PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN TIÊN YÊN
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ĐÔNG NGŨ
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

PHÁT TRIỂN SỨC NHANH CHO HỌC SINH KHỐI LỚP 8 – 9
THÔNG QUA GIẢNG DẠY CHẠY NHANH
Người thực hiên : Lê Văn Nguyên
Tổ tự nhiên
Năm học 2007 – 2008
1
I. PHẦN MỞ ĐẦU
Trong thời đại ngày nay, lượng thông tin ngày càng tăng và nhiều
đến mức không thể dung nạp hết, vì vậy tri thức dạy - học trong nhà
trường phải là những kiến thức cơ bản hiện đại, sát thực tiễn, dùng làm
chìa khoá để mở cánh cửa khoa học, là cái vốn mà thế hệ trẻ có thể vận
dụng vào cuộc sống, tiếp tục học tập, tự bồi dưỡng và tiếp thu các quá
trình đào tạo tiếp theo trong suốt cuộc đời. Muốn vậy, ngay từ khi còn
đang học trong nhà trường, học sinh cần phải là chủ thể của hoạt động dạy
- học. Học sinh phải luôn tự giác, tích cực, sáng tạo trong quá trình học để
chiếm lĩnh tri thức, hình thành và phát triển kĩ năng. Giáo viên với vai trò
chủ thể của hoạt động dạy, phải lấy học sinh làm trung tâm, dạy cho học
sinh cách học, cách chiếm lĩnh nội dung môn học.
Để làm tốt chức năng giảng dạy và giáo dục của mình thì người
giáo viên nói chung và người giáo viên thể dục nói riêng phải có những
phẩm chất và năng lực như: thế giới quan khoa học, nhân sinh quan tiên
tiến, có trình độ chuyên môn nghiệp vụ vững vàng, có trình độ văn hoá
sâu rộng, có tư duy mới luôn tìm tòi nghiên cứu để đưa ra phương pháp
giảng dạy phù hợp đáp ứng yêu cầu của chuyên môn. Đồng thời, người
giáo viên thể dục cần phải có một phẩm chất đạo đức tốt, tâm lí tốt, trí
tuệ, tình cảm và ý chí nữa. Tất cả những đặc điểm đó có sự liên quan mật
thiết với nhau để tạo thành một cấu trúc thống nhất nhằm nâng cao kết quả

với học sinh. Để phát huy được lượng vận động của học sinh, số lần tập và
cường độ vận động thì trước tiên phải đặc biệt chú ý đến vai trò của người
giáo viên trong quá trình lên lớp. Đối với môn Thể dục, khó khăn nhất đối
với giáo viên là phương pháp giảng dạy cho từng bài. Để tiết học đạt được
hiệu quả cao thì người giáo viên cần lựa chọn và vận dụng phương pháp,
xác định các hình thức lên lớp, tổ chức các hoạt động thích hợp, sử dụng
đồ dùng thiết bị phù hợp với tiết dạy và điều kiện cơ sở vật chất của nhà
trường nhằm tăng thời gian tập luyện thực tế cho học sinh, phát huy tối đa
tính tích cực chủ động học tập của học sinh, nâng cao chất lượng dạy -
học.
I.1.2. Cơ sở thực tiễn:
Đối với học sinh lớp 8, lớp 9: giai đoạn này các em phát triển mạnh
mẽ về thể chất đồng thời đây cũng là lứa tuổi “khó khăn” về mặt giáo dục,
các em có sự biến đổi lớn về mặt tâm lí. Hệ cơ các em phát triển mạnh,
xương đang tiếp tục cốt hoá, chiều cao đang phát triển mạnh mẽ, cơ thể
hoạt động chóng mệt mỏi. Ở lứa tuổi này, các em có quá trình hưng phấn
rất rõ rệt.
Tôi nhận thấy rằng, ở lứa tuổi 14-15 việc bảo vệ và tăng cường sức
khoẻ cho các em là một trong những nhiệm vụ quan trọng. Việc phát triển
toàn diện các tố chất trong đó phát triển sức nhanh là rất cần thiết ở lứa
tuổi này, phù hợp với năng lực hoạt động của các em. Khi cơ thể hoạt
động chóng mệt mỏi chưa có khả năng vận động lâu dài, quá trình hưng
4
phấn rất rõ rệt, các em lại hăng say tập luyện luôn muốn thể hiện và khẳng
định mình trước bạn bè.
Chính vì những lý do trên, tôi đã tiến hành nghiên cứu đề tài này:
“Phát triển sức nhanh cho học sinh lớp 8, lớp 9 thông qua giảng dạy chạy
nhanh”.
I. 2. Mục đích nghiên cứu của đề tài:
Giúp cho giáo viên cải thiện một số phương pháp trong quá trình

