PHẦN I: LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Hiện nay trước sự tiến bộ của khoa học, công nghệ đã cải thiện cơ bản cuộc sống của
con người, nhưng xã hội và nền công nghiệp ngày càng phát triển thì môi trường càng bị
khai phá triệt để dẫn đến ô nhiễm và phá hoại nghiêm trọng hệ sinh thái: không khí ô
nhiễm nặng, nguồn nước cạn kiệt, rừng bị tàn phá, ruộng đất bị thu hẹp, nhiều lồi bị tiệt
chủng , môi trường thiên nhiên – điều kiện sinh tồn của lồi người đang bị đe doạ. Ngày
nay, ô nhiễm không khí, ô nhiễm chất thải công nghiệp đang gây ra những biến đổi về khí
hậu tồn cầu và có thể dẫn đến những hậu quả khó lường. Những con số thống kê cụ thể
như sau :
Hiện nay tốc độ mất rừng nhiệt đới là khoảng 113.000 km2/ năm. Do hậu quả của
việc mất rừng, việc sử dụng đất không bền vững qua nhiều thế hệ mà tài nguyên đất bị
thối hố nghiêm trọng, nhiều nơi mất khả năng sản xuất và xu hướng hoang mạc hố ngày
càng gia tăng.
Co ù450 triệu người ở 29 quốc gia thuộc thế giới thứ ba đang thiếu nước nghiêm
trọng, 70% dân số thế giới phải dùng nước không đảm bảo vệ sinh. Mỗi ngày có 5000 trẻ
em chết vì nước bẩn, hàng năm có khoảng 2 triệu trẻ em chết vì những nguyên nhân liên
quan đến nước uống(theo thống kê của liên hiệp quốc UNICEF nhân ngày nước Quốc tế
22/3 /2004).
Theo các nhà khoa học thì từ nay đến năm 2020 sẽ có ¼ dân số thế giới phải liên quan
đến nước uống sống trong cảnh thiếu nước nghiêm trọng .
Trước sự thay đổi khí hậu tồn cầu làm cho môi trường trên thế giới và Việt Nam bị ô
nhiễm nặng nề gây hại đến sức khoẻ của con người, sự phát triển của sinh vật và làm
giảm chất lượng của môi trường. Mặt khác do sự gia tăng dân số quá nhanh, nghèo nàn và
lạc hậu ở các nước đang phát triển, đô thị hố ở nhiều nơi khí thải của công trường nhà
máy và lượng rác thải trong sinh hoạt hàng ngày quá nhiều nhưng không được xử lý tốt
đã làm mất vệ sinh gây ô nhiễm môi trường.Ngày nay giáo dục bảo vệ môi trường trở
thành một vấn đề cấp bách,có tính chiến lược tồn cầu và là vấn đề có tính xã hội sâu sắc
cần được giáo dục cho con người ngay từ tuổi thơ. Giáo dục bảo vệ môi trường đã trở
thành nhiệm vụ quan trọng trong việc đào tạo thế hệ trẻ ở các trường học và được quan
tâm ngay từ bậc học đầu tiên: Bậc học mầm non. Đứng trước những sự việc đó,là giáo
trường Mầm Non thêm sạch đẹp.
-Mặt khác nhà trường còn hợp đồng căn tin thu gom rác hàng ngày và xử lý rác kịp thời.
-Bên cạnh đó phụ huynh luôn nhiệt tình ủng hôä kinh phí và ngày giờ công lao động
giúp đỡ tạo điều kiện cho nhà trường có môi trường sạch đẹp thuận lợi cho các cháu đến
trường như : cùng với nhà trừơng trồng cây xanh, đổ đấùt, lót đan vào trường học….
-Bản thân tôi là giáo viên dạy nhiều năm nên cũng có một số kinh nghiệm trong công
tác bảo vệ môi trường.
2.Khó khăn:
-Trường chưa hệ thống nước sạch phục vụ cho các cháu, nguồn nước trẻ đang sử dụng
chủ yếu là nước sông và chưa qua hệ thống xử lý.
-Sân trường chưa có nhiều cây xanh, bóng mát nên việc quan sát thiên nhiên của trẻ còn
hạn chế .
-Khuôn viên trường chưa có hàng rào nên gia súc thả rong vào cắn phá cây xanh và làm
mất mỹ quan môi trường sư phạm.
