Đề tài: Một số biện pháp giúp học sinh hứng thú học môn lịch sử lớp 5
I/ LÍ DO:
Dân tộc Việt Nam đã trải qua mấy nghìn năm lịch sử . Hơn một 1000 năm
Bắc thuộc, trong khoảng thời gian “đen tối” 10 thế kỉ ấy, ngọn lửa quật khởi của
con cháu Lạc Hồng không lúc nào nguội tắt, với sự kiện tiêu biểu là trận Bạch
Đằng( năm 938) của Ngô Quyền đã giành được quyền tự chủ . Từ đó, nước Đại
Việt đã ngẩng cao đầu trước nhiều kẻ thù hung hãn. Vậy mà, tiếc thay vào năm
1858 nước Việt lại rơi vào họa xâm lăng. Lần này kẻ thù từ phương Tây tới,
chúng mạnh hơn ta gấp nhiều lần. Dân ta đã anh dũng xả thân cứu nước, với biết
bao cuộc khởi nghĩa nổ ra, biết bao người ngã xuống,… mới giành được độc
lập như ngày nay.
Vì vậy từ xưa nhân dân ta đã coi trọng việc lấy lịch sử để giáo dục thế hệ
trẻ. Từ những câu chuyện thần thoại, cổ tích lịch sử dựng nước và giữ nước của
dân tộc ta có tác dụng không nhỏ về việc giáo dục truyền thống, lòng tự hào và
trách nhiệm đối với quê hương đất nước.
Về lí luận và thực tiễn bộ môn lịch sử đã được thừa nhận có vị trí ý nghĩa
đối với việc giáo dục thế hệ trẻ. Tuy nhiên trong những năm qua, thời gian tuy
không nhiều nhưng tôi nhận thấy rõ là đa số học sinh rất “ ngán” học môn lịch
sử . Tiết học thì khô khan, tẻ nhạt, học sinh không hứng thú tham gia. Hơn nữa
môn lịch sử có nhiều nhân vật ,sự kiện gắn liền với ngày tháng nên các em hay
nhớ nhầm nội dung này với nội dung khác. học thuộc hôm trước đến vài hôm
sau đã quên.
Từ thực trạng trên với lương tâm và trách nhiệm của người giáo viên. Tôi
luôn trăn trở làm thế nào để khắc phục tình trạng trên, để giúp những học sinh
thân yêu của tôi và cũng là những chủ nhân tương lai của đất nước tiếp nhận
Giáo viên: Nguyễn Hoài Xuân Thanh Trang 1 Trường TH-THCS Tam Lập
Đề tài: Một số biện pháp giúp học sinh hứng thú học môn lịch sử lớp 5
môn học này một cách thích thú và nhẹ nhàng. Đó cũng chính là lí do tôi chọn
đề tài này “Một số biện pháp giúp học sinh hứng thú học môn lịch sử lớp 5”.
II/ CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
ảnh, phim tư liệu .
Ví dụ minh họa
Với mỗi người Việt Nam , 19- 5- 1980 và 5- 6 -1911 đã trở thành thời khắc
thiêng liêng lắng đọng mãi trong lòng. Bởi vì: Hồ Chí Minh đã sống trọn đời
mình cho tổ quốc .
Bài 6: Quyết chí ra đi tìm đường cứu nước
1/ Chuẩn bị đồ dùng:
- Bản đồ Việt Nam.
- Hình ảnh về quê Bác, bến Nhà Rồng, tàu La-tu-sơ Tờ-rê-vin .
2/ Các bước tiến hành:
* Hoạt động 1:
- Dựa vào SGK yêu cầu HS cho biết về ngày sinh và quê Bác? HSTL
- GV treo bản đồ yêu cầu HS lên chỉ quê Bác.
- GV hỏi : Em biết thêm gì về quê hương và thời niên thiếu cuả Bác?
- HS phát biểu tự do – GV đưa hình ảnh về quê hương Bác giới thiệu thêm
cho HS biết :
Giáo viên: Nguyễn Hoài Xuân Thanh Trang 3 Trường TH-THCS Tam Lập
Làng Hoàng Trù quê ngoại
Làng Sen quê nội
Căn nhà Bác sống lúc nhỏ Nhà sàn của bác
Đề tài: Một số biện pháp giúp học sinh hứng thú học môn lịch sử lớp 5
Qua các hình ảnh này HS sẽ thấy được Bác sinh ra từ vùng quê của xứ
Nghệ nghèo khổ :
“ Làng Sen đóng khố thay quần
Ít cơm nhiều cháo xoay quần quanh năm”
Ở làng quê lam lũ ấy, đã sinh ra một trong những anh hùng vĩ đại nhất
trong lịch sử dân tộc Việt Nam . Đây cũng là vùng đất được mệnh danh là“ Địa
linh nhân kiệt” đã sinh ra biết bao anh hùng dân tộc.
