B GIÁO DÀO TO
I HC M Tp. HCM
KHÓA CÔNG NGH SINH HC

BÁO CÁO KHÓA LUN TT NGHIP

 TÀI:
KH KHÁNG
KHÁNG SINH CA VI KHUN
ESCHERICHIA COLI PHÂN LP TI
BNH VING 1 T 10/2013
N 03/2014.
NGÀNH VI SINH - SINH HC PHÂN T
GVHD: ThS. Bs LÊ QUC THNH
SVTT: PHAN TH KIM HNG
MSSV: 1053010260
NIÊN KHÓA: 2010  2014

Tp.H Chí Minh, tháng 5, 2014.
Báo cáo khóa lun tt nghip GVHH: Ths.Bs Lê Quc Thnh
SVTT: Phan Th Kim Hng
MSSV:1053010260



Báo cáo khóa lun tt nghip GVHH: Ths.Bs Lê Quc Thnh
SVTT: Phan Th Kim Hng
MSSV:1053010260
LI CM 
u tiên, em xin gi li cm n chơn thƠnh đn ThS.Bs Lê
Quc Thnh. Thy đư đnh hng và tn tình hng dn cho em
nhng kin thc chuyên môn đ em hoàn thành tt báo cáo khóa
lun tt nghip này.
Em xin gi li cm n đn các cô, chú, anh, ch trong khoa
Vi sinh - Bnh vin Nhi ng 1 đư trc tip truyn đt các kin
thc, hng dn các k thut chuyên môn vƠ luôn giúp đ em
trong sut thi gian thc hin khóa lun tt nghip.
Em xin chân thành bit n đn s tn tình dy d, truyn
đt và chia s nhng kin thc b ích ca tt c các quý thy cô,
cùng các anh, ch khóa trên và các bn trong khoa Công ngh
sinh hc trng i hc M Tp.HCM.
Li cm n chơn thƠnh vƠ sơu sc nht, em xin gi đn gia
đình, cha, m đư sinh thành và nuôi dy em, luôn sát cánh đng
viên và to mi điu kin tt nht đ em hc tp và hoàn thành tt
khóa lun tt nghip ca mình.
TP H Chí Minh, ngày 10 tháng 05 nm 2014.
Sinh viên

Phan Th Kim Hng
Báo cáo khóa lun tt nghip GVHH: Ths.Bs Lê Quc Thnh
SVTT: Phan Th Kim Hng
MSSV:1053010260

IMP: Imipenem
MP: Meropenem
TCC: Ticarcillin/Clavulanic acid
POL (PB): Polimyxin B
FEP: Cefepime
ATM: Aztreonam
CPD: Cefpodoxime
CTX: Cefotaxime
CAZ: Ceftazidime
CCTX: Cefotaxime/Clavulanic acid
CCAZ: Ceftazidime /Clavulanic acid
NOR: Norfloxacin
NAL: Nalidixic acid
NIT: Nitrofurantoin
Khoa:
1AB: Khoa ngoi tng hp
1CD: Khoa ni tng quát 1
1I: Khoa nhim
2AB: Khoa phng, chnh hình
2CD: Khoa ni tng quát 2
2I: Khoa Thn
3B: Khoa tim mch
3CD: Khoa hô hp
3I: Khoa st xut huyt + huyt hc
CC: Khoa cp cu
HSN: Khoa hi sc ngoi
Báo cáo khóa lun tt nghip GVHH: Ths.Bs Lê Quc Thnh
SVTT: Phan Th Kim Hng
MSSV:1053010260
ICU: Khoa hi sc tng cng

Bng 2.3 Bng trc nghim sinh hóa đnh danh trc khun Gram âm 40
Bng 2.4 Tiêu chun đng kính vòng vô khun ca vi khun đng rut 46
Bng 3 T l vi khun phân lp đc 49
Bng 3.1 T l vi khun E.coli phân lp đc theo bnh phm (N=242) 50
Bng 3.2 T l vi khun E.coli phân lp đc theo khoa điu tr (N=242) 51
Bng 3.3 T l vi khun E.coli phân lp đc theo tui (N=242) 52
Bng 3.4 T l vi khun E.coli phân lp đc theo gii tính (N=242) 54
Bng 3.5 T l kháng kháng sinh ca vi khun E.coli 55
Bng 3.6 T l vi khun E.coli sinh men betalactamase trong th nghim sàn lc
(N=242) 57
Bng 3.7 T l vi khun E.coli sinh men betalactamase trong th nghim khng đnh
(N=242) 57

