Một vài biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy môn lịch sử lớp 12 ở trường THPT
SƠ YẾU LÍ LỊCH KHOA HỌC
I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN.
- Họ và tên: TRƯƠNG THỊ HUYỀN
- Sinh ngày: 15- 07-1985.
- Địa chỉ: 375/4 Tân Yên – Gia Tân III – Thống Nhất – Đồng Nai.
- Điện thoại: 01642222171.
- Chức vụ: Tổ trưởng chuyên môn.
- Đơn vị công tác: Trường THPT Kiệm Tân.
II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO.
- Học vị: Cử nhân khoa học
- Năm nhận bằng: 2007
- Chuyên ngành đào tạo: Lịch Sử.
III KINH NGHIỆM KHOA HỌC:
- Lĩnh vực chuyên môn có khinh nghiệm: Lịch Sử
- Số năm kinh nghiệm : 7 năm
- Các sáng kiến kinh nghiệm trong 5 năm gần đây:
1. Một vài biện pháp phát huy tính tích cực của học sinh trong giờ học Lịch sử.
2. Nâng cao hiệu quả giảng dạy môn lịch sử ở trường THPT bằng phương pháp
hoạt động nhóm.
3. Ứng dụng CNTT qua việc thiết kế một tiết dạy bằng giáo án điện tử.
Trường THPT Kiệm Tân Trang 1
Một vài biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy môn lịch sử lớp 12 ở trường THPT
MỤC LỤC
PHẦN I. MỞ ĐẦU.
1. Lý do chọn đề tài……………………………………… Trang 4
2. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu Trang 4
3. Phạm vi nghiên cứu Trang 5
4. Cơ sở phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu Trang 5
5. Kết cấu của đề tài Trang 5
PHẦN II. NỘI DUNG
luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm
vui, hứng thú học tập cho học sinh”. [14, 2].Nghị quyết số 29: NQ/ TW ngày
4/11/2013 về”đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công
nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng Xã hội chủ
nghĩa và hội nhập quốc tế”.
Lịch sử là bộ môn khoa học xã hội. Cùng với những bộ môn khoa học khác
thì bộ môn lịch sử có vai trò rất quan trọng trong xã hội. Tuy nhiên hiện nay chất
lượng môn lịch sử ở trường phổ thông chưa làm cho xã hội an tâm, học sinh không
yêu thích môn lịch sử, chỉ biết học vẹt, học đối phó, thậm chí không học Do đâu
mà có tình trạng này, theo tôi thì có nhiều nguyên nhân: Phương pháp giáo dục hiện
nay là phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo của người học,
bồi dưỡng năng lực tự học, lòng say mê học tập và ý chí vươn lên.Trong học tập nhất
là môn lịch sử, học sinh xem là môn phụ nên học một cách qua loa, học sinh học chỉ
là đối phó để có điểm.
Trường THPT Kiệm Tân Trang 3
Một vài biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy môn lịch sử lớp 12 ở trường THPT
Giáo viên giảng, học sinh nghe, giáo viên ghi bảng học sinh chép, giáo viên
hỏi học sinh sử dụng sách giáo khoa trả lời. Khi kiểm tra các em đọc từ chữ đầu đến
chữ cuối mà không hiểu mình đang đọc cái gì.
Một phần không nhỏ dẫn đến học sinh không ham thích học tập bộ môn lịch sử
là do chúng ta còn thiếu nhiều kinh nghiệm trong dạy học lịch sử, chưa gây cho học
sinh hứng thú thực sự để nâng cao chất lượng bộ môn, trong khi đó nhà trường hiện
nay còn thiếu nhiều phương tiện dạy học.
Theo tôi một trong những nguyên nhân chính là do phương pháp giảng dạy của
giáo viên cũng như là phương pháp học của học sinh, học sinh chưa biết cách học.