* Hoạt động 2:
- Sau khi tìm hiểu về mục đích và quyết tâm ra đi tìm đường cứu nước của
Giót lấy thân mình lấp lỗ châu mai để đồng đội xong lên tiêu diệt địch. Anh Bế
Văn Đàn lấy thân mình làm giá súng .- Sau khi HS thuật lại diễn biến đợt tấn công cuối cùng. GV cho HS xem đọan
phim tư liệu ngắn về cuộc tổng công kích chiều ngày
7/ 5/ 1954 . Tiếng súng, tiếng bộc phá cùng khói lửa mịt mù. Tướng Đờ
Cát-xtơ-ri bị bắt sống . Tiếng reo hò chiến thắng vang dội trên chiến trường
cùng với lá cờ đỏ sao vàng tung bay trên nóc hầm tướng Đờ Cát .
Giúp HS như sống thực trong chiền thắng Điện Biên Phủ năm xưa.
Bài 26 : Tiến vào dinh Độc Lập
1/ Chuẩn bị:
- Bản đồ Việt Nam .
- Aûnh tư liệu về đại thắng mùa xuân năm 1975 .
Giáo viên: Nguyễn Hoài Xuân Thanh Trang 7 Trường TH-THCS Tam Lập
Phan Đình Giót lấy thân mình lấp lỗ châu mai Bế Văn Đàn lấy thân mình làm giá súng
Đề tài: Một số biện pháp giúp học sinh hứng thú học môn lịch sử lớp 5
2/ Các bước tiến hành :
- GV đưa bản đồ VN lên cho HS quan sát và giới thiệu những địa danh
được giải phóng: Mở đầu là đánh Buôn Ma Thuột giải phóng tồn bộ Tây
Nguyên. Tiếp theo là giải phóng Huế, Đà Nẳng quét sạch địch ở miền Trung.
Ngày 26/ 4/ 1975 chiến dịch Hồ Chí Minh bắt đầu .
- GV đưa hình ảnh cho HS quan sát và yêu cầu HS thuật lại sự kiện xe
tăng của ta tiến vào dinh Độc Lập
Lá cờ tung bay trên nốc dinh Độc Lập, Tiếng reo hò sung sướng mừng giờ
phút lịch sử đất nước được thống nhất và độc lập. Bắc Nam sum họp một
nhà. Qua đó các em thấy được cái hào hùng, oanh liệt trong chiến dịch này.
Những hình ảnh đó sẽ khắc sâu vào trí nhớ của các em.
N O S U N G
N G U Y E N S I N H C U N G
Đ A N G C O N G S A N
P H A N B O I C H A U
C A C H M A N G T H A N G T A M
H A M N G H I
Đ O C L A P
Giáo viên sử dụng giấy dán từng hảng chữ lại.
b.Các bước tiến hành:
Bước 1:
Giáo viên chia lớp thành hai đội và đặt tên cho từng đội:
• Đội I: Phan Đình Gíot
• Đội II: Bế Văn Đàn
Giáo viên nêu luật chơi:
* Sau khi giáo viên đọc gợi ý cho từng hàng chữ, hai đội sẽ rung chuông giành
quyền trả lời. Đội nào rung chuông trước khi giáo viên nói 15 giây bắt đầu sẽ
mất quyền ưu tiên. Đội còn lại được quyền trả lời .
* Mỗi hàng chữ chỉ một đội trả lời và trả lời một lần, nếu đúng sẽ được 10
điểm và giáo viên mở hàng chữ đó ra.
Giáo viên: Nguyễn Hoài Xuân Thanh Trang 9 Trường TH-THCS Tam Lập
Đề tài: Một số biện pháp giúp học sinh hứng thú học môn lịch sử lớp 5
* Sau khi giáo viên đọc câu hỏi mật ma õhai đội rung chuông giành quyền trả
lời. Thời gian suy nghĩ là 30 giây .Nếu trả lời sai đội còn lại sẽ được quyền trả
lời .Điểm cho mật mã là 20 điểm.
* Nếu học sinh không giải được mật mã thì giáo viên giải.
