Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
http://lrc.tnu.edu.vn/ĐẠI HỌC THÁI NGUN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM NGUYỄN DUY THÀNH QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƢỠNG
NGHIỆP VỤ CHO ĐỘI NGŨ NHÂN VIÊN HÀNH CHÍNH
CÁC TRƢỜNG TIỂU HỌC TỈNH HẢI DƢƠNG
THEO HƢỚNG CHUẨN HỐ

Chun ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.14 LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC


ii
LỜI CẢM ƠN
Với tấm lòng kính trọng và biết ơn, em xin chân thành cảm ơn tập thể
các thầy giáo, cơ giáo khoa Tâm lí giáo dục, các cán bộ Khoa sau Đại học,
Ban Giám Hiệu trƣờng Đại học Sƣ phạm Thái Ngun đã tận tình giảng dạy,
hƣớng dẫn, giúp đỡ em trong thời gian học tập và viết luận văn.
Đặc biệt, em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến thầy giáo hƣớng dẫn
khoa học PGS.TS. Phạm Hồng Quang. Thầy đã tận tình định hƣớng, chỉ dẫn
giúp đỡ em trong suốt q trình nghiên cứu và hồn thành luận văn.
Mặc dù đã hết sức cố gắng, nhƣng luận văn khơng tránh khỏi thiếu sót,
tác giả luận văn kính mong đƣợc sự chỉ dẫn của các thầy giáo, cơ giáo và góp
ý kiến thêm của các bạn đồng nghiệp.

Thái Ngun, tháng 8 năm 2013
Tác giả luận văn
Nguyễn Duy Thành

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
http://lrc.tnu.edu.vn/iii
MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC iii

TRONG TRƢỜNG TIỂU HỌC 7
1.1. Một số nét tổng quan về vấn đề nghiên cứu 7
1.2. Một số khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài 9
1.2.1. Quản lý 9
1.2.2. Quản lý giáo dục 19
1.2.3. Quản lý nhà trƣờng tiểu học 23
1.2.4. Đào tạo và bồi dƣỡng 32
1.3. Tổ văn phòng và hoạt động của tổ văn phòng 33
1.3.1. Tổ văn phòng 33
1.3.2. Hoạt động của tổ văn phòng 34
1.3.3. Tổ trƣởng văn phòng 35
1.4. Hiệu trƣởng và việc quản lý hoạt động của tổ văn phòng 35
1.4.1. Hiệu trƣởng 35
1.4.2. Hiệu trƣởng quản lý hoạt động tổ văn phòng 42
1.4.3. Biện pháp quản lý hoạt động tổ văn phòng 43
1.4.3.1. Biện pháp 43
1.4.3.2. Biện pháp quản lý 44
1.4.3.3. Biện pháp quản lý hoạt động tổ văn phòng của hiệu trƣởng 44
KẾT LUẬN CHƢƠNG 1 45
CHƢƠNG 2 THỰC TRẠNG CƠNG TÁC QUẢN LÝ CỦA HIỆU
TRƢỞNG ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG BỒI DƢỠNG NGHIỆP VỤ CHO
ĐỘI NGŨ NHÂN VIÊN HÀNH CHÍNH CÁC TRƢỜNG TIỂU HỌC
TỈNH HẢI DƢƠNG THEO HƢỚNG CHUẨN HỐ 46
2.1. Khái qt tình hình kinh tế, chính trị - xã hội và sự nghiệp giáo dục của
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
http://lrc.tnu.edu.vn/v
tỉnh Hải Dƣơng 46

vi
học tỉnh Hải Dƣơng theo hƣớng chuẩn hố 70
3.2. Đề xuất các nhóm biện pháp quản lý hoạt động bồi dƣỡng đội ngũ nhân
viên hành chính của hiệu trƣởng 71
3.3. Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp đã đề xuất 83
KẾT LUẬN CHƢƠNG 3 89
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 90
1. Kết luận 90
2. Khuyến nghị 92
2.1. Đối với Bộ và Sở Giáo dục và Đào tạo 93
2.2. Đối với Phòng GD&ĐT và các Phòng chức năng 93
2.3. Đối với các trƣờng tiểu học 94
TÀI LIỆU THAM KHẢO 95
PHỤ LỤC