Cho đến nay trong lí luận cũng như thực tiễn, không ai phủ nhận vai trò to lớn
của người học, bởi suy cho cùng kết quả tiếp thu (nhận) kiến thức khoa học của học
sinh càng cao bao nhiêu, càng bền vững bao nhiêu thì chất lượng dạy học tốt bấy
nhiêu. Song thực tế cho thấy việc dạy học ở trường phổ thông vẫn còn nhiều điều
đáng lo ngại, chất lượng dạy học còn thấp, việc dạy học theo cách thức truyền thống
hàm khái niệm tính tích cực học tập của học sinh.
- Nghiên cứu chương trình sách giáo khoa lịch sử lớp 12
- Tiến hành điều tra thực tiễn việc dạy học hướng vào phát huy tính tích cực
học tập của học sinh ở trường THPT.
- Đề xuất các giải pháp nhằm phát huy tính tích cực học tập của học sinh nâng
cao hơn nữa năng lực tự học của học sinh đối với bộ môn lịch sử ở lớp 12 nhằm góp
phần nâng cao chất lượng bộ môn.
3. Phạm vi nghiên cứu
Do điều kiện về mặt thời gian và trình độ của bản thân có hạn, khi đề xuất các
biện pháp sư phạm, đề tài chỉ đi vào đề cập một số biện pháp khi dạy học một số đề
mục, ở một số bài trong Chương trình chuẩn lớp 12 ở trường phổ thông.
4. Cơ sở phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu.
4.1. Cơ sở phương pháp luận
Trường THPT Kiệm Tân Trang 5
Một vài biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy môn lịch sử lớp 12 ở trường THPT
Đề tài được thực hiện dựa trên cơ sở lí luận của Chủ nghĩa Mác – Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng về giáo dục và giáo dục lịch sử.
4.2. Phương pháp nghiên cứu
Ngoài phương pháp nghiên cứu khoa học chung: nghiên cứu tài liệu, phân tích,
tổng hợp, so sánh, khái quát hoá.
5. Kết cấu của đề tài sáng kiến kinh nghiệm :
Ngoài phần phụ lục và tài liệu tham khảo , nội dung đề tài gồm 3 phần::
PHẦN I. MỞ ĐẦU
PHẦN II. NỘI DUNG
Chương I : Cơ sở khoa học và thực tiễn
1. Cơ sở lí luận
2. Cơ sở thực tiễn
Chương II: “Một vài biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy môn lịch sử lớp 10 và
lớp 12 ở trường THPT”
1. Biện pháp 1. . Sử dụng di sản trong dạy học ở trường phổ thông môn Lịch Sử
sáng tạo thông qua tổ chức thực hiện các hoạt động học tập của học sinh: khai thác
kênh hình trong sách giáo khoa (SGK),ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) vào
thiết kế, xây dựng bộ câu hỏi học tập, các bài tập thực hành, đố vui lịch sử, thư viện
thông tin… cho học sinh, hướng dẫn học sinh tự học, sử dụng sơ đồ hóa, sơ đồ tư
duy trong giảng dạy…
Việc học tập lịch sử thông qua các biện pháp trên tạo nhiều hứng thú cho
các em trong học tập, các em được tiếp cận, nhận thức các sự kiện lịch sử và bài học
lịch sử sống động hơn, gần với quá khứ hơn. So với những bài giảng thông thường,
học sinh phải mường tượng trong đầu những sự kiện, nhân vật mà thầy cô thuyết
giảng thì với việc học trên bài giảng điện tử, khai thác các kênh hình, tìm tòi và
nghiên cứu học sinh đã được trực quan sinh động với những sự kiện, nhân vật lịch sử
một cách cụ thể giúp kích thích quá trình tư duy của học sinh, từ đó, nội dung kiến
thức lịch sử học sinh thu thập đủ hơn và in sâu hơn vào trong trí nhớ của các em, giờ
Trường THPT Kiệm Tân Trang 7
Một vài biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy môn lịch sử lớp 12 ở trường THPT
học sẽ trở nên sôi nổi hơn, hiệu quả hơn với sự tham gia đóng góp những ý kiến có
chất lượng của nhiều học sinh và học sinh sẽ thực sự chủ động quá trình dạy học,
giáo viên có thể hoàn thành vai trò hướng dẫn học sinh tiếp thu kiến thức bền vững
hơn. Qua thực tế việc sử dụng sơ đồ hóa, sơ đồ tư duy trong giảng dạy đã tạo hứng
thú cho học sinh. Mỗi học sinh có thể tự lập sơ đồ tư duy cho mình dưới sự hướng
dẫn của giáo viên để bài học trở nên dễ thuộc, dễ hiểu, dễ nhớ hơn. Cùng một nội
dung nhưng các em có thể thêm nhánh, thêm chú thích dưới dạng hình vẽ nhiều màu
sắc tùy vào cách hiểu, cách lĩnh hội kiến thức trong bài học của mình.
