Phần một: Những vấn đề chung
Củng cố kiến thức (CCKT) cho học sinh là một công việc rất quan trọng và không
thể thiếu của mỗi giáo viên khi tiến hành dạy môn lịch sử ở trờng THCS. Nhờ củng cố mà
học sinh có thể khắc sâu, hệ thống, khái quát những kiến thức đã học. Xuất phát từ thực
tiễn và bằng những hiểu biết kinh nghiệm của bản thân, tôi đã xác định tên của đề tài này
là: Một số biện pháp Củng cố KT cho HS trong dạy học môn lịch sử - 9 .
Về PP nghiên cứu, tôi theo quan điểm của CN duy vật lịch sử, căn cứ vào tinh thần
của việc đổi mới PP dạy học lịch sử theo hớng tích cực hóa hoạt động nhận thức của hs
trong dạy học lịch sử với các PP sau: Phơng pháp phỏng vấn, PP su tầm, khảo cứu tài liệu,
PP lịch sử, PP lôgíc, so sánh, thống kê và PP thực hành trực tiếp trên lớp .
Đối tợng nghiên cứu: Về lí luận: Tôi tìm đọc, khảo cứu và tuân theo lí luận về đổi
mới PP dạy học lịch sử. Về thực tiễn: Tôi tiến hành dự giờ, dạy trực tiếp trên lớp, khảo sát
chất lợng học tập của HS lớp 9 trờng THCS Khuyến Nông và HS các trờng khác khi đi
thanh tra chuyên môn trong huyện.
Phần hai : Nội dung cơ bản
I- Thực tiễn việc cckt cho HS trong dạy học lịch sử hiện nay
Qua dự giờ, trao đổi với nhiều GV, tôi thấy việc CCKT cho HS trong dạy học lịch
sử nói chung và lớp 9 nói riêng còn nổi lên mấy vấn đề cần bàn sau :
- Một là : GV trong các giờ lên lớp vẫn tiến hành CCKT cho HS, song việc làm đó chỉ thực
hiện một cách tự phát và chủ yếu bằng kinh nghiệm của GV.
- Hai là : Còn nhiều GV chỉ tiến hành củng cố KT vào cuối tiết học, cuối bài dạy.
- Ba là : Xem nhẹ việc CCKT cho HS, chỉ đơn giản là nhắc lại kiến thức đã học rồi chỉ ra
trọng tâm của bài. Cá biệt còn có GV bỏ qua việc làm này trong dạy học môn lịch sử.
- Bốn là: Nhận thức, đánh giá cha đúng về tầm quan trọng của CCKT trong dạy học sử.
II- Các biện pháp củng cố kt cho hs trong dạy học lịch sử - 9:
I - Thế nào là củng cố kt cho học sinh trong dạy học lịch sử ?
Về ý nghĩa của từ củng cố, trong từ điển Tiếng Việt - NXB Giáo dục- 2001 của tác giả
Nguyễn Nh ý giải thích: Củng cố nghĩa làm cho vững chắc thêm . Từ đó, ta có thể hiểu
nh sau: Củng cố KT trong giờ dạy lịch sử là quá trình GV giúp HS nhắc lại, hệ thống khái
quát những KT đã học, giúp HS nắm chắc KT đã học. Từ đó có thể vận dụng KT đã học
vào việc thực hành và giải quyết các bài tập, tạo cơ sở đểHS tiếp thu tốt KT mới.


Đông Dơng CS Đảng An Nam CS Đảng Đông Dơng CS
(Tháng 6 -1929) ( Tháng 7 -1929) Liên Đoàn (Tháng 9-1929)
Đảng cộng sản Việt Nam (3/02/1930)