Bước 2:
Giáo viên treo sơ đồ ô chữ đã che lại như sơ đồ trên lên bảng rồi cho tiến
hành trò chơi bằng cách đưa ra các gợi ý sau:
Hàng ngang thứ nhất có 14 chữ cái, đây là nơi “Nguyễn Tất Thành ra đi tìm
đường cứu nước ?”
a. Chuẩn bị của giáo viên :
- GV chuẩn bị các tấm phiếu cắt rời (2 bộ) ghi tên các sự kiện, nhân vật, thời
gian như dưới đây:
Thành lập Đảng
cộng sản VN
5-6-1911 Kí hiệp định Pa-ri 19-5-1980
Sinh nhật Bác 7-5-1954 Bác ra đi tìm
đường cứu nước
2-9-1945
Tuyên ngôn độc lập 27-1-1973 Chiến thắng Điện
Biên Phủ
3-2-1930
Thống nhất đất
nước
17-1-1960 Bến Tre đồng khởi 30-4-1975
b. Tiến hành trên lớp :
Bước 1:
GV chia lớp thành 2 đội và đặt tên cho từng đội :
• Đội I: Lê Văn Tám
• Đội II: La Văn Cầu
Giáo viên nêu luật chơi: GV phát cho mỗi đội 1 bộ các tầm phiếu như trên .
Thời gian chuẩn bị của mỗi đội là 3 phút. Sau đó GV hô “bắt đầu” HS của mỗi
đội sẽ nối tiếp nhau lên đính các tấm phiếu lên bảng( mỗi HS đính một cặp
phiếu lần lượt theo trình tự thời gian lịch sử ).
Giáo viên: Nguyễn Hoài Xuân Thanh Trang 11 Trường TH-THCS Tam Lập
Đề tài: Một số biện pháp giúp học sinh hứng thú học môn lịch sử lớp 5
- Mỗi cặp phiếu đúng được 10 điểm ( đội nào hồn thành xong trước và chính
xác được cộng 10 điểm ).
Bước 2:
2 đội thực hiện trò chơi sao cho đạt như sơ đồ dưới đây :
Thời gian Điểm
Giáo viên: Nguyễn Hoài Xuân Thanh Trang 12 Trường TH-THCS Tam Lập
Đề tài: Một số biện pháp giúp học sinh hứng thú học môn lịch sử lớp 5
3-4 5-6 7-8 9-10
15 HKI 0 6 7 2
V/ BÀI HỌC KINH NGHIỆM :
Để có được kết quả như trên, bản thân tôi đã phải tự mình phấn đấu , tìm
tòi học hỏi, rút ra cho bản thân những kinh nghiệm nghề nghiệp như :
Giáo viên phải nắm chắc mục đích yêu cầu của môn học, bài dạy trước khi
lên lớp .
Cải tiến phương pháp giảng dạy, tạo sự hứng thú học tập cho học sinh .
Làm đồ dung dạy học có sự sáng tạo sẽ kích thích sự hứng thú học tập của
học sinh .
Giáo viên phải dành nhiều thời gian đầu tư trong việc tìm hiểu rõ các đối
tượng học sinh của lớp mình.
Trên đây là một vài kinh nghiệm nhỏ nhoi của bản thân tôi rút ra từ quá
trình giảng dạy của mình. Tuy nhiên bài học tâm đắc nhất tôi rút ra sau mấy năm
giảng dạy đó là sự nhiệt tình. Giáo viên không nhiệt tình giảng dạy, không hết
lòng vì học sinh thì chẳng có kết quả nào cao cả. Bài học trên tưởng như là sách
vở nhưng qua thời gian giảng dạy đã chứng minh sự nhiệt tình là vô cùng cần
thiết, là điều kiện tất yếu dẫn đến thành công trong công việc của mình .
VI/ KẾT LUẬN :
“ Một bác sĩ tồi sẽ giết chết một bệnh nhân
Một giáo viên tồi sẽ giết chết cả một thế hệ .”
Câu danh ngôn trên luôn nhắc nhở bản thân tôi phải không ngừng học hỏi,
thường xuyên trau dồi kiến thức, nhiệt tình trong giảng dạy, hết lòng vì học sinh.
Trên đây là một vài kinh nghiệm mà qua quá trình giảng dạy bản thân tôi đã rút
ra được nhằm mục đích giúp học sinh thích thú khi học môn lịch sử .Những kinh
nghiệm trên chỉ là giọt nước bé nhỏ giữa đại dương mênh mông. Tôi rất mông
được các thầy cô, các bạn đồng nghiệp cùng san sẻ và góp ý với tôi để chất