SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đ ề tài : XÂY DỰNG NỀN NẾP LỚP BỐN
2
TỰ QUẢN
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Đi đôi với chất lượng – kết quả học tập, công tác xây
dựng nề nếp cho học sinh là một trong những nhiệm vụ
trọng yếu hàng đầu của người giáo viên tiểu học. Thực tế,
nếu học sinh không có nề nếp thì việc giáo dục và dạy học
trên lớp sẽ không đạt hiệu quả cao. Xuất phát từ quan
điểm: Một lớp học có nề nếp kỷ luật tốt nhất định sẽ có nếp
học tập tốt. Muốn có được nề nếp kỷ luật và học tập tốt thì
học sinh phải có khả năng tự quản và tinh thần tập thể cao.
Vì thế các em mới có thể kiểm tra nhau, nhắc nhở và thi
đua nhau để cùng thực hiện những yêu cầu của giáo viên
và nhà trường đề ra.
Lớp có nếp tự quản sẽ giúp cho giáo viên chủ nhiệm rất
nhiều việc trong và ngoài lớp, nhất là khi không có mặt
1
giáo viên, những việc không chỉ có ở trong trường mà cả ở
ngoài trường.
Có được nếp tự quản, tinh thần tập thể thì lớp mới tham
gia sôi nổi và hoàn thành tốt các phong trào thi đua của
Đội và của trường đề ra.
Trước tình hình lớp có nhiều khó khăn, như:
+ Một số học sinh trong lớp có hoàn cảnh đặc biệt,
như bố mẹ bỏ nhau, sống với ông bà, hoặc có bố mẹ nhưng
phải lo cơm áo gạo tiền nên ít có thời gian quan tâm dạy dỗ
các em.
bạn, từ đó giúp đỡ nhau cùng tiến bộ.
Xây dựng nề nếp hành vi đạo đức cho học sinh thông
qua các hình thức thi đua học tập và rèn luyện, chú trọng
cho các em nhận xét tự phê lẫn nhau để giúp nhau cùng
tiến bộ.
3
2. Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp phân tích tổng hợp.
- Phương pháp so sánh.
- Phương pháp quan sát, đàm thoại.
- Phương pháp tìm tòi.
- Phương pháp trải nghiệm thực tế.
III. Giới hạn của đề tài
Áp dụng cho tất cả các lớp (từ lớp 3 trở lên sẽ đạt hiệu
quả cao hơn). Nhưng trong năm học 2011-2012 chỉ áp
dụng ở lớp Bốn
2
.
IV. Kế hoạch thực hiện
Thực hiện đề tài này từ năm học 2011-2012 và những
năm tiếp theo.
B. PHẦN NỘI DUNG
I. Cơ sở lý luận
1. Về tâm lý , trẻ em ở lứa tuổi lớp một, còn rất ngây
ngô, dễ tin và rất nghe lời thầy, cô giáo, đối với các em lớp
hai ba, tâm lý các em có thay đổi đôi chút: biết phân biệt
đúng sai, biết suy nghĩ xử lý được tình huống đơn giản,
biết nói lên ý kiến của mình ; nhận ra một mẫu hành vi
4
chuẩn mực qua bài học, đối với lớp 4 và lớp 5 các em đã có
Các em chưa thể hiện được tinh thần thi đua trong học
tập, vào lớp thường không thuộc bài và làm bài, không
mạnh dạn nhận xét góp ý xây dựng bạn.
Từ khi tôi thực hiện xây dựng nền nếp lớp tự quản đến
nay tôi nhận thấy các em đã tiến bộ rất nhiều về mặt học
tập, rèn luyện đạo đức, các hoạt động phong trào dần dần
đã có sự nổi bật.
Trong giảng dạy tôi luôn thể hiện sự nghiêm khắc nhưng
cũng có kết hợp dạy học với các trò chơi. Tạo sự thân mật
giữa thầy và trò, học sinh và học sinh.
6
Tôi vừa cứng rắn cương quyết vừa thể hiện tình cảm dịu
dàng, thân thiện yêu thương các em.
IV. Các biện pháp giải quyết vấn đề
1. Vấn đề cần giải quyết:
Đối với nhiệm vụ của người giáo viên, ngoài việc giảng
dạy văn hoá còn phải giáo dục đạo đức cho học sinh. Xây
dựng tập thể lớp vững mạnh sẽ là điều kiện thuận lợi để
giáo dục đạo đức, đẩy mạnh phong trào học tập, làm cho
không khí học tập thêm sôi nổi, mang lại hiệu quả cao.