Báo cáo khóa lun tt nghip GVHH: Ths.Bs Lê Quc Thnh
SVTT: Phan Th Kim Hng
MSSV:1053010260

DANH MC CÁC HÌNH
Hình 1 Cu to vi khun E.coli 5
Hình 1.1 a)Vi khun Escherichia coli di kính hin vi đin t 5
b) Khun lc vi khun E.coli phân lp đc di kính hin vi 5
Hình 2 Môi trng CA 23
Hình 2.1 Khun lc vi khun Escherichia coli trên CA 23
Hình 2.2 Môi trng MC 24
Hình 2.3 Lactose (+/-) trên môi trng MC 24
Hình 2.4 Khun lc vi khun Escherichia coli trên môi trng MC 24
Hình 2.5 Môi trng MHA 25
Hình 2.6 Th kháng sinh đ trên môi trng MHA 25
Hình 2.7 Môi trng SS 26
Hình 2.8 Escherichia coli trên môi trng SS 26

Hình 3.4 Máy ly tâm XIII
Hình 3.5 Máy Vorter XIV
Hình 3.6 T m 37
0
C XIV
Hình 3.7 T cy máu Bactec XV
Hình 3.8 Các dng l dng mu XVI
Hình 3.9 T lnh XVI
Hình 3.10 Kt qu th nghim kháng sinh đ ca E.coli XVII
Hình 3.11 Khun lc E.coli trên các loi môi trng khác nhau XVIII
Hình 3.12 Kt qu test sinh hóa ca E.coli XIX

Báo cáo khóa lun tt nghip GVHH: Ths.Bs Lê Quc Thnh
SVTT: Phan Th Kim Hng
MSSV:1053010260

DANH MC CÁC BI
Bi 3 T l vi khun phân lp đc 49
Bi 3.1 T l vi khun E.coli phân lp đc theo loi bnh phm (N=242) 50
Bi 3.2 T l vi khun E.coli phân lp đc theo khoa điu tr (N=242) 52
Bi 3.3 T l vi khun E.coli phân lp đc theo tui (N=242) 53
Bi 3.4 T l vi khun E.coli phân lp đc theo gii tính (N=242) 54
Bi 3.5 T l kháng kháng sinh ca vi khun E.coli phân lp đc trong thi gian
kho sát 56
Bi 3.6 T l vi khun E.coli sinh men betalactamase trong th nghim sàn lc
(N=242) 57
Bi 3.7 T l vi khun E.coli sinh men betalactamase trong th nghim khng

2.1.3 a kháng sinh 32
2.1.4 Thit b và dng c 34
2.2 Phng pháp nghiên cu
[23]
35
2.2.1 Kho sát đc đim mu 35
2.2.2 Các phng pháp cy:
[16,23]
35
2.2.3 Quy trình đnh danh: 38
3 KT QU NGHIÊN CU VÀ BIN LUN 49
3.1 Kt qu t l nhim khun 49
3.1.1 Theo mu bnh phm 50
3.1.2 Theo khoa điu tr 51
3.1.3 Theo đ tui 52
3.1.4 Theo gii tính 54
3.2 Kt qu đ kháng kháng sinh 54
3.3 T l vi khun Escherichia coli tit men betalactamase ph rng 57
Báo cáo khóa lun tt nghip GVHH: Ths.Bs Lê Quc Thnh
SVTT: Phan Th Kim Hng
MSSV:1053010260
3.3.1 Trong th nghim sƠng lc 57
3.3.2 Trong th nghim khng đnh 57
3.4 BÀN LUN 59
3.4.1 c đim mu 59
3.4.2 Kháng sinh đ 59
3.4.3 Kt qu tit men betalactamase 60
4 KT LUN VÀ  NGH 62
4.1 KT LUN 62
4.2  NGH 62


