LỜI MỞ ĐẦU
Kể từ năm 1986 đến nay, với chính sách mở cửa hội nhập kinh tế, phát
huy lợi thế của đất nước, tranh thủ vốn kỹ thuật hiện đại của các nước tiên
tiến đã mang lại cho Việt Nam một bộ mặt hoàn toàn mới. Qua đó chúng ta
cũng nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động ngoại thương – đòn bẩy
phát triển kinh tế. Việc tham gia vào các tổ chức kinh tế khu vực và quốc tế
cộng với những chính sách khuyến khích hoạt động ngoại thương đã đem lại
cho các doanh nghiệp nhiều cơ hội mới, thích nghi dần với sự cạnh tranh từ
bên ngoài, từ đó không ngừng đi lên, thể hiện chính mình.
Hoạt động kinh tế đối ngoại nói chung và hoạt động xuất nhập khẩu
nói riêng đóng vai trò ngày càng quan trọng đối với sự phát triển kinh tế
-xã hội của đất nước và đây cũng chính là một trong những hoạt động của
công ty lắp ráp xe máy Yamaha Motor Việt Nam.
Tôi may mắn được thực tập tại phòng xuất nhập khẩu của công ty
Yamaha Motor Việt Nam. Là một công ty lắp ráp xe máy liên doanh giữa
ba nước Việt Nam, Nhật Bản và Malaysia.
Trong quá trình thực tập, tụi đó cố gắng khảo sát tìm hiểu mọi mặt
hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty để hoàn thành bản thu hoạch
thực tập tốt nghiệp này với mong muốn có thể rút ra nhiều bài học kinh
nghiệm từ thực tiễn hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty .
Mặc dù đã rất cố gắng nhưng do thời gian và trình độ có hạn nên
chắc chắn bài viết không thể tránh khỏi thiếu sót. Vì vậy tôi xin ghi nhận
và cảm ơn những ý kiến góp ý phê bình của các thầy cô và các bạn.
Bài thu hoạch này gồm 3 chương:
Chương I: Tổng quan về công ty xe máy Yamaha Motor Việt Nam
1
Chương II: Thực trạng nhập khẩu thiết bị và nguyên vật liệu của
công ty.
Chương III: Các giải pháp nhằm điều chỉnh hoạt động nhập khẩu
của công ty.
Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giỏo cựng toàn thể ban lãnh
đã được Bộ Kế Hoạch và Đầu Tư cấp giấy phép thành lập số 2029/GP với
chức năng và nhiệm vụ: sản xuất, lắp ráp và tiêu thụ xe gắn máy mang
nhãn hiệu Yamaha: cung cấp linh kiện, phụ tùng xe máy và dịch vụ bảo
hành, sửa chữa xe máy.
Tên công ty: Công ty TNHH Yamaha Motor Việt Nam
Văn phòng chính và nhà máy: Xã Trung Giã, huyện Sóc Sơn, Hà Nội
Chi nhánh tại Hà Nội: Số 6 Thỏi Phiờn
Chi nhánh tại TP Hồ Chí Minh: 38 Trương Quốc Dung, Phường 10, Quận
Phú Nhuận, TPHCM
Website: www.yamaha-motor.com.vn
2. Lĩnh vực hoạt động và sản phẩm chủ yếu của công ty Yamaha.
Theo như trong giấy phép đăng ký của công ty, lĩnh vực hoạt động kinh
doanh của công ty rất rộng bao gồm cả kinh doanh những sản phẩm về máy
nông nghiệp: máy kéo, máy xúc, máy thủy lực, máy bơm, động cơ thủy:
động cơ xuồng máy, Cano, Điện tử, nhưng hiện tại, trong những năm đầu,
lĩnh vực đầu tư chủ yếu của công ty là: sản xuất và kinh doanh các sản
phẩm xe gắn máy mang nhãn hiệu Yamaha, nhập khẩu và nhập trong nước
các linh kiện xe, tiến hành lắp ráp tại Việt Nam loại xe gắn máy chất lượng
cao đáp ứng cho nhu cầu của thị trường xe máy trong và ngoài nước.
Với phương châm của công ty là: "đi lên cùng sự phồn vinh của đất nước”.