2. Biện pháp cụ thể:
2.1. Tìm hiểu hoàn cảnh học sinh:
Để nắm được hoàn cảnh của từng học sinh, ngay từ
khi nhận lớp, giáo viên có phần điều tra cơ bản về học
sinh. Ngoài ra, giáo viên tham khảo ý kiến giáo viên chủ
nhiệm cũ về tình hình chung của lớp cũng như các trường
hợp đặc biệt. Bên cạnh đó, giáo viên cần gần gũi với học
sinh, trực tiếp hỏi về gia đình, bản thân học sinh. Khi xếp
chỗ ngồi cho học sinh, chú ý những học sinh có sức khoẻ
yếu, học sinh mắc bệnh về tai, mắt, học sinh thấp xếp bên
trưởng, lớp trưởng phải được cả lớp tin tưởng, phải học
giỏi chăm ngoan và luôn nghiêm túc trong công việc mà cô
giáo giao, bên cạnh đó các tổ trưởng cũng được hướng dẫn
kỉ cách làm việc với các tổ viên theo nhiệm vụ phân công.
Ví dụ: Học sinh phải so hàng ra vào lớp. Lớp trưởng là
người điều động các bạn sao cho thật nhanh ngay ngắn.
Sau mỗi tuần, tôi tổ chức những buổi sinh hoạt lớp để
nhận xét công việc trong tuần qua: Cả lớp cùng nhận xét
các việc mà lớp đã thực hiện, nhận xét được mặt tốt cần
phát huy cho lớp trong thời gian tới.
Ví dụ: Lớp có bạn học sinh thường hay đi học trễ lớp
nên nhắc nhở bạn đi học đúng giờ. Tuyên dương học sinh
gương mẫu.
Tôi và ban cán sự lớp ghi nhận các ý kiến đóng góp
của các em và qua đó giáo dục các em biết được hành vi
đúng sai. Giúp các em phát huy những mặt mạnh sẵn có.
9
Song song với việc xây dựng nề nếp trật tự, kỷ luật
cho học sinh, tôi cũng rèn cho học sinh nề nếp tự quản. Để
rèn tính tự quản, tôi giao trách nhiệm cho đội ngũ cán bộ
lớp tự quản lý, điều hành, giải quyết mọi công việc của lớp
nhất là khi không có mặt giáo viên chủ nhiệm.
2. 3. Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp:
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là những hoạt
động được tổ chức ngoài giờ học các môn học văn hoá.
Qua các hoạt động này giúp hình thành và phát triển ở học
sinh các kĩ năng ban đầu, cơ bản và cần thiết phù hợp với
sự phát triển chung của học sinh. Kĩ năng giao tiếp, kĩ năng
tham gia các hoạt động tập thể, kĩ năng nhận thức, , góp
phần hình thành và phát triển tính tích cực, tự giác, tinh
11
Là một hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp có tính
chất tổng hợp nhằm giáo dục nhân cách cho học sinh. Qua
giờ chào cờ, học sinh cũng rèn luyện thêm tinh thần tập
thể. Nội dung hoạt động của tiết sinh hoạt dưới cờ thường
gắn với nội dung hoạt động của tháng, tuần. Ngoài ra có
thể có các nội dung và hình thức sau:
+ Chào cờ đầu tuần.
+ Phát động thi đua.
+ Hoạt động văn hoá, văn nghệ.
+ Sơ kết thi đua.
+ Tổ chức lễ kỷ niệm.
+ Hoạt động giao lưu, liên kết.
+ Nghe nói chuyện theo chuyên đề văn hoá, xã hội.
c. Hoạt động tập thể:
Là hoạt động mà học sinh cũng rất háo hức tham gia vì
trong giờ hoạt động tập thể, học sinh đựơc nói, được hát,
được nêu ý kiến, được thể hiện mình. Nội dung giờ hoạt
động tập thể cũng rất đa dạng nhưng nên đưa các hoạt
động theo chủ điểm giáo dục như: Tìm hiểu an toàn giao
thông, kính yêu thầy cô, bảo vệ môi trường, kính yêu cha
mẹ và thầy cô giáo, kính yêu Bác Hồ, hoà bình và hữu
12
nghị Trong các hoạt động đó, học sinh có thể hát, múa,
kể chuyện, đọc thơ, thi tìm hiểu, vui chơi, và nhiều hình
thức khác theo các chủ đề. Hoạt động này thực sự lôi cuốn
đựoc cả tập thể lớp nên góp phần không nhỏ vào việc rèn
luyện tính tổ chức, kỉ luật, nâng cao tinh thần trách nhiệm,
lòng nhân ái, tình yêu bạn bè, tinh thần tập thể, khả năng tự
quản.
Ngoài giờ học văn hoá trên lớp thì hoạt động ngoại
khoá của Đội là điều kiện để rèn luyện tinh thần tập thể rất
có hiệu quả. Mỗi lần tham gia là các em một lần đươc thể
hiện tinh thần tập thể, ý thức tôn trọng kỷ luật, giữ gìn
danh dự cho tập thể lớp. Đặc biệt là tính tự quản thể hiện
rất rõ.
14
Như vậy là công tác Đội và hoạt động của lớp được
kết hợp với nhau rất hài hoà, chặt chẽ để cuối cùng đạt kết
quả là các em có tiến bộ rõ rệt về học tập và đạo đức.
