Đề tài: Một số kinh nghiệm khi sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong giảng
dạy môn Giáo dục công dân bậc THPT
MỘT SỐ KINH NGHIỆM
KHI SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP THẢO LUẬN NHÓM TRONG GIẢNG
DẠY MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN BẬC THPT
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Xã hội ngày càng phát triển, quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa diễn ra
ngày càng mạnh mẽ, kéo theo đó giáo dục cũng phát triển không ngừng. Để đáp
ứng kịp thời những yêu cầu của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa thì giáo
dục và đào tạo có vai trò to lớn trong việc trực tiếp tham gia bồi dưỡng nguồn lực
con người. Con người phát triển cao về trí tuệ, cường tráng về thể chất, phong phú
về tinh thần, trong sáng về đạo đức là động lực và mục tiêu của công cuộc xây
dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta. Chính vì vậy, trong văn kiện Đại hội đại biểu
toàn quốc lần thứ VIII của Đảng cộng sản Việt Nam đã nhấn mạnh: “Giáo dục và
đào tạo phải xác định rõ mục tiêu, thiết kế nội dung, chương trình đổi mới phương
pháp giáo dục, đào tạo, lựa chọn, những nội dung có tính cơ bản, hiện đại. Tăng
cường giáo dục công dân, giáo dục lòng yêu nước, chủ nghĩa Mác Lê - nin và tư
tưởng Hồ Chí Minh, giáo dục đạo đức và nhân văn, lịch sử dân tộc và bản sắc văn
hóa dân tộc, ý chí vươn lên vì tương lai của bản thân và tiền đồ của đất nước.
Từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến và phương pháp hiện đại vào quá
trình đào tạo ”
Đến đại hội X vẫn tiếp tục nhấn mạnh: “Nâng cao chất lượng giáo dục toàn
diện, đổi mới tổ chức, nội dung, phương pháp và dạy học ”
Quán triệt nhiệm vụ đó, là một giáo viên, tôi luôn tìm tòi, nghiên cứu, sáng
tạo để làm thế nào cho học sinh có hứng thú trong học tập nhất là bộ môn Giáo
dục công dân.
Môn Giáo dục công dân là môn khoa học xã hội, gắn với đường lối của
Đảng, cùng với các bộ môn khác, nó góp phần đào tạo người lao động mới vừa có
tri thức vừa có đạo đức, có năng lực hoạt động thực tiễn, có trách nhiệm với gia
đình, xã hội, có phương pháp suy nghĩ, hành động phù hợp với điều kiện hoàn
GVTH: Lại Thị Ngọc Xuyến Trang 1

lượng học tập của học sinh nên tôi đã thực hiện đề tài: “Một số kinh nghiệm khi
GVTH: Lại Thị Ngọc Xuyến Trang 2
Đơn vị: Trường THPT Sông Ray
Đề tài: Một số kinh nghiệm khi sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong giảng
dạy môn Giáo dục công dân bậc THPT
sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong giảng dạy môn Giáo dục công
dân bậc THPT”.
II. TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
1. Cơ sở lý luận của đề tài
Những vấn đề chung về dạy học
1.1.1. Khái niệm phương pháp dạy học
Thuật ngữ phương pháp dạy học có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp là
“Methodos”, có nghĩa là con đường, cách thức hoạt động nhằm đạt được mục
đích.
Có khá nhiều khái niệm về phương pháp dạy học, tuy nhiên dù ở những
phạm vi quan niệm khác nhau tất cả đều cho rằng:
- Phương pháp dạy học phản ánh hình thức vận động của nội dung dạy học.
- Phương pháp dạy học phản ánh sự vận động quá trình nhận thức của học
sinh nhằm đạt được mục đích học tập.
- Phương pháp dạy học phản ánh cách thức hoạt động, thao tác, trao đổi thông
tin, dạy học giữa thầy và trò.
