TRƢỜNG ĐẠI HỌC LẠC HỒNG
KHOA ĐÔNG PHƢƠNG HỌC
 BÁO CÁO
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

 TÀI:
BƢỚC ĐẦU TÌM HIỂU CÁCH DỊCH TÊN
THƢƠNG HIỆU NƢỚC NGOÀI TRONG TIẾNG
TRUNG VÀ TIẾNG VIỆT ĐÀO THỊ THỦY TIÊN BIÊN HÒA,12/2013
TRƢỜNG ĐẠI HỌC LẠC HỒNG
KHOA ĐÔNG PHƢƠNG HỌC
 BÁO CÁO
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

 TÀI:
BƢỚC ĐẦU TÌM HIỂU CÁCH DỊCH TÊN

Thúy Hiánh cùng lng viên tôi trong sut quãng thi gian qua.
c bit xin cn Th M Hnh không ch vì nhng kin thc sâu rng
mà Cô truyn th mà còn vì s ch bo tn tình c tôi có th hoàn thành
khóa lun này.
Tip theo xin c o mi
u kin tt nh i vic hc, các
anh ch ng nghip cn Taya (Vi
t tôi có th va vit lun 
Cuc ci vit và do thi gian có hn, khóa
lun khó tránh khi nhng sai sót. Kính mong nhc s nhn xét và s góp ý
ca quý Thy Cô.

 THY TIÊN
MỤC LỤC
MC LC
PHN DN LUN 1
1.Lý do chn  tài 1
2.Lch s nghiên cu v 1
3.Mc tiêu và phm vi nghiên cu 2
u 2
5.Nha  tài 3
6.Cu trúc: 3
NI DUNG CHÍNH 4
 LÝ THUYT 4
1.1Các khái nim 4
1.1.1Dch thutlà gì? 4
u là gì? 5
1.1.3 Du là gì? 6
u trong ting Trung: 7
u trong ting Vit: 9
1 PHẦN DẪN LUẬN
1.Lý do chọn đề tài
Trong xu th hi nhp và toàn cu hóa hin nay, trong ngôn ng ting Vit và
tiu xut hin rt nhiu t ngo không nhn các
  c ngoài. Các tên  u   thuc h ch La-tinh này vào th
ng Trung Quc dch bng nhi phù hp vp
vi h ch âm biu ý (hay còn gi làch ng hình) i Trung Qu dng,
   c dch sang ting Trung y   không ít    u
i theo hc ting Hán trong lúc s dng, dch thut ting Hán. B
nhii hc Ting Trung khác khi gp ph
s ng thì rt lúng túng không bit cm t 
Còn trong Ting vit vi  ting Vit s dng hch u
c ngoài vào th ng Vit Nam thì hu hc gi  
ngoi ng ca i dân Vi
không biu  nào mi
i vit mi kiu nên xut hin tình trng ch mn ba, bn kiu
c và ba, bn cái tên phiên âm,
Chính vì nho cho tôi s thích thú mun tìm ra nhng quy
lut trong cách dc ngoài ra ting Trung và tìm ra quy tc phiên
âm tic ngoài sang ting Vi cung cp kin thc, h tr cho vic dch thut,
giúp ích cho vic giao tip, kinh doanh sau nàyca nhc ting Trung,
nh v n thân tôi.

tc, quy chun phiên dch các danh t riêng c ngoài sang ting Vit.
4.Phƣơng pháp nghiên cứu
Tng hp các tài lin v dc ngoài
trong ting Trung và quy tt phiên âm tic ngoài trong ting Vit qua các sách,
3  c hai ngôn ng ting Trung và ting Vit. Sau khi hoàn thành vic
thng kê, phân loi các tài liu tin hành phân tích, biên son và tng hp d liu, chú
tích minh ha, dn chng c th rõ ràng.Cui cùng h thng theo tc, sp
xp thành bài lunh.
5.Những đóng góp của đề tài
Lu   u v hai v : cách d   c ngoài
sang ting Trung và cách phiên âm tic ngoài sang ting Vit.  v th nht,
bài lun s giúp ta hi     i, l i Trung
Quc, giúp ta bic quy lut phát trin ca ngôn ng Trung Quc và qua nhng thành
qu nghiên cu ta có th quy phm hóa các tên dc ngoài sang ting
 na, bài lun s là mt tài liu tham kho b ích cho nh
theo hc ting Trung, nhc bit là nhi làm vic trong
c qun v u
ca mình.
 v th hai, khóa luc quy tt, quy phm phiên âm ting
c ngoài sang ting Vit, giúp ích rt nhiu cho s thng nht, chun hóa vic
c ngoài ca mi chúng ta.
6.Cấu trúc:
CC lý thuyt: trình bày các khái nim v dch thuu dch
uu trong ting Trung và ting Vit.
C2: Cách du trong ting Trung: gii thiu các cách dch
vm, khuym và rút ra nhn xét, kt lun v các cách d
C3: Cách phiên âm ting c ngoài trong ting Vit: nêu lên các hin trng

