Một số biện pháp dạy tập đọc nhạc ở lớp 4-5 Giáo viên: Võ Thanh Đậm
ĐỀ TÀI:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP DẠY TẬP ĐỌC NHẠC
CHO HỌC SINH LỚP 4- 5
1
Một số biện pháp dạy tập đọc nhạc ở lớp 4-5 Giáo viên: Võ Thanh Đậm
PHẦN MỞ ĐẦU
I. Lý do chọn đề tài
Việc giáo dục một con người toàn diện không chỉ giáo dục cho họ có đạo đức tốt,
có trình độ hiểu biết, nắm chắc các kiến thức khoa học và xã hội mà còn phải giáo
dục cho họ biết nhìn nhận, phân biệt, biết thưởng thức cái đẹp và biết làm đẹp cho
cuộc sống nói chung, cuộc sống của mình nói riêng.Vì vậy, có thể nói rằng giáo
dục thẩm mỹ cho con người là không thể thiếu được.
Mà một trong những con đường giáo dục thẩm mỹ nhanh và hiệu quả nhất là
giáo dục thông qua các môn học nghệ thuật.Trong đó Âm nhạc có vị trí rất quan
trọng. Đặc biệt trong những năm gần đây, bộ giáo dục và đào tạo đã điều chỉnh nội
dung giáo dục nghệ thuật trong nhà trường và coi đây là môn học bắt buộc, trong
đó có môn Âm nhạc.
Âm nhạc là phương tiện hiệu quả nhất trong giáo dục thẩm mỹ, đặc biệt là ở
bậc tiểu học, thông qua môn học này đã hình thành cho các em những kiến thức
ban đầu về ca hát, về kiến thức Âm nhạc, đặc biệt là trang bị cho các em có một thế
giới tinh thần thoải mái hơn, giúp các em phát triển toàn diện hơn, từ đó giúp các
em học tốt các môn học khác.
Ở lớp 4- 5 ngoài việc học hát các em còn được tập đọc các bài tập đọc nhạc
với các hình tiết tấu đơn giản như : Nốt trắng, nốt đen, móc đơn, được ghép lời ca
theo nhạc và được làm các bài tập nhạc và vậy việc học âm nhạc ở lớp 4 của học
sinh Tiểu học đã bắt đầu chuyển sang một giai đoạn mới. Các em trực tiếp được
tiếp xúc với các nốt nhạc trên khuông nhạc có khoá son đó là một phân môn mới,
phân môn Tập đọc nhạc. Bên cạnh đó việc rèn luyện khả năng nghe âm nhạc chuẩn
xác, phát triển tai nghe góp phần vào việc giáo dục văn hóa âm nhạc cho các em là
điều rất cần thiết .

tuyệt đối như những con số nhưng lại đòi hỏi người học phải có sự yêu thích, sự
đam mê thậm chí là một chút cái gọi là “năng khiếu”, điều này không phải học sinh
nào cũng có được. Học Âm nhạc mang đến cho học sinh những phút giây thư giãn,
thoải mái, học mà chơi, chơi mà học. Thông qua những câu nhạc, những lời ca, Âm
nhạc giúp các em nhận thức những hình tượng âm thanh, giai điệu, kích thích cảm
xúc của các em, giúp các em cảm thụ những giai điệu qua từng bài nhạc, từng câu
nhạc.
Vậy làm thế nào để các em đọc đúng được bài tập đọc nhạc? Trước tiên các
em phải nắm vững kiến thức về Âm nhạc, vị trí các nốt nhạc trên khuông nhạc
tương ứng với độ cao âm thanh, các hình nốt nhạc tương ứng độ dài, giúp các em
hiểu và phân biệt được những âm thanh cao, thấp, dài, ngắn với lực độ khác nhau,
tốc độ thể hiện khác nhau. Để các em có hứng thú trong học tập, người giáo viên
cần tạo cho các em có một tâm trạng thoải mái, một hứng thú tràn đầy khi học âm
nhạc. Để làm được việc đó, một trong nhiều yếu tố quan trọng là người giáo viên
phải truyền tải chính xác các kiến thức về Âm nhạc.
Là giáo viên được bồi dưỡng chuyên ngành Âm nhạc Tiểu học, qua thời gian
trực tiếp giảng dạy bộ môn, bản thân ít nhiều đã đúc kết được những kinh nghiệm
trong công tác, tôi nhận thấy thực tế việc học tập và tiếp thu các kiến thức của môn
học, đặc biệt là kiến thức đọc và ghi chép nhạc của các em là chưa cao, nhiều em
4
Một số biện pháp dạy tập đọc nhạc ở lớp 4-5 Giáo viên: Võ Thanh Đậm
còn rất lúng túng. Trước những hạn chế thực tại, tôi xin đưa ra một số kinh nghiệm
hướng dẫn các em học tập đọc nhạc khá hiệu quả mà tôi đã tiến hành mấy năm nay.
II. Cơ sở thực tiển
Đa số các em học sinh Trường Tiểu học Lại Sơn là học sinh tạm trú, việc học
bị vắng đoạn do chuyển theo cha mẹ sinh sống theo mùa, bãi, trình độ nhận thức
không đồng đều, nhiều nhược điểm khi học tập. Vì vậy người giáo viên phải từng
bước giúp các em có được sự tự tin, nắm được các kiến thức, các kỹ năng cơ bản từ
đó giúp các em phát triển tai nghe và khả năng thể hiện tốt các bài tập đọc nhạc.
Những năm trước đây, việc đầu tư trang thiết bị cho môn học còn hạn chế.