-Rác thải trong sinh hoạt hàng ngày ở trường mầm non chưa được phân loại và xử lý
đúng qui trình.
-Một số phụ huynh chưa thật sự làm gương tốt cho trẻ trong việc giữ gìn vệ sinh môi
trường, chưa có ý thức nhắc nhở trẻ gữi gìn vệ sinh trường lớp. Ở nhà cháu chưa thực sự
được giáo dục và quan tâm về việc bảo vệ môi trường.
-Đa số người dân địa phương sử dụng nguồn nước chủ yếu là nước sông, chưa có ý thức
giữ gìn nguồn nước còn xả rác thải và các loại thuốc bảo vệ thực vật một cách bừa bãi,
chính những việc làm đó ảnh hưởng đến hành vi thói quen của trẻ.
Qua tìm hiểu tôi rút ra được một số nguyên ngân gây khó khăn như đã nêu trên:
+Một là bản thân tôi chưa thường xuyên cho trẻ làm vệ sinh vì thời gian sinh hoạt của
trẻ ở trường còn hạn chế (do lớp chủ yếu là học một buổi).
+Hai là công tác tuyên truyền phối hợp với phụ huynh chưa thật sự đi vào chiều sâu,hình
thức tuyên tryền chủ yếu là thông qua các biểu bảng tuyên truyền tại lớp.
+Ba là tôi chưa chú ý lồng ghép nội dung giáo dục bảo vệ môi trường vào các hoạt
đọâng giáo dục và hoạt động chăm sóc sức khoẻ mà chủ yếu là chú ý nhiều đến hiệu quả
hoạt động.
quét dọn rác mạng nhện và lau chùi đồ dùng đồ chơi, biết sắp xếp đồ chơi ngăn nắp gọn gàng.
-Biết cách phân loại rác thải, thu gom những nguyên vật liệu, phế thải và cùng cô làm
đồ dùng đồ chơi.
-Trẻ biết giữ gìn đồ dùng g ia đình và trường mầm non ,trường tiểu học .
Biết cách chăm sóc bảo vệ các con vật nuôi và cây trồng.
-Biết tiết kiệm điện,tiết kiệm nước trong sinh hoạt hàng ngày.
*Chủ đề: Nghề Nghiệp
Trẻ biết một số nghề gần gũi xung quanh trẻ như: Nghề giáo viên, nghề bác sĩ,nghề
nông dân…từ đó trẻ biết liên hệ trực tiếp với bản thân mình, có ý thức bảo vệ môi trường
*Chủ đề:Tết và mùa xuân
Trẻ biết môi trường trong dịp tết dễ bị ô nhiễm do nhiều người đi lại tham quan giải
trí, do vậy cần giáo dục trẻ biết sống tiết kiệm, không bỏ phí bánh kẹo,hoa quả, không
vức rác bừa bãi, không tiểu tiện tuỳ tiện, không hái hoa, ngắt lá, bẻ cành, có ý thức trồng
cây nhân dịp đầu xuân…
*Chủ đề :Các hiện tượng thiên nhiên
Trẻ biết những biểu hiện của một số hiện tượng thiên nhiên như:nắng, mưa,
gio,ùbão,lũ…từ đó trẻ biết quan sát dự đốn khi trời sắp mưa, gió, giông, bão… cách
phòng tránh nắng, mưa, gió, chống bão lũ như : khi đi ra ngồi biết đội nón tránh nắng,
mưa,bịt khẩu trang để tránh bụi…
*Chủ đề:Thế giới động vật và thực vật
Trẻ biết mối liên hệ qua lại giữa thực vật và động vật, biết lợi ích của cây xanh các các
con vật, từ đó trẻ yêu thế giới tự nhiên,mong muốn thực hiện các hành động tốt để bảo vệ
chăm sóc con vật, cây cối,yêu quý phê phán các hành vi không tốt đối vối môi trường,tự
giác thực hiện các quy định bảo vệ môi trường thiên nhiên : không đánh đập các con vật
không chặt phá rừng, đốt rừng…
*Chủ đề:Quê hương –Đất nước –Bác Hồ
-Trẻ biết tự hào về nơi trẻ sống, có tình cảm tốt đẹp với làng xóm, họ hàng người
thân… biết phong tục lối sống của một số dân tộc ảnh hưởng của văn hố đối với môi
trường tự nhiên và cuộc sống con người .Từ đó trẻ có ý thức bảo vệ môi trường và các
địa danh, biết yêu quý quê hương, luôn giữ gìn cho quê hương mình thêm xanh –sạch –
nắp gọn gàng, nhặt rác, thu gom rác ở sân trường.