1

2

5 1.1.2Thƣơng hiệu là gì?
 u là khái nim trong i tiêu dùng vsn phm vi du
hiu ca nhà sn xut gn lên mt, lên bao bì hàng hoá nhm khnhchngvàxut
xsn phng gn lin viquyn s huca nhà sn xung
c u quyi dii chính thc.
Theo t chc s hu trí tu th gii WIPO_World Itellectual Property
u là mt du hi c bit (hu hìnhvà nhn bit
mt sn phm, mt hàng hoá hay mt dch v c sn xuc cung cp bi
mt t chc hoc mt cá nhân.
3

Theo Hip hi nhãn hi  i quc t ITA_International Trademark
u bao gm nhng t ng, tên gi, bing hay bt kì s kt
hp nào gia các yu t  nh và phân bit hàng
hoá ca các nhà sn xut hoi bán v nh ngun gc ca hàng

4

Mc dù có rt nhiu lo
hiu là ph bin nhu sn phu cá

m ln mnh hay không
còn cn có mt chic phát trin sn phm nghiêm túc na.
a mt nhà sn xui m
có nhiu nhãn hiu hàng hoá khác nhau.VD: Toyota (丰田),(tô-dô-ta）là m 
hi      t nhiu th u hàng hoá khác: Inova (英诺瓦),
(in-nô-va), Camry（凯美瑞）,( kham-ry).
1.1.3 Dịch tên thƣơng hiệu là gì?
 Dch thut gm phiên dch và biên dch. D    u ti c
ngoài sang tim biên dch và phiên dd
hiu là mc dch thutc thù .
Biên dịch u hoàn toàn không ging vi vic d
ng pháp, ng  ng th    ng danh t riêng, nhng cái tên gi,
nhng ký hit ngn ngn, súc tích, ch mt bu tâm huyt ca
nhng nhà sn xut, nhà doanh nghip v chng sn phm, chng dch v và
nim tin, hi vng v nha con mà mình to nên. Làm sao dch nhng cái tên y va
 li ng sâu sc trong tâm trí ni tiêu dùng va nêu bt lên tính chm
ca sn phm, dch v, là mt v không d chút nào.
Phiên dịch u không nhng phi bày t hc tâm huyt ca
nhà sn xut, nêu bt lên tính chm ca sn phng cái tên t
7 ln th hai y khi nói lên, khi bt âm ra phi tht bay bc lên th
 ng sâu si tiêu dùng.
Tóm li, du là da sn
phm, dch v  chuyn tên tu t ngôn ng này sang ngôn ng khác sao cho
tên dch mi tht ng, d nhc bay bng, th hin phm,
tâm huyt ca nhà sn xut,
 Phiên dch u tic ngoài sang ting Vit:
Khác v  g hi c ngoài  th ng Trung Qung

金利来n t i ting khp Trung Quc, vì cái tên
phù hp vi Trung Hoa, mang mm tt lành
黄金财源滚滚来c tin cun cun chn).
 Tn dc Trung Hoa.
Tên công ty m pha M d露华浓m t này
vn có ngun gc t a Lý B云想衣裳花想容，春风拂槛露华浓ng
ng dung, xuân phong pht hm l hoa ni ph n hip
i ban mai, không cn phi nhiu li vic vn d
u, ch mt tên gi thôi mà Revlon  mt hãng m ph
nhng gì sn phm c
 Chú trng mi quan h gia thuc tính sn phu.
Có nhiu nguyên tc dng vic dùng mi quan h gia
thuc tính sn ph t tên ln th hai cho sn phm là mt cách
làm rt thc t, thit thi tiêu dùng ch ct
chng lom ca sn phu này giúi tiêu dùng d ghi nh và d
dàng la chn sn phm. Ví dc d洗王t ty) va
c sn phm này thuc chng loi ty ra; Longlife
dch sang ti隆力奇c k) tên sn phm nói lên rng sn phm có kh
9   ng sc kh  c mnh m n khó ng cho nên ch cn nhìn tên
u n phng; Crest tên
gc này có v chn thuc tính sn phg tên dch ti佳
洁士hi làm sch c nht) thì li r   n sn ph  
Crest này.
6

1.3 Văn hóa dịch tên thƣơng hiệu trong tiếng Việt:
i dân Vi  i bi   c
Ch riêng ly ví d v u nhà mn thoi có ngun gc trong
có tên tic. Qung
cáo trên truyn hình là " vit-- hãy nói theo cách ca bt-
p viên Quc Khánh cg trình Th c là
t-còn Mobifone thì ph-bi--bai-i là chun;
t FPT thì phi -pi--pê-u du chm hc
t ra xung quanh v hiu này.
8 8
http://khoavanhoc-
ngonngu.edu.vn/home/index.php?option=com_content&view=category&id=128&Itemid=194&lang=vi
11 CHƢƠNG II: CÁCH DỊCH TÊN THƢƠNG HIỆU NƢỚC NGOÀI TRONG
TIẾNG TRUNG
Du là m c r    

u thu bii c n thoi
Blackberry thì t berry c ly t ,
9

 Phân loại:
Du có 4 lo 9
c ngoài trong ti i hi
hc khoa hc xã h H Chí Minh.
13
 2.1
hc ngoài có s phân loi và có cu
to phc t i Trung Qung tên dch tht s thành
công. H c ngoài sang ting Trung vi ch yu 3 cách dch


