1. Tên kinh nghiệm:
KINH NGHIỆM
DẠY PHÂN MÔN “TẬP ĐỌC NHẠC” LỚP 4
2. Mô tả ý tưởng:
a. Hiện trạng và nguyên nhân chủ yếu của hiện trạng:
- Là một giáo viên chuyên dạy môn Âm nhạc tôi nhận thấy rằng phân
môn “Tập đọc nhạc” là một phần còn nhiều vướng mắc. Đây là một phần được
coi là khó đối với các em học sinh Tiểu học vì các em còn nhỏ, trí nhớ chưa bền,
một số học sinh chưa có kĩ năng để tập đọc nhạc, nhận biết các nốt nhạc trên
khuông còn chậm, chưa chủ động đựơc khi đọc nhạc mà quen với phương pháp
học truyền khẩu, đa số các em học sinh là học sinh dân tộc (Chưa mạnh dạn
trong giao tiếp) nên các em còn nhiều hạn chế.
- Qua khảo sát chất lượng đầu năm học của học sinh qua giờ dạy cho thấy
số học sinh chưa đạt kĩ năng còn chiếm tỷ lệ cao. Cụ thể như sau:
- Thời gian khảo sát ngày 9 tháng 9 năm 2011.
* Tổng số học sinh lớp 4: 29 em
+ Hoàn thành tốt (A+)
5/29 = 17,3 %
+ Hoàn thành (A)
20/29 = 68,9 %
+ Chưa hoàn thành (B)
4/29 = 13,8 %
- Để khắc phục những nguyên nhân chủ yếu nêu trên bản thân tôi tự học
hỏi tìm tòi nghiên cứu tìm nhiều giải pháp để nâng cao chất lượng giờ dạy, tìm
ra phương pháp giảng dạy phù hợp với thời lượng với điều kiện giảng dạy và
khả năng học tập của từng lớp, từng đối tượng học sinh.
b. Ý tưởng:
- Âm nhạc Việt Nam, một biểu tượng sâu sắc và độc đáo của đất nước và
con người Việt Nam, từ ngàn xưa đã có một sức sống vô cùng mãnh liệt. Nó đã
góp phần khẳng định bản sắc dân tộc và là một trong những nguồn sản sinh và
nuôi dưỡng bao tâm hồn và ý chí của những thế hệ Việt Nam trong đấu tranh

+ Kĩ năng thực hành về tiết tấu.
+ Kĩ năng đọc và thực hiện giá trị các ký hiệu ghi nhạc khác.
- Phải thể hiện trong cùng một lúc các kĩ năng trên là một yêu cầu khó đối
với học sinh về thời lượng tiết học quá ít, các tiết học lại phân bố quá thưa, khả
năng Âm nhạc của các em lại không đồng đều. Nếu như hướng dẫn các em theo
phương pháp truyền khẩu (giáo viên đọc mẫu từng câu ngắn, học sinh đọc theo)
học sinh có thể đọc được ngay và thuộc bài, nhưng chỉ đọc một cách thụ động,
mau quyên và không hiểu cặn kẽ vì sao lại đọc đựơc như vậy. Để khắc phục
những hạn chế trên thì giáo viên phải thực hiện việc dạy tách biệt các kĩ năng
trên để phù hợp với tâm sinh lý và khả năng của học sinh ở bậc Tiểu học. Việc
dạy tách biệt các kĩ năng đọc nhạc cũng giống như cách dạy tách biệt các kĩ
năng học chữ cái, các âm, học ghép vần, đọc tiếng, đọc câu, đọc bài trong môn
Tiếng Việt. Rồi căn cứ vào sự thành thạo của học sinh đối với từng kĩ năng mà
phối hợp một cách hoàn chỉnh theo nốt trên khuông có khóa son một cách thành
thạo.
3. Nội dung công việc:
- Đối với nhà trường: Có đầy đủ trang thiết bị như: Đàn Ooc gan, nhạc cụ
gõ, đài, băng đĩa, máy chiếu
- Đối với giáo viên:
+ Phải có chuyên môn đào tạo chính quy đủ khả năng, kĩ năng về ca hát,
thể hiện nhạc cụ, ứng dụng CNTT
+ Nghiên cứu cơ sở lý luận của đề tài.
+ Tìm hiểu luật giáo dục.
+ Tìm hiểu, tham khảo các tài liệu, phương tiện truyền thông có liên quan
đến bộ môn Âm nhạc.
2
+ Tìm hiểu tâm lý học sinh tiểu học.
+ Khảo sát chất lượng đầu năm của HS. Tìm hiểu thực trạng học tập môn
Âm nhạc của học sinh, tình hình thực tế của các lớp trong trường.
+ Thiết kế bài giảng tìm ra các biện pháp nhằm giúp học sinh mạnh dạn