Điều này không là vấn đề mới như N.G. Đairi, trong cuốn “Chuẩn bị giờ học
lịch sử như thế nào”, NXB Giáo dục, Hà Nội 1973, đã nêu lên yêu cầu học tập lịch
sử đối với học sinh “học tập lịch sử không phải chỉ chờ vào trí nhớ mà còn phải dựa
vào tư duy logic và sự phán đoán” [5, 22]. Từ đó, ông đề xuất một số biện pháp phát
huy tính tích cực của học sinh trong dạy và học lịch sử.
T.A.Ilina trong cuốn “Giáo dục học” tập II, NXB Giáo dục, Hà Nội 1973 đã
đưa ra một số biện pháp sư phạm như: phương pháp làm việc với sách giáo khoa,
pháp dạy học ở trường trung học phổ thông” NXB ĐHSP, Hà Nội 2004, đã đề cập
đến nội dung, phương pháp và tiếng nói từ giáo viên THPT, trong đó đều nhấn mạnh
vai trò của các biện pháp nhằm phát huy tính tích cực học tập của học sinh.
Ngoài ra vấn đề này còn được đề cập qua nhiều tài liệu khác đăng tải trên các
tạp chí Nghiên cứu giáo dục, Nghiên cứu lịch sử, Thông tin khoa học, mạng internet,
các luận văn cao học, khoá luận tốt nghiệp của sinh viên Tất cả đều khẳng định vai
trò, ý nghĩa của việc sử dụng các biện pháp sư phạm nhằm phát triển tính tích cực
trong học tập của học sinh để nâng cao chất lượng giảng dạy môn Lịch sử.
“Trong nhà trường, điều chủ yếu không phải là nhồi nhét cho học trò một mớ
kiến thức hỗn độn, tuy rằng kiến thức là cần thiết. Điều chủ yếu là giáo dục cho học
trò phương pháp suy nghĩ, phương pháp suy luận, phương pháp diễn tả, rồi đến
phương pháp nghiên cứu, phương pháp học tập, phương pháp giải quyết vấn
Trường THPT Kiệm Tân Trang 9
Một vài biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy môn lịch sử lớp 12 ở trường THPT
đề”(Phạm Văn Đồng, “Hãy tiến mạnh trên mặt trận khoa học và kỹ thuật”, NXB Sự
Thật, Hà Nội, 1969)
