Trần Thị Thanh Tân – Mầm non 3/2, Pleiku
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH GIA LAI
PHÒNG GIÁO DỤC & Đ.T THÀNH PHỐ PLEIKU

TÊN ĐỀ TÀI:
KINH NGHIỆM TỔ CHỨC DẠY TỐT MÔN LÀM QUEN
VĂN HỌC LỚP MẪU GIÁO BÉ
MÃ SKKN:
Họ và tên người viết: Trần Thị Thanh Tân
Chuyên môn: Sư phạm mầm non
Đơn vị: Trường mầm non 3/2
Trần Thị Thanh Tân – Mầm non 3/2, Pleiku
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Làm quen văn học là một loại hình nghệ thuật , là một nội dung quan
trọng của chương trình giáo dục Mầm non . Văn học giữ vai trò to lớn
trong việc hình thành và phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ . Là
tiếng nói hồn nhiên của tâm hồn trẻ thơ rất dễ đi vào lòng người . Em
bé nằm trong nôi , qua lời ru của mẹ dù chưa biết thưởng thức nghệ
thuật nhưng ngay từ lúc đó nhịp điệu êm dịu của lời thơ góp phần tạo
nên thế giới tình cảm của em bé . Đó là sự mở cửa cho trẻ những
bước đi chập chững đầu tiên vào thế giới những giá trị phong phú
chứa đựng trong các tác phẩm văn học . Sự tiếp xúc đầu tiên của trẻ
Mẫu giáo với tác phẩm văn học được chọn lọc , nhất là những câu
chuyện kể về thế giới cổ tích thần kì , các câu truyện truyền thuyết ,
thần thoại , những tác phẩm là thơ ca … sẽ kích thích ở trẻ sự nhạy
cảm thẩm mĩ , óc tưởng tượng , sự phát triển ngôn ngữ , trí tuệ…
Thậm chí khi trẻ lớn lên và cả sau này trẻ vẫn còn nhớ lại một cách
sâu sắc những cảm giác ban đầu khi được nghe lời ru của bà , của mẹ
và ký ức đó đã ảnh hưởng sâu sắc đến nhân cách mỗi con người.
Văn học góp phần hình thành tình cảm đạo đức cho trẻ . Ở lứa tuổi
Mẫu giáo việc hình thành và phát triển hoạt động văn học là một hình

theo cô, kể lại truyện cùng cô và biết kết hợp các điệu bộ, nét mặt cử
chỉ, sử dụng nhịp điệu, giọng điệu để thể hiện các tác phẩm văn học
được thuận lợi hơn.
- Bản thân cũng có năng khiếu về giọng đọc, giọng kể, nắm vững
vàng về yêu cầu của việc đổi mới hình thức tổ chức giảng dạy trong
chương trình Mầm non. Đặc biệt chuyên đề làm quen văn học và chữ
viết đã được thể hiện thường xuyên trong giáo án, lên lớp một cách
thuần thục.
Về khó khăn:
- Vẫn còn một số ít các cháu chưa học qua các nhóm trẻ nên việc tiếp
thu và sức cảm thụ nghệ thuật về các tác phẩm văn học chưa được
đồng đều.
- Một vài cháu chưa đủ độ tuổi, còn nói ngọng, phát âm chưa rõ lời,
lời nói chưa mạch lạc nên việc dạy trẻ đọc thuộc thơ và đọc thơ diễn
cảm vẫn còn gặp không ít khó khăn.
3
Trần Thị Thanh Tân – Mầm non 3/2, Pleiku
- Hiện nay có quá nhiều tài liệu hướng dẫn giảng dạy nên các phương
pháp lên lớp thuần thục cũng như việc sáng tạo trong giờ dạy vẫn
chưa xem là việc thống nhất cao. Không có bài soạn mẫu, chủ yếu
giáo viên tự mày mò sáng tạo là chính.
Để tổ chức thực hiện tốt một giờ dạy làm quen văn học, tôi thường
quan tâm đến việc nghiên cứu kỹ yêu cầu về đề tài của các chủ điểm
đã đề ra trong chương trình. Từ đó bản thân có một kế hoạch định
hình cho bài soạn, đồng thời chuẩn bị các phương tiện, giáo cụ trực
quan chủ yếu quan trọng, các kỹ năng hoạt động trong giờ dạy.
Ví dụ : Ở chủ điểm 2: “ Bản thân”
- Yêu cầu được đặt ra là giúp trẻ hiểu biết về họ, tên, tuổi, sở thích, khả
năng của bản thân. Các bộ phận cơ thể. Biết địa chỉ , nơi ở, tên các
thành viên trong gia đình. Biết nhà là nơi gia đình sống, biết tên công