học hiện có và tự làm: Sử dụng nhạc cụ để trình bày, tranh ảnh, máy nghe, đĩa
nhạc, nhạc cụ gõ
- Để phát huy tính tích cực học tập của học sinh, trong khi thiết kế bài học
cần lựa chọn nội dung cần thiết để trình bày: Các câu hỏi, bài tập Cần chú
trọng đến việc lựa chọn câu hỏi, tránh đặt các câu hỏi dễ, song cũng không nên
quá khó đối với hoc sinh.
3
- Dự kiến các gợi ý để học sinh có thể tiếp cận và tự phát hiện kiến thức
mới. Dự kiến hình thức tổ chức hoạt động cho học sinh (cá nhân hay theo nhóm,
dãy, đồng thanh) và thời gian làm việc của học sinh.
- Giáo viên thiết kế bài giảng, nêu các bước dạy một bài “ Tập đọc nhạc”.
* Ví dụ:
TĐN SỐ 1: Son la son

Son La Son hát véo von

Mi Son Mi trống vang rền.

+ Luyện tập cao độ:
+ Luyện tập tiết tấu:
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò

nốt trong bài.
- Chỉ nốt trong bài cho HS đọc, GV lắng
nghe, sửa sai cho HS.
- HS thảo luân nhóm 4 theo Y/C
của GV.
- Đại diện nhóm đọc theo yêu cầu
của GV.
- Đàn cho HS tự đọc ghép cao độ và
trường độ từng câu ngắn.
- Thực hiện theo yêu cầu của GV
- GV đàn cao độ cho HS đọc cả bài kết
hợp gõ phách.
- Thực hiện theo yêu cầu của GV.
- GV đàn cao độ cho HS luyện đọc theo
hình thức nhóm, cá nhân.
- Luyện đọc theo nhóm, cá nhân.
- GV đàn cho HS đọc nhạc kết hợp ghép
lời ca.
- Đọc nhạc và ghép lời ca.
- Cho HS luyện đọc bằng nhiều hình
thức đồng thanh, nhóm, cá nhân, dãy
(1dãy đọc, 1 dãy ghép lời ca ).
- Luyện đọc theo yêu cầu của
GV(đồng thanh, nhóm, cá nhận )
* Về phía học sinh.
- Giáo viên không những chỉ quan tâm đến việc thiết kế bài giảng làm sao
cho sinh động, dễ hiểu mà còn phải chú ý đến việc lĩnh hội kiến thức của học
sinh như thế nào. Vì vậy cần định hướng cho học sinh cách lĩnh hội kiến thức,
cụ thể như sau:
- Ở nhà học sinh cần phải đọc, nghiên cứu trước nội dung bài học của ngày

- Tiếp tục học tập để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, vững vàng,
nhiệt tình, linh hoạt, sáng tạo trong giảng dạy.
- Chủ động học hỏi để nâng cao kiến thức cho bản thân đồng thời chủ
động trong tất cả kiến thức, kỹ năng, thái độ truyền thụ đến học sinh. Phối hợp
chặt chẽ, đồng bộ hơn giữa nhà trường, gia đình, xã hội, giúp phụ huynh học
sinh hiểu được tầm quan trọng của việc học tập của con em mình để phụ huynh
tạo điều kiện cho con em học tập tốt hơn.
- Cải tiến phương pháp giảng dạy, sáng tạo, tích hợp, áp dụng linh hoạt
cho phù hợp với thời lượng tiết học, với trình độ và khả năng từng lớp và từng
đối tượng học sinh.
- Phải tạo được sự hứng thú học tập bộ môn của học sinh trong từng tiết
học, tìm cách khơi dạy và củng cố lòng tự tin học tập bộ môn của các em. Tránh
dùng những lời lẽ, cử chỉ gây tâm lý tự ti vào khả năng ca hát và đọc nhạc của
học sinh.
- Qua thành công của phân môn “Tập đọc nhạc” lớp 4 trong năm học
2011- 012 tôi xẽ tiếp tục mở rộng sáng kiến cho cả khối 5 trong năm học 2012 -
2013.
Trên đây là sáng kiến kinh nghiệm dạy phân môn “Tập đọc nhạc”
lớp 4 của tôi. Tôi áp dụng ở năm học 2011 - 2012 đã thành công. Rất mong
6
được sự giúp đỡ của hội đồng thẩm định sáng kiến kinh nghiệm của trường và
của ngành để tôi có thể vận dụng giảng dạy trong năm học tiếp theo.
Tôi xin trân trọng cảm ơn./
Tân An, ngày tháng năm 2012
Người viết
Hoàng Văn Tuỳ
Xác nhận của hội đồng khoa học trường