- Mức độ cảm nhận âm nhạc của trẻ không đồng đều.
IV. Nội dung cần giải quyết
Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến thực trạng như đã nói ở trên nhưng có
những nguyên nhân chủ yếu sau đây:
- Do giáo viên chưa có khả năng đọc nhạc tốt để làm mẫu cho học sinh, chưa
nắm được cụ thể trình độ “đọc” của học sinh, chuẩn bị bài dạy thiếu chu đáo.
- Giáo viên chưa coi trọng việc rèn đọc nhạc cho học sinh nên khi dạy mới
chỉ hướng dẫn cách đọc chung chung, chưa cụ thể và không phát huy được tính tích
cực học tập của học sinh.
- Phụ huynh học sinh chỉ chú trọng vào các môn, phân môn khác còn xem
nhẹ môn Âm nhạc.
- Phần hướng dẫn cách đọc ở SGV một số bài còn chung chung chưa cụ thể.
- Cơ sở vật chất, phòng đọc, phòng chức năng, phòng thư viện của một số
trường chưa được đầu tư, quan tâm đúng mức.
V. Các biện pháp để giải quyết vấn đề
Để có một tiết học nhạc hiệu quả, gây hứng thú cho học sinh trước tiên người
giáo viên phải xây dựng nề nếp học tập ngay từ bài học đầu tiên. Cụ thể như xác
6
Một số biện pháp dạy tập đọc nhạc ở lớp 4-5 Giáo viên: Võ Thanh Đậm
định thái độ, ý thức học tập đối với môn Âm nhạc. Ở lớp 3, các em đã được làm
quen với các kí hiệu Âm nhạc: các hình nốt, khuông nhạc, khóa Son, đọc 8 bài tập
đọc nhạc ở lớp 4, sang lớp 5, các kỹ thuật đó được duy trì và nâng cao hơn một
bước. Vì vậy, giáo viên phải nắm vững các phương pháp và các bước trong giảng
dạy để truyền thụ lại cho các em các kiến thức của bài học cũng như phát triển các
kỹ năng đã có của các em một cách tốt nhất.
1. Xây dựng phương pháp tập đọc nhạc:
Ở lớp 3, học sinh mới làm quen với các kí hiệu ghi nhạc: khóa Son, khuông
nhạc, một số hình nốt nhạc, vị trí các nốt nhạc trên khuông nhạc, … đặc biệt vị trí
các nốt nhạc trên khuông nhạc rất quan trọng, nó quyết định cho việc đọc nhạc của
học sinh ở các lớp trên, vì vậy để cho dễ nhớ tôi đã cho học sinh ghi nhớ bằng các

