TÊN ĐỀ TÀI:
“GIẢI PHÁP GIỚI THIỆU SÁCH
THEO TỪNG ĐỐI TƯỢNG HỌC SINH Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC”
Tác giả: Phạm Thị Thúy Vân
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Bồng Sơn
A. MỞ ĐẦU
I/ Đặt vấn đề:
Đọc sách là việc làm cần thiết, đọc sách nhiều giúp con người ta hướng tới Chân
– Thiện – Mĩ, đem lại cho ta nhiều kiến thức quý báu. Trong thời đại ngày nay, thời đại
mà công nghệ thông tin đang ngày càng chiếm ưu thế, văn hóa đọc ngày càng mai một
đi thì việc đọc sách ngày càng phải phát huy, phải giữ gìn, bởi đọc sách giúp mở rộng
kiến thức, làm con người thông thái sáng suốt hơn. Song thực trạng ở trường Tiểu học,
học sinh ở lứa tuổi còn nhỏ nên việc nhận thức về đọc sách, báo với niềm đam mê tìm
tòi, học hỏi còn hạn chế; việc đọc sách, báo của các em chưa đúng mục đích, chưa phù
hợp với lứa tuổi như: các em chỉ thích xem tranh xem hình chứ không đọc kỹ nội dung
sách nói gì dẫn đến ít hiểu được nội dung, ý nghĩa cốt truyện. Một số ít học sinh thích
đọc các loại truyện mang tính giải trí, hay học sinh chỉ đến thư viện sau những buổi
giới thiệu sách mới. Bên cạnh đó học sinh chưa có phương pháp đọc sách đúng, chưa
thấy hết giá trị, tầm quan trọng của từng cuốn sách và ảnh hưởng của việc đọc sách báo
đối với việc học tập của mình. Xuất phát từ nhận thức trên, cũng như tìm hiểu thực tiễn,
thực trạng công tác phục vụ bạn đọc ở trường tôi, từ đó mạnh dạn chọn đề tài : “Giải
pháp giới thiệu sách theo từng đối tượng học sinh ở trường Tiểu học”
1. Thực trạng:
2. Ý nghĩa và tác dụng của giải pháp mới:
- Tuyên truyền giới thiệu những sách báo cần thiết, phù hợp với nhu cầu và lứa
tuổi học sinh, giúp các em chọn được sách thực sự cần. Phát huy cao nhất tác dụng của
sách, báo đối với chất lượng giáo dục của nhà trường đồng thời động viên, khơi dậy
lòng đam mê đọc sách, biết đọc sách đúng cách để mang lại hiệu quả thiết thực nhất.
- Giúp bạn đọc bổ sung nhiều kiến thức hay, kiến thức mới vận dụng vào thực
tiễn công tác giảng dạy và học tập hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục
toàn diện trong nhà trường.
2.2 Thời gian tạo ra giải pháp: Giải pháp được tạo ra và thực hiện trong năm
học 2013 - 2014.
B. NỘI DUNG
I. Mục tiêu:
- Giới thiệu sách theo từng đối tượng học sinh nhằm kích thích sự ham thích đọc
sách theo đúng theo nhu cầu sở thích và phù hợp lứa tuổi của các em, phát huy việc tự
giác trong tìm sách, đọc sách đúng cách để vận dụng kiến thức trong học tập đạt hiệu
quả tốt.
2
- Xây dựng thói quen đọc sách báo, góp phần vào việc giáo dục đạo đức, thẩm
mĩ, yêu thích văn hóa đọc, giữ gìn và phát huy “văn hoá đọc” trong nhà trường.
II. Mô tả giải pháp:
1. Giải pháp 1: Xây dựng mạng lưới cộng tác viên thư viện
Để thuận lợi cho công tác giới thiệu sách, ngay từ đầu năm học tôi tham mưu
cùng với Hiệu trưởng thành lập tổ mạng lưới cộng tác viên thư viện. Tổ mạng lưới bao
gồm Phó hiệu trưởng làm tổ trưởng, Cán bộ thư viện làm tổ phó và các thành viên là
chủ tịch Công đoàn, Bí thư Chi đoàn, Tổng phụ trách Đội, một số giáo viên chủ nhiệm,
đại diện học sinh của các khối lớp. Tổ mạng lưới thư viện giúp cán bộ thư viện trong
nhiều hoạt động của thư viện mà đặc biệt là trong công tác tuyên truyền, giới thiệu
sách.
Những thành viên trong tổ mạng lưới là những người tích cực, nhiệt tình, bởi các
thành này là những học sinh giỏi, rất uy tín với các bạn mà lại siêng đọc sách và có điều
kiện thời gian tiếp cận với bạn nhiều nên những nội dung hay, nội dung cần của sách sẽ
đến với bạn đọc một cách nhanh nhất và rộng khắp nhất.