 2.2
2.1 Dịch âm:
Dch âm hay thun dch âm là vic mô phng phát âm cu bng
phát âm gn ging và không có liên quan v mt ng i tic
14


d欧佩克
t tên sáng t特斯拉
Thun du kt hp c ch Hán và ch Latinh ng dành
cho các tên khó dịch âm, khó dịch nghĩa hoc mun gây ấn tượng vì s kt hp Á-Âu,
ví d       c d 日产淑女    t
u ca Nht thuc nh mt V. Rohto dch thành  乐敦
Ưu điểm ca cách dch âm là trc tip, rõ ràng. Cách dch này va có th gi
lng ca th hi va có
th ng hàng ngoi cn thanh niên Trung Quc va có to
u kin thun li cho s hi nhc ngoài sau này.
Bên cn ti không ít khuyết điểm dài
a Nhsau khi dch ra có n 4 âm
c 雷克萨斯không nhng th dch âm còn có nhi nhiu khi tên
dch không có t n sn phm làm nhii hiu nhm qua sn phm
khác, ví d: vi cách dch âm m    c d  米其林o ca
rng) nhii khi nhìn tên dch s ãn hin thc phm
c t u lp xe ni ting c thun
dch âm không d ng a t gu nên tên dch mang tính phân
ly v quan h ng p vc cu to truyn thng ca ting
Hán. Cho nên nhiu t sau khi dch ra ting Hán mang mt khuyc rt
khó hiu vì t hp t ng không to thành mí du
c hoa ca M 拉尔夫劳伦a M
凯迪拉克u thi trang ca M c dch là
阿玛尼u vàng bch tên ti爱伦
斯特
16 2.2 Dịch ý:
Dch ý là cách d vào nguyên bn c

Dc chia ra làm 3 loi, bao gm: thun dch ý, dch biu ý, dch phng
tác:
2.2.1 Thuần dịch ý:
Thun dch ý là ch  a t g nào thì
chn tên d dch.
u thit b e-ng  BlackBerry 
nào? 1, Hãng Research In Motion (RIM) t  i công ty Lexico
t tên cho thit b e-ng mi ca mình. 
không nên s dng cum t E- mail bi theo mt nghiên cu vào thy nó
có th t ci s d nên tìm mt cái tên mà nó
gi lên nim vui, và to cng tng thy
nhng nút bàn phím nh  trên thit b trông git nh xinh , Lexico
i ht ci hoa qu 
la chon ch t phát t t Strawberry (qu dâu tây), và thêm chvào
c to thành tên ca sn phm ma to s thoi mái vui
v, li va nhn ma sn phm.
10

V i ý ngh
vy sang tên tin phm, tinh thn v s thoi mái, vui v mà
sn phm muc gi nguyên:  c d黑莓.
Nu dùng cách dch âm s chú trc, không to ra cmt  chc
chn tên dch theo kiu dch âm s không truyn tn mà tên
do cách dn. 10
/>n20081118103249124.htm
18



Tuy nhiên xét  g khác, cách dch này là rt d nhn dc sn phm
vì nó có t quy loi cho sn phm. Th c dch âm vo thành cm
t ch biu ý li quá coi trng vic quy loi nên nhin
s khó hiu cho khách hàng.
2.2.3 Dịch phỏng tác:
Dch phng tác là da vào tài liu cu to và quy tc cu to t ca ting Hán
lt dch ng t mt vi t gc, làm cho vic chn lc thành phn cu to t
c chn lc kt cu ca cu to t i xng vu.
Ví d: Nature Beauty-Sn phca Tây Ban Nha c dch
thth t cu to tên và    自然美”  i cách cách dch
phng tác Công ty vn ti M American express c dch là: 美国运通”; n gia
dng (Hàn Quc) Happy cook dch thành 快乐的大厨;nhãn hiu thi trang
Playboyc dch rt tài tình 花花公子”(công t ), nhãn hiu
sa ni ting ca Hà Lan Dutch Lady c dch là荷兰子母”(mu
t Hà Lan),Chui nhà hàng th M Hooters: 猫头鹰餐厅”; „
Trong khi thun dch ý ch dch lu thì cách dch phng tác
ngoài d hin c ch m
t nhiu. Ta phân tích thêm ví d  m này:
Hin nay, hãng máy bay Airbusca Pháp t qua Boeing ca M 
ng v u th giiv sn xut và ch tu ca
t thú v, tên ting Trung
i chiu tng t air dch là 空中”,bus dch là 客车”a xét v
cu to t, các t trung tâm  bus, 客车”ng phía sau, còn t tu sc là air và
空中”c b , vì vy tên dch m空中客
车”rt sát u. Không nhng th khi Airbus 
thì 空中客车c hiu vrng ng trên không
 hiu rt dng vn chuyn i, hàng hóa trên không.
20