1.1.2. Khái niệm phương pháp dạy học tích cực
Phương pháp dạy học tích cực là phương pháp mà trong đó học sinh được
chủ động tham gia vào bài học, được làm những việc cả về các hoạt động trí tuệ
lẫn các hoạt động chân tay, miễn là các hoạt động đó phù hợp với nội dung bài học
và đặc biệt là các hoạt động chứa đựng nhiều các hoạt động tư duy nhằm kích
thích phát triển trí óc của học sinh trở thành những con người năng động sáng tạo.
1.1.3. Các định hướng trong quá trình dạy học tích cực
Trong chương trình hành động của ngành giáo dục nhằm triển khai thực
hiện nghị quyết hội nghị lần 6 của BCH TW về chiến lược phát triển giáo dục

quát mắng học sinh hoặc dạy học trong sự áp đặt học sinh vào những khuôn khổ
gắt gao mà giáo viên đưa ra sẽ tạo cho học sinh tâm lý học tập không tốt, việc học
sẽ kém hiệu quả.
Định hướng 2: Tổ chức việc tiếp thu kiến thức và nối kết với các kiến thức
đã có.
GVTH: Lại Thị Ngọc Xuyến Trang 4
Đơn vị: Trường THPT Sông Ray
Đề tài: Một số kinh nghiệm khi sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong giảng
dạy môn Giáo dục công dân bậc THPT
Khi tham gia vào quá trình học tập có 2 loại kiến thức mà học sinh phải tiếp
thu đó là kiến thức thông báo và kiến thức quy trình.
- Kiến thức thông báo(kiến thức khái niệm): giáo viên cần làm cho học sinh trả
lời được câu hỏi “Nó là cái gì ?”. Như vậy, để trả lời được câu hỏi này học sinh
cần biết và hiểu. Điều này cần học sinh phải liên kết với những kiến thức thông tin
đã biết (đi từ cái chưa biết thành cái đã biết).
- Kiến thức qui trình (kiến thức kỹ năng).
Nếu như kiến thức thông báo giúp học sinh hình thành những khái niệm về
những vấn đề cần tiếp thu thì kiến thức qui trình sẽ giúp cho học sinh hình thành
những kiến thức kỹ năng.
Với kiến thức qui trình sẽ trả lời cho câu hỏi “làm cái đó như thế nào ?”. Kiến
thức này giúp học sinh hành động (trí tuệ và tay chân) để thực hiện một nội dung
có liên quan tới chuyên môn một cách khoa học, hoàn thành kỹ năng làm việc. Để
trả lời được câu hỏi giáo viên có vai trò rất quan trọng trong việc tổ chức nội dung,
phương pháp dạy học cho học sinh.
Định hướng 3: Phát triển tư duy thông qua việc mở rộng và tinh lọc kiến
thức.
Cái đích của việc học là học sinh hiểu sâu sắc các kiến thức quan trọng sao
cho học sinh có thể vận dụng chúng ở trường và trong cuộc sống, như vậy việc
học mới có kết quả. Khái niệm mở rộng và tinh lọc kiến thức được hiểu ngắn gọn
là quá trình làm cho người học biến kiến thức giáo khoa được mở rộng bằng các

hướng 1 là mở đầu cho chiến lược dạy học mà ta đang nói tới. Một chiến lược hoạt
động tư duy sẽ thành công nếu như học sinh cảm nhận được tốt khi bắt đầu chiến
lược ấy.
1.2. Phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học môn Giáo dục công dân
Thảo luận nhóm là gì? Theo tác giả: Phan Trọng Ngọ “ Thảo luận nhóm là
phương pháp trong đó nhóm lớn (lớp học) được chia thành các nhóm nhỏ để tất cả
các thành viên ở trong lớp đều được làm việc, được bàn bạc và trao đổi về một chủ
đề cụ thể và đưa ra ý kiến chung của nhóm mình về vấn đề đó”.
