SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG THPT …………

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Quản lí giáo dục
TĂNG CƯỜNG NỀN NẾP, NĂNG LỰC CHUYÊN MÔN CỦA GIÁO
VIÊN THÔNG QUA VIỆC TỔ CHỨC KIỂM TRA VÀ CHỈ ĐẠO THỰC
HIỆN GIỜ DẠY TRÊN LỚP CHO GIÁO VIÊN
Người viết: Họ và tên
Chức vụ:
n v công tác: Tr ng THPTĐơ ị ườ

1
TĂNG CƯỜNG NỀN NẾP, NĂNG LỰC CHUYÊN MÔN CỦA GIÁO
VIÊN THÔNG QUA VIỆC TỔ CHỨC KIỂM TRA VÀ CHỈ ĐẠO THỰC
HIỆN GIỜ DẠY TRÊN LỚP CHO GIÁO VIÊN
A. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Trong tác phẩm: “ Những vấn đề chủ nghĩa LÊNIN-XTALIN đã nêu ra
một cách đầy đủ hình ảnh về ý nghĩa của công tác kiểm tra” sự kiểm tra thực
hiện được đặt ra một cách đúng đắn, là ngọn đèn pha làm sáng tỏ tình hình hoạt
động của bộ máy bất kỳ thời gian nào. Không còn nghi ngờ gì là khi có một sự
kiểm tra việc thực hiện như thế, chắc chắn những chổ hổng và những chổ hở đều
có thể ngăn ngừa được.
Bàn về công tác kiểm tra thì Hồ Chủ Tịch đã viết: “ Kiểm soát khéo bao
nhiêu khuyết điểm lòi ra hết, hơn nữa kiểm soát về sau khuyết điểm sẽ bớt đi ”
Việc kiểm tra hoạt động giảng dạy của giáo viên và học tập học sinh trong
nhà trường thông qua phương pháp đặc trưng của kiểm tra có một ý nghĩa sâu
sắc và thiết thực.
B. TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI:
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN:
1. Khái niệm kiểm tra:

3.1 Theo định nghĩa, kiểm tra có các mục đích:
3.1.1 Quan sát và kiểm nghiệm sự phù hợp giữa các quá trình hoạt động
của khách thể quản lý với các quyết định quản lý đã thực hiện.
3
3.1.2 Đánh giá kết quả tác động của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý.
Ở đây việc kiểm tra không chỉ hướng đến đối tượng kiểm tra mà còn hướng vào
bên trong chủ thể kiểm tra.
3.1.3 Kiểm tra là để điều chỉnh khi có độ lệch (so với yêu cầu của quyết
định quản lý) tìm ra những nguyên nhân để khắc phục loại trừ những yếu tố bất
lợi trên con đường hoạt động hướng đến mục tiêu của hệ thống.
3.2 Nắm vững nguyên tắc khi kiểm tra giờ dạy trên lớp:
Trong quá trình kiểm tra, việc nắm vững những nguyên tắc cơ bản có một ý
nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ riêng người Hiệu trưởng cần nắm mà Hiệu
trưởng còn phải giúp cho cán bộ, giáo viên trong toàn trường hiểu rõ những
nguyên tắc này. Đây là điều kiện thuận lợi, vì nó sẽ tạo tiền đề cho một không
khí tập thể lành mạnh để đạt được mục đích kiểm tra.
3.2.1 Nguyên tắc kiểm tra phù hợp với cơ chế:
* Phù hợp với cơ chế chính trị:
Quá trình kiểm tra phải làm sao để phân định rõ mối quan hệ giữa các
thành phần trong cơ chế, đảm bảo yếu tố: “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý và
nhân dân làm chủ”.
Trong nhà trường, với vai trò quản lý, người Hiệu trưởng có quyền và trách
nhiệm kiểm tra giáo viên nhưng cần phát huy quyền làm chủ của giáo viên, giáo
viên có quyền chủ động và sáng tạo khi thực hiện hoạt động giảng dạy của mình
trên cơ sở tuân thủ những quy định của cấp trên. Hiệu trưởng khi tổ chức kiểm
tra cần lắng nghe ý kiến của giáo viên, có như vậy công tác kiểm tra mới đạt
hiệu quả.
* Phù hợp với cơ chế quản lý:
- Kiểm tra phải gắn liền với kế hoạch, phải đánh giá được mức độ hoàn
thành kế hoạch cả về chất và số lượng.

