thế giới quan, nhân sinh quan và phương pháp
luận chung nhất để tiếp cận các khoa học chuyên ngành được đào
tạo. Nâng cao tư duy lý luận của sinh viên, giúp sinh viên vận dụng
kiến thức chuyên ngành để chủ động tích cực giải quyết những vấn đề
kinh tế chính trị xã hội theo đúng đường lối chính sách của Đảng và
pháp luật của nhà nước.
c. Xây dựng niềm tin, lý tưởng cách mạng cho sinh viên: lý tưởng
CNXH, niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng.
8. Mô tả vắn tắt nội dung học phần: Nội dung môn học bao gồm 6 chương
Chương IV: Học thuyết giá trị
Chương V: Học thuyết giá trị thặng dư
Chương VI: Học thuyết kinh tế về chủ nghĩa tư bản độc quyền và chủ
nghĩa tư bản độc quyền nhà nước
Động), báo nhân dân, báo Sài gòn giải phóng,…
11. Tiêu chuẩn đánh giá sinh viên: (tối thiểu gồm 4 mục, tổng các mục là
100%)
A. Đánh giá quá trình: 50%
1. Dự lớp: 10%
2. Kiểm tra 10%
3. Làm việc nhóm(trao đổi xây dựng bài, thuyết trình, thảo luận tại lớp)
10%
4. Tham quan thực tế, viết thu hoạch 5%
5. Tự học: báo cáo bằng viết một tiểu luận 15%
B. Thi kết thúc học phần: 50%
Tổng 100%
12.Thang điểm: 10/10
13. Nội dung chi tiết học phần: Đề cương chi tiết môn NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN
CỦA CHỦ NGHĨA MÁC - LÊNIN/ HỌC PHẦN 2. HỆ TÍN CHỈ
Ngày
(số
tiết)
Nội dung giảng dạy
(tên chương, phần, phương pháp
giảng dạy)
Tài liệu đọc
(chương, phần)
Chuẩn bị
của sinh
viên
(bài tập,
thuyết
trình, giải
bản của chủ nghĩa Mác -
LêNin(Bộ GD&ĐT, NXB
Chính trị quốc gia, 2011),
tr.191 - 225
2.Tài liệu hướng dẫn ôn tập
Môn Nguyên lý cơ bản của
chủ nghĩa Mác - LêNin
HP2, Khoa lý luận chính
trị, trường Đại học kinh tế
tp Hồ chí Minh. 2010 từ
câu 1 đến câu 17.
3.Giáo trình Kinh tế chính
trị Mác - LêNin, Bộ Giáo
dục và Đào tạo, NXB
CTQG, HN, 2006.
4.Văn kiện ĐHĐCSVN lần
thứ XI
Sinh viên tự nghiên cứu
chương IV trong giáo trình
trước khi đến lớp
Tình huống:
liên hệ thực
tiễn nền
kinh tế Việt
Nam hiện
nay
- Bài tập 1 -
3
với
thực
tiễn
Việt
Nam,
khẳng
định
phải
phát
triển
mạnh
mẽ
kinh tế
thị
trường
đh
XHCN
ở nước
ta
Ngày
(số
tiết)
Nội dung giảng dạy
(tên chương, phần, phương pháp
giảng dạy)
Tài liệu đọc
(chương, phần)
Chuẩn bị
của sinh
viên
b) Tác dụng của quy luật giá trị
hướng
XHCN ở
nước ta. Để
hiểu khái
quát về
hàng hóa,
hai thuộc
tính của
hàng hóa,
hai mặt lao
động sản
xuất hàng
hóa, tiền tệ,
giá cả, ưu
thế, hạn chế
của kinh tế
hàng hóa,
sự huy động
mọi nguồn
lực của các
thành phần
kinh tế để
phát triển
KTTT ở
nước ta.
Sau tham
quan SV
viết 1 bài
thu hoạch
viên hướng dẫn và tổng kết)
1. Lịch sử ra đời và bản chất
của tiền tệ
a) Sự phát triển của các hình thái
giá trị
b) Bản chất của tiền tệ
2. Các chức năng của tiền tệ
a) Chức năng thước đo giá trị
b) Chức năng phương tiện lưu
thông
c) chức năng phương tiện cất trữ
d) Chức năng phương tiện thanh
toán
e) Chức năng tiền thế giới
*Tổng kết chương IV, ôn tập, giải đáp
thắc mắc của chương IV.