GVTH: Lại Thị Ngọc Xuyến Trang 6
Đơn vị: Trường THPT Sông Ray
Đề tài: Một số kinh nghiệm khi sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong giảng
dạy môn Giáo dục công dân bậc THPT
Thảo luận nhóm là phương pháp để trao đổi ý kiến với người khác về một vấn
đề nào đó nhằm phát hiện ra mọi khía cạnh của vấn đề với mục đích cuối cùng là
nhóm đạt được một cách hiểu thống nhất về điều đó.
Phương pháp thảo luận nhóm có sự phát triển của phương pháp thảo luận trên
lớp, phương pháp này hiện nay được sử dụng khá phổ biến ở tất cả các môi trường
THPT , trong đó có môn Giáo dục công dân.
Mục đích của phương pháp này là làm tăng tối đa cơ hội để học sinh làm việc
và khả năng của mình, được chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm ý kiến để giải quyết
một vấn đề có liên quan đến nội dung bài học
Đây là phương pháp dạy học hợp tâm lý con người mọi cá nhân từ nhỏ đến
lớn đều có xu hướng thích sinh hoạt quan hệ và làm việc trong nhóm nhỏ.Trong
đó, cá nhân không những thoải mãn được nhu cầu giao tiềp, có cảm giác an toàn
mà còn xuất hiện những hứơng khởi làm tăng hiệu xuất làm việc do có sự tương
tác mặt đối mặt giữa các thành viên, có sự phụ thuộc lẫn nhau một cách tích cực
và trách nhiệm phải giải thích vấn đề thuộc về từng cá nhân trong nhóm và kĩ năng
xử lí tình huống trong nhóm.
Như vậy, phương pháp thảo luận nhóm một mặt vừa chú trọng phát huy tính
tích cực, tính chủ thể của người học; mặt khác lại chú trọng sự phối hợp, hợp tác

2.2. Giáo viên cần phải biết hiểu rõ ý nghĩa của phương pháp thảo luận nhóm
- Giúp học cho sinh mở rộng, đào sâu thêm những vấn đề học tập trên cơ sở
nhìn nhận một cách có suy nghĩ, phân tích lí lẽ, có dẫn chứng minh họa, phát triển
được tư duy khoa học.
- Giúp học sinh phát triển được kĩ năng nói, giao tiếp, tranh luận, bồi dưỡng các
phương pháp nghiên cứu một cách vừa sức như: các phương pháp tìm đọc tài liệu
tham khảo, phương pháp quan sát và ghi chép ngoài thực địa, trong sách giáo
khoa, sách có liên quan…
- Thông qua tài liệu có thể làm thay đổi quan điểm của cá nhân trên cơ sở các sự
kiện, thông tin một cách có logic từ các học sinh trong nhóm, lớp.
- Quá trình trảo luận dưới sự hướng dẫn của giáo viên còn tạo ra mối quan hệ
hai chiều giữa học sinh và học sinh, giúp cho giáo viên nắm được hiệu quả giáo
dục về các mặt nhận thức, thái độ, quan điểm, xu hướng, hành vi của học sinh.
GVTH: Lại Thị Ngọc Xuyến Trang 8
Đơn vị: Trường THPT Sông Ray
Đề tài: Một số kinh nghiệm khi sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong giảng
dạy môn Giáo dục công dân bậc THPT
2.3. Định hướng cách tiến hành phương pháp thảo luận nhóm ở môn Giáo dục
công dân
Có rất nhiều cách thức khác nhau để giáo viên có thể nâng cao hiệu quả giờ dạy.
Theo tôi sử dụng phương pháp thảo luận nhóm có nhiều ưu việt và khả năng thực
thi tương đối cao so với các phương pháp dạy học khác. Để sử dụng có hiệu quả
phương pháp này trong dạy học môn Giáo dục công dân theo tôi giáo viên cần
phải:
Thứ nhất: Nắm được những nguyên tắc trong việc xây dựng quy trình thảo luận
nhóm, bao gồm:
- Nguyên tắc đảm bảo mối quan hệ giữa giáo viên và học sinh.
- Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống.
- Nguyên tắc đảm bảo tính thực tế.
- Nguyên tắc đảm bảo tính toàn diện.