3. Phối hợp vớii phụ huynh trong công tác tuyên truyền:
Phụ huynh là người nuôi dưỡng chăm sóc trẻ trong suốt thời gian trẻ ở nhà, do đó tôi
luôn phối hợp chặt chẽ với phụ huynh một cách sâu sắc.Nội dung phối hợp với phụ huynh
như sau:
+Bỏ rác đúng nơi quy định, phân loại và xử lý rác cẩn thận, hợp lý, có biện pháp giảm
tải rác thải có hại cho môi trường.
+Trồng nhiều cây xanh, tiết kiệm điện nước trong sinh hoạt, hạn chế sử dụng nước ô
nhiễm để đề phòng dịch bệnh.
+Không khạc nhổ bừa bãi, khi đi xe không thải khói bụi và khí độc vào không khí
+Tiết kiệm trong tiêu dùng,biết tái tạo những thứ có thể sử dụng được.
+Hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và phân bón hố học trong nông nghiệp.
4.Tích hợp nôi dung giáo dục bảo vệ môi trường thông qua trò chơi, chuyện, bài hát,
câu đố:
Ngồi lồng ghép nội dung giáo dục bảo vệ môi trường vào các hoạt động ,tôi thường
xuyên nghiên cứu và tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian, trò chơi vận động, trò chơi
học tập, kể cho trẻ nghe những câu chuyện, bài hát ,bài thơ …có nội dung liên quan đến
môi trường, bảo vệ môi trường , giáo dục bảo vệ môi trường ở mọi lúc mọi nơi.
PHẦN III:BIỆN PHÁP
1. Đưa nội dung giáo dục bảo vệ môi trường vào các thời điểm trong một ngày ở
trường mầm non.
Các hoạt động giáo dục trẻ diễn ra trong một ngày tại trường mầm non được bắt đầu từ
khi đón trẻ cho đến lúc trả trẻ về với bố mẹ. Trong từng hoạt động ở trường tôi luôn có ý
thức tích hợp các nội dung giáo dục bảo vệ môi trường một cách hợp lý nhẹ nhàng tự
nhiên, thường xuyên và được lặp đi lặp lại nhiều lần trong hoạt động hàng ngày của trẻ
dưới nhiều hình thức khác nhau tuỳ theo nội dung giaó dục, tuỳ theo thời tiết. Sau đây là kế
hoạch hoạt động một ngày của trẻ với chủ đề: “Quê hương-Thủ đô –Bác Hồ”:
VD: Thứ 2,ngày 6 tháng 4 năm 2009
a. Mục tiêu: giúp trẻ nhận biết về:
- Quê hương, làng xóm di tích lịch sử, công trình công cộng, địa danh của địa phương.
Quan sát trẻ chơi, nhắc nhở trẻ giao tiếp với nhau nhưng không ồn ào, không ném đồ
chơi, chơi xong biết cất đồ chơi đúng nơi quy định.
Ví dụ:
+Góc học tập: Dạy trẻ biết cách sử dụng vở học tập của mình, không tẩy xố làm
nhăn,biết giở sách vở nhẹ nhàng.
+Góc nghệ thuật: Trẻ biết sử dụng tiết kiệm giấy vẽ, đất nặn, màu sáp…biết tận dụng
những giấy hư hỏng vò lại làm các loại quả trẻ thích…
* Giờ ăn dặm:
-Trẻ ăn hết suất, không để thừa hoăïc rơi vãi.Aên xong trẻ biết xếp tô, muỗng vào đúng
nơi quy định một cách gọn gàng
-Biết xúc miệng sau khi ăn, biết tiết kiệm nước bằng cách lấy ca hứng nước không để
vòi nước chảy liên tục .
* Hoạt đông chiều:
-Tôi cùng trẻ trang trí tranh chủ đề: “Quê hương- Thủ đô –Bác Hồ” bằng các nguyên
vật liệu, phế thải. Đồâng thời giải thích cho trẻ hiểu đó là việc làm có ý nghĩa bảo vệ môi
trường .
- Khi trẻ làm xong cho trẻ thu dọn các dụng cụ và nguyên vật liệu, kết hợp cho trẻ rửa
hoặc lau bụi khi thấy đồ dùng đồ chơi bị bẩn.