Cùng lời cam kết của Tổng giám đốc, công ty Yamaha bằng mọi nỗ lực để
trở thành một thành viên của cộng đồng Việt nam góp phần vào sự nghiệp
phát triển công nghiệp Việt Nam trong lĩnh vực xe gắn máy.
4
Phương châm này dựa trên cơ sở "hướng vào thị trường, hướng vào khách
hàng”. Với phương châm này, Yamaha Motor Việt Nam đáp ứng phần nào
sự mong đợi của khách hàng cả về chất lượng và dịch vụ sau mua. Nhờ đó,
cuối cùng Yamaha Motor Việt Nam sẽ tạo được một "Kando”- nghĩa là sẽ
chiếm lĩnh được trái tim khách hàng, điều này vốn nằm trong phương châm
của tập đoàn Yamaha.
phẩm đầu ra của công ty.
6
Phòng nhân sự: Giúp Tổng giám đốc công ty quản lý nhân sự, quản lý hành
chính, thực thiện các chế độ cho cán bộ công nhân viên và phụ trách các
công việc về nhân sự trong công ty.
Phòng bán hàng: Phụ trách việc điều tiết hàng bán ra thị trường và hàng
bán cho các đại lý phân phối. Dự đoán được sự biến động của thị trường để
quá trình sản xuất đáp ứng được nhu cầu tiêu thụ của người dân Việt Nam.
Bộ phận kế toán: Gồm phòng Kế Toán-Tài Chính: chịu sự quản lý trực tiếp
của phó tổng giám đốc công ty, tham mưu tài chính cho Tổng giám đốc,
quan hệ chức năng với cỏc phũng ban khác về lĩnh vực kế toán, tài chính,
tiền lương.
Các phân xưởng sản xuất: Đảm bảo cung cấp hàng hóa đầy đủ tiêu chuẩn
về chất lượng, số lượng, thời gian giao hàng theo kế hoạch sản xuất.
Sơ đồ 1: Cơ cấu tổ chức bộ máy điều hành của công ty.
(Nguồn: Phòng nhân sự công ty Yamaha Việt Nam)
7
Tổng giám đốc
Phó tổng giám
đốc
Giám đốc
Các bộ phận kinh doanh Các bộ phận quản lý
Phòng
Quản
Lý SX
Phòng
Bán
Hàng
Phòng
Chât
toàn bộ công nhân viên đều có cơ hội gặp gỡ, trao đổi, chia sẻ và hiểu biết
nhiều hơn về công ty Yamaha và ngày càng thúc đẩy tình đoàn kết trong
nội bộ công ty.
Công ty Yamaha là công ty lớn và hoạt động trong lĩnh vực xe máy nên
qua bảng bên ( bảng 1) chúng ta có thể thấy nam chiếm tỉ lệ lớn (69%) so
với nữ (31%). Nhìn vào bảng biểu chugns ta thấy rằng nguồn lao động có
trình độ PTTH chiếm nhiều nhất (76% ) tổng số lao động công ty, lực
8
lượng này có trình độ không cao nên ý thức và kỷ luật cũn kộm và đây lại
là người trực tiếp làm ra sản phẩm để cung cấp cho thị trường nên nếu
không được quản lý tốt và có chương trình đào tạo và giám sát chặt chẽ thì
sẽ gây ảnh hưởng lớn trong quá trình sản xuất. Để ngăn chặn điều này thì
công ty đã tiến hành lựa chọn những biện pháp để tuyển được những người
có trình độ khá như khi muốn trở thành thành viên chính thức thì phải qua
hai vòng thị: trắc nghiệm và phỏng vấn. Sau khi trúng tuyển công nhân sẽ
được tham gia vào khóa đào tạo về lịch sử công ty. Chính sách của công ty,
an toàn, 5S(sạch sẽ, sàng lọc, sắp xếp, săn sóc, sẵn sàng) và sau đó sẽ
tham gia vào khóa đào tạo với sự hướng dẫn và giám sát của chuyên gia
Nhật và các quản đốc có uy tín.