cách thức vận dụng các phương pháp vào dạy học môn Thể dục phần chạy
nhanh.
- Nghiên cứu khả năng vận dụng đổi mới phương pháp dạy - học
môn thể dục phần chạy nhanh của giáo viên trong trường THCS.
I.4. Phương pháp nghiên cứu:
I.4.1. Nghiên cứu lí luận: Đọc và phân tích các tài liệu liên quan đến đề
tài.
I.4.2. Nghiên cứu các tư liệu:
- Sổ sách ghi chép kinh nghiệm về dạy học thể dục.
- Tài liệu liên quan đến phương pháp và hình thức dạy học môn Thể
dục phần chạy nhanh.
- Giáo án của những giáo viên có kinh nghiệm.
I.4.3. Quan sát:
Quan sát các hoạt động học tập của học sinh, chất lượng học tập qua
các tiết thể dục ( phần chạy nhanh).
6
Dự giờ và quan sát các hoạt động dạy học của các giáo viên dạy học
môn thể dục (phần chạy nhanh).
I.4.4. Phỏng vấn:
Thu thập ý kiến các chuyên viên, các giáo viên có kinh nghiệm dạy
học môn thể dục, trao đổi với học sinh.
I.4.5. Thực nghiệm:
- Vận dụng dạy các tiết thực nghiệm.
- Vận dụng đổi mới phương pháp, hình thức trong các tiết dạy phần
chạy nhanh để rút kinh nghiệm, đề nghị những người có chuyên môn vững
dự giờ và đóng góp ý kiến.
PHẦN NỘI DUNG:
Chương I: Tổng quan
II.1.1. Lịch sử vấn đề nghiên cứu:
Trong môn Thể dục, phần cơ bản về rèn luyện sức nhanh cho học

người học. Đây là phương pháp dạy học theo nghĩa rộng, trong đó cần các
phương pháp dạy học và cách tổ chức các hoạt động dạy học cụ thể và phù
hợp. Vì vậy, để tích cực hoá hoạt động của người học, người ta sử dụng
hàng loạt các phương pháp khác nhau trong đó có phương pháp dạy học
nêu vấn đề, gợi mở vấn đề để học sinh tự tìm tòi nghiên cứu và khám phá
những kiến thức và kĩ năng cần thiết. Để tích cực hoá hoạt động của người
học, giáo viên cần tổ chức lại lớp học, chia học sinh trong lớp thành nhiều
tổ, nhóm và chuẩn bị sẵn những câu hỏi, phiếu thảo luận, thiết bị thực
8
hành luyện tập. Giáo viên đóng vai trò như một đạo diễn, như một người
dẫn dắt chương trình sao cho phát huy được tối đa tính tích cực, tự giác và
khả năng sáng tạo của học sinh. Sau đó từng nhóm trình bày các kết quả
thảo luận của nhóm mình trước lớp. Chính lúc trình bày kết quả này cũng
là một hình thức tích cực hoá trong học tập, đồng thời cũng xuất hiện sự
tranh luận, đánh giá kết quả của nhau rồi cùng đi đến kết luận chung dưới
sự dẫn dắt của giáo viên. Như vậy, phương pháp dạy học tích cực hoá
người học đòi hỏi người giáo viên phải tổ chức hợp lí, phải chuẩn bị tốt
các câu hỏi, phương tiện, dự kiến các tình huống sư phạm xảy ra và cách
giải quyết. Người giáo viên đóng vai trò là đạo diễn , như một trọng tài
nhưng lại phải biết lái các vấn đề đúng hướng, đi đến mục tiêu của giờ học
đã đề ra. Cốt lõi của phương pháp dạy học tích cực hoá người học là đưa
người học vào hoạt động chứ không để thụ động như trước, vì vậy mà có
người gọi đây là phương pháp dạy học hoạt động mặc dù dạy và học bản
thân nó vốn là những hoạt động của thầy và trò.
Những phương pháp thường sử dụng là phương pháp trò chơi và
phương pháp thi đấu: nhằm khai thác tính tự giác, tính tích cực của học
sinh và đó là chính là những phương pháp đưa học sinh vào hoạt động
theo hướng tích cực hoá người học. Phương pháp trò chơi ở đây cần được
hiểu không chỉ là cho học sinh chơi những trò chơi vận động cụ thể nào đó
hay các trò chơi theo nghĩa rộng như các môn bóng đá, bóng chuyền, bóng