2. 7. Nếp tự quản:
Giờ tự quản là khoảng thời gian không có giáo viên,
các em tự học, tự giữ kỉ luật trên lớp. Đội ngũ các bộ lớp
có vai trò quan trọng trong các giờ tự quản. Bên cạnh đó, ý
thức tự giác của mỗi học sinh là yếu tố quyết định trong
giờ tự quản tốt hay không. Giáo viên yêu cầu học sinh giữ
kỉ luật, học tập trong các giờ tự quản này. muốn vậy giáo
viên cần đẩy mạnh công tác thi đua trong học sinh để học
sinh phấn đấu đạt thành tích tốt trong thi đua của cá nhân,
nhóm, tổ đến thi đua lớp, trường.
Sau mỗi giờ tự quản, giáo viên có rút kinh nghiệm lớp
nhận xét, tuyên dương hay nhắc nhở các nhân, tổ thực hiện
tốt trong giờ tự quản.
Ví dụ: Vào đầu giờ mỗi ngày, lớp trưởng yêu cầu các
bạn lấy sách ra đọc bài, ôn lại những bài đã học trong tuần
qua ; hoặc ôn lại các bản nhân chia.
15
Dần dần đưa các em vào nề nếp tự quản, tự học khi
vắng giáo viên. Trên cơ cở đó giáo viên yên tâm quản lý
học sinh theo hướng chỉ đạo từ xa.
thương và giúp đỡ nhau hơn trong học tập, rèn luyện đạo
đức và tham gia phong trào, cuộc thi. Sự cố gắng của tập
thể lớp đã được nhà trường ghi nhận, đó là niềm vui niềm
tự hào cho tập thể lớp Bốn
2
. Cụ thể như sau:
- Về đạo đức: Học sinh thực hiện tốt (20/20 đạt
100%) 5 nhiệm vụ của học sinh.
- Về học tập (kết quả cuối học kỳ I): Giỏi: 0 hs (đạt
0%), Khá: 2 hs (đạt 10%), Trung bình: 10 hs (đạt 50%),
Yếu: 8 hs (đạt 40%).
- Các phong trào, cuộc thi:
17
+ Tham gia các phong trào thi đua của trường, của Đội
với một tinh thần rất hào hứng, đoàn kết, quyết tâm đạt kết
quả cao.
+ Lớp đạt Hạng nhất trong thi đua giai đoạn I.
+ Phong trào thi đua hoa điểm 10 các em đạt nhiều
điểm tốt.
+ Đạt hạng nhất phong trào nuôi heo đất giúp bạn
nghèo (số tiền 305.000đồng).
+ Đóng quỹ lớp mua tập vở tặng cho các bạn học giỏi
trong tháng và học kì được số tiền 230.000 đồng.
+ Có 1 em đạt giải nhất thi cờ vua cấp trường
(Nguyễn Anh Tiến).
+ Tham gia tốt các mặt phong trào của Đội, của nhà
trường đưa ra.
- Xây dựng và duy trì được nền nếp tự quản trong và
ngoài lớp đó là:
+ Duy trì sĩ số học sinh đạt 100%.
- Để xây dựng được nền nếp lớp tự quản tốt, người giáo
viên phải có tâm huyết cao, phải kiên nhẫn, kiên trì thực
hiện theo các tiêu chí mà trước đó mình đã định ra khuôn
khổ cho học sinh thực hiện.
- Cần chú ý lựa chọn thành viên ban cán sự lớp phải là
những em có năng lực, kết quả học tập phải khá giỏi trở
lên, có uy tín đối với bạn bè trong lớp.
- Giáo viên chủ nhiệm phải chịu khó huấn luyện ban cán
sự lớp thật tỉ mỉ, các tình huống ứng xử, cách nhận xét
đánh giá các bạn.
- Quy định trách nhiệm cụ thể cho từng thành viên trong
ban cán sự.
- Sau mỗi tiết sinh hoạt cuối tuần, giáo viên chủ nhiệm
phải đánh giá được việc thực hiện xây dựng nền nếp lớp có
sự tiến bộ hay không so với các tuần trước đó. Để ban cán
sự lớp và các thành viên trong lớp nhận thấy được kết quả
hoạt động của mình.
- Giáo viên chủ nhiệm cần khéo léo trong trong mọi tình
huống giải quyết mâu thuẫn của học sinh xảy ra (nếu có).
- Giáo viên chủ nhiệm cần sáng tạo thêm các hình thức
thi đua giữa các em, tạo động lực học tập thi đua giữa các
em.
20
- Ghi nhận kịp thời những thành tích tốt của tập thể và cá
nhân đạt được để biểu dương kịp thời.
- Kết hợp chặt chẽ với các ban bệ trong và ngoài nhà
trường để tạo mọi điều kiện giúp đỡ các em trong việc học
tập và rèn luyện đạo đức.
- Liên hệ chặt chẽ với phụ huynh học sinh, kết hợp giáo
dục các em tốt hơn.