Thực hiện
Gia nhập nhóm,
nhận nhiệm vụ, tự
nghiên cứu
5
Tổ chức thảo luận
theo cặp
Hợp tác với bạn
cùng bàn
GVTH: Lại Thị Ngọc Xuyến Trang 10
Đơn vị: Trường THPT Sông Ray
Đề tài: Một số kinh nghiệm khi sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong giảng
dạy môn Giáo dục công dân bậc THPT
nội dung
thảo luận
6
Tổ chức thảo luận
trong nhóm
Hợp tác với bạn
trong nhóm
7
Tổ chức thảo luận
giữa các nhóm
Tham gia thảo luận
lớp
8
Trọng tài, cố vấn,
kiểm tra
Tổng kết,
đánh giá

Đơn vị: Trường THPT Sông Ray
Đề tài: Một số kinh nghiệm khi sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong giảng
dạy môn Giáo dục công dân bậc THPT
- Chuẩn bị những phương án dự bị….
b. Những chuẩn bị của học sinh.
- Học thuộc bài cũ và chuẩn bị bài mới.
- Làm những bài tập của tiết học trước mà giáo viên đã dặn dò.
- Chuẩn bị những thứ cần thiết giáo viên đã dặn.
2.4. Những yêu cầu cơ bản của mỗi khâu trong quá trình thảo luận
Để việc thảo luận đạt kết quả tốt, giáo viên cần phải quan tâm đến các khâu quan
trọng như sau:
* Đối với giáo viên:
a. Chuẩn bị nội dung thảo luận.
- Trước tiên giáo viên cần lựa chọn chủ đề thảo luận thích hợp cho học sinh
thảo luận: Chủ đề thảo luận phải là những nội dung cơ bản, trọng tâm, đồng thời là
những tình huống có vấn đề, hướng dẫn buộc học sinh phải động não.
Ví dụ: Hãy chỉ ra yếu tố siêu hình trong truyện ngụ ngôn “ Thầy bói xem voi”?
Cần phải nhìn sự vật như thế nào để không siêu hình như 5 thầy bói trong truyện
này? ( GDCD - 10 )
Hay: Hãy thảo luận để giải thích vì sao cả thế giới chọn vàng làm vật ngang giá
chung nhất mà lại không chọn các kim loại khác? ( GDCD - 11 )
Vấn đề thảo luận môn Giáo dục công dân tập trung vào hai khía cạnh:
+ Những khái niệm hạt nhân.
+ Những tình huống có vấn đề trong thực tiễn.
- Giáo viên cần lưu ý khi chọn đề tài thảo luận là phải xem xét, nghiên cứu xem
học sinh biết gì về chủ đề đã nêu ra.
- Khi đã chọn được chủ đề thảo luận đúng yêu cầu, giáo viên cần thông báo cho
học sinh chuẩn bị ý kiến (viết thành văn bản) để tham gia thảo luận.
- Từ đó học sinh ý thức được yêu cầu nội dung của chủ đề, các nguồn tài liệu
chính, kế hoạch thực hiện và nhiệm vụ của nhóm mình cũng như của từng cá

chia lớp thành 6 nhóm ( 2 bàn quay lại với nhau) để học sinh thảo luận.
Nhóm 1,2,3: Tìm các biểu hiện và cho ví dụ minh họa về mặt tích cực của cạnh
tranh.
Nhóm 4,5,6: Tìm các biểu hiện và cho ví dụ minh họa về mặt tiêu cực của cạnh
tranh.
Giáo viên có thể chỉ định bất kì nhóm nào lên trình bày ý kiến nhưng nhóm sau
không được lặp lại ý của nhóm trước. Sau đó giáo viên nhận xét, kết luận.