2. Cơ sở thực tiễn.
Qua thực tế giảng dạy ở trường, tìm hiểu các giáo viên khác cùng trường
cũng như các trường khác tôi nhận thấy nhiều giáo viên (GV) chưa chú ý đúng mức
việc giáo viên hướng dẫn học sinh khai thác kênh hình trong SGK, làm việc với sách
giáo khoa lịch sử trong việc tự học ở nhà. Thường trên lớp khi tìm hiểu các kênh hình
giáo viên thường nói chung chung hoặc khi học xong bài vào cuối giờ học trên lớp,
giáo viên nhắc nhở một cách chung chung rằng: “Các em về nhà nhớ học bài cũ và
làm các câu hỏi, bài tập trong sách giáo khoa”, có một số thầy cô có những gợi ý,
hướng dẫn cụ thể cho học sinh học bài cũ như thế nào, chú ý những vấn đề gì trong
bài học, cách thức trả lời các câu hỏi,làm bài tập như thế nào? Nhiều học sinh (kể cả
một số giáo viên) chưa hiểu hết vị trí, ý nghĩa các thành phần trong sách giáo khoa
lịch sử, ngoài bài viết. Vì vậy các em chỉ học thuộc bài viết, không nắm các yếu tố sư
phạm của sách giáo khoa lịch sử, như tranh ảnh, bản đồ, câu hỏi, bài tập…, khi nào
giáo viên hướng dẫn học sinh làm việc với sách giáo khoa lịch sử một cách chu đáo,
+ Góp phần đẩy mạnh, hướng dẫn hoạt động nhận thức cho học sinh.
+ Giúp học sinh phát triển kĩ năng học tập, tự chiếm lĩnh kiến thức.
+ Kích thích hứng thú nhận thức của học sinh.
+ Phát triển trí tuệ của học sinh.
+ Giáo dục nhân cách học sinh.
+ Góp phần phát triển một số kĩ năng sống ở học sinh.
+ Tạo điều kiện tổ chức quá trình hoạt động của giáo viên và học sinh một cách hợp
lí.
1.2. Một số phương pháp dạy học tích cực sử dụng di sản.
Phương pháp truyền thống theo tinh thần đổi mới phù hợp với từng môn
học như:
+ Trình bày miệng: Việc trình bày miệng không chỉ giúp HS khôi phục hình ảnh
về nội dung bài học đang nghiên cứu mà còn giúp các em nhận thức sâu sắc kiến
Trường THPT Kiệm Tân Trang 11
Một vài biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy môn lịch sử lớp 12 ở trường THPT
thức, trình bày những suy nghí, hiểu biết trong nghiên cứu, tìm tòi. Khi sử dụng
cách trình bày miệng đều phải đảm bảo yêu cầu phát huy tính tích cực của học
sinh.
+ Sử dụng đồ dùng trực quan.
- Đồ dùng trực quan hiện vật, bao gồm những di tích văn hóa, di tích lịch sử và
cách mạng, những di vật khảo cổ hoặc di vật thuộc các thời đại lịch sử.Trong
điều kiện thuận lợi, GV nên tổ chức dạy học trong các viện bảo tàng ở trung
ương, địa phương hay ngay các địa điểm có di tích, tức là tiến hành bài học tại
nơi có di sản.
- Đồ dùng trực quan tạo hình, bao gồm mô hình, sa bàn và các loại đồ phục chế
khác, hình vẽ, phim ảnh, ảnh.GV có thể khai thác, sưu tầm, chụp ảnh từ các di
sản đem về trường để dạy học.
- Đồ dùng trực quan quy ước, bao gồm các loại bản đồ, đồ thị, sơ đồ, bảng
biểu…Loại đồ dung này GV có thể khai thác, sưu tầm, chụp ảnh từ các di sản
đem về trường để dạy học.
Tiến hành bài học tại nơi có di sản: là phương thức thực hiện dạy học gắn với đời
sống có tác dụng nâng cao hiểu biết về kiến thức môn học, về văn hóa – giáo dục,
long yêu quê hương đất nước, óc thẩm mĩ cho các em. Bài học tại di sản cũng phải
tuân thủ đầy đủ các yêu cầu của một bài nội khóa đồng thời cũng phải tuân thủ đầy
đủ các yêu cầu của bài học tại thực địa.