phải được thực hiện theo đúng các bước theo trình tự nhất định. Sau khi giới thiệu
bài tập đọc nhạc, nếu như ở tập hát, bước đầu tiên là luyện thanh thì ở tập đọc nhạc
sẽ phải là luyện tập cao độ. Cho các em đọc lại cao độ của các nốt nhạc không chỉ
giúp các em khởi động giọng mà còn giúp các em nhớ vị trí các nốt trên khuông
nhạc và cảm nhận cao độ các nốt so với nhau. Muốn các em thực hiện tốt bài
tập, giáo viên phải đưa ra yêu cầu để các em tìm hiểu, nhận xét bài nhạc, bài
tập đọc nhạc có mấy nốt? gồm nốt gì? Rút ra thang âm cho học sinh đọc, có thể
hoán đổi vị trí các nốt nhạc để học sinh tìm tòi ở mức độ cao hơn nhằm kiểm
tra tai nghe của các em. Về trường độ gồm những hình nốt gì? Rút ra hình tiết
tấu chung của bài tập cho học sinh đọc tiết tấu. Trong bài có sử dụng các ký
hiệu Âm nhạc nào? mục tiêu của giai đoạn này là làm thế nào để các em nắm
và thể hiện được hình tiết tấu chủ đạo của bài. Việc thể hiện tiết tấu phải được
kết hợp theo nhiều hình thức, có thể là vừa đọc vừa vỗ tay, vừa đọc vừa gõ đệm
nhạc cụ. Hình thức thể hiện cũng có thể là cả lớp, theo tổ nhóm, cá nhân xen
kẽ. Khi các em đã thực hiện tốt tiết tấu của bài, giáo viên đàn để các em nghe
8
Một số biện pháp dạy tập đọc nhạc ở lớp 4-5 Giáo viên: Võ Thanh Đậm
và cảm nhận giai điệu theo tiết tấu, Đây là lúc bắt đầu tập đọc bài nhạc, tập đọc
từng câu theo đàn, giáo viên sửa lỗi truyền miệng. Luyện tập củng cố theo
nhóm, tổ hoặc cá nhân. Khi các em đọc đúng cao độ, trường độ của bài, mới
chuyển sang ghép lời ca. Để các em có cảm nhận tốt hơn trong việc ghép lời ca
với nhạc, giáo viên nên cho các em tự ghép lời, sau đó, giáo viên đàn giai điệu
và hát mẫu lời ca để các em nghe, so sánh. Giáo viên bắt nhịp, học sinh đọc lại
nhạc và ghép lời ca. Giáo viên đàn lại từng câu, sửa lỗi cho các em. Giai đoạn
này đòi hỏi sự kết hợp luyện tập nhịp nhàng giữa đọc nhạc, hát lời và gõ đệm
nhạc cụ. Cuối cùng là việc đánh giá, đây là giai đoạn động viên khích lệ các em
học tập. Phải thường xuyên động viên học sinh, việc động viên giúp cho các
em chưa thể hiện bài tập đọc nhạc tốt sẽ cố gắng học tập hơn.
2. Tăng cường luyện đọc nhạc ở trên lớp:
Ở những khâu lên lớp cơ bản, trong thời gian cho phép giáo viên có thể tăng

học sinh tập luyện để thể hiện năng khiếu của mình. Bởi vì tập luyện là yếu tố quan
10
Một số biện pháp dạy tập đọc nhạc ở lớp 4-5 Giáo viên: Võ Thanh Đậm
trọng hàng đầu để đảm bảo cho học sinh thành công khi đọc trước người nghe. Khi
luyện tập giáo viên cần chỉ ra những nốt khó đọc, những “điểm nút” trong bài đòi
hỏi học sinh phải hiểu được mới tìm cách thể hiện điều đó trong cách đọc. Trong
bước tập luyện, học sinh phải thảo luận, nhận xét về cách đọc, giải thích vì sao đọc
như thế là chưa hay, đọc như thế là chưa đúng.
Bước 8: Chia nhóm đọc ghép lời ca phối hợp
Bước 9: Thực hiện trò chơi củng cố qua bài TĐN cho 5 em học sinh mỗi
em mang tên một nốt nhạc.Trình bày bài tập đọc nhạc theo yêu cầu của giáo viên.
Việc tổ chức trò chơi bắt buộc các em phải nhớ vị trí và cao độ của nốt mình
mang tên để đọc nhạc và ghép lời bài TĐN. Nếu em nào đọc sai cao độ, tên nốt thì
em đó xuống để bạn khác lên thay thế và trò chơi kết thúc khi các em đọc nhạc một
cách thành thạo
Cuối cùng GV nhận xét chung về giờ học, lưu ý học sinh những chỗ cần luyện
đọc thêm và trước khi kết thúc tiết học cho học sinh nghe một bạn đọc hay nhất lớp
đọc lại bài tập đọc nhạc vừa học. Nếu có băng của nghệ sĩ ( hoặc giáo viên có năng
khiếu) thì càng tốt. Như vậy cách đọc và nội dung của bài tập đọc nhạc một lần nữa
được khắc sâu trong trí nhớ các em
Lưu ý: Cũng như phần dạy hát giáo viên không nên dừng lại quá lâu để sửa
chữa cho các em đọc kém, đọc sai để tạo sự tập trung cho cả lớp. Trong bất kỳ tình
huống “xấu” nào giáo viên không nên gây tâm lý tự ti vào khả năng ca hát và TĐN
của học sinh. Phải luôn hình thành và củng cố lòng tự tin, động viên khuyến khích
kịp thời. Giáo viên phải luôn quan tâm sát sao tới học sinh trong khi học bài cần
thường xuyên nhắc nhở tư thế ngồi, khi đọc các âm cao thì lực đẩy hơi to và mạnh,
còn khi âm vực thấp thì lực đẩy hơi nhỏ và khẽ. Quá trình thực hành nghe hát, nghe
đọc nhạc và được thực hành nhiều lần sẽ giúp các em nâng cao được khả năng ca
hát và đọc nhạc của bản thân. Các em phải được thực hành nhiều trong tiết học
dưới sự hướng dẫn của giáo viên, thường xuyên được chơi trò chơi âm nhạc. Đồng