S dng kháng sinh đư điu tr thành công bnh nhim khun do vi khun Escherichia
coli gây ra, đng thi cng to nên mt áp lc đ tn ti đi vi vi khun, đa đn các
chng vi khun kháng vƠ đa kháng thuc. Bên cnh đó vic s dng kháng sinh không
hp lý làm cho vi khun kháng nhiu loi kháng sinh nh: Ampicillin, các kháng sinh
nhóm Cephalosporin, Fluoroquinolone và Carbapenem. Hn na vi khun E.coli li có
kh nng tit men betalactamase ph rng (ESBLs) kháng đc hu ht kháng sinh
Cephalosporin nên gây rt nhiu khó khn cho vic điu tr. ơy chính lƠ mi lo ngi
ln cho ngành y t trên toàn th gii.
Tình hình đ kháng kháng sinh ca vi khun là mt trong nhng vn đ nan gii
không ch riêng ca ngành y t mƠ còn lƠ chuyên đ quan tâm ca các nhà di truyn
hc và mt s ngành liên quan. Nhng nghiên cu cho thy rng NKBV lƠm tng t l
Báo cáo khóa lun tt nghip GVHH: Ths.Bs Lê Quc Thnh
SVTT: Phan Th Kim Hng Trang 2
MSSV:1053010260
t vong, kéo dài thi gian nm vin, tng vic s dng kháng sinh, tng đ kháng
kháng sinh vƠ tng c chi phí điu tr ca bnh nhân nm vin. Vi khun E.coli kháng
thuc đang lƠ vn đ y t toàn cu.
 Vit Nam, B Y t rt quan tơm đn mc đ, din tin kháng thuc ca vi
khun vƠ đang tin hƠnh các chng trình trng đim quc gia đ giám sát, kim soát
tính đ kháng ca vi khun, trong đó có nhiu nghiên cu v vi khun Escherichia
coli. ng trc tình hình đ kháng kháng sinh ngày càng phc tp và nhm góp phn
tìm hiu thêm v vn đ trên chúng tôi thc hin đ tài      
kháng kháng sinh ca vi khun Escherichia coli phân lp ti bnh ving
1 t 10n 03
 tài ng dng các phng pháp phơn lp, nuôi cy, đnh danh vi khun, th
nghim kháng sinh đ và tìm men ESBLs t vi khun gây bnh Escherichia coli phân
lp đc t các mu bnh phm. Kt qu nghiên cu nhm cung cp thêm thông tin
cn thit cho các nhà lâm sàng trong vic đnh hng s dng kháng sinh đ điu tr
đi vi các trng hp nhim trùng do vi khun Escherichia coli gây ra. Nhng

 B (ordo): Eubacteriales
 H (familia): Enterobacteriaceae
 Chi (genus): Escherichia
 Loài (species):
 Escherichia coli (loài ch yu)
 Escherichia blattae
 Escherichia fergusonii
 Escherichia hermannii
 Escherichia vulneris
1.1.2 
Vi khun Escherichia coli (E.coli) do bác s nhi khoa tên là Theodor Escherich
ngi đu tiên phân lp đc vi khun nƠy vƠo nm 1884, ti München (c)
(Schaechter, 2009).
[30]
Vi tên gi ban đu là Bacterium coli commune. Bn nm sau
đó đi tên thành Escherich nhm tri ơn ngi có công khám phá vƠ đn nm 1991 vi
khun mi đc đnh danh thng nht toàn cu là Escherichia coli.
E.coli cng lƠ mt trong nhng thành viên chính ca h vi khun bình thng 
rut nhng nó cng lƠ cn nguyên ca nhiu nhim trùng, trong đó có nhng nhim
trùng nó lƠ cn nguyên hƠng đu.
Vi khun Escherichia coli sng  khp ni trong môi trng, trên c th đng
vt vƠ con ngi.  ngi vi khun E.coli sng trên các b phn nh rut, đng hô
hp, đôi khi trong niêm mc các b phn khác trong c th.  rut chúng giúp tng
hp các loi vitamin K và B. Hin nay đư có hƠng trm chng vi khun E.coli. Phân
loi vƠ đánh s chúng da trên kháng nguyên K và kháng nguyên O. Mt s chng vi
Báo cáo khóa lun tt nghip GVHH: Ths.Bs Lê Quc Thnh
SVTT: Phan Th Kim Hng Trang 5
MSSV:1053010260
khun có gen, hoc thông qua các đt bin hoc t các sinh vt khác cho phép sn xut
cht đc có hi cho con ngi.