Giải pháp 2: Tổ chức giới thiệu sách đến từng đối tượng học sinh
Việc tuyên truyền và giới thiệu sách cần phải phù hợp với thực tế nhà trường, nội
dung tuyên truyền cần gắn với từng đối tượng học sinh. Hình thức tuyên truyền, giới
thiệu đa dạng phong phú để những quyển sách hay, sách cần kịp thời đến tay học sinh.
Đối với học sinh lớp 1,2,3
Hứng thú của các em chưa hình thành rõ rệt, do đó các em đọc tất cả những cuốn
31trang, khổ 21cm
Gồm 8 câu truyện cổ tích:
Lời ước cá Măng; Ba con gấu; Hoàng tử Ivan và sói
xám; Sói và chị Cáo; Kiến và Ve sầu; Quạ và Cáo; Thần
băng giá; Hai chị em.
Đó là những câu chuyện cổ tích nổi tiếng thế giới đầy
sức hấp dẫn được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Từng câu chuyện ngắn gọn,
súc tích kèm theo hình ảnh minh họa thật đẹp,
thật sống động giúp trí tưởng tượng của các em
bay bổng cùng những trang cổ tích mang đến
cho các em nhiều niềm vui và nhiều điều bổ ích
từ các câu chuyện đó.
4
Truyện ngắn dành cho tuổi nhi đồng/ Phong Thu. – Tái bản
lần thứ hai H.: Giáo dục, 2007 128tr; 21cm.
Nội dung gồm 35 truyện ngắn thuộc thể loại sinh hoạt,
đồng thoại dành cho lứa tuổi nhỏ bậc Tiểu học. Mỗi truyện
là một chuyện vui dựa theo đặc tính của các con vật đáng
yêu, gần gũi với tuổi thơ, với đời sống hàng.Tất cả các
truyện đều nhằm giáo dục những đức tính tốt, những việc
làm tốt, làm đúng qua cách khuyên bảo kín đáo nhẹ nhàng.
Có truyện nêu lên cái sai, việc làm hỏng, dại dột một cách
hóm hỉnh, gần gũi với sự quan sát, nhận thức phù hợp với suy nghĩ ở lứa tuổi của các
em.
Đối với học sinh lớp 4,5:
Với học sinh lớp 4, 5 các em cũng rất say mê đọc truyện tranh, song ý thức học
tập của các em cao hơn các em ở lớp 1 , 2 , 3 nên nhiều em còn thích sưu tầm thêm một
số sách có nội dung phong phú hơn, nội dung sách gần với bài học trên lớp hơn như:
truyện khoa học, truyện về các nhân vật lịch sử, truyện ngụ ngôn, sách về Bác Hồ,
truyện cổ tích và báo Thiếu niên nhi đồng. Một số ít lại thích đọc truyện phiêu lưu, mạo
- Trạng Nguyên Mạc Hiển Tích, ông là người uyên bác, thông minh, ham học
hỏi. Ông làm quan đến chức Thượng Thư
- Trạng Nguyên Bùi Quốc Khái, ông là người say mê tìm hiểu các hiện tượng tự
nhiên từ nhỏ nên ông đã biết hình dung về vũ trụ với vị trí, đường đi của mặt trời, mặt
trăng và các ngôi sao…Ông được vua ban chức quan Nhập thị Kinh Diên, chuyên dạy
cho Thái tử và giúp vua đọc kinh sách.
- Trạng Nguyên Nguyễn Công Bình làm quan đến chức Hàn lâm Học sĩ.
* Tập 2: 197 trang gồm Trạng Nguyên Trương Hanh,Trạng Nguyên Nguyễn
Quan Quang, Trạng Nguyên Lưu Miện, Trạng Nguyên Nguyễn Hiền: Phạt cái ác không
bằng khuyến khích cái thiện. Nguyễn Hiền là vị Trạng Nguyên trẻ tuổi nhất nước Việt,
làm quan đến Thượng Thư bộ Công.
* Tập 3: 194 trang giới thiệu các Trạng Nguyên:- Trần Quốc Lặc: Tia chớp giải
oan. Ông đỗ Trạng Nguyên năm 1256 đời vua Trần Thái Tông. Mẹ ông bị sét đánh chết
nên người làng cho rằng bà đã phạm một tội ác nào đó nên thiên lôi mới trừng phạt. Để
minh oan cho mẹ, ngay từ nhỏ ông đã tìm hiểu tại sao có tiếng sét? Sét từ đâu đến và tại
sao phóng xuống đất. Sau này người ta học theo cách của ông để tránh sét khi gặp mưa.