Sinh viên
thuyết trình
III. Tiền tệ
Sinh viên
chuẩn bị
câu hỏi cho
những vấn
đề còn thắc
mắc của
chương IV
Buổi 4
(4 tiết)
Chương V
HỌC THUYẾT GIÁ TRỊ THẶNG DƯ
(4 tiết)
I. SỰ CHUYỂN HÓA CỦA TIỀN
THÀNH TƯ BẢN
1. Công thức chung của tư
bản
2. Mâu thuẫn của công thức
chung của tư bản
3. Hàng hóa sức lao động
a) Sức lao động và điều kiện
để sức lao động trở thành hàng hóa
b) Hai thuộc tính của hàng
hóa sức lao động
II. QUÁ TRÌNH SẢN XUẤT
GIÁ TRỊ THẶNG DƯ TRONG
CNTB
1. Ví dụ về sản xuất giá trị
thặng dư và rút ra kết luận
a) Ví dụ về sản xuất giá trị
thặng dư của nhà tư bản
b) Kết luận
2. Tư bản
a) Tư bản và bản chất của tư
bản
b) Cách phân chia tư bản
3. Tỷ suất giá trị thặng dư và
khối lượng giá trị thặng dư
a) Tỷ suất giá trị thặng dư
b) Khối lượng giá trị thặng dư
đối với nền
kinh tế
nước ta
hiện nay?
- Ở nước ta
có còn tồn
tại thành
phần kinh
tế tư bản tư
nhân
không?
- Tìm hiểu
sự vận dụng
của Đảng ta
vững
học
thuyết
giá trị
thặng
dư của
Mác.
Khẳng
định
được
bản
chất
của
CNTB.
Nhận
thức
(bài tập,
thuyết
trình, giải
quyết tình
huống…)
Đáp
ứng
mục
tiêu
Buổi 6
(4 tiết)
b) Phương pháp sản xuất giá trị
thặng dư tương đối
5. Sản xuất giá trị thặng dư là quy
luật kinh tế cơ bản của CNTB
Phương pháp: Giảng viên thuyết giảng
kết hợp với nêu vấn đề và đối thoại với
sinh viên.
III. TIỀN CÔNG TƯ BẢN CHỦ
NGHĨA(Sinh viên làm việc nhóm, xây
dựng bài, thuyết trình, giảng viên hướng
dẫn và tổng kết)
1. Bản chất kinh tế của tiền công
TBCN
2. Hai hình thức cơ bản của tiền công
TBCN
3. Tiền công danh nghĩa và tiền công
thực tế
IV. SỰ CHUYỂN HÓA CỦA GIÁ
TRỊ THẶNG DƯ THÀNH TƯ BẢN -
phần V
chương V
Ngày
(số
tiết)
Nội dung giảng dạy
(tên chương, phần, phương pháp
giảng dạy)
Tài liệu đọc
(chương, phần)
Chuẩn bị
của sinh
viên
(bài tập,
thuyết
trình, giải
quyết tình
huống…)
Đáp
ứng
mục
tiêu
thuyết trình, giảng viên hướng dẫn và
tổng kết)
1. Tuần hoàn và chu chuyển của tư
bản
a) Tuần hoàn của tư bản
b) Chu chuyển của tư bản
c) Tư bản cố định và tư bản lưu động
2. Tái sản xuất và lưu thông của tư
thuyết trình
phần VIcủa
chương V
Ngày
(số
tiết)
Nội dung giảng dạy
(tên chương, phần, phương pháp
giảng dạy)
Tài liệu đọc
(chương, phần)
Chuẩn bị
của sinh
viên
(bài tập,
thuyết
trình, giải
quyết tình
huống…)
Đáp
ứng
mục
tiêu
thành giá cả sản xuất
3. Sự phân chia giá trị thặng dư giữa
các tập đoàn tư bản
a) Tư bản thương nghiệp và lợi nhuận
thương nghiệp
b) Tư bản kinh doanh tiền tệ
b1)Tư bản cho vay và lợi tức
Sinh viên tự nghiên cứu
giáo trình chương VI trước
khi đến lớp:
1. Giáo trình Nguyên lý cơ
bản của chủ nghĩa Mác -
LêNin(Bộ GD&ĐT, NXB
Chính trị quốc gia, 2011),
tr.316 - 357
2. Tài liệu hướng dẫn ôn
tập Môn Nguyên lý cơ bản
của chủ nghĩa Mác - LêNin
HP2, Khoa lý luận chính
-Tìm hiểu
những mặt
tích cực và
hạn chế của
CNTB độc
quyền, mâu
thuẫn cơ
bản của
CNTB, ý
nghĩa của
việc nghiên
cứu đối với
nước ta.