Đội ngũ nhân viên chỉ chiếm 11% nhưng đây là chìa khóa chính cho sự
thành công của công ty nên công ty rất chú ý để đào tạo và duy trì vì đây là
đội ngũ phụ trách chính về kỹ thuật và quản lý
Bảng 1: Cơ cấu lao động công ty Yamaha Việt Nam (2007-2009)
Trình độ
Tổng số
Phân theo giới
tính
Phân theo tính chất
lao động
Số lượng Tỉ trọng Nam Nữ Trực tiếp Gián tiếp
10
Bảng 2: Bảng nguồn vốn của công ty Yamaha Việt Nam
Đơn vị: Triệu USD/(%)
Chỉ tiêu
2007 2008 2009 2008 – 2007 2009 - 2008
Số
lượng
Tỉ
trọng
Số
lượng
Tỉ
trọng
Số
lượng
Tỉ
trọng Tuyệ
t đối
Tuyệ
t đối
(%)
Tuyệ
t đối
Tuyệt
đối
(%)
1.Phân theo nguồn
vốn
1a.Vốn chủ sở hữu
110 72% 220 67% 194 58% 110 100% -26 -12%
sách tăng lương ( năm 2007 tăng 132% so với năm 2006 và năm 2008 mặc
dù có khó khăn về hoạt động kinh doanh thì công ty cũng tăng lương 6% so
với năm 2007) cho cán bộ công nhân viên nhằm đảm bảo cuộc sống cho họ
để họ yên tâm công tác. Đây là kết quả tích cực trong bối cảnh nền kinh tế
suy thoái.
Tỉ suất lợi nhuận của công ty tăng 72% năm 2006 lên 79% của năm
2007 nhưng lại giảm xuống còn 75% trong năm.
Trong năm 2008 thì công ty có đầu tư để xây dựng dây chuyền sơn
mới để nâng cao chất lượng sơn nhựa và sơn sắt hiện nay để đáp ứng nhu
cầu và thị hiếu ngày càng cao của người tiêu dùng.
12
Tỉ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu của công ty ngày càng tăng
điều này thể hiện trình độ quản lý về tài chính của công ty rất tốt. Năm
2007 tăng 18% so với năm 2006. Tuy nhiên trong năm 2008 thì tỉ suất này
đã giảm đi 25%. Do vậy trong năm 2009 công ty cần nghiên cứu để tăng
doanh thu và tỉ suất lợi nhuận. Tỉ suất lợi nhuận trên doanh thu của công ty
tăng mạnh đặc biệt là năm 2007 tăng 46% so với năm 2006 và năm 2008
cũng đạt được mốc như năm 2007 với mức tăng 46%.
Sơ đồ 2: Doanh thu của công ty trong 3 năm (2007-2009)
Đơn vị: Triệu đô
(Nguồn: Phòng tài chính kế toán)
13
CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG NHẬP KHẨU THIẾT BỊ VÀ
NGUYÊN VẬT LIỆU CỦA CÔNG TY YAMAHA
I.Tỡnh hình nhập khẩu.
1.Quy trình nhập khẩu
Trên thực tế, quy trình nhập khẩu của Yamaha bao gồm các bước
sau:
Nghiên cứu thị trường trong hoạt động nhập khẩu là một loạt các thủ
tục và kỹ thuật đưa ra để giỳp cỏc nhà nhập khẩu có đầy đủ thông tin cần
sau:
- Khả năng đảm bảo về số lượng và chủng loại vật tư, thiết bị cho
Công ty. Nhật Bản là thị trường thường có nhiều loại vật tư, thiết bị đủ
cung cấp cho Công ty.
- Khả năng cung cấp vật tư, thiết bị đúng tiêu chuẩn chất lượng. Do
Công ty kinh doanh các loại vật tư, thiết bị, phụ tùng, linh kiện cho việc lắp
ráp và sản xuất sản phẩm với yêu cầu của khách hàng nên lựa chọn nhà
cung cấp nào có khả năng về chất lượng cũng như các thông số kỹ thuật.
- Các điều kiện về phương thức thanh toán, thời gian vận chuyển, cự
li vận chuyển…
Tuỳ vào từng mặt hàng vật tư, thiết bị mà thứ tự ưu tiên, xây dựng
các tiêu chuẩn cụ thể thích hợp đối với người sẽ cấp hàng cho Công ty.