* Lao động vệ sinh sân trường:
-Cho trẻ nhặt rác và chăm sóc cây trong sân trường bằng cách phân công cho nhóm
trẻ làm: Một nhóm tươí cây, lau lá ,nhổ cỏ,…một nhóm nhặt rác,đồng thời gợi hỏi trẻ vì
sao mình phải làm như vậy? Và giải thích cho trẻ hiểu chăm sóc cây và nhặt rác sẽ làm
cho sân trường thêm đẹp.
* Hoạt động nêu gương trả trẻ:
Tôi động viên tre ûnhận xét các bạn trong lớp để phát hiện và khen ngợi những hành vi
tốt trong việc bảo vệ môi trường, tiết kiệm nước. Đồng thời nhắc nhở nhẹ nhàng những
hành vi chưa có lợi cho môi trường.
2. Phát huy khả năng tưởng tượng sáng tạo của trẻ thônng qua các hoạt động giáo
dục bảo vệ môi trường.
- Thường xuyên tổ chức các trò chơi cho trẻ: Trò chơi đóng vai, trò chơi vận động, trò
* Chuẩn bị:
+ Một số chậu để cây
+ Đất màu, bình tưới nước
+ Một số cây ăn quả, cây kiểng.
* Cách chơi:
Cô chia lớp thành 3 nhóm, khi bắt đầu bài hát 3 nhóm sẽ thi đua đặt cây vào chậu,xúc
đất màu để vào cho cây đứng thẳng, sau đó tưới nước cho cây. Khi kết thúc bài hát,các cháu
dừng lại, cho trẻ kiểm tra xem đội nào trồng được nhiều cây và chăm sóc cây cẩn thận đội
đó sẽ thắng.
Ví dụ : Trò chơi: “Cá Vàng bắt Bọ Gậy ”
*Yêu cầu:
+Luyện tai nghe,rèn luyện nhanh nhẹn, tính tập thể khi chơi .
+ Trẻ biết con vật có ích có hại, qua đó trẻ có ý thức bảo vệ nguồn nước.
+ Phát triển khả năng vận động cho trẻ.
*Chuẩn bị:
-Một khăn bịt mắt, mũ Bọ Gậy, mũ cá Vàng
-Sân chơi bằng phẳng
* Cách chơi:
Cho nhóm trẻ đứng thành vòng tròn làm Bọ Gậy, một bạn làm cá Vàng đứng giữavòng
tròn và bịt mắt lại. Các bạn làm Bọ Gậy vừa đi vừa hát bài “cá vàng bơi” và đi xung quanh
cá Vàng. Khi cô hô to “Có Bọ Gậy” cá Vàng tìm bắt Bọ Gậy .
*Luật chơi: cá vàng bơi bắt Bọ Gậy. Bọ Gậy nào bị bắt sẽ làm cá Vàng và tròchơi tiếp
tục.
Cứ như vậy ở mỗi hoạt động ,tôi đều nghiên cứu và đưa ra những trò chơi với từng chủ đề
làm cháu rất thích và hứng thú tham gia vào hoạt động.
PHẦN VI: KẾT QUẢ
Qua thời gian tôi nghiên cứu, thực hiện và áp dụng các giải pháp trên vào lớp học, tôi
thấy đạt hiệu quả rất tốt. Các cháu thích thú tham gia váo các hoạt động bảo vệ sinh môi
trường, làm cho trường lớp trở nên sạch đẹp và gọn gàng hơn .
Một số cháu trước đây còn lơ là, ỷ lại vào bạn nhưng bây giờ luôn tự giác tham gia lao
trường trong trường mầm non có vai trò rất quan trọng, nội dung giáo dục không xây dựng
một chương trình giáo dục riêng lẻ mà được lồng ghép vào các nội dung của chương trình
chăm sóc giáo dục trẻ theo quan điểm đổi mới . Do đó giáo viên phải biết kết hợp nội dung
bảo vệ môi trường với nội dung chăm sóc giáo dục trẻ một cách chặt chẽ thông qua các
hoạt động hàng ngày của trẻ. ë
Mặt khác giúp trẻ có thái độ tốt khi thực hành bảo vệ môi trường thì giáo viên phải
luôn gương mẫu trong mọi hành vi để trẻ làm theo, luôn dạy trẻ có ý thức tự giác thực hiện
những việc làm hàng ngày kịp thời chấn chỉnh những hành vi sai trái làm ảnh hưởng đến
môi trường.