Sinh
viên
cần
nhận
thức
b) Tư bản tài chính và đầu sỏ tài
chính
c) xuất khẩu tư bản
d) Sự phân chia thế giới về kinh tế
giữa các tổ chức tư bản độc quyền quốc
tế
e) Sự phân chia thế giới về lãnh
thổ giữa các cường quốc đế quốc
3. Sự hoạt động của quy luật
giá trị và quy luật giá trị thặng dư
trong giai đoạn CNTB độc quyền
a) Quan hệ giữa độc quyền và
cạnh tranh trong giai đoạn CNTB độc
quyền
b) Sự biểu hiện của quy luật giá
trị và quy luật giá trị thặng dư trong
giai đoạn CNTB độc quyền
II. CHỦ NGHĨA TƯ BẢN ĐỘC
QUYỀN NHÀ NƯỚC
1. Nguyên nhân hình thành
CNTB độc quyền nhà nước
2. Bản chất của CNTB độc
quyền nhà nước
3. Những biểu hiện chủ yếu của
CNTB độc quyền nhà nước
a) Sự kết hợp về nhân sự giữa tổ
chức độc quyền và nhà nước
b) Sự hình thành và phát triển sở
hữu độc quyền nhà nước
c) Sự điều tiết kinh tế của nhà
chính
trị đối
với
nước ta
hiện
nay.
Ngày
(số
tiết)
Nội dung giảng dạy
(tên chương, phần, phương pháp
giảng dạy)
Tài liệu đọc
(chương, phần)
Chuẩn bị
của sinh
viên
(bài tập,
thuyết
trình, giải
quyết tình
huống…)
Đáp
ứng
mục
tiêu
III. NHỮNG NÉT MỚI TRONG SỰ
PHÁT TRIỂN CỦA CNTB HIỆN
ĐẠI(Sinh viên làm việc nhóm, xây
dựng bài, thuyết trình, giảng viên hướng
b) Nền kinh tế đang có xu hướng
chuyển từ kinh tế công nghiệp sang
kinh tế tri thức
c) Sự điều chỉnh về QHSX và quan hệ
Sinh viên
thuyết trình
phần III
của chương
VI.
Ngày
(số
tiết)
Nội dung giảng dạy
(tên chương, phần, phương pháp
giảng dạy)
Tài liệu đọc
(chương, phần)
Chuẩn bị
của sinh
viên
(bài tập,
thuyết
trình, giải
quyết tình
huống…)
Đáp
ứng
mục
tiêu
giai cấp
vấn đề còn
thắc mắc
của chương
VI).
Ngày
(số
tiết)
Nội dung giảng dạy
(tên chương, phần, phương pháp
giảng dạy)
Tài liệu đọc
(chương, phần)
Chuẩn bị
của sinh
viên
(bài tập,
thuyết
trình, giải
quyết tình
huống…)
Đáp
ứng
mục
tiêu
Buổi 8
(4 tiết)
Chương VII
SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA GIAI
CẤP CÔNG NHÂN VÀ CÁCH
MẠNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
tổng kết)
1. Cách mạng xã hội chủ nghĩa
và nguyên nhân của nó
a) Khái niệm cách mạng XHCN
Sinh viên tự nghiên cứu
giáo trình chương VII trước
khi đến lớp:
1. Giáo trình Nguyên lý cơ
bản của chủ nghĩa Mác -
LêNin(Bộ GD&ĐT, NXB
Chính trị quốc gia, 2011),
tr.361 - 419
2. Tài liệu hướng dẫn ôn
tập Môn Nguyên lý cơ bản
của chủ nghĩa Mác - LêNin
HP2, Khoa lý luận chính
trị, trường Đại học kinh tế
tp Hồ chí Minh. 2010 từ
câu 1 đến câu 11, câu 27-
29,31,35.