Tổ chức tham quan ngoại khóa – trải nghiệm di sản: là hình thức phổ biến, có hiệu
quả trong các hoạt động giáo dục ở trường phổ thông, GV có thể kết hợp vừa tham
quan khái quát vừa hướng dẫn các em tìm hiểu sâu một số chứng tích, hiện vật sát
với nội dung các bài học mà em đã học hay sẽ học. Sau khi tham quan, GV có thể tổ
chức cho HS trao đổi hoặc viết bài thu hoạch về một số vấn đề nhằm nâng cao nhận
thức của các em.
Sử dụng di sản để tổ chức các hoạt động ngoại khóa khác.
+ Khai thác và sử dụng tư liệu về di sản để tổ chức triển lãm, ra báo học tập. Để
khai thác và sử dụng tài liệu ở di sản vào hoạt động này trong nhà trường đạt kết quả
cao, nhà trường và GV phải xây dựng kế hoạch thật cụ thể, có mục đích rõ ràng. GV
Trường THPT Kiệm Tân Trang 13
Một vài biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy môn lịch sử lớp 12 ở trường THPT
nên phân công cho mỗi lớp khai thác tài liệu nói về một nội dung cụ thể, sau đó sẽ
trưng bày triển lãm.
+ Tổ chức thi tìm hiểu về di sản ở địa phương: Đây là một hoạt động ngoại khóa
quan trọng, nên được xem như biện pháp để thực hiện gắn nhà trường với đời sống
xã hội, giúp HS được quan sát trực tiếp, “ sinh động” cuộc sống xung quanh như là
một nguồn kiến thức “ ngoài sách vở”. Hoạt động này cũng có thể thực hiện nhân dịp
các ngày kỉ niệm lớn của đất nước, ngày truyền thống địa phương hoặc kết hợp với
các phong trào thi đua của nhà trường trong từng tháng.
+ Tổ chức cho học sinh chăm sóc, bảo vệ các di sản văn hóa địa phương. Để thực
hiện công việc, trước hết giáo viên cần thống kê các di sản văn hóa ở địa phương,
liên hệ với ban quản lí di sản để có hồ sơ di sản. Trên cơ sở đó giáo viên lập kế hoạch
cụ thể và phân công học sinh theo nhóm – cấp hoặc nhóm theo khu vực dân cư, quy
định các công việc cụ thể. Đây là công việc học sinh phải làm thường xuyên, vì vậy
Nhà số 5D phố Hàm Long, Hà Nội - Nơi thành lập Chi bộ Cộng sản đầu tiên ở Việt
Nam (tháng 3/1929).
Trường THPT Kiệm Tân Trang 15
Một vài biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy môn lịch sử lớp 12 ở trường THPT
Những thanh niên tiên tiến trong ban lãnh đạo Kỳ bộ Bắc Kỳ và
Tỉnh bộ Hà Nội của Việt Nam Thanh niên Cách mạng đồng chí hội nhận
thức rõ những bức xúc của lịch sử và xu hướng tất yếu của phong trào
cách mạng Việt Nam đã bí mật họp tại số nhà 5D phố Hàm Long, Hà Nội
để thành lập Chi bộ Cộng sản đầu tiên của Việt Nam. Đó là một đêm
cuối tháng 3/1929, 7 người đã họp và quyết định thành lập Chi bộ Cộng
sản đầu tiên. Chi bộ này gồm 8 người: Ngô Gia Tự, Nguyễn Đức Cảnh,
Trần Văn Cung, Trịnh Đình Cửu, Đỗ Ngọc Du, Nguyễn Phong Sắc,
Dương Hạc Đính và Nguyễn Tuân. Đồng chí Nguyễn Phong Sắc vì có
công tác đột xuất nên vắng mặt, đồng chí đã tuyên bố tán thành nghị
quyết của cuộc họp nên được công nhận là thành viên chính thức của chi
bộ. Đồng chí Trần Văn Cung (bí danh Quốc Anh) được cử làm Bí thư chi
bộ.