rãi trong khi thưởng, thận trọng trong khi phạt. Tránh gây sự sợ hãi, hiểu lầm.
Tránh tư tưởng cho rằng: kiểm tra là để “Vạch lá tìm sâu”.
3.3 Biết lựa chọn phương pháp kiểm tra:
Để thu thập và có những thông tin tin cậy, khách quan về nhà trường, về
các hoạt động sư phạm trong nhà trường, cần sử dụng nhiều phương pháp kiểm
tra khác nhau. Việc sử dụng và lựa chọn phương pháp nào là tùy thuộc đặc điểm
đối tượng, mục đích và nhiệm vụ, thời gian và tình huống cụ thể trong kiểm
tra.Trong việc tổ chức kiểm tra giờ dạy trên lớp có thể phối kết hợp hoặc chỉ
dùng một trong các phương pháp.
3.3.1 Phương pháp phân tích các văn bản:
Tùy theo mục đích yêu cầu của kiểm tra mà lựa chọn văn bản để phân tích.
Các loại văn bản, các quyết định, chỉ thị, biên bản kiểm tra, kết quả tự kiểm
tra… Từ các văn bản người kiểm tra có thể hình dung ra quá trình sản sinh ra
văn bản đó, giúp cho việc kiểm tra thu thập thông tin nhanh chóng.
3.3.2 Phương pháp quan sát: (Quan sát tĩnh – Quan sát động)
Quan sát động là phương pháp quan trọng nhất của kiểm tra, vì nó giúp cho
người kiểm tra quan sát hoạt động thực tiễn đang diễn ra một cách tự nhiên.
Muốn quan sát có hiệu quả phải lập chương trình, phân công, thống nhất cách
thu thập thông tin, đánh giá. Tùy theo đối tượng và mục tiêu kiểm tra mà chọn
lọc vấn đề quan sát đồng thời cần phải xem hồ sơ liên quan trước khi quan sát.
3.3.3 Phương pháp tác động trực tiếp đối tượng:
6
Là một hệ thống các phương pháp: Trắc nghiệm, phỏng vấn, trao đổi thảo
luận, làm mẫu… khi sử dụng các phương pháp này đòi hỏi phải nghiên cứu đặc
điểm của đối tượng, chuẩn bị trước các câu hỏi.
3.3.4 Phương pháp xử lý thông tin tổng hợp:
Là phương pháp nhằm kết hợp các loại thông tin riêng lẻ thu nhận được
trong quá trình kiểm tra, cần phải tổng hợp theo từng vấn đề, sau đó liên kết các
vấn đề với nhau để có cái nhìn toàn cục. Sử dụng phương pháp này phải đối
chiếu, so sánh, đánh giá được mức độ hoàn thành kế hoạch và đề ra những kiến

- Dựa vào tình hình thực tế của đội ngũ giáo viên, học sinh trong đơn vị.
- Dựa vào đặc điểm từng môn học.
3.5.2 Xây dựng lực lượng:
Muốn cho công tác kiểm tra đạt kết quả tốt. Hiệu trưởng phải xây dựng lực
lượng kiểm tra hợp lý. Hiệu trưởng cần phát huy vai trò của Phó Hiệu trưởng,
các tổ trưởng, nhóm trưởng chuyên môn, các giáo viên giỏi.
Những người trong lực lượng kiểm tra là những người có uy tín cao về
chuyên môn nghiệp vụ, có năng lực công tác tốt, sáng suốt và linh hoạt trong
công việc.
Xây dựng lực lượng kiểm tra bao gồm các bước:
* Xác định cơ chế:
8
- Cơ chế trực tiếp: Cấp trên trực tiếp kiểm tra đánh giá cấp dưới.
- Cơ chế gián tiếp: Cấp dưới tự tổ chức kiểm tra các bộ phận và cá nhân
thuộc quyền trên cơ sở đánh giá kết quả tự kiểm tra đánh giá của cấp dưới.
* Định biên:
Hiệu trưởng ra quyết định thành lập ban kiểm tra giờ dạy trên lớp. Trưởng
ban phải là Hiệu trưởng hoặc Phó Hiệu trưởng chuyên môn.
* Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ:
Hiệu trưởng phải cho các thành viên trong ban kiểm tra được bồi dưỡng về
chuyên môn nghiệp vụ và quy trình tổ chức kiểm tra: mục đích, phương pháp
kiểm tra, việc tổng hợp và xử lý thông tin… nhằm đạt hiệu quả tốt trong công
tác kiểm tra.
3.5.3 Xây dựng kế hoạch, nề nếp:
Kế hoạch kiểm tra được xây dựng cùng với việc xây dựng kế hoạch năm
học. Kế hoạch kiểm tra phải phù hợp với tình hình, điều kiện cụ thể của nhà
trường và có tính khả thi cao.
Kế hoạch kiểm tra cần được công khai ngay từ đầu năm học, kiểm tra phải
được xuyên suốt cả năm học.
Xây dựng kế hoạch, nề nếp kiểm tra là một yêu cầu quan trọng trong quy