Muốn trường Mầm non luôn xanh sạch –đẹp thì mỗi thành viên trong trường phải có ý
thức tham gia vào các hoạt động gữi gìn vệ sinh chung, sắp xếp đồ dùng đồ chơi trong lớp
và ngồi trời gọn gàng, cùng nhau thu gom và xử lý tốt rác thải .
Công tác bảo vệ môi trường trong trường Mầm non là một nội dung rất quan trọng và
cần thiết không thể thiếu được trog các chương trình giáo dục nói chung, GDMN nói riêng.
Đây là nhiệm vụ thường xuyên cần phải được mọi người quan tâm một cách đúng đắn để
thực hiện đạt mục tiêu giúp trẻ hình thành và phát triển nhân cách ban đầu, tạo tiền đề cho
trẻ bước vào lớp 1. Cho nên ngay từ năm học, giáo viên mầm non cần đặt ra mục tiêu rõ
ràng lên kế họach thật hồn chỉnh, đưa ra biện pháp thật cụ thể, đa dạng để tổ chức cho trẻ
thực hiện.
II.KIẾN NGHỊ :
*Đối với nhà trường:
- Để phục vụ tốt cho việc giáo dục bảo vệ môi trương trong trường mầm non thì nhà
trường nên có hính thức tuyên truyền phối hợp với phụ huynh một cách có hiệu quả như:
dùng bản tin dành cho phụ huynh, tổ chức các buổi lao động để phụ huynh cùng làm vệ sinh
trong trường mầm non. Ngồi ra, nhà trường nên đặt các thùng rác ở nhiều nơi để phụ huynh
và trẻ vứt rác thuận tiện. Thùng phải có nắp đậy rác phải được phân loại và xử lý đúng quy
trình.
*Đối với địa phương:
Chính quyền địa phương nên tổ chức các buổi tuyên truyền cho cộng động hiểu được
tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường, tìm ra những giải pháp tốt nhất nhằm tránh tình
Tính thực tiễn sư phạm khoa học:………………………………
Hiệu quả:………………………………………………………
Xếp loại:………………………………………………………
Tân Hưng , Ngày……tháng 4 năm 2009
Chủ tịch HĐKHGD
Nhận xét đánh giá của Hội đồng khoa học phòng giáo dục :
Tác dụng của sáng kiến kinh nghiệm :………………………….
Tính thực tiễn sư phạm khoa học :………………………………
Hiệu quả:………………………………………………………
Xếp loại:………………………………………………………
Tân Hưng , Ngày……tháng 4 năm 2009
Chủ tịch HĐKHGD
LỜI MỞ ĐẦU
Ngày nay khi nhiều vấn đề về mối quan hệ giữa con người, xã hội và tự nhiên đang
trở thành những vấn đề cấp bách thì nhu cầu hiểu biết về môi trường và con người càng
trở nên cần thiết hơn bao giờ hết .
Những vấn đề về môi trường hiện nay đang được Đảng và nhà nước đặc biệt quan
tâm mà nhiệm vụ đầu tiên giúp hình thành ý thức và thói quen giữ gìn bảo vệ môi trường là
ngành giáo dục và đào tạo. Giáo dục mầm non là cấp đầu tiên thực hiện nhiệm vụ đó. Giáo
dục bảo vệ môi trường giúp các cháu có hiểu biết một cách chính xác và đầy dủ về môi
trường và con ngươiø. Từ đó các cháu có thói quen hành vi tốt để tham gia giữ gìn và bảo
vệ môi trường sống. Nhằm để giúp cháu có kiến thức cơ bản về môi trường , tôi đã nghiên
cứu tìm tòi và đã viết nên đề tài sáng kiến kinh nghiệm này . Những vấn đề tôi trình bày
trong đây không khỏi tránh những thiếu xót nhất dịnh , vì vậy tôi rất mong nhận được
những ý kiến đóng góp quý báu của Hội đồng khoa học để dề tài của tôi ngày càng hồn
chỉnh hơn .
SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO LONG AN
PHÒNG GIÁO DỤC &Ø ĐÀO TẠO TÂN HƯNG
TRƯỜNG MẦM NON HƯNG ĐIỀN B