3. Giáo trình Chủ nghĩa xã
hội khoa học, Bộ Giáo dục
và Đào tạo, NXB CTQG,
HN, 2006.
4. Tham khảo chương III.
Tư tưởng Hồ Chí Minh về
CNXH và con đường quá
độ lên CNXH ở VN.
Giáo trình Tư tưởng Hồ
Chí Minh (Bộ GD & ĐT,
thuyết trình
phần II
chươngVII
Liên hệ với
cách mạng
XHCN ở
Sinh
viên
nhận
thức và
khẳng
định sứ
mệnh
lịch sử
của
GCCN,
GCCN
VN.
Vai trò
lãnh
đạo của
ĐCS,
ĐCS
VN đối
với
cách
mạng
XHCN
ở VN.
Chính
Đáp
ứng
mục
tiêu
b) Nguyên nhân của cách mạng
XHCN
2. Mục tiêu, động lực và nội
dung của cách mạng XHCN
a) Mục tiêu của cách mạng
XHCN
b) Động lực của cách mạng
XHCN
c) Nội dung của cách mạng
XHCN
3. Liên minh giữa giai cấp
công nhân với giai cấp nông dân và
các tầng lớp lao động khác trong cách
mạng XHCN
a) Tính tất yếu và cơ sở khách
quan của liên minh giữa giai cấp công
nhân với giai cấp nông dân và các tầng
lớp lao động khác trong cách mạng
XHCN
b) Nội dung và nguyên tắc cơ
bản của liên minh giữa giai cấp công
nhân với giai cấp nông dân và các tầng
lớp lao động khác trong cách mạng
XHCN
III. HÌNH THÁI KINH TẾ - XÃ HỘI
CỘNG SẢN CHỦ NGHĨA(Giảng viên
do,
hạnh
phúc và
phát
triển
toàn
diện.
Ngày
(số
tiết)
Nội dung giảng dạy
(tên chương, phần, phương pháp
giảng dạy)
Tài liệu đọc
(chương, phần)
Chuẩn bị
của sinh
viên
(bài tập,
thuyết
trình, giải
quyết tình
huống…)
Đáp
ứng
mục
tiêu
b) Giai đoạn thấp của hình thái
kinh tế - xã hội CSCN: chủ nghĩa xã hội
c) Giai đoạn cao của hình thái
(chương, phần)
Chuẩn bị
của sinh
viên
(bài tập,
thuyết
trình, giải
quyết tình
huống…)
Đáp
ứng
mục
tiêu
Buổi 9
(4 tiết)
\
Chương VIII
NHỮNG VẤN ĐỀ CHÍNH TRỊ - XÃ
HỘI CÓ TÍNH QUY LUẬT TRONG
TIẾN TRÌNH CÁCH MẠNG XÃ
HỘI CHỦ NGHĨA
I. XÂY DỰNG NỀN DÂN CHỦ
XHCN VÀ NHÀ NƯỚC XHCN
Phương pháp: Giảng viên thuyết giảng
kết hợp với nêu vấn đề và đối thoại với
sinh viên.
1. Xây dựng nền dân chủ
XHCN
a) Quan niệm về dân chủ và nền
dân chủ
4. Văn kiện Đại hội
XI( Đảng cộng sản Việt
Nam- NXB Chính trị quốc
gia)
5. Tham khảo: Chương VI:
Tư tưởng Hồ Chí Minh về
dân chủ và xây dựng nhà
nước của dân do dân vì
dân. Giáo trình Tư tưởng
Hồ Chí Minh (Bộ GD &
ĐT, NXB Chính trị quốc
gia, 2009).
-Tìm hiểu
sự vận dụng
lý luận của
chủ nghĩa
Mác-LêNin
đối với các
lý luận
trong
chương
VIII.
-Vấn đề dân
chủ ở VN,
dân chủ ở
địa phương
nơi sinh
viên đang
sống biểu
hiện như
giáo.