chuyên môn cá nhân từng giáo viên.
3.5.5 Tổng hợp và điều chỉnh:
10
Sau khi thu thập thông tin về phân tích và kết quả của công tác kiểm tra.
Hiệu trưởng ra quyết định điều chỉnh hoạt động của đối tượng nhằm cải thiện
quá trình giảng dạy nâng cao trình độ chuyên môn và chất lượng đào tạo.
Đánh giá kết quả hoạt động kiểm tra so sánh với kế hoạch, thủ tục, độ
chính xác của việc đánh giá. Tác dụng của kiểm tra đối với chất lượng đào tạo,
hiệu quả của hoạt động kiểm tra, nhằm cải tiến và hoàn thiện hệ thống kiểm tra
giờ dạy trên lớp của giáo viên.
II. NỘI DUNG, BIỆN PHÁP THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ
TÀI:
1. Xây dựng chuẩn kiểm tra giờ dạy trên lớp:
* Hiệu trưởng căn cứ vào chuẩn đánh giá một tiết dạy của Bộ giáo dục kết
hợp với hướng dẫn của Sở giáo dục - Đào tạo. Chuẩn được yêu cầu 5 mặt và 10
yêu cầu (xem phụ lục trang 17)
Chuẩn đánh giá giờ dạy ngay từ đầu năm học được Hiệu trưởng phổ biến
đến toàn bộ giáo viên. Đặc biệt là lực lượng kiểm tra trong nhà trường.
* Thực tế hầu như không có bước xây dựng chuẩn mà Hiệu trưởng chỉ áp
dụng “nguyên mẫu” chuẩn đánh giá giờ dạy của Bộ giáo dục.
* Để khắc phục tình trạng trên: Hiệu trưởng khi dựa vào chuẩn đánh giá
một tiết dạy của Bộ giáo dục, kết hợp với yêu cầu của Sở Giáo dục cần phải chỉ
đạo các tổ chuyên môn học tập, thảo luận để cụ thể hoá các yêu cần nhằm điều
chỉnh cho phù hợp với nội dung từng bài dạy, loại bài dạy, điều kiện phương
tiện hiện có của nhà trường, tùy thuộc vào đối tượng được kiểm tra … Ngoài ra
còn phải phụ thuộc vào trình độ học sinh ở mỗi lớp mà có thể nâng cao hoặc hạ
thấp từng yêu cầu của chuẩn.
2. Xây dựng lực lượng kiểm tra giờ dạy trên lớp:
11
* Ở trường lực lượng kiểm tra chỉ bao gồm: Hiệu trưởng, các Phó Hiệu