Ông học giỏi, đề cao cái tâm của con người. Ông làm quan đến chức Thượng Thư. Sau
khi mất, ông được nhà vua phong là Phúc Thần, hiệu Mạnh Đạo Đại Vương
- Trạng Nguyên Trương Xán, Trạng Nguyên Trần Cố, Trạng Nguyên Bạch Liêu.
* Tập 4: 191 trang, giới thiệu các Trạng Nguyên Lý Đạo Tái, Trạng Nguyên
Đào Thúc, Trạng Nguyên Mạc Đỉnh Chi, Trạng Nguyên Đào Sư Tích. Trạng Nguyên
Mạc Đỉnh Chi thông minh minh, uyên bác, say mê các phép tính từ nhỏ. Ông đi sứ nhà
Nguyên hai lần được vua nhà Nguyên phong ông làm Lưỡng quốc Trạng Nguyên.
* Tập 5: 190 trang, với các Trạng Nguyên Lưu Thúc kiệm, Trạng Nguyên
Nguyễn Trực, Trạng Nguyên Nguyễn Nghêu Tu, Trạng Nguyên Lương Thế Vinh.
Trạng Nguyên Lương Thế Vinh là thần khí của Đại Việt, đỗ Trạng nguyên năm 1463,
đời vua Lê Thánh Tông. Ông giỏi toán từ nhỏ, dân gian đồn thổi rất nhiều chuyện lạ
lùng về cách tính toán của Lương Thế Vinh. Ông viết rất nhiều sách về toán học.
6
Các em thân mến! Mỗi một Trạng Nguyên đều gắn liền với những giai thoại,
Nội dung sách là cả một thế giới những câu chuyện lạ lùng, những khám phá về
bí mật về những loài động vật quý hiếm. Bên cạnh những hình ảnh sống động, chân
thực sách cung cấp cho các em vô vàn những thông tin bổ ích và thú vị.
7
Đọc cuốn sách, các em sẽ được biết đến thế giới tự nhiên vô
cùng đa dạng và độc đáo, từ các loài động vật khổng lồ như
khủng long, gấu, cá voi xanh cho tới những sinh vật bé nhỏ
như: mối, rận "sát thủ", ong, muỗi Các em cũng sẽ được chu
du từ những cánh rừng bạt ngàn, hoang dã nơi những con lợn
lòi, những con nai sừng tấm hay chồn Mác - tét sinh sống
cho tới thế giới đại dương bao la có những con cá mập phàm
ăn, những con chú cá heo đáng
yêu và vô vàn các sinh vật phong phú khác. Đặc biệt, các
em có thể ngược dòng thời gian quay trở lại hàng triệu
năm trước để quan sát nhiều loài khủng long khác nhau
hay tìm thấy không ít điều thú vị ngay trong chính các
con vật nuôi ở gia đình mình.
Hãy tìm đọc cuốn sách hay này các em nhé!
Các bài giới thiệu sách nêu trên được đánh máy tính, có kèm hình ảnh minh họa
và được dán tại góc thư viện từng lớp học. Ngoài ra các em trong tổ cộng tác viên cũng
hăng hái góp phần giới thiệu những cuốn sách hay mà các em đã được đọc đến các bạn
trong lớp mình để nhân rộng vòng quay của sách. Sử dụng hình thức tuyên truyền qua
tổ mạng lưới thư viện phát huy tác dụng rất cao vì nếu có 10 em đọc thì sẽ có 10 em
giới thiệu và cứ thế nhân rộng nhiều hơn. Bên cạnh đó, thư viện cũng tranh thủ để giới
thiệu sách mới trong một số tiết chào cờ đầu tuần cho học sinh từng điểm trường để
giúp các em tiếp cận sách nhanh chóng và tìm đọc.
Giải pháp 3: Hướng dẫn và tổ chức cho học sinh đọc mượn sách báo
Đối với các em lớp 1 đầu năm học các em chưa biết đọc, thư viện phối hợp giáo
viên chủ nhiệm đọc hoặc kể cho các em nghe những câu chuyện hay trong tiết kể
chuyện, hay trong tiết sinh hoạt chủ nhiệm. Sang học kỳ II, thư viện mang đến tận lớp
- Phối kết hợp với giáo viên chủ nhiệm: Trong việc điều tra năm bắt nhu cầu
hứng thú học sinh theo từng lứa tuổi. Lựa chọn học sinh làm cộng tác viên thư viện.