+ Chia nhóm theo tổ: Nhóm này được xây dựng dựa trên các tổ đã được chia
sẵn trên lớp để thảo luận các vấn đề giáo viên giao cho các nhóm (tùy theo đặc
điẻm của lớp mà có các nhóm tương ứng, thông thường trong lớp học có 4 tổ, giáo
viên sẽ chia làm 4 nhóm để thảo luận). Sau khi các nhóm thảo luận xong sẽ cử đại
diện lên trình bày ý kiến của nhóm mình và cuối cùng giáo viên nhận xét, kết luận.
Thảo luận theo nhóm lớn: một lớp học có 2 dãy bàn được chia làm 4 tổ, chia
thành 4 nhóm, như vậy có 4 nhóm thảo luận trong lớp học.
Thảo luận theo nhóm lớn chỉ nên áp dụng ở những lớp có sĩ số học sinh ít (40
học sinh trở xuống).
Ví dụ: Khi dạy bài 5: Cách thức vận động, phát triển của sự vật và hiện tượng
(GDCD – 10). Để học sinh hiểu rõ khái niệm chất theo quan điểm triết học. Giáo
viên chia lớp làm 4 nhóm để học sinh thảo luận tìm hiểu khái niệm chất.
Nhóm 1: Tìm các thuộc tính của muối.
GVTH: Lại Thị Ngọc Xuyến Trang 14
Đơn vị: Trường THPT Sông Ray
Đề tài: Một số kinh nghiệm khi sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong giảng
dạy môn Giáo dục công dân bậc THPT
Nhóm 2: Tìm các thuộc tính của đường.
Nhóm 3: Tìm các thuộc tính của ớt.
Nhóm 4: Tìm các thuộc tính của chanh.
. Học sinh thảo luận nhóm trong thời gian 3 phút.
. Sau đó đại diện nhóm báo cáo kết quả thảo luận
. Lớp góp ý, bổ sung, thống nhất đáp án theo cách hiểu của các em.

Nhóm 1: Những điều đáng lo ngại về môi trường ở nước ta hiện nay? Cho ví
dụ.
Nhóm 2: Những điều đáng lo ngại về tài nguyên ở nước ta hiện nay? Cho ví dụ.
Nhóm 3: Nguyên nhân dẫn đến những tiều đáng lo ngại về tài nguyên, môi
trường nước ta hiện nay? Cho ví dụ.
Nhóm 4: Nhận xét, bổ sung.
Các nhóm 1,2,3 lần lượt cử đại diện trình bày ý kiến của nhóm mình và nhiệm
vụ của nhóm 4 là đưa ra các ý kiến, nhận xét, đánh giá, bổ sung ý kiến của từng
nhóm. Sau đó giáo viên nhận xét, kết luận ý kiến của cả 4 nhóm.
 Vai trò của nhóm trưởng:
- Phải có khả năng tổ chức: Phân công nhiệm vụ cho các nhóm viên, bố trí chỗ
ngồi cho phù hợp, hướng dẫn các nhóm viên thảo luận đúng với nội dung giáo
viên đã giao.
- Phải biết linh hoạt và nhạy bén, có khả năng điều động tất cả các thành viên
trong nhóm tham gia tích cực vào thảo luận. Theo dõi quan sát từng thành viên để
có biện pháp điều chỉnh kịp thời, lắng nghe ý kiến đóng góp thảo luận của các
nhóm viên, tôn trọng tất cả các ý kiến của các thành viên trong nhóm. Đồng thời
động viên, khuyến khích những bạn ít nói, rụt rè phát huy tính năng động, sáng tạo
của các bạn trong nhóm và có thể thay mặt nhóm lên trình bày ý kiến trước lớp.
Như vậy vai trò của nhóm trưởng là rất quan trọng, vì vậy trong quá trình
giảng dạy giáo viên cần phải quan sát thái độ và cách làm việc của từng học sinh
để lựa chọn các nhóm trưởng cho thích hợp. Tuy nhiên, nhóm trưởng không phải
là người quyết định hết tất cả cho buổi thảo luận.
c. Tổ chức thảo luận.