tổ trưởng chuyên môn phối hợp lên kế hoạch và lịch kiểm tra dự giờ các giáo
viên đặc biệt đối với giáo viên đang trong thời gian tập sự.
* Qua việc xây dựng kế hoạch kiểm tra giờ dạy trên lớp của trường đã
cho thấy: Trường chưa có kế hoạch kiểm tra theo chuyên đề. Giờ dự phần lớn là
lý thuyết giảng bài mới các tiết bài tập, ôn tập, thực hành … thường các giáo
viên chuyển thành tiết lý thuyết khi được dự giờ kiểm tra. Thậm chí một số giáo
viên còn chọn bài dễ để dạy.
- Kế hoạch kiểm tra ở trường thường chỉ sôi động vào các đợt hội giảng
ở mỗi học kỳ. Sau các đợt hội giảng được tổ chức khá rầm rộ thì việc tổ chức
kiểm tra giờ dạy trên lớp lại lắng xuống, mỗi cá nhân dự giờ chỉ mang tính hình
thức cho đủ chỉ tiêu quy định. Việc góp ý xây dựng không tiến hành ngay sau đó
mà chờ vào cuộc họp tổ chuyên môn góp ý một thể.
- Đối với giáo viên đang trong thời gian tập sự một số bộ môn không
được phân công người giúp đỡ rõ ràng mà chủ yếu giao trách nhiệm cho tổ
trưởng vì không có giáo viên. Thực tế ở nhà trường vẫn còn tổ ghép do vậy các
tổ trưởng gặp rất nhiều khó khăn khi dự giờ đánh giá do phải dự các môn không
phải là chuyên môn của mình.
* Việc xây dựng kế hoạch kiểm tra phải theo quy định chặt chẽ với kế
hoạch chung của nhà trường. Kế hoạch tổ chức kiểm tra giờ dạy trên lớp phải
gắn với kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên. Hiệu trưởng
cần chỉ đạo cho lực lượng kiểm tra, các thành viên trong nhà trường nhận thức
được là: Kế hoạch kiểm tra giờ dạy trên lớp là một bộ phận quan trọng của kế
hoạch năm học. Phải đảm bảo xây dựng được nền nếp kiểm tra, làm cho việc
kiểm tra giờ dạy thành một việc làm bình thường hàng ngày, có như vậy mới
13
phát huy được những ưu điểm và khắc phục được những nhược điểm đặc biệt là
những tiêu cực trong giảng dạy.
4. Thực hiện kiểm tra giờ dạy trên lớp:
4.1 Chuẩn bị kiểm tra giờ dạy trên lớp:
* Để tổ chức kiểm tra giờ dạy trên lớp ở trường có hai hình thức:

* Sau tiết dạy với các dữ liệu ghi chép được các thành viên trong lực
lượng kiểm tra đều nghiêm túc phân tích giờ dạy của giáo viên một cách trung
thực, khách quan nhằm giúp đỡ đồng nghiệp thấy được mặt mạnh, mặt yếu của
mình.
Quá trình phân tích sư phạm tiết dạy được đi sâu vào các vấn đề:
- Nội dung kiến thức truyền thụ của giáo viên.
- Phương pháp giảng dạy của giáo viên.
- Phương tiện sử dụng trong tiết dạy.
- Khâu tổ chức của giáo viên trong tiết dạy.
- Kết quả học tập của học sinh.
* Chính nhờ thực hiện nghiêm túc việc phân tích giờ dạy đã tạo ra không
khí cởi mở và thẳng thắn giữa người dự giờ và người dạy. Từ đó rút ra được
15
những kinh nghiệm quý góp phần nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho
đội ngũ giáo viên trong nhà trường.
* Tâm lý của người dạy là mong muốn được nghe góp ý giờ dạy càng
sớm càng tốt. Vì vậy kiểm tra xong cần tổ chức phân tích giờ dạy ngay sau đó.
- Cần lưu ý đến những tiết dạy mà giáo viên dạy không đạt yêu cầu khi
phân tích rút kinh nghiệm không nên dồn ép họ làm cho họ chán nản. Ngược lại
cần động viên giúp đỡ họ. Có như vậy họ cảm thấy được sự tôn trọng, được
trưởng thành nhờ những góp ý chỉ dẫn chân tình của người kiểm tra.
4.4 Đánh giá xếp loại tiết dạy:
* Các bước tiến hành khi đánh giá xếp loại tiết dạy:
- Giáo viên dạy trình bày mục đích yêu cầu, nội dung, phương pháp của
bài giảng. Tự đánh giá kết quả bài dạy đạt loại gì?
- Các thành viên trong đoàn lần lượt nêu ý kiến đánh giá chủ quan của
mỗi người.
- Lắng nghe ý kiến phản hồi của giáo viên.
- Thống nhất ý kiến nhận xét chung của ban kiểm tra.
- Đánh giá xếp loại giờ dạy.