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
http://lrc.tnu.edu.vn/iv
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
BGD&ĐT
CBQL
CM
GD
GD&ĐT
GV
HC
HC-QT
HĐ

:
:
:
:
:
:
:
:
:
Bộ giáo dục và Đào tạo
Cán bộ quản lý
Chun mơn
Giáo dục
Giáo dục và Đào tạo
Giáo viên
Hành chính
Hành chính - Quản trị
Hoạt động
Hội đồng nhân dân
Học sinh
Hiệu trƣởng
Học sinh
Khu cơng nghiệp
Nhân viên
Phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi
Quản lí
Quản lí giáo dục
Quản lí hoạt động
Quản lí hoạt động giáo dục
Tiểu học


Hình 1.1: Cấu trúc hệ thống quản lý 13
Hình 1.2: Mối liên hệ giữa các yếu tố trong việc phát triển quốc gia 14
Hình 1.3: Minh hoạ về khái niệm QLGD 23
Hình 1.4: Mối quan hệ giữa các nội dung quản lý của hiệu trƣởng 42
Hình 1.5: Sơ đồ quản lý hoạt động các tổ trong nhà trƣờng 43
Hình 3.1. Sơ đồ minh hoạ nhóm biện pháp 1 72
Hình 3.2. Sơ đồ minh hoạ nhóm biện pháp 2 76
Hình 3.3. Sơ đồ minh hoạ nhóm biện pháp 3 78
Hình 3.4. Sơ đồ minh hoạ nhóm biện pháp 4 81

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
http://lrc.tnu.edu.vn/1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Bƣớc vào một kỉ ngun mới, kỉ ngun đánh dấu một thời kì cả dân
tộc đẩy mạnh cơng nghiệp hố, hiện đại hố nhằm thực hiện mục tiêu "dân
giàu, nước mạnh, xã hội cơng bằng, dân chủ, văn minh" - Kỷ ngun của nền
kinh tế tri thức. Chất lƣợng nguồn nhân lực giữ vai trò quyết định trong việc
phát huy nội lực, phát triển đất nƣớc. Đại hội Đảng IX đã khẳng định: "Nguồn
nhân lực là nhân tố quyết định sự phát triển đất nước trong thời kì cơng
nghiệp hố, hiện đại hố nên cần tạo chuyển biến cơ bản, tồn diện về
GD&ĐT"[27]. Đại hội Đảng X tiếp tục chỉ rõ: "Giáo dục phải nhằm đào tạo
những con người Việt Nam có lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội,
có phẩm chất tốt đẹp của dân tộc, có năng lực, bản lĩnh để thích ứng với
những biến đổi của xã hội trong kinh tế thị trường, những u cầu mới của sự
nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc"[27]. Đại hội Đảng lần thứ XI xác định:

độ Đại học đạt cao và đã có cả trình độ cao học.
Song bên cạnh đó mặc dù trƣớc những u cầu đòi hỏi ngày càng
khắt khe của thời kỳ đổi mới, hội nhập, cải cách thủ tục hành chính thì đội
ngũ hành chính tại các nhà trƣờng lại có trình độ còn thấp, hầu hết đội ngũ
Văn thƣ - Lƣu trữ tại các trƣờng tiểu học đƣợc bố trí Kế tốn kiêm nhiệm,
Y tế học đƣờng kiêm Thủ quỹ, Thƣ viện kiêm Thiết bị. Cũng vì lí do đó,
nhiều sự việc đáng tiếc đã xảy ra do có những sai sót tƣởng chừng rất đơn
giản lại dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Vì vậy, phải có sự đổi mới trong
quản lý hoạt động bồi dƣỡng nghiệp vụ cho đội ngũ nhân viên hành chính,
trong đó quản lý hoạt động bồi dƣỡng nghiệp vụ cho đội ngũ nhân viên
hành chính tại các trƣờng tiểu học theo hƣớng chuẩn hố là yếu tố tiên
quyết đảm bảo thành cơng việc thực hiện nhiệm vụ hành chính trong các
nhà trƣờng, góp phần giữ ổn định, tạo điều kiện cho sự phát triển bền vững
đối với mỗi nhà trƣờng. Để có thể quản lý và tổ chức tốt hoạt động bồi
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
http://lrc.tnu.edu.vn/3
dƣỡng nghiệp vụ cho đội ngũ nhân viên hành chính các trƣờng tiểu học, tơi
thấy cần có những nghiên cứu để đề xuất đƣợc các biện pháp quản lý hoạt
động này một cách có hiệu quả cao. Trong phạm vi khoa học quản lý, đã có
nhiều nghiên cứu biện pháp quản lý đối với các hoạt động trong lĩnh vực
GD&ĐT, tuy nhiên tơi chƣa thấy có đề tài nào nghiên cứu về quản lý hoạt
động bồi dƣỡng nghiệp vụ cho đội ngũ nhân viên hành chính các trƣờng
tiểu học theo hƣớng chuẩn hố.
Với những lý do trên, tơi chọn đề tài “Quản lí hoạt động bồi dưỡng
nghiệp vụ cho đội ngũ nhân viên hành chính các trường tiểu học tỉnh
Hải Dương theo hướng chuẩn hóa” làm luận văn thạc sĩ. Tơi cũng hi
vọng kết quả nghiên cứu của đề tài này sẽ là những đóng góp thiết thực