GVTH: Lại Thị Ngọc Xuyến Trang 16
Đơn vị: Trường THPT Sông Ray
Đề tài: Một số kinh nghiệm khi sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong giảng
dạy môn Giáo dục công dân bậc THPT
- Giao nhiệm vụ cho nhóm: Giáo viên nêu nhiệm vụ rõ ràng, ngắn gọn, xác
đinh thời gian, hướng dẫn cách thức thảo luận. Thông thường thời gian thảo luận

dạy môn Giáo dục công dân bậc THPT
2.5. Trình bày kết quả thảo luận
Kết quả thảo luận có thể được trình bày dưới nhiều hình thức: bằng lời, đóng
vai, viết hoặc vẽ lên giấy khổ to có thể do một người thay mặt nhóm trình bày,
có thể nhiều người trình bày, mỗi người một đoạn nối tiếp nhau.
2.6. Ví dụ về một hoạt động thảo luận nhóm trong bài “ Khuynh hướng phát
triển của sự vật, hiện tượng” (GDCD - 10)
Thảo luận nhóm để so sánh phủ định biện chứng và phủ định siêu hình.
Bước 1: Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh từ tiết học tuần trước. Về nhà
đọc trước bài 6: “Khuynh hướng phát triển của sự vật, hiện tượng”. Chú ý 2 vấn
đề sau:
1. So sánh khái niệm phủ định biện chứng và phủ định siêu hình.
2. Khuynh hướng phát triển của sự vật, hiện tượng (đi lên, đi xuống, theo đường
tròn, đường sin hay đường xoáy ốc).
Bước 2: Chia nhóm, giáo viên chia lớp thành 2 nhóm lớn theo 2 dãy bàn. Mỗi
bàn thành một nhóm nhỏ. Giáo viên chọn nhóm trưởng của 2 nhóm lớn.
Bước 3: Giao nhiệm vụ, xác định thời gian, hướng dẫn cách thức thảo luận, giáo
viên dùng máy chiếu để trình chiếu hai hình ảnh:
- Hình ảnh 1 là quả trứng bị đập vỡ, cho vào chảo chiên lên.
- Hình ảnh 2 là quả trứng được gà mẹ ấp nở thành con gà con. Các nhóm quan
sát cả hai hình ảnh, sau đó :
Nhóm 1: Quan sát hình ảnh 1 và trả lời câu hỏi: nguyên nhân dẫn tới quả trứng
bị phủ định là gì? Kết quả của của sự phủ định này là gì? Thế nào là phủ định
siêu hình?
Nhóm 2: Nhóm 2 quan sát kĩ hình ảnh 2 và trả lời câu hỏi: Nguyên nhân dẫn
tới quả trứng bị phủ định là gì? Kết quả của sự phủ định này là gì? Thế nào là
phủ định biện chứng?
Thời gian thảo luận là 7 phút.
Bước 4: Tiến hành thảo luận.
GVTH: Lại Thị Ngọc Xuyến Trang 18

nhóm
- Khi xây dựng câu hỏi thảo luận cần lưu ý tới tính chất thực tế của vấn đề,
không nên tham nhiều nội dung bởi nếu kết hợp nhiều nội dung trong một câu hỏi
thảo luận sẽ gây ra sự nhàm chán, mất thời gian hoặc có thể vấn đề không được
giải quyết triệt để sẽ phá vỡ kết cấu bài giảng.
GVTH: Lại Thị Ngọc Xuyến Trang 19
Đơn vị: Trường THPT Sông Ray
Đề tài: Một số kinh nghiệm khi sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong giảng
dạy môn Giáo dục công dân bậc THPT
- Câu hỏi thảo luận không quá đơn giản nhưng cũng không mang tính chất thách
đố học sinh, môi trường học tập phải tạo ra được sự thoải mái ngay từ đầu giữa
học sinh và giáo viên.