Ngày
(số
tiết)
Nội dung giảng dạy
(tên chương, phần, phương pháp
giảng dạy)
Tài liệu đọc
(chương, phần)
Chuẩn bị
của sinh
viên
(bài tập,
thuyết
trình, giải
quyết tình
huống…)
Đáp
ứng
mục
tiêu
Buổi10
(4 tiết)
dựng bài, thuyết trình, giảng viên hướng
dẫn và tổng kết)
1. Khái niệm nền văn hóa
XHCN
a) Khái niệm văn hóa và nền
văn hóa
b) Khái niệm nền văn hóa xã hội
b) Vấn đề tôn giáo trong tiến trình xây
6. Tham khảo: Chuyên đề
II: Nền dân chủ XHN và
quá trình xây dựng nền dân
chủ XHCN ở nước ta hiện
nay, trong sách Một số
chuyên đề những nguyên lý
cơ bản của CN Mác .tập
III NXB Chính trị quốc
gia, 2008.
7. Tham khảo Giáo trình
Tư tưởng Hồ Chí Minh (Bộ
GD & ĐT, NXB Chính trị
quốc gia, 2009). Chương
VIITư tưởng Hồ Chí Minh
về, văn hóa, đạo đức và
xây dựng con người mới.
- Liên hệ
vấn đề xây
dựng nền
văn hóa ở
nước ta .
Như thế nào
là người
sinh viên có
văn hóa.
Tìm hiểu
giá trị văn
hóa UEH.
Sinh viên
trình, giải
quyết tình
huống…)
Đáp
ứng
mục
tiêu
dựng CNXH
c) Các nguyên tắc cơ bản của chủ
nghĩa Mác - LêNin trong việc giải quyết
vấn đề tôn giáo
*Tổng kết chương VIII, ôn tập, giải
đáp thắc mắc của chương VIII.
(Sinh
viênchuẩn
bị câu hỏi
cho những
vấn đề còn
thắc mắc
của chương
VIII).
Buổi11
(4 tiết)
Chương IX
CHỦ NGHĨA XÃ HỘI HIỆN THỰC
VÀ TRIỂN VỌNG
I. CHỦ NGHĨA XÃ HỘI HIỆN
THỰC
1. Cách mạng Tháng Mười Nga và
mô hình chủ nghĩa xã hội hiện thực
Tài liệu đọc
(chương, phần)
Chuẩn bị
của sinh
viên
(bài tập,
thuyết
trình, giải
quyết tình
huống…)
Đáp
ứng
mục
tiêu
a) Cách mạng Tháng Mười Nga
b) Mô hình chủ nghĩa xã hội
đầu tiên trên thế giới
2. Sự ra đời của hệ thống XHCN và
những thành tựu của nó
a) Sự ra đời và phát triển của
hệ thống các nước CNXH
b) Những thành tựu của CNXH
hiện thực
II. SỰ KHỦNG HOẢNG, SỤP ĐỔ
CỦA MÔ HÌNH CNXH Ở LIÊN XÔ
VÀ NGUYÊN NHÂN CỦA NÓ
1. Sự khủng hoảng và sụp đổ của mô
hình CNXH ở Liên Xô
2. Nguyên nhân dẫn đến sự khủng
hoảng và sụp đổ của mô hình CNXH
của CNTB,
mâu thuẫn
cơ bản của
CNTB.
Tìm hiểu về
công cuộc
cải tổ đổi
mới nền
kinh tế ở
VN và
Trung quốc
CNTB,
CNXH
là
tương
lai của
XH loài
người.
Muốn
xây
dựng
thành
công
CNXH
nhân tố
con
người
là quyết
định,
cần
quyết tình
huống…)
Đáp
ứng
mục
tiêu
Giảng viên giảng khái quát, sinh viên
làm việc nhóm, xây dựng bài, thuyết
trình, giảng viên hướng dẫn và tổng kết.
*Tổng kết chương IX, ôn tập, giải đáp
thắc mắc của chương IX.
Toàn bộ chương trình, sinh viên làm
2 bài kiểm tra ngắn gọn, trong quá
trình học, không báo trước: trắc
nghiệm, tự luận,
có sử dụng tài liệu
Kết thúc chương trình:
1. Giảng viên giải đáp thắc mắc nội
dung bài học.
2. Giảng viên thông báo điểm quá
trình cho sinh viên, giải đáp thắc
mắc.
(Sinh
viênchuẩn
bị câu hỏi
cho những
vấn đề còn
thắc mắc
của chương