thực hiện nhiệm vụ đƣợc giao, còn có những điều chƣa phù hợp và bất
cập nhất định. Nếu đề xuất đƣợc các biện pháp bồi dƣỡng phù hợp sẽ
nâng cao đƣợc chất lƣợng hoạt động của đội ngũ nhân viên hành chính
trong các nhà trƣờng, từng bƣớc đáp ứng đƣợc những u cầu, đòi hỏi
khắt khe của giai đoạn hiện tại và sau này.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Xác định cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ
cho đội ngũ nhân viên hành chính trong trường tiểu học
5.2. Đánh giá thực trạng đội ngũ cán bộ quản lý và nhân viên hành chính
các trường tiểu học tỉnh Hải Dương
5.3. Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ nhân viên
hành chính của hiệu trưởng các trường tiểu học tỉnh Hải Dương theo
hướng chuẩn hố
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
http://lrc.tnu.edu.vn/5
5.4. Đề xuất những biện pháp quản lí hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ
cho đội ngũ nhân viên hành chính của các trường tiểu học và khảo sát tính
khả thi của các biện pháp đó
6. Phạm vi nghiên cứu
Do điều kiện về cơng việc và thời gian đề tài chỉ nghiên cứu các biện
pháp quản lí hoạt động bồi dƣỡng nghiệp vụ cho đội ngũ nhân viên hành
chính các trƣờng tiểu học tỉnh Hải Dƣơng từ năm 2010 đến nay và đề xuất các
biện pháp quản lý hoạt động này.
7. Phƣơng pháp nghiên cứu
- Phƣơng pháp nghiên cứu lý luận: Phân tích, nghiên cứu các tài liệu có
liên quan.
- Phƣơng pháp nghiên cứu thực tiễn: Điều tra viết, tổng kết kinh

HÀNH CHÍNH TRONG TRƢỜNG TIỂU HỌC
1.1. Một số nét tổng quan về vấn đề nghiên cứu
GD là một hiện tƣợng xã hội đặc biệt, đƣợc sinh ra và tồn tại cùng với
sự phát triển của xã hội lồi ngƣời. Đó là một HĐ khơng thể thiếu trong việc
phát triển của xã hội lồi ngƣời vì nó tác động đến mọi HĐ khác trong xã hội.
Đặc biệt là trong giai đoạn hiện nay, với sự phát triển nhƣ vũ bão của khoa
học kĩ thuật và sự bùng nổ của cơng nghệ thơng tin, lồi ngƣời bƣớc vào thế
kỷ của nền kinh tế tri thức thì GD càng giữ một vị trí quan trọng và cần thiết
hơn bao giờ hết trong chiến lƣợc phát triển đất nƣớc của mọi quốc gia.
Hội nghị lần thứ 2 Ban chấp hành Trung uơng Đảng khố VIII đã chỉ rõ:
"Để thực hiện được mục tiêu chiến lược mà Đại hội VIII đã đề ra cần phải
khai thác và sử dụng nhiều nguồn nhân lực khác nhau, trong đó nguồn lực
con người là q báu nhất, có vai trò quyết định, đặc biệt là đối với nước ta
khi nguồn lực tài chính còn hạn hẹp. Nguồn lực đó là người lao động có trí
tuệ cao, tay nghề thành thạo, có phẩm chất đẹp, được đào tạo, bồi dưỡng và
được phát huy bởi một nền GD tiên tiến gắn liền với khoa học, cơng nghệ
hiện đại: GD phải làm tốt nhiệm vụ đào tạo nguồn lực cho đất nước, đội ngũ
lao động cho khoa học và cơng nghệ".[27]
Nhƣ vậy mục đích của GD ngày nay khơng đơn thuần là truyền thụ cho
HS những tri thức mà lồi ngƣời đã tích luỹ đƣợc qua nhiều thế hệ mà còn
phải bồi dƣỡng cho HS biết làm chủ bản thân, độc lập trong suy nghĩ, tích cực
tìm tòi phát hiện ra cái mới trong học tập và nghiên cứu; biết tự giải quyết
những vấn đề mới nảy sinh trong các HĐ hàng ngày của bản thân. Đó chính là
GD đã trang bị cho họ những năng lực cần thiết của ngƣời lao động mới, lao
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
http://lrc.tnu.edu.vn/8
động có trí tuệ: Năng lực tự học, tự nghiên cứu; năng lực phát hiện và giải