Cán sự bộ môn của lớp hay tổ, nhóm không nhất thiết phải là cán bộ lớp
mà nên chọn những học sinh có khả năng chỉ huy và năng khiếu thể thao,
10
học tập ở các môn đạt mức khá trở lên và có ý thức tốt. Điều cần chú ý là
rèn cho các em ngay từ khi bắt đầu nhập trường và trong suốt quá trình
dạy học để thành nề nếp.
Trong môn thể dục, giáo viên cần rèn được cho học sinh những kĩ
năng:
- Khả năng tự quản với vai trò của cán sự, tổ trưởng, nhóm trưởng.
- Các em được tham gia đánh giá kết quả học tập của mình, giáo
viên làm trọng tài và đưa ra kết luận cuối cùng.
Những điều kiện cần có để hỗ trợ đổi mới phương pháp dạy học
trong môn Thể dục:
- Sân tập: đảm bảo đủ rộng, đảm bảo phục vụ được các phần học:
đá bóng, ném bóng, cầu lông, trò chơi vận động
- Các phương tiện dạy học đầy đủ giúp giáo viên hướng dẫn và học
sinh luyện tập tốt.
Để tích cực hoá hoạt động của người học, giáo viên còn cần phải
tạo điều kiện cho các em tham gia đánh giá kết quả học tập của mình và
của các bạn trong lớp. Lâu nay chúng ta thường mới áp dụng cho một hay
một nhóm học sinh lên thực hiện động tác sau đó những học sinh khác
nhận xét hoặc chỉ hướng dẫn cho một hoặc vài em điều khiển hoạt động.
Điều đó chính là một hình thức tích cực hoá hoạt động của người học
nhưng cần phải tăng cường và thường xuyên hơn nữa. Giáo viên cần mở
rộng thêm ở chỗ luân phiên học sinh thực hiện động tác và điều khiển hoạt
động của lớp, nhóm, tổ, đồng thời có thể cho chính học sinh tập đó được
đánh giá mình trước rồi cho học sinh khác nhận xét, đánh giá. Để học sinh
tham gia đánh giá kết quả học tập không chỉ có ý nghĩa tích cực mà còn có
ý nghĩa dân chủ hoá trong dạy và học theo xu hướng hiện nay. Điều này
11

em phát triển kĩ năng chạy nhanh, phát triển tốt thể chất đồng thời giúp
các em nhanh nhẹn trong học tập và trong cuộc sống.
* Phát triển sức nhanh thông qua dạy – học phần chạy nhanh:
Các biện pháp trong từng tiết dạy để phát triển sức nhanh cho học sinh:
- Hướng dẫn một số động tác bổ trợ chạy nhanh:
+ Chạy bước nhỏ.
+ Chạy nâng cao đùi.
+ Chạy đạp sau.
- Hướng dẫn thực hiện các giai đoạn kỹ thuật chạy nhanh:
+ Xuất phát thấp
+ Chạt lao
+ Chạy giữa quãng
+ Về đích
( các biện pháp sẽ được phân tích kĩ ở phần II.3.2.4)
3 giai đoạn khi dạy nội dung chạy nhanh:
- Giai đoạn 1: Học một số động tác bổ trợ.
- Giai đoạn 2: Học các giai đoạn kỹ thuật.
- Giai đoạn 3: Hoàn thiện kĩ thuật – chuẩn bị kiểm tra.
13
Chương II: Nội dung
II.2.1 Thực trạng:
II.2.1.1. Vài nét về địa bàn nghiên cứu:
Năm học 2007-2008, trường THCS Đông Ngũ với đội ngũ 33 cán
bộ giáo viên, 15 lớp, 544 học sinh, trong đó có 319 em là nữ, 225 em nam,
học sinh dân tộc Kinh chiếm 80%, tất cả các em đều có sức khoẻ tốt,
thuận lợi cho việc học tập và rèn luyện trong môn thể dục.
Trường THCS Đông Ngũ mới được xây dựng, có 10 phòng học cao
tầng, đảm bảo đủ phòng cho hoạt động dạy học, có sân trường rộng rãi
được bê tông hoá. Tuy nhiên, trường chưa có nhà đa chức năng, chưa có
sân tập riêng, bãi tập chưa đáp ứng theo yêu cầu môn thể dục. Các tiết dạy