* HS rút ra kết luận: Nh vậy, trong sự ra đời của Đảng CS Việt Nam, Nguyễn ái Quốc
đóng một vai trò rất quan trọng: là ngời chuẩn bị mọi mặt từ t tởng chính trị đến
tổ chức, lực lợng cho sự ra đời của Đảng.
2.2. Củng cố kiến thức cho HS vào thời gian cuối tiết học, cuối bài học :
2
Củng cố KT cho HS cuối tiết học là công việc mà xa nay GV vẫn làm. Muốn đạt
hiệu quả cao và HS không bị nhàm chán thì cần phải tùy thuộc từng bài cụ thể mà dành
thời gian cho thích hợp, có tác dụng củng cố lại KT đã học, khơi dậy t duy của HS.
+ Chẳn hạn khi CCKT cho HS sau khi dạy Bài 16 : Hoạt động của Nguyễn ái
Quốc ở nớc ngoài trong những năm 1919 1925 ta có nhiều cách . Có thể hỏi : Em
hãy trình bày tóm tắt những hoạt động của Nguyễn ái Quốc từ năm 1919 - 1925 ? .
Hoặc cho HS làm một bài tập đơn giản:
Lập bảng niên biểu tóm tắt hoạt động chính của Nguyễn ái Quốc từ 1911-1925 ?
+ Hay một ví dụ khác, khi dạy Bài 18 :Đảng cộng sản Việt Nam ra đời. Nếu sau mỗi
mục GV đã củng cố rồi, thì tới cuối giờ không nhất thiết phải nhắc lại những KT đã học ở
mục trớc mà GV có thể dành ít phút để giúp HS khắc sâu hơn nữa ý nghĩa của sự thành lập
Đảng. GV có thể hỏi : Vì sao nói Đảng CS Việt Nam ra đời đã chấm dứt thời kì mò mẫm
của cách mạng Việt Nam? Tại sao nói sự ra đời của Đảng cộng sản Việt Nam là một tất
yếu của lịch sử ?. Để trả lời câu hỏi này HS phải hệ thống lại những KT đã học ở lớp 8 và
rút ra bài học: Sự ra đời của Đảng cộng sản Việt Nam (3- 02- 1930) đã đánh dấu sự chiến
thắng của CN Mác- Lênin đối với các trào lu t tởng phi vô sản khác ở Việt Nam . Với
Chính cơng, Sách lợc vắn tắt và Luận cơng chính trị , Đảng đã vạch ra con đờng cứu n-
ớc đúng đắn cho nhân dân ta dành hết thắng lợi này đến thắng lợi khác
2.3. Củng cố kiến thức cho HS trong các bài ôn tập, sơ kết, tổng kết:
Loại bài ôn tập, sơ - tổng kết là loại bài rất có u thế trong việc CCKT lịch sử cho HS.

Tám thành công xuân 1975 Nay
1945 1975 2000

1919 1930 1954 1986
Đảng CS Chiến thắng ĐH Đảng VI
Việt Nam ra đời Điện Biên Phủ
* Để khảo sát hiệu quả của việc CCKT cho HS tôi tiến hành ra đề kiểm tra cho 5 lớp 9 ở
trờng THCS Khuyến Nông (có sĩ số, trình độ ngang nhau). Trong đó 3 lớp 9A, 9B, 9E tôi
thực hiện dạy theo tinh thần và phơng pháp trên để CCKT( Có sử dụng sơ đồ, biểu đồ ).
Lớp 9C, 9D tôi không sử dụng PP CCKT nh các lớp trên. Sau khi kiểm tra có KQ:
Lớp Điểm 9 -10 Điểm 7- 8 Điểm 5- 6 Điểm dới 5
9A (39)
10 % 54,5 % 25.5 % 10.0 %
9B (42)
10 % 67.7 % 17.3 % 5.0 %
9C (40) 0.0 % 35,5 % 39.9 % 24.6 %
9D (37) 0.0 % 36,5 % 41.8 % 21,7 %
9E (41)
12.5 % 55,1 % 24.4 % 8.0 %
Qua sự phân tích ở trên, chúng ta thấy việc CCKT cho HS có mặt trong hầu hết các
khâu của quá trình tiến hành bài học lịch sử ở trờng THCS. Hình thức củng cố cũng hết sức
phong phú, đa dạng . Tuy nhiên việc lựa chọn hình thức nào lại tùy thuộc vào từng bài dạy,
từng đối tợng cụ thể.
III - Giáo án minh họa : (Do điều kiện thời gian không cho phép, nên tôi chỉ đa
ra nội dung trên để mọi ngời cùng tham khảo. Mỗi GV có thể soạn theo một phơng pháp
riêng, nên tôi không đa ra giáo án mẫu ở bản SKKN này).
Phần ba : Kết luận và kiến nghị
1. Qua sự phân tích trên, tôi đi đến những kết luận sau :
- Một là: Củng cố kiến thức trong dạy học lịch sử là công việc cần thiết và bắt buộc
phải có đối với mỗi ngời GV trong dạy học môn lịch sử.

II. Lịch sử vấn đề
III.Mục đích - Nhiệm vụ của đề tài
IV.Phơng pháp nghiên cứu
V. Đối tợng nghiên cứu
Phần hai : giải quyết vấn đề
Chơng I: Việc củng cố kiến thức cho HS trong dạy học lịch sử, lí luận và thực
tiễn
Chơng II: Các biện pháp CC kiến thức cho HS trong dạy học lịch sử lớp 9
Phần ba: kết luận và kiến nghị
1- Kết luận
2- Kiến nghị:
+ Đối với nhà trờng
+ Đối với các cấp lãnh đạo ngành GD

* Lu ý: Trong SKKN này tôi sử dụng một số từ, cụm từ viết tắt nh :
- CCKT : Củng cố kiến thức.
- CN : Chủ nghĩa.
- HS: Học sinh.
- GV: Giáo viên
- SKKN : Sáng kiến kinh nghiệm.
- CM: Cách mạng
- TG : Thế giới
- PGD : Phòng giáo dục.
- CBGV : Cán bộ giáo viên.
- ND: Nhân dân.
- CS: Cộng sản.
- TN : Thanh niên.
- PP: Phơng pháp.
- SGV: Sách giáo viên.
- NXB: Nhà xuất bản.