Ngôi nhà 5D Hàm Long là một trong số 4 nhà 5A, 5B, 5C, 5D cùng
dãy nhà gạch một tầng của một gia đình tư sản cho thuê. Riêng nhà 5D
có lợi thế bởi bên trái giáp một ngõ hẻm nhỏ thông sang phố Lê Văn
Hưu, khi bị “động” các đồng chí đang họp có thể luồn ra phía sau vượt
qua bức tường theo ngõ này thoát ra ngoài. Nhà 5D Hàm Long chỉ có
một gian diện tích 24m
2
, phía sau có sân nhỏ, bếp và nhà vệ sinh.
Trường THPT Kiệm Tân Trang 16
Một vài biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy môn lịch sử lớp 12 ở trường THPT
Đồng chí Nguyễn Đức Cảnh (1908-1932), một trong bảy người tham gia thành lập
Chi bộ Cộng sản đầu tiên ở nước ta.
Ngày 25-11-1959, nhà số 5D Hàm Long được khôi phục thành nhà
cho Ngô Đình Diệm, Tổng thống Việt Nam Cộng Hòa làm trụ sở tối cao. Năm 1962,
Trường THPT Kiệm Tân Trang 19
Một vài biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy môn lịch sử lớp 12 ở trường THPT
dinh được xây dựng lại theo thiết kế bản vẽ của kiến trúc sư Ngô Viết
Thụ và được đổi tên là Dinh Độc Lập. Diện tích mặt bằng xây dựng là
2000m
2
, với 5 tầng lầu (tính luôn cả tầng trệt). Tòa nhà có tất cả 100
phòng làm việc và ở của Tổng thống và Phó tổng thống. Bên dưới tòa
nhà có đường hầm để tránh bom hạng nặng và làm nơi thông tin liên
lạc.Năm 1975, xe tăng của quân Giải phóng tiến vào dinh Độc Lập đúng
11g30 ngày 30 tháng 4, chấm dứt chế độ Sài Gòn kéo dài hơn 20 năm.
Cũng như Địa Đạo Củ Chi, Dinh Thống Nhất là địa chỉ thích hợp, thu
hút số lượng lớn du khách tham quan, tìm hiểu lịch sử đấu tranh cách
mạng Việt Nam.
Như vậy qua việc tìm hiểu di tích trên khẳng định chiến công lẫy
lừng của cha ông ta, giáo dục lòng yêu quê hương đất nước, không chỉ
có giá trị về lịch sử ma còn cả về văn hóa.
Ví dụ 3: Bài 20. Cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp kết
thúc( 1953 – 1954).
Khi dạy bài này, ngoài lược đồ diễn biến chiến dịch Điện Biên Phủ,
giáo viên sử dụng những bức ảnh sưu tầm được phục vụ bài dạy như
quần thể di tích lịch sử Điện Biên Phủ để học sinh nắm rõ hơn về chiến
dịch Điện Biên Phủ đã giáng đòn quyết định vào ý chí xâm lăng của thực
dân Pháp và can thiệp Mĩ, tạo điều kiện thuận lợi cho đấu tranh ngoại
giao, cụ thể:
Trường THPT Kiệm Tân Trang 20
Một vài biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy môn lịch sử lớp 12 ở trường THPT
Quần thể di tích lịch sử Điên Biên Phủ tập trung hầu hết ở thành
phố Điện Biên. Lịch sử vẫn còn ghi rõ: năm 1954, sau 56 ngày đêm
chính kiến của mình, không hướng vào mục tiêu đã đề ra dẫn đến không rút ra được
kết luận cuối cùng. Sử dụng sơ đồ tư duy sẽ khắc phục được những hạn chế đó bởi sơ
đồ tư duy tạo nên sự đồng thuận trong nhóm, các thành viên đều suy nghĩ tập trung
vào một vấn đề chung cần giải quyết, tránh được hiện tượng lan man và đi lạc chủ
đề. Không những vậy, sơ đồ tư duy đa tạo nên sự cân bằng giữa các cá nhân và cân
bằng trong tập thể. Mọi thành viên đều đóng góp ý kiến và cùng nhau xây dựng nên
sơ đồ tư duy của cả nhóm.