Giáo dục các em phương pháp đọc sách đúng và hiệu quả
- Phối hợp cùng giáo viên Tổng phụ trách Đội tổ chức cho các chi đội mượn báo
thiếu niên, nhi đồng đọc trong 15 phút đầu giờ hàng tuần
- Phối hợp với tổ công tác thư viện để tuyên truyền, vận động học sinh đọc sách
báo, bảo quản sách báo và tham gia các hoạt động của thư viện như: kể chuyện sách,
giới thiệu sách; Hướng dẫn học sinh tìm sách đúng nhu cầu và đọc hiệu quả
2. Khả năng áp dụng:
2.1 Thời gian áp dụng hoặc thử nghiệm có hiệu quả: Sáng kiến đã được áp
dụng đạt hiệu quả trong suốt cả năm học 2013 - 2014.
2.2 Có khả năng thay thế giải pháp hiện có:
Giải pháp giới thiệu sách theo từng đối tượng học sinh để thu hút các em đến thư
viện là hoạt động mang tính lâu dài và bền vững, bởi giải pháp này chủ yếu nhằm gợi
9
hứng thú để học sinh tìm sách mà đọc, tạo cho các em lòng ham muốn đọc sách, báo, từ
đó hình thành cho các em thói quen đọc sách, báo.
2.3 Khả năng áp dụng: Các biện pháp nêu trên đã được vận dụng đạt hiệu quả ở
trường Tiểu học Bồng Sơn và có thể vận dụng được ở các thư viện trường phổ thông
trong toàn huyện theo nhiều hình thức phong phú hơn, sao cho các em cảm nhận được ý
nghĩa của việc đọc sách, báo từ đó đến thư viện thường xuyên hơn.
3. Lợi ích kinh tế - xã hội:
3.1 Lợi ích về mặt giáo dục:
- Tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh được lựa chọn sách đúng nhu cầu, sở thích
và phù hợp lứa tuổi của mình. Giáo dục học sinh duy trì thói quen đọc sách thường
xuyên, biết vận dụng những kiến thức đã đọc vào việc học tập đạt kết quả tốt
- Thư viện đã giữ gìn và phát huy “văn hoá đọc”, sách được luân chuyển nhiều
hơn đến bạn đọc, tận dụng vòng quay của sách để cung cấp kiến thức bổ ích cho bạn
đọc trong nhà trường.
3.2 Chất lượng, hiệu quả của đề tài:
trường có các loại máy móc trang thiết bị khác hỗ trợ thực hiện giới thiệu sách như:
máy chụp ảnh kỹ thuật số, máy chiếu, laptop,…
- Cán bộ thư viện phải làm tốt công tác tham mưu với BGH nhà trường trong
các hoạt động thư viện, nhất là các biện pháp, giải pháp mới trong giới thiệu sách và
phục vụ bạn đọc. Đồng thời phải biết tranh thủ sự ủng hộ của đội ngũ CBGV trong nhà
trường và phải biết phối kết hợp chặt chẽ với các tổ chức và cá nhân trong nhà trường
để mang lại hiệu quả trong việc tuyên truyền giới thiệu sách và phục vụ bạn đọc
- Cần lựa chọn sách phù hợp lứa tuổi, sở thích của từng đối tượng học sinh để
giúp các em đọc những cuốn sách hay, sách mới đúng nhu cầu. Phải thường xuyên giáo
dục học sinh về phương pháp đọc sách đúng, giáo dục ý thức tự giác, biết giữ gìn, bảo
quản sách báo và sắp xếp sách báo sau khi đọc xong.
- Các bài tóm tắt giới thiệu sách hay điểm sách cần ghi ngắn gọn nhưng phải nêu
bật lên được nội dung cốt lõi của cuốn sách giúp học sinh từng khối lớp dễ hiểu, dễ tìm
sách mượn đọc, nghiên cứu.
2. Những triển vọng trong vận dụng và phát triển giải pháp:
Các giải pháp nêu trên đã được áp dụng hiệu quả trong năm học 2013 – 2014.
Giải pháp sẽ được phát triển hoàn thiện và áp dụng có hiệu quả tốt hơn trong những
năm học đến.
3. Đề xuất kiến nghị:
- Nhà trường cần quan tâm huy động nhiều nguồn kinh phí hơn nữa để bổ sung
sách mới, sách hay làm phong phú nguồn sách thư viện
- Giáo viên chủ nhiệm cần quan tâm động viên các em đến thư viện đọc sách báo
nhiều hơn, hiệu quả hơn nữa
- Thư viện cần phát huy hơn nữa các hình thức tuyên truyền giới thiệu sách cho
bạn đọc để luôn mang lại hiệu quả thiết thực./.
Người viết
Phạm Thị Thúy Vân
11