Hiệu trưởng.
17
Cần phải so sánh kết quả, nhận xét được các mặt tốt, chưa tốt đối chiếu với
mục tiêu, yêu cầu đề ra, tìm hiểu những nhân tố khách quan, chủ quan ảnh
hưởng tích cực, tiêu cực đến kết quả kiểm tra.
C. HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI:
Qua việc quản lý tốt giờ dạy trên lớp của giáo viên và tổ chức thanh, kiểm
tra thường xuyên trong nhà trường. Phát huy tính chủ động của ban chuyên môn
và của tổ chuyên môn. Phát huy vai trò trách nhiệm của giáo viên bộ môn. Tích
cực đổi mới phương pháp giảng dạy, đẩy mạnh công tác thao, hội giảng và việc
ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy. Khuyến khích việc sử dụng và tự
làm đồ dùng dạy học. Đổi mới việc sinh hoạt ban chuyên môn, tổ chuyên môn
đặc biệt đi sâu vào hội thảo các chuyên đề, dự giờ góp ý và trao đổi kinh nghiệm
giảng dạy. Chính vì lẽ đó trong các năm qua chất lượng giảng dạy của giáo viên
không ngừng được nâng lên tỷ lệ giáo viên dạy giỏi cấp trường luôn ở mức cao
cụ thể.
Năm
Số lương
2008-2009 2009-2010 2010-2011 2011-2012
Giáo viên giỏi 42 45 41 43
Giáo viên khá 25 28 42 36
Giáo viên đạt yêu cầu 4 2 1 0
Giáo viên không đạt
yêu cầu
1 0 0 0
Mặt khác chất lượng văn hóa của nhà trường không ngừng được nâng lên.
Từ một trường vùng sâu, vùng xa ít ai biết đến thì đến hôm nay trường THPT
xxx đã từng bước tự khẳng định chất lượng đào tạo của mình.
18
Đặc biệt là tỷ lệ học sinh tốt nghiệp THPT, tỷ lệ học sinh đậu vào các

56,44% 54.02%
Học sinh yếu
8.64% 7.10%
8,47% 8.94%
Học sinh kém
0.12% 0.06%
0,06% 0.12%
D. ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG:
1. Đánh giá chung:
Từ thực trạng và phân tích thực trạng trong việc chỉ đạo công tác chuyên
môn thông qua kiểm tra giờ dạy trên lớp của Hiệu trưởng trường THPT xxx cho
thấy Hiệu trưởng đã nhận thức được tầm quan trọng của công tác thanh, kiểm
tra. Mặc dù các hình thức tổ chức kiểm tra của nhà trường chưa phong phú chỉ
chú trọng vào hình thức kiểm tra gián tiếp nhưng Hiệu trưởng cũng đã xây dựng
được kế hoạch, tổ chức chỉ đạo các lực lượng trong nhà trường tham gia khá sôi
nổi. Chính vì vậy trình độ chuyên môn nghiệp vụ của giáo viên ngày được nâng
cao. Chất lượng giáo dục đào tạo năm sau luôn cao hơn năm trước.
Để làm tốt việc chỉ đạo chuyên môn trong nhà trường thông qua tổ chức
kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên. Hiệu trưởng cần phải:
- Không ngừng học tập lý luận dạy học để nắm vững và hiểu sâu sắc về
lý luận kiểm ra nội bộ trường học nói chung và kiểm tra giờ dạy trên lớp nói
riêng. Có như vậy mới chỉ đạo lực lượng kiểm tra thực hiện công tác kiểm tra
đạt hiệu quả.
- Giúp cho giáo viên nhận thức đầy đủ, sâu sắc về ý nghĩa việc kiểm tra
giờ dạy trên lớp. Mỗi giáo viên phải tự học tập, bồi dưỡng, nâng cao tay nghề,
nghiêm túc trong giảng dạy.
- Nhận thức cụ thể về mối quan hệ giữa chủ thể và khách thể kiểm tra để
xây dựng một bầu không khí lành mạnh, tổ chức kiểm tra giảng dạy một cách
dân chủ công khai với tinh thần xây dựng cao.
- Sắp xếp thời gian làm việc khoa học, để có điều kiện tham gia đầy đủ