* Dự giờ:
1. Tiết 1: Chạy ngắn (tiết 13 – lớp 8C)
Giáo viên dạy: Nguyễn Văn Thông
ĐỘI HÌNH ĐỘI NGŨ - CHẠY NHANH - CHẠY BỀN
Nội dung
ĐHĐN - + Ôn các kỹ năng học sinh thực hiện còn yếu (chuẩn bị
KT)
+ Ôn - chơi trò chơi phát triển sức nhanh (GV chọn)
- Tư thế sẵn sàng - xuất phất
- Xuất phát cao chạy nhanh 40m
Chạy bền: Đau "sóc" (sóc hông) và cách khắc phục, luyện tập tập
chạy bền.
I- MỤC TIÊU
1. Kiến thức:
15
- ĐHĐN: Ôn và thực hiện được tốt nội dung kĩ thuật quay đằng sau, đi
đều.
- Chạy nhanh: Ôn trò chơi phát triển sức nhanh, tư thế sẵn sàng xuất
phát, xuất phát cao chạy nhanh 40m.
- Chạy bền: Đau sóc hông và cách khắc phục, luyện tập chạy bền.
2. Kĩ năng:
- Học sinh thực hiện tốt các nội dung ôn luyện, hiểu thế nào là đau
sóc hông và cách khắc phục khi chạy bền.
3. Thái độ:
- Rèn luyện tính tự giác tích cực trong tập luyện của học sinh
II- ĐỊA ĐIỂM - PHƯƠNG TIỆN
- Sân tập thoáng, rộng, bằng phẳng, hợp vệ sinh.
- Trang phục gọn gàng, 100% học sinh có giầy tập, giáo viên có còi
III- NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP LÊN LỚP
NỘI DUNG

N/đt
x x x x x x
x x x x x x
x x x x x x
x x x x x x
∆
CƠ BẢN
1. Đội hình đội ngũ
- Ôn động tác quay đằng sau
- Ôn đi đều
30' -33'
7-8'
2L
x x x x x x
x x x x x x
x x x x x x
x x x x x x
∆
2. Chạy nhanh 10-12'
16
- Ôn trò chơi phát triển sức
mạnh "Chạy tiếp sức"
- Ôn tư thế sẵn sàng xuất phát
- Ôn XP cao chạy nhanh 40m
3Lx15m
3L
. . . x x p
. . . x x p
. . . x x p
. . . x x p

KẾT THÚC 5' x x x x x
17
x x
x x

x x x x x ∆
x x x x x
- Tập trung lớp thả lỏng, rũ chân
tay điều hoà thả lỏng
- Nhận xét, đánh giá tiết học
- BTVN: Tập động tác chạy đạp
sau luyện chạy bền
x x x x x
x x x x x
x x x x x
∆
* Rút kinh nghiệm giờ dạy:
- Đảm bảo tiến trình lên lớp.
- Lượng vận động hợp lý giữa các phần.
- Chưa chú ý rèn luyện phát triển sức nhanh cho học sinh.
2. Tiết 2: Chạy ngắn (tiết 12 – lớp 9D)
Giáo viên dạy: Đào Thị Mận
CHẠY NGẮN-BÀI TD-CHẠY BỀN
- Chạy ngắn:
Ôn động tác:
+ Xuất phát cao – chạy nhanh (cự li 40 – 60m)
Học:
+ Kĩ thuật xuất phát thấp
-Bài TD:
+ Ôn từ nhịp 1 – 36 bài TD phát triển chung nam

+ Động tác toàn thân
- ép dây chằng hông ngang dọc
6-8’
1-2’
5-6’
1v
4X8
2
l
X8
n
2
l
X8
n
2
l
X8
n
2
l
X8
n
2
l
X8
n
4X8
X X X X X X X
X X X X X X X