9
lý hoạt động bồi dƣỡng nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên về các khía cạnh
nhƣng nghiên cứu việc quản lý hoạt động bồi dƣỡng nghiệp vụ cho đội ngũ
nhân viên hành chính các trƣờng tiểu học tỉnh Hải Dƣơng theo hƣớng chuẩn
hố thì lại chƣa có tác giả nào đề cập. Vì vậy, tơi lựa chọn vấn đề nghiên cứu:
“Quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ nhân viên hành
chính các trường tiểu học tỉnh Hải Dương theo hướng chuẩn hố”.
1.2. Một số khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài
1.2.1. Quản lý
Trong xã hội lồi ngƣời, QL là một HĐ bao trùm mọi mặt đời sống xã
hội. Nó ra đời khi xã hội cần có sự chỉ huy, điều hành, phân cơng, hợp tác,
kiểm tra, chỉnh lý trong lao động tập thể trên một quy mơ nào đó để đạt năng
suất cao hơn, hiệu quả tốt hơn, đó là vai trò của ngƣời đứng đầu. Nhƣ vậy QL
là một phạm trù tồn tại khách quan và là một tất yếu lịch sử. Lồi ngƣời đã
trải qua nhiều thời kỳ phát triển với nhiều hình thái xã hội khác nhau, nên
cũng đã trải qua nhiều hình thức QL khác nhau. Các triết gia, các nhà chính trị
từ thời cổ đại đến nay đều rất coi trọng vai trò của QL trong sự ổn định và
phát triển của xã hội.
Ngƣời ta tiếp cận khái niệm QL nhiều cách khác nhau.
Đó là: Cai quản, chỉ huy, lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra - theo góc độ tổ chức.
Theo góc độ điều khiển thì QL là lái, là điều khiển, điều chỉnh.
Theo cách tiếp cận hệ thống thì QL là sự tác động của chủ thể QL đến
khách thể QL (hay là đối tƣợng QL) nhằm tổ chức, phối hợp HĐ của con
ngƣời trong q trình sản xuất - xã hội để đạt đƣợc mục đích đã định.
Còn trong q trình tồn tại và phát triển của QL, đặc biệt trong q
trình xây dựng lý luận về QL, khái niệm QL đƣợc nhiều nhà lý luận đƣa ra,
nó thƣờng phụ thuộc vào lĩnh vực HĐ, nghiên cứu của mỗi ngƣời.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
http://lrc.tnu.edu.vn/