trong những ngày lễ và có giải thưởng. Để làm được điều đó cần có sự phối hợp
12
Một số biện pháp dạy tập đọc nhạc ở lớp 4-5 Giáo viên: Võ Thanh Đậm
của tập thể giáo viên trong nhà trường, vì vậy giáo viên cần tham mưu đề xuất với
các giáo viên trong tổ, khối và BGH để xây dựng phong trào này.
5. Phối hợp với gia đình để rèn đọc nhạc cho học sinh:
Để rèn đọc nhạc cho học sinh bên cạnh tổ chức các giờ dạy trên lớp thật chu
đáo giáo viên cần gặp gỡ trao đổi với phụ huynh, hướng dẫn và tư vấn để bố mẹ
biết cách giúp đỡ, kèm cặp con mình khi học ở nhà đặc biệt là đối với những em kĩ
năng đọc nhạc còn yếu. Hàng tuần, hàng tháng thông qua sổ liên lạc giáo viên và
phụ huynh trao đổi các thông tin để giáo viên có những phương pháp dạy học cụ
thể phù hợp với từng đối tượng học sinh.
6. Tổ chức các giờ đọc nhạc ngoại khóa:
Ngoài những bài tập đọc đã được biên soạn trong chương trình Tiểu học,
học sinh cần nắm được các thông tin cập nhật hàng ngày liên quan đến cuộc sống
thường ngày của các em và cần được tiếp xúc với các tác phẩm âm nhạc khác. Các
nhà trường cần tổ chức các giờ đọc nhạc ngoại khóa, vì thông qua các giờ học này
ngoài nhiệm vụ cung cấp vốn hiểu biết còn có tác dụng rèn đọc nhạc cho các em,
rèn cho các em kỹ năng hát đúng và hay các bài hát mà mình yêu thích. GV cần
tham mưu đề xuất với BGH và địa phương để xây dựng các phòng đọc, phòng thư
viện và mua sắm thêm các tài liệu, sách báo, sắp xếp thời khóa biểu hợp lí.
7. Thường xuyên bồi dưỡng về chuyên môn nghiệp vụ:
Trong sinh hoạt chuyên môn hầu hết giáo viên thường chú ý bàn đến việc đổi
mới phương pháp giảng dạy, giải toán mà chưa chú ý hoặc xem nhẹ đến việc dạy
Tập đọc nhạc. Vì vậy cần phải đổi mới trong sinh hoạt chuyên môn sao cho thiết
thực, hiệu quả: ngoài những nội dung cần thiết bồi dưỡng hàng tuần như giải toán,
làm các bài tập Tiếng Việt, các tổ chuyên môn trong nhà trường cần tập trung vào
nâng cao chất lượng bài soạn; trao đổi góp ý, phổ biến kinh nghiệm cách dạy bài
13
Một số biện pháp dạy tập đọc nhạc ở lớp 4-5 Giáo viên: Võ Thanh Đậm

thành(A)
Hoàn thành
tốt( A+)
31 em SL 3 9,7% 13 42% 15 48,3%

Đánh giá kết quả bài tập đọc nhạc số 8- Lớp 5A cuối năm:
Tổng số
Đánh giá
Chưa hoàn
thành(B)
Hoàn
thành(A)
Hoàn thành
tốt(A+)
31 em SL 0 % 13 42% 18 58%
PHẦN KẾT LUẬN
14
Một số biện pháp dạy tập đọc nhạc ở lớp 4-5 Giáo viên: Võ Thanh Đậm
Xuất phát từ thực trạng khả năng nhận thức tiếp thu những kiến thức đặc thù
của bộ môn âm nhạc, tôi đã lựa chọn và đưa vào thực tế những phương pháp giảng
dạy của mình trên cơ sở bám sát chương trình hướng dẫn của Bộ giáo dục - Đào tạo
và tôi đã thu được những kết quả đáng kể. Qua quan sát thực tế nhận thấy các em
yêu thích bộ môn hơn, hào hứng học tập hơn. Đặc biệt là kết quả học tập cũng như
chất lượng của công tác phong trào văn hoá văn nghệ đã nâng lên rõ rệt, các em
mạnh dạn hơn, tự tin hơn trong việc tham gia các hoạt động văn nghệ của trường
cũng như phong trào văn hoá văn nghệ của huyện nhà.
Bên cạnh những kết quả đạt được đó tôi tích luỹ được một số kinh nghiệm
sau:
- Phải có lòng yêu nghề, tận tâm, tận tuỵ với công tác giảng dạy, cống hiến
hết mình cho sự nghiệp giáo dục và đào tạo

………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
17