Chẳng hạn, đối với loại vật tư, thiết bị như: lò trung tần, máy công cụ, máy
cắt, mỏy đỳc núng buồng, súng phun bi… đòi hỏi yêu cầu thông số kỹ
15
thuật cao thì tiêu chuẩn thông số kỹ thuật được ưu tiên hàng đầu. Đối với
các loại thiết bị toàn bộ: Xe máy Novou 135, xe máy Jupiter 110, Mino
115, Serious 110… đòi hỏi về chất lượng nên tiêu chuẩn về chất lượng
được ưu tiên.
Đàm phán thương mại là quá trình mặc cả và thuyết phục giữa bên
mua và bên bán về một loạt các nội dung liên quan đến giao dịch mua bán.
Đây là một khâu vô cùng quan trọng trong quy trình nhập khẩu và có ảnh
hưởng trực tiếp tới kết quả hoạt động nhập khẩu. Do vậy, đảm nhiệm công
việc này phải là người có kinh nghiệm và trình độ chuyên môn để có thể
giành thế chủ động trong đàm phán. Trưởng phòng xuất nhập khẩu thường
là người phụ trách bước này.
Thông thường Công ty thường đàm phán với đối tác qua email và
điện thoại. Các nội dung mà hai bên thường xuyên phải thương lượng với
nhau là giá cả, chất lượng, giao hàng và thanh toán. Khi hai bên đó cú một
sự thống nhất với nhau thì Công ty sẽ yêu cầu người xuất khẩu soạn thảo
Thuª tµu
KiÓm tra
hµng
NhËn
hµng
Lµm thñ
tôc HQ
Mua b¶o
hiÓm
Thanh
to¸n
KhiÕu
n¹i nÕu
cã
Cuối cùng đối với hàng nhập khẩu của công ty, Yamaha mở L/C vì
công ty nhập hàng từ chớnh cỏc công ty Yamaha ở các nước Nhật Bản và
Indonesia. Các thủ tục còn lại như: thuê tàu, mua bảo hiểm, làm thủ tục hải
quan, nhận hàng, kiểm tra hàng đều do một bên là Forwader thực hiện. Sau
khi công ty Yamaha nhận được bộ chứng từ gốc chuyển lên bộ phận Kế
Toán- Tài Chính để tiến hành thủ tục thanh khoản. Khiếu nại nếu hàng
không đáp ứng đủ tiêu chuẩn về chất lượng
2. Kim ngạch nhập khẩu
Nền kinh tế nước ta đã và đang từng bước phát triển, do vậy nhu cầu
nhập khẩu nguyên vật liệu, máy móc, thiết bị phục vụ sản xuất, xây dựng
cơ sở hạ tầng hay nhập khẩu hàng hóa phục vụ đời sống nhân dân ngày
càng cao. Nhận thức được điều đó, Công ty Yamaha đã đi đúng hướng
trong việc gia tăng nhập khẩu hàng hóa, vừa thu được lợi nhuận cho bản
thân Công ty, vừa đóng góp cho nền kinh tế quốc.
Biểu đồ 2: Kim ngạch nhập khẩu của Yamaha
(Nguồn: Báo cáo tổng kết năm của Yamaha)
khẩu vẫn tăng đều qua các năm.
Từ số liệu bảng 4 trên ta thấy, mặt hàng bu lông bằng thép và đai ốc
bằng thép đều chiếm hơn 1/3 tổng kim ngạch nhập khẩu của công ty.
Năm 2008 ta thấy kim ngạch nhập khẩu cảu các mặt hàng đều tăng
đáng kể. Trong đó kim ngạch của hai mặt hàng bu lông bằng thép và đai ốc
bằng thép là tăng nhiều nhất (bu lông bằng thép tăng 30100.00 USD tương
đương 27.93%, đai ốc bằng thép tăng 35186.00 tương đương 32.65%. Tiếp
đó là kim ngạch của các mặt hàng vít bằng thép và các phụ kiện khỏc.