7,4 (Nguyn Nh Thanh vƠ cng s, 1997).
[22]
Trong điu kin thích hp E.coli phát
trin rt nhanh, thi gian th h ch 20 đn 30 phút.
[6]

 Môi trng thch thng: sau 24 gi nuôi cy  37
0
C, vi khun hình thành
nhng khun lc tròn, t, bóng láng, không trong sut màu tro nht, hi li,
đng kính 2 ậ 3 mm. Nuôi lâu khun lc chuyn màu gn nh nơu nht và
mc rng ra. Có th quan sát c nhng khun lc dng M và R.
 Môi trng thch tht Pepton: sau 18 ậ 24 gi bi dng trong t m 37
0
C,
chúng mc thành nhng khun lc m t, ánh mƠu xám kích thc trung bình,
dng tròn, mt khun lc hi li lên, có np nhn vƠ b mt láng.
 Môi trng nc tht: vi khun phát trin tt, môi trng rt đc, có cn màu
tro nht lng xung đáy, đôi khi có mƠng mng trên mt môi trng, môi
trng có mùi phân thi.
 Môi trng thch máu BA: Sau 24 gi  37
0
C hình thành khun lc màu sáng,
kích thc 1 ậ 2 mm tu thuc vào chng và serotype, có chng dung huyt 
hoc .
 Môi trng Indol: vi khun hình thành khun lc màu mn chín, có ánh kim
hoc không có ánh kim.
 Môi trng EMB có khun lc tím ánh kim.
 Môi trng thch SS: E.coli có khun lc mƠu đ.
 Môi trng MacConkey (MC) to khóm đ hng.

4.5)  môi trng có mƠu đ.

Voges- proskauer (VP): âm tính (vi sinh vt chuyn hóa glucose thành acid
pyruvic acetyl methyl carbinol (AMC), AMC tác dng vi ậ naphtol trong
môi trng kim to thành diacety. Diacety phn ng vi nhân guanidine có
trong pepton đ to hp cht mƠu đ).
[12]

Citrat: âm tính (vi khun E.coli không có enzyme citrat permease nên không có
kh nng s dng citrat cng nh mui amonium vô c NH
4
H
2
PO
4
làm ngun
nito to ra NH
3
làm kim hóa môi trng  không lƠm thay đi pH môi trng
 môi trng vn gi màu xanh lá ca môi trng ban đu).
[12]
1.1.4.4 KE.coli.
[11]

 Kháng nguyên O: gm gn 160 yu t.
 Kháng nguyên K đc chia làm các loi: A, B và L.
 Kháng nguyên H gm gn 50 yu t.
Escherichia coli đc chia thành nhiu serotype da trên s t hp ca các
kháng nguyên.
Serotype đc ký hiu bng kháng nguyên O và H, ví d O157:H7

huyt áp và có th t vong.
[19]

Khi bnh nhân b nhim E.coli nng (có th làm ri lon máu và suy thn)
 Da tr nên xanh xao, cm lnh
 Cm thy yu c
 Có nhng vt thơm tím trên ngi
 i tiu rt ít nc tiu
Báo cáo khóa lun tt nghip GVHH: Ths.Bs Lê Quc Thnh
SVTT: Phan Th Kim Hng Trang 9
MSSV:1053010260
E.coli là vi khun gây bnh tiêu chy ph bin nht, đc bit là  tr em. ng
lây nhim ch yu lƠ qua đng tiêu hoá do s dng ngun nc vƠ n phi thc n b
ô nhim có cha lng ln vi khun E.coli.

iu tr
[15]
iu tr bng kháng sinh da trên bnh lý nhim trùng và kt qu kháng sinh đ.

Phòng nga
[15]
Nc và thc phm b nhim E.coli chng có biu hin gì đc bit nên rt khó
phân bit. Vì th, cn có nhng bin pháp (hay thói quen) phòng nga nhim khun:
 Phòng bnh tôn trng quy ch v sinh, chú ý x lý phân, dng c bnh nhân.
 Ngun thc phm (sa cha tit trùng, tht cá cha nu chín) có th là ngun
gây bnh.
 Ngn nga tình trng nhim trùng bnh vin.
1.1.6  Escherichia coli
T l E.coli kháng thuc cng rt cao khong 20 - 25%. Trên th gii đư tng có
nhng v dch tiêu chy do E.coli kháng thuc vi t l t vong cao ti Thy in,

hot tính nh nhau đi vi tt c các loi vi khun. Kháng sinh có hot ph rng, ngha
là chúng có hot tính đi vi nhiu loi vi khun gây bnh khác nhau, còn mt s có
hot ph hp thì có hot tính đi vi mt hay mt s ít loi vi khun.
So vi thuc sát khun, thuc kháng sinh ít đc vi c th hn vì kháng sinh có
kh nng c ch chn lc đi vi mt s khơu trong quá trình phát trin ca vi khun
gơy bnh. Tuy nhiên, kháng sinh không phi lƠ cht vô hi đi vi c th, mt s
kháng sinh có th gơy đc vi gan, thn, h thng to máu hoc gơy ri lon tiêu
hóa,ầ
1.2.1.2 
Kháng sinh (antibiotic) có ngun gc t thut ng antibiosis đc s dng đu
tiên bi Vuillemin (1889) dùng đ ch s tiêu dit mt vt th sng bi mt vt th
sng khác.

