NGƯỜI THỰC HIỆN: NGUYỄN THỊ KIM CÚC
TẬP HUẤN
PHƯƠNG PHÁP “BÀN TAY NẶN BỘT”
Tiên Yên, ngày 25 tháng 10năm 2014
IV. CÁC KỸ THUẬT DẠY HỌC VÀ RÈN LUYỆN KỸ NĂNG CHO HỌC SINH
TRONG PHƯƠNG PHÁP “BÀN TAY NẶN BỘT”:
1. TỔ CHỨC LỚP HỌC:
-
Thực hiện dạy học theo PPBTNB có rất nhiều hoạt động nhóm nên giáo viên
phải sắp xếp bàn ghế theo nhóm.
* Một số gợi ý để giáo viên sắp xếp bàn ghế, vận dụng trong lớp học phù
hợp với hoạt động nhóm:
-
Các bàn ghế cần sắp xếp hài hoà theo số lượng học sinh trong lớp.
-
Chú ý đến hướng ngồi của học sinh sao cho tất cả học sinh đều nhìn thấy rõ
thông tin trên bảng.
-
Chú ý với các học sinh bị tật ở mắt
-
Khoảng cách giữa các nhóm không quá trật.
-
Chú ý đảm bảo ánh sáng cho học sinh.
2. GIÚP HỌC SINH BỘC LỘ QUAN ĐIỂM BAN ĐẦU:
-
Quan niệm ban đầu của học sinh có thể đúng hoặc sai lệch. Giáo viên cần
phải biết chấp nhận và tôn trọng những quan điểm sai lệch của học sinh khi
trình bày biểu tượng ban đầu.
-
Trong quá trình học sinh làm việc giáo viên tranh thủ đi một vòng quan sát và
chọn nhanh những quan niệm không chính xác, sai lệch với kiến thức khoa

-
Ví dụ: “Các em để ý ở…”, “Các em hãy thử…”
4. KỸ THUẬT TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NHÓM:
-
Hoạt động nhóm giúp học sinh làm quen với phong cách làm việc hợp tác với
nhau giữa các cá nhân.
-
Mỗi nhóm được tổ chức gồm một nhóm trưởng, một thư kí và các thành viên.
-
Nên khắc phục hạn chế trong khi tổ chức các hoạt động nhóm bằng cách sử
dụng linh hoạt các kĩ thuật như; khăn trải bàn, các mảnh ghép, hay sơ đồ tư
duy để tất cả các học sinh đều được hoạt động.
5. KỸ THUẬT ĐẶT CÂU HỎI CỦA GIÁO VIÊN:
-
Trong dạy học theo phương pháp BTNB, câu hỏi của giáo viên đóng một vai
trò quan trọng trong sự thành công của PP và thực hiện tốt ý đồ dạy học.
-
Khi đặt câu hỏi giáo viên nên dùng câu hỏi “mở”vì nó kích thích học sinh suy
nghĩ.
-
Khi đặt câu hỏi gợi ý giáo viên nên dùng các cụm từ bắt đầu như “ theo các
em ” hay là “Em nghĩ gì ”, “ Theo ý em ”nhằm giúp học sinh giải thích ý kiến
đưa ra nhận định của các em mà thôi.
6. RÈN LUYỆN NGÔN NGỮ CHO HỌC SINH:
* Dạy học theo phương pháp BTNB đã rèn luyện cho học sinh ngôn ngữ
nói và ngôn ngữ viết:
Rèn luyện ngôn ngữ nói:
-
Giao tiếp bằng lời nói không thể tách rời với các hoạt động tìm tòi nghiên
cứu. Ngôn ngữ nói được rèn luyện thông qua việc các em được bày tỏ các ý

quan đến thí nghiệm sau đó yêu cầu các nhóm lên chọn đồ dùng
cần thiết để làm thí nghiệm. Như vậy học sinh sẽ phải suy nghĩ
chọn những vật liệu để hợp với ý tưởng của nhóm mình.
-
Một số phương án tìm câu trả lời không phải làm thí nghiệm mà
bằng cách nghiên cứu tài liệu hay quan sát vật thật, mô hình tranh
vẽ do giáo viên cung cấp.
-
Giáo viên nên lựa chọn các vật liệu thí nghiệm đơn giản, thân
thiện, quen thuộc.
9. HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG VỞ THỰC HÀNH:
-
Vở thực hành sử dụng để ghi chép phần ghi chú cá nhân (đó là những quan
niệm, suy nghĩ ban đầu) ghi chú tổng kết của nhóm sau khi thảo luận,ghi chú
tổng kết sau khi thảo luận cả lớp
-
Vở thực hành không áp đặt cách ghi nhưng có mẫu sẽ thuận tiện cho các em
trong việc ghi chép và đỡ mất thời gian của tiết học.
-
Có nhiều cách để ghi: có thể các em sẽ ghi bằng văn bản, bằng hình vẽ hoặc
bằng sơ đồ.
CÂU HỎI DỰ ĐOÁN THỰC HIỆN ĐIỂU CHỈNH KẾT QUẢ
10. HƯỚNG DẪN HỌC SINH PHÂN TÍCH THÔNG TIN, HIỆN TƯỢNG QUAN
SÁT ĐƯỢC KHI NGHIÊN CỨU ĐỂ ĐƯA RA KẾT LUẬN:
-
Giáo viên cần hướng dẫn học sinh biết chú ý đến thông tin chính để rút ra kết
luận khi làm thí nghiệm, quan sát hoặc nghiên cứu tài liệu.
-
Đối với các thí nghiệm cần quan sát một số hiện tượng, giáo viên lưu ý học
sinh chú ý vào các hiện tượng đó để lấy thông tin.

Việc chuẩn bị đồ dùng cho tiết học không quá cầu kì. Cần sử dụng những vật
liệu sẵn có, đơn giản, dễ tìm nên nhắc học sinh cùng chuẩn bị đồ dùng cho tiết
dạy.
-
Tất cả các câu hỏi của học sinh đưa ra ta không bỏ qua mà sẽ trả lời qua bài
học( câu hỏi nào chưa có trong nội dung bài ta cần khéo léo dẫn dắt để có kiến
thức ở các bài ta sẽ trả lời cho các em).
-
Cần làm tốt công tác tuyên truyền giới thiệu về phương pháp với phụ huynh
để nhận được sự đồng tình ủng hộ cùng hỗ trợ trong việc chuẩn bị đồ dùng
cho tiết học.
E. MỘT SỐ KINH NGHIỆM TRONG CÔNG TÁC CHỈ ĐẠO DẠY HỌC THEO
PHƯƠNG PHÁP BÀN TAY NẶN BỘT:
1. ĐỐI VỚI BAN GIÁM HIỆU:
-
Tổ chức triển khai nội dung phương pháp đến toàn thể CBGV trong nhà
trường.
-
Xây dựng kế hoạch triển khai phương pháp BTNB áp dụng vào giảng dạy tới
các tổ khối. BGH chỉ đạo các tổ chuyên môn nghiên cứu nội dung chương trình
học, tình hình thực tế của nhà trường, của các lớp qua đó áp dụng phương
pháp cho phù hợp
-
Tổ chức dự giờ, thảo luận, rút kinh nghiệm trong các buổi SHCM của nhà
trường.
-
Tổ chức đánh giá kiểm tra quá trình thực hiện.
-
Tổ chức cách chuyên đề môn TNXH và khoa học theo phương pháp BTNB.
- Cuối năm tổ chức sơ kết một năm thực hiện, đánh giá và rút kinh nghiệm.