Chớnh vì thế tổng kim ngạch nhập khẩu của công ty năm 2008 tăng lên
250.66 USD tương đương tăng 18.83% so với năm 2007.
Sang năm 2009 cả kim ngạch nhập khẩu và tỷ trọng các mặt hàng
đều có nhiều thay đổi. Cụ thể là mặt hàng bu lông bằng thép và đai ốc bằng
thép là hai mặt hàng có tỷ trọng lớn nhất trong công ty. Đặc biệt mặt hàng
bu lông bằng thép tăng 40.560.00 USD tương đương tăng 31.74%, đai ốc
bằng thép tăng 39.970.00 USD tương đương 31.28%. Nhìn chung năm
20
2009 kim ngạch nhập khẩu tăng một cách mạnh mẽ 127.769.00 USD tương
đương 99.99%.
4. Cơ cấu thị trường nhập khẩu.
Trong cơ chế kinh doanh cạnh tranh hết sức khốc liệt như hiện nay
thì công tác thị trường đóng một vai trò không nhỏ góp phần đem lại hiệu
quả hoạt động kinh doanh cho mỗi công ty. Nhận thức được điều nay,
trong mấy năm gần đây Công ty đã đặc biệt chú ý đến và bước đầu tổ chức
thực hiện tốt một số công việc của công tác này.
Công ty đã nghiên cứu, khai thác và đáp ứng nhu cầu của khách hàng
trờn cỏc thị trường mới, mở rộng thị trường nhập khẩu của mình. Đồng
thời Công ty cũng tổ chức nắm bắt tốt các thông tin về thị trường, có những
hình thức nhập khẩu và thanh toán phù hợp với điều kiện kinh doanh linh
hoạt trên thế giới
Bảng 4: Kim ngạch nhập khẩu hàng theo thị trường
thường xuyên tham gia các hoạt động tiếp thị, hội chợ, triển lãm quảng cáo
trong và ngoài nước và đạt kết quả khả quan.
22
Tuy nhiên, công ty vẫn gặp một số khó khăn trong vấn đề tìm kiếm thị
trường.
Trong cơ chế kinh doanh cạnh tranh hết sức khốc liệt như hiện nay
thì công tác thị trường đóng một vai trò không nhỏ góp phần đem lại hiệu
quả hoạt động kinh doanh cho mỗi công ty. Nhận thức được điều nay,
trong mấy năm gần đây Công ty đã đặc biệt chú ý đến và bước đầu tổ chức
thực hiện tốt một số công việc của công tác này.
Công ty đã nghiên cứu, khai thác và đáp ứng nhu cầu của khách hàng
trờn cỏc thị trường mới, mở rộng thị trường nhập khẩu của mình. Đồng
thời Công ty cũng tổ chức nắm bắt tốt các thông tin về thị trường, có những
hình thức nhập khẩu và thanh toán phù hợp với điều kiện kinh doanh linh
hoạt trên thế giới.
Nhập khẩu hàng hóa luôn gắn liền với việc bán hàng nhập khẩu ở thị
trường trong nước. Nhập khẩu tăng đồng nghĩa với việc thị trường cả trong
nước và nước ngoài được mở rộng, vốn lưu động gia tăng, tiêu thụ sản
phẩm tăng. Trong thời gian qua, mặc dù thị trường có những biến động lớn
về giá cả nhưng với sự chỉ đạo và phối hợp đồng bộ, biết tận dụng những
điều kiện thuận lợi, nhập khẩu vật tư, thiết bị của công ty vẫn tăng đều qua
các năm. Do đặc thù kinh doanh của công ty, kim ngạch nhập khẩu vật tư
thiết bị sản xuất luôn chiếm tỷ trọng lớn hơn so với các mặt hàng khác,
thường từ 80 đến 90% tổng kim ngạch nhập khẩu. Ban lãnh đạo cùng cán
bộ công ty đó gúp công sức tính toán nhập khẩu ở mức hợp lý, dự báo tại
thời điểm giá cả có thể biến động để quyết định tăng hoặc giảm khối lượng
từng mặt hàng nhập khẩu.
Có thể khẳng định rằng hoạt động nhập khẩu của công ty đã đưa
thương hiệu Yamaha trở thành một thương hiệu có uy tín hiện nay ở thị
23
trong giao dịch, đàm phán và kí kết hợp đồng, khách hàng nước ngoài
thường giành thế chủ động.
25