- Giáo viên khi thực hiện điều phối lớp học phải là người có nhiều kinh nghiệm
thực tế và chắc về lý luận để có thể tóm lại vấn đề. Khi nội dung có khả năng vượt
ra ngoài tầm kiểm soát, giáo viên cần phải sử dụng câu hỏi hướng học sinh quay
trở lại nội dung. Đôi khi mâu thuẫn trong thảo luận có thể dẫn đến xung đột cá
nhân, lúc này giáo viên phải đóng vai trò là người hòa giải, mời các cá nhân này ra
góc riêng và ghi lại những ý kiến của từng em để có thể giải quyết triệt để và tiếp
tục nội dung theo kế hoạch định sẵn.
- Giáo dục công dân là một môn học có tính thực tiễn cao, ứng dụng rất nhiều
trong các lĩnh vực của đời sống. Do đó, trong quá trình dạy học giáo viên không
nên chỉ trình bày lý thuyết một chiều mà cần nêu các vến đề, đặt ra các câu hỏi,
tình huống để học sinh vận dụng những hiểu biết, kinh nghiệm của bản thân học
được từ lý thuyết, từ thực tiễn cuộc sống để giải quyết các vấn đề đặt ra. Ngoài ra
việc giảng dạy môn Giáo dục công dân không dừng ở mức độ hiểu mà còn phải
giúp các em vận dụng các kiến thức để giải thích các hiện tượng, khái niệm, phạm
trù, quy luật, nguyên nhân…hay vận dụng cho chính bản thân mình trong trong
thực tế. Để làm được những điều này, tôi thiết nghĩ việc áp dụng phương pháp dạy
học tình huống là cần thiết.
Phương pháp này đòi hỏi không gian rộng nhưng trên thực tế thì ở các trường

những tình huống phức tạp và có thật sẽ gặp trong cuộc sống sau này. Cụ thể:
+ Xây dựng cho học sinh có được lối sống hòa nhập với cộng đồng, tinh thần
hợp tác, kĩ năng giao tiếp, tinh thần đoàn kết, sự phối hợp, hiểu biết về tinh thần
trách nhiệm và hỗ trợ lẫn nhau giữa các thành viên từ đó tạo ra những giải pháp
mới cho mọi vấn đề khó khăn.
+ Kết quả học tập cao hơn.
+ Kiến thức của học sinh sẽ giảm bớt tính chủ quan, phiến diện, làm tăng tính
khách quan khoa học.
+ Kiến thức trở nên sâu sắc, bền vững dễ nhớ, nhớ nhanh và lâu hơn do được
trao đổi học hỏi giữa các thành viên trong nhóm.
GVTH: Lại Thị Ngọc Xuyến Trang 21
Đơn vị: Trường THPT Sông Ray
Đề tài: Một số kinh nghiệm khi sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong giảng
dạy môn Giáo dục công dân bậc THPT
+ Nhờ không khí thảo luận nhóm cởi mở giúp học sinh thoải mái, tự tin hơn
trong việc trình bày ý kiến của mình và biết lắng nghe có phê phán ý kiến của
những thành viên khác.
* Kết quả cụ thể:
Sau một thời gian nghiên cứu và áp dụng phương pháp dạy học thảo luận nhóm
trong giảng dạy môn Giáo dục công dân, tôi đã thu nhận được những kết quả khả
quan, nhằm đánh giá được việc áp dụng phương pháp thảo luận nhóm trong dạy
học môn Giáo dục công dân. Mặt khác, nó cũng giúp giáo viên thấy được những
ưu, nhược điểm của phương pháp này trong quá trình dạy học để kịp thời sửa đổi
và phát huy theo hướng ngày càng tốt hơn, tạo điều kiện cho công tác giảng dạy
đạt hiệu quả cao nhất.
1. Thống kê số liệu từng lớp không thường xuyên áp dụng phương pháp
thảo luận nhóm( kết quả học kì I năm học 2011 – 2012)
Lớp
Tổng
số HS

dục công dân, tôi nhận thấy:
- Học sinh có hứng thú trong học tập. Từ đó các em hăng hái tham gia xây
dựng bài và cũng nhờ đó mà tình cảm của các em đối với môn Giáo dục công dân
cũng tốt đẹp hơn.