http://lrc.tnu.edu.vn/11
nghĩa về quản lý trong Giáo trình "Quản lý giáo dục và đào tạo" của trƣờng
Cán bộ Quản lý Giáo dục và Đào tạo:
+ QL là tác động vừa có tính khoa học, vừa có tính nghệ thuật vào hệ
thống con ngƣời, nhằm đạt các mục tiêu kinh tế - xã hội.
+ QL là một q trình tác động có định hƣớng, có tổ chức dựa trên các
thơng tin về tình trạng của đối tƣợng, và mơi trƣờng nhằm giữ cho sự vận
hành của đối tƣợng đƣợc ổn định và phát triển tới mục tiêu đã định.
+ QL là sự tác động có ý thức, hợp quy luật giữa chủ thể QL đến khách
thể QL nhằm đạt tới mục tiêu đề ra.
+ QL là sự tác động có tổ chức, có hƣớng đích của chủ thể QL lên đối
tƣợng QL và khách thể QL, nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng,
các cơ hội của tổ chức để đạt đƣợc mục tiêu đặt ra trong điều kiện biến động
của mơi trƣờng.
Theo tác giả Hà Thế Ngữ và tác giả Đặng Vũ Hoạt cho rằng: "QL là
một q trình định hướng, q trình có mục tiêu, QL một hệ thống nhằm đạt
được những mục tiêu nhất định".[16]
Tác giả Mai Hữu Kh lại đƣa ra định nghĩa về QL dƣới dạng một HĐ
đặc biệt nhƣ sau: "HĐ QL là một dạng HĐ đặc biệt của người lãnh đạo mang
tính tổng hợp của các loại lao động trí óc, liên kết bộ máy QL thành một
chỉnh thể thống nhất điều hồ phối hợp các khâu và các cấp QL làm cho HĐ
nhịp nhàng đưa đến hiệu quả".
Theo tác giả Nguyễn Bá Sơn - 2000 thì: "QL là sự tác động có hướng
đích của chủ thể QL đến đối tượng QL bằng một hệ thống các giải pháp nhằm
thay đổi trạng tháng của đối tượng QL, đưa hệ thống tiếp cận mục tiêu cuối
cùng, phục vụ lợi ích của con người". Đây là một định nghĩa tƣơng đối cụ thể
về QL với sự tác động có hƣớng đích của chủ thể QL.

- Tác động QL thƣờng mang tính tổng hợp bao gồm nhiều giải pháp
khác nhau.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
http://lrc.tnu.edu.vn/13
- QL là HĐ trí tuệ mang tính sáng tạo bằng những quyết định đúng quy
luật và có hiệu quả QL nhƣng cũng phải tn theo những ngun tắc nhất
định hƣớng đến mục tiêu.
- Mục tiêu cuối cùng của QL là chất lƣợng sản phẩm, vì lợi ích phục vụ
con ngƣời. Ngƣời QL tựu chung lại là nghiên cứu khoa học, nghệ thuật giải
quyết các mối quan hệ giữa con ngƣời với nhau vơ cùng phức tạp khơng chỉ
giữa chủ thể với khách thể trong hệ thống mà còn có mối quan hệ tƣơng tác
với các hệ thống khác nhằm hƣớng đến mục tiêu chung của tổ chức mình.
Nhƣ vậy, QL còn có thể hiểu là sự tác động có tổ chức, có hƣớng
đích của thủ thể QL đến khách thể QL bao gồm nhiều giải pháp khác nhau
thơng qua cơ chế QL nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ
hội của hệ thống để đạt tới mục tiêu đặt ra trong điều kiện biến động của
mơi trƣờng. Điều đó cũng xác lập rằng QL phải có một cấu trúc và vận
động trong một mơi trƣờng xác định. Cấu trúc hệ thống QL bao gồm các
yếu tố trong sơ đồ đơn giản sau: Hình 1.2: Mối liên hệ giữa các yếu tố trong việc phát triển quốc gia
Hiện nay QL thƣờng đƣợc định nghĩa rõ hơn: QL là q trình đạt đến
mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các HĐ: kế hoạch hố, tổ chức, chỉ
đạo và kiểm tra.
Các HĐ kể trên cũng chính là các chức năng của QL. Nội dung cụ thể
của từng chức năng có thể hiểu nhƣ sau:
- Chức năng lập kế hoạch:
Là chức năng hạt nhân của q trình QL. Bởi vì kế hoạch là tập hợp
những mục tiêu cơ bản đƣợc sắp xếp theo một trình tự nhất định cùng với một
CXQL
L. Động
KHCN
Vốn
Tài ngun
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
http://lrc.tnu.edu.vn/15
chƣơng trình hành động cụ thể để đạt đƣợc mục tiêu đã đề ra. Kế hoạch đƣợc
xây dựng xuất phát từ đặc điểm tình hình cụ thể của tổ chức và những mục
tiêu đã định sẵn mà tổ chức có thể hƣớng tới và đạt đƣợc, dƣới sự tác động có
định hƣớng của ngƣời QL.
- Chức năng tổ chức:
Là chức năng quan trọng của q trình QL, đảm bảo tạo thành sức