Tuy nhiên cho đn nm 1928, Alexander Fleming đư tìm thy Penicillin bt đu
k nguyên kháng sinh ngun gc vi sinh th. Nm 1935, Domagk khám phá đc
Sulfonamides vƠ mưi đn nm 1940 H.W.Florey vƠ E.Chain chng minh kh nng
chng nhim trùng ca Penicillin. T đó m ra mt thi đi huy hoàng v kháng sinh
liu pháp đc đa vƠo s dng lơm sƠng. n nm 1948, nhiu loi kháng sinh đư
đc khám phá dùng đ c ch hoc tiêu dit vi khun vƠ “k nguyên kháng sinh” mi
thc s bt đu.
n đu thp niên 80, đư thng mi hóa trên 50 loi Penicillin, 70 loi
Cephalosporins, 12 loi Tetracyclines, 8 loi Aminoglycosides, 1 Monobactams, 3
Carbapenems, 9 Macrolides và các Fluroquinolones. NgƠy nay đư có hn 4000 kháng
sinh tit ra t nm và vi khun, hn 30000 kháng sinh bán tng hp và trên 100 kháng
sinh đc dùng trong y hc. Nhng kháng sinh có ngun gc vi sinh th còn đc
dùng trong bo qun thc n, bo v cây trng, và dùng trong thc n gia súc vƠ thú y.
Báo cáo khóa lun tt nghip GVHH: Ths.Bs Lê Quc Thnh
SVTT: Phan Th Kim Hng Trang 11
MSSV:1053010260
1.2.1.3 .

 Nhóm Refampin gn vi enzyme RNA polymerase ngn cn quá trình sao mã
to thành mRNA (RNA thông tin)
Báo cáo khóa lun tt nghip GVHH: Ths.Bs Lê Quc Thnh
SVTT: Phan Th Kim Hng Trang 12
MSSV:1053010260
 Nhóm Quinolone c ch tác dng ca enzyme DNA gyrase làm cho hai mch
đn ca DNA không th dui xon lƠm ngn cn quá trình nhơn đôi ca DNA.
 Nhóm sulfamide có cu trúc ging PABA (p- aminobenzonic acid) có tác dng
cnh tranh PABA vƠ ngn cn quá trình tng hp acid nucleotid.
 Nhóm Trimethoprim tác đng vào enzyme xúc tác cho quá trình to nhân purin
làm c ch quá trình to acid nucleic.
 Nh Actinomycin, Mitomycin, Nalidixic acid, Novobiocin, Rifampin,
Sulfonamides, Trimethoprim
1.2.1.4 
[27,17, 35]

Kháng sinh ngƠy cƠng đc tng hp nhiu, có nhiu bit dc khác nhau. Ta có
th phân kháng sinh theo nhiu cách.
 
 Vi sinh vt (nm, x khun)
Penicillin t penicillin notatum
Streptomycin t Streptomyces.
 Bán tng hp: Gc chính t vi sinh vt vƠ có gn thêm mt s nhóm chc:
Chlorocide.
 Tng hp: Gentamycin; Cefotaxime.
  
Hot ph kháng sinh là phm vi tác đng ca mt kháng sinh ti vi khun. Da
vào hot ph chia kháng sinh ra:
 Hot ph rng: Là kháng sinh có tác dng lên c cu khun vƠ trc khun Gram
dng, Gram ơm: Aminoside, Phenicol

 Loi c ch enzym beta - lactamase: Acid clavulanic, Sulbactam.
 Carbapenem: Imipenem.
Phân nhóm Cephalosporin:
 Th h th nht: Cephalothin, Cephalexin, Cefazolin, Cefaclor
 Th h th hai: Cefoxitin, Cefamadnole, Cefotetan, Cefmetazole, Cefuroxine .

Trích đoạn Theo g ii tính Trong th ngh im sƠng lc

---