- Học sinh tiếp thu bài tốt hơn. Nhiều em đã tích cực phát biểu ý kiến, tham
khảo trước tài liệu ở nhà và nhờ vậy mà các em tiếp thu bài một cách chủ động.
- Học sinh tinh lọc và mở rộng kiến thức. Dẫn đến khối lượng kiến thức mà các
em tiếp thu được là của chính bản thân mình khai thác.
- Học sinh biết cách sử dụng kiến thức có ý nghĩa. Điều đó giúp các em nhớ lâu
hơn kiến thức đã học.
- Học sinh phát triển các hoạt động tư duy thông qua việc giải quyết tốt các tình
huống mà giáo viên đưa ra. Do đó, kết quả là hình thành được kĩ năng giải quyết
tình huống cho học sinh.
- Dạy học bằng phương pháp thảo luận nhóm còn tạo ra một cơ hội so sánh
năng lực toàn diện hơn cho học sinh, đó là cả một “gói” kĩ năng như: Phát biểu
trước đám đông, phân tích vấn đề một cách logic, hiểu biết rộng về thực tế, biết
vận dụng lý thuyết để áp dụng phân tích các vấn đề thực tế, phản biện và chấp
nhận các ý kiến khác biệt… Đó là những kĩ năng cần có để một cá nhân thành
GVTH: Lại Thị Ngọc Xuyến Trang 23
Đơn vị: Trường THPT Sông Ray
Đề tài: Một số kinh nghiệm khi sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong giảng
dạy môn Giáo dục công dân bậc THPT
công trong cuộc sống và đây cũng chính là mục đích lớn mà phương pháp dạy học
này hướng tới.
Tóm lại: Để có được tiết dạy hay, bổ ích và thực tiễn còn phụ thuộc vào nhiều
yếu tố, nội dung bài học là yếu tố cốt lõi để có được bài giảng thành công. Nhưng
nếu chỉ chăm chú đến yếu tố của nội dung bài học thôi chưa đủ, học sinh của ngày
hôn nay không chỉ muốn nghe và tiếp nhận kiến thức một chiều từ giáo viên, mà
còn muốn được tham gia vào bài học, muốn được bày tỏ quan điểm, chia sẻ những
vướng mắc cần tháo gỡ. Dù muốn hay không, nguyện vọng, mong muốn của học

gồm cả phương pháp truyền thống và phương pháp hiện đại. Mỗi phương pháp
đều có mặt mạnh và hạn chế riêng, phù hợp với từng loại bài riêng và từng tiết
dạy. Vì vậy, giáo viên không nên quá lạm dụng hoặc phủ định hoàn toàn một
phương pháp dạy học nào. Điều quan trọng là cần phải lựa chọn và sử dụng kết
hợp các phương pháp một cách hợp lý.
Song việc xác định phương pháp dạy học trong mỗi bài cần căn cứ vào năng
lực của giáo viên, đặc điểm đối tượng học sinh, tình hình cụ thể của từng lớp,
dung lượng kiến thức và thời lượng mỗi bài mà giáo viên có thể áp dụng các
phương pháp dạy học tích cực thích hợp, tránh hiện tượng cứng nhắc, máy móc để
giờ lên lớp có được những hiệu quả cao nhất. Tuy nhiên, để phát huy tính tích cực
học tập của học sinh, giáo viên nên sử dụng các phương pháp dạy học tích cực phù
hợp với bộ môn.
2. Đề xuất, khuyến nghị
- Đối với bản thân sẽ tự nhân rộng đề tài này cho các lớp mình dạy.
- Đối với tổ chuyên môn có thể phổ biến đề tài này cho các giáo viên trong tổ
áp dụng.
- Đối với trường THPT:
+ Nên tạo điều kiện về thời gian, kinh phí, khuyến khích giáo viên có thể tự
làm đồ dùng dạy học phục vụ cho bộ môn.
GVTH: Lại Thị Ngọc Xuyến Trang 25
Đơn vị: Trường THPT Sông Ray