Sơ đồ tư duy là một công cụ tư duy thực sự hiệu quả bởi nó tối đa hoá được
nguồn lực của cá nhân và tập thể. Mỗi thành viên đều rèn luyện được khả năng tư
duy, kỹ năng thuyết trình và làm việc khoa học. Sử dụng sơ đồ tư duy giúp cho các
thành viên hiểu được nội dung bài học một cách rõ ràng và hệ thống. Việc ghi nhớ
cũng như vận dụng cũng sẽ tốt hơn.
Bản đồ tư duy là một công cụ ghi nhớ tối ưu, học bằng sơ đồ tư duy sẽ tiết kiệm
thời gian rất nhiều bởi sơ đồ tư duy chỉ bao gồm những từ khóa, các ý được trình bày
có hệ thống nên việc ôn tập chỉ là chuyện nhỏ, học kiểu truyền thống thì việc ôn tập
mất khá nhiều thời gian, bao nhiêu lần ôn tập là bấy nhiêu lần học bài và dễ rơi vào
tình trạng “học trước quên sau” .
Bản đồ tư duy là hình thức ghi chép sử dụng màu sắc, hình ảnh để mở rộng và
đào sâu các ý tưởng. Bản đồ tư duy một công cụ tổ chức tư duy nền tảng, có thể miêu
tả nó là một kĩ thuật hình họa với sự kết hợp giữa từ ngữ, hình ảnh, đường nét, màu
sắc phù hợp với cấu trúc, hoạt động và chức năng của bộ não, giúp con người khai
thác tiềm năng vô tận của bộ não. Cơ chế hoạt động của Bản đồ tư duy chú trọng tới
hình ảnh, màu sắc, với các mạng lưới liên tưởng (các nhánh). Bản đồ tư duy là công
Trường THPT Kiệm Tân Trang 23
Một vài biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy môn lịch sử lớp 12 ở trường THPT
cụ đồ họa nối các hình ảnh có liên hệ với nhau vì vậy có thể vận dụng Bản đồ tư duy
vào hỗ trợ dạy học kiến thức mới, củng cố kiến thức sau mỗi tiết học, ôn tập hệ thống
hóa kiến thức sau mỗi chương,
Như vậy, thay vì phải học thuộc lòng các khái niệm, định nghĩa hay cả bài
giảng đọc chép như lúc trước, giờ đây học sinh có thể hiểu và nắm được khái niệm
Tổng kết lịch sử Việt Nam từ 1919 đến năm 2000. Giáo viên hướng dẫn học sinh
khái quát qua 5 thời kì và những đặc điểm lớn của từng thời kì: 1919 – 1930; 1930 –
1945; 1945 – 1954; 1954 – 1975; 1975 – 2000 theo sơ đồ sau :
1919 1930 1945 1954 1975 2000
Qua sơ đồ giúp học sinh nắm được kiến các giai đoạn của lịch sử Việt Nam: Lịch
sử Việt Nam từ năm 1919 đến nay đã phát triển liên tục với các sự kiện lớn. Đó là sự
ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1930, cách mạng tháng Tám năm 1945
thành công, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời. Cuộc kháng chiến chống thực
dân Pháp thắng lợi năm 1954 với chiến thắng Điện Biên Phủ chấn động địa cầu.
Cuộc kháng chiến chống Mĩ thắng lợi với Đại thắng Mùa xuân 1975 và công cuộc
đổi mới đất nước từ 1986 đến nay đã giành những thành tựu to lớn. Mỗi sự kiện là
mốc đánh dấu một thời kì lịch sử dân tộc.
Trường THPT Kiệm Tân Trang 25
Copyright: Tài liệu đại học ©