+ Từ nhịp 1 – 36 (nam)
3. Chạy bền
- Trò chơi:
+ “Chạy dích dắc tiếp sức”
* Củng cố:
- Gọi 2 HS ( 1 nam, 1 nữ) thực
hiện từ nhịp 26 – 29 (nữ), 27 –
4
l
10-
12’
4
l
4
l
5’
*
- Cho học sinh tập
- Quan sát sửa sai
- GV phân tích làm mẫu – cho
HS tập
- Học sinh thực hiện trên bàn
đạp
– quan sát sửa sai
- Chia lớp thành 2 nhóm nam,
nữ riêng
- Cho HS ôn, quan sát sửa sai
- Quan sát sửa sai
X X X X X X
X X X X X X

X X X X X X X
*
- Cho HS thả lỏng
- Nhận xét đánh giá tiết học
- Ra bài tập về nhà
* Rút kinh nghiệm:
- Giáo viên đã thực hiện đảm bảo nội dung kiến thức, kĩ năng của
bài dạy.
- Tổ chức các hoạt động hợp lý giữa thầy - trò.
- Đội hình chia nhóm chưa khoa học.
- Chưa chú ý phát huy tính tích cực chủ động của học sinh để rèn
luuyện sức nhanh.
II.2.2. đánh giá thực trạng:
Những tồn tại trong việc đổi mới phương pháp dạy học môn thể dục
trong trường THCS:
21
Qua tìm hiểu, dự giờ giáo viên trong trường và giáo viên trường
bạn, tôi nhận thấy việc dạy học phân môn thể dục trong trường THCS còn
có những hạn chế, cụ thể:
1. Tồn tại:
Trong quá trình vận dụng đổi mới phương pháp dạy học tích cực,
việc vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy học, các hình thức lên lớp,
việc sử dụng đồ dùng, thiết bị và dụng cụ tập luyện của giáo viên đôi lúc
còn hạn chế và chưa triệt để, sử dụng đồ dùng chưa khai thác và tận dụng
tối đa, đặc biệt là trong những giờ lên lớp có những tình huống nêu vấn đề
xảy ra, giáo viên xử lí còn lúng túng và chưa linh hoạt, thuyết phục học
sinh. Dạy học đôi chỗ còn áp đặt, chưa thực sự gắn chặt với thực tiễn cuộc
sống hàng ngày. Việc học sinh tham gia vào quá trình đánh giá còn hình
thức, chưa hiệu quả.
Cơ sở vật chất: tuy được cải thiện nhiều trong những năm thay sách

II.2.3. Nhiệm vụ nghiên cứu:
Nghiên cứu các biện pháp phát triển sức nhanh cho học sinh thông giảng
dạy chạy nhanh.
II.2.4. Các nội dung cụ thể trong đề tài:
- Tìm hiểu và đánh giá thực trạng phát triển sức nhanh cho học sinh thông
qua phần chạy nhanh.
- Các biện pháp nhằm phát triển sức nhanh cho học sinh.
23
- Dạy thực nghiệm.
Chương III:
Các biện pháp phát triển sức nhanh cho học sinh khối lớp 8,9
II.3.1. Biện pháp phát triển sức nhanh:
1. Hướng dẫn một số động tác bổ trợ chạy nhanh:
Một số động tác bổ trợ cho chạy nhanh:
- Chạy bước nhỏ: Giúp cổ chân dẻo, hoạt động linh hoạt.
- Chạy nâng cao đùi: giúp phát triển sức nhanh, mạnh cổ chân, khả năng
tiếp đất của bàn chân.
- Chạy đạp sau: giúp phát triển sức nhanh, mạnh của chân đặc biệt là động
tác đạp đất của chân sau, động tác lăng đùi về trước tích cực.
- Chạy tăng tốc: giúp nâng cao tốc độ bổ trợ cho giai đoạn chạy giữa
quãng.
* Yêu cầu giáo viên:
- Giáo viên làm mẫu, phân tích hướng dẫn điều khiển học sinh tập luyện
tích cực đúng yêu cầu động tác, đào tạo cán sự lớp trưởng, tổ trưởng giúp
giáo viên điều khiển lớp tập luyện.
- Điều khiển học sinh tập tích cực, quan sát sửa sai và động viên học sinh
kịp thời. Chọn học sinh tập tốt cho lớp quan sát học hỏi và chọn học sinh
tập sai để cả lớp quan sát và tự sửa sai cho mình.
* Yêu cầu học sinh:
- Thực hiện tương đối tốt kĩ thuật, động tác nghiêm túc, tự giác, tích cực