của mẹ đối với con cái.
Tôi đã chuẩn bị khá chu đáo và lên lớp tự tin, mạnh dạn, đi đúng
trình tự các bước, truyền thụ đúng kiến thức, đúng trọng tâm và còn
có cả kiến thức mở rộng phù hợp với đề tài, với chương trình nhưng
kết quả đem lại không cao, chỉ khoảng 55% - 60% cháu hiểu bài và
tham gia vào hoạt động nghệ thuật đạt yêu cầu giờ dạy, số cháu còn
lại thiếu linh hoạt, còn ở tư thế bị động, lớp học có vẻ trầm, buồn .Về
bản thân còn thấy thiếu sự sôi nổi và hứng thú và không tránh khỏi sự
băn khoăn thắc mắc: Làm thế nào để khi xong một tiết dạy cảm thấy
thoải mái và nhẹ nhàng, lôi cuốn được tất cả trẻ cùng tham gia theo
hình thức đổi mới là “ trẻ chủ động” ; “ cô tung cháu hứng” và mình
làm gì để tổ chức một giờ làm quen văn học đúng với yêu cầu đổi mới
và phù hợp khả năng của một giáo viên ở thời kỳ đổi mới này.
II. NHỮNG BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
5
Trần Thị Thanh Tân – Mầm non 3/2, Pleiku
Đổi mới phương pháp lên lớp và nâng cao chất lượng giảng dạy là
điều mà bản thân tôi luôn trăn trở suy nghĩ nhất trong quá trình công
tác.
Từ những băn khoăn, trăn trở và từ những kết quả đạt được và
chưa đạt được đã nói ở trên tôi cũng đã tìm ra cho mình một số giải
pháp có khả năng phù hợp để khắc phục khó khăn như sau:
- Tiếp tục nghiên cứu kỹ các tài liệu có liên quan làm quen văn học và
chữ viết ở chương trình Mầm non cả 3 độ tuổi, tài liệu hướng dẫn đổi
mới, một số tập san, tạp chí của các nhà chuyên môn, vụ Giáo dục
Mầm non và Khoa đầu ngành ( Khoa giáo dục Mầm non - Đại học Sư
phạm Hà nội)
- Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên
Tuy nhiên, không thể bỗng dưng mà hình tượng văn học lại trở nên
phù hợp với đặc điểm tư duy của trẻ, điều đó phụ thuộc rất nhiều vào

câu truyện trong chương trình Mẫu giáo thường có nội dung gần gũi
với cuộc sống thực tế của trẻ. Thường gắn để giáo dục trẻ những
hành vi văn hóa đơn giản, những ước mơ hoài bảo, những tấm gương
tốt, dũng cảm, đoàn kết biết giúp đỡ, tính hiếu thảo, chăm chỉ, hiền
lành ; Và thường được mượn hình ảnh của các con vật thân thương
gần gũi trẻ như: Cóc, hươu, nai, rùa, thỏ đại diện cho phái nhân vật
hiền lành. Còn những con vật như: Cọp, hổ, báo, sói đại diện cho
phái nhân vật ác, nép dưới tên các con vật hung dữ. Mặc dù các con
vật được nhân cách hóa những vẫn mang tính rất là động vật.
Chính vì thế mà khi lựa chọn đồ dùng là rối, cô nên lựa chọn con rối
phù hợp với đặc điểm, tính cách của các nhân vật trong tác phẩm và
sử dụng thật phù hợp.
Ở đây, cô giáo phải làm cho những hình tượng ấy trở nên sống
động trước mặt trẻ có thể hình dung và cảm nhận được toàn bộ nội
dung câu truyện, cảm nhận được những khung cảnh, những sự kiện
phẩm chất, tính cách của các nhân vật trong truyện. Điều này phụ
thuộc rất nhiều vào quá trình kể truyện cho trẻ nghe, giúp trẻ thâm
nhập vào tác phẩm một cách sâu sắc qua sự thể hiện của cô giáo.
Cách sử dụng ngữ điệu, độ âm vang của giọng ngưng, nghỉ, nét mặt,
cử chỉ
7
Trần Thị Thanh Tân – Mầm non 3/2, Pleiku
* Ví dụ: Ở chủ điểm : “ Gia đình” với câu truyện “ Cô bé quàng khăn
đỏ”
+ Đồ dùng: Tạo môi trường văn học: Mô hình khu rừng và sân
khấu với 5 nhân vật (rối): Mẹ cô bé, cô bé quàng khăn đỏ, 1 chú Sói, 1
chú Sóc, 1 ngôi nhà và 1 bác hàng xóm.
+ Mở đầu là cô dạo một đoạn nhạc kèm theo tiếng chim hót , tiếng
suối chảy và có tiếng của cô: “ Là la lá la là ” (Cô bé vừa đi vừa hát)
Cô bắt đầu : “ Một ngày mới bắt đầu, bình minh toả sáng, bầu trời

dũng cảm của bác hàng xóm. Những lời kể cuối là những gì mà cô
giáo muốn đem đến cho trẻ nhất trong suốt cả câu truyện đó là “vì cô
bé không nghe lời mẹ; may nhờ có bác hàng xóm tốt bụng và dũng
cảm; nếu nghe lời mẹ thì cô bé đã không xảy ra chuyện gì; và từ đó trở
đi, cô bé quàng khăn đỏ không bao giờ làm sai lời mẹ dặn”. Lúc này
nhân vật cô bé như thẹn thùng, hối cãi, có vẻ như khép mình nhận
lỗi Như thế sẽ diễn ra trước mắt trẻ một bức tranh trong đó có sự vị
tha của những người lớn xung quanh trẻ, có sự thẹn thùng ăn năn,
nhận lỗi kèm theo những chi tiết có hình tượng của 1 cuộc cãi vả, một
cuộc chiến mà điều mong đợi của trẻ có lẽ trở thành hiện thực đó là “
mong cho cô bé không bị Sói ăn thịt, mong cho bác hàng xóm thắng
chó Sói và cứu được cô bé quàng khăn đỏ”.
Cũng bằng những biện pháp kể diễn cảm, cô lựa chọn lời kể ngắn
gọn, súc tích tác động đến tình cảm, thẩm mĩ sẽ giúp cho quá trình tiếp
nhận của trẻ được tốt hơn. Trẻ có thể kể lại truyện bằng ngôn ngữ của
trẻ chứ không phụ thuộc hoàn toàn vào ngôn ngữ của câu truyện. Với
lời kể diễn cảm và sinh động có phần trong và vang của cô đã làm cho
câu truyện như có hồn, cô làm sống động trước mắt trẻ những hình
ảnh, những quang cảnh của câu truyện như đang diễn ra trước mắt
trẻ.
* Ví dụ: Ở câu truyện “Ba cô tiên” chủ điểm “ Gia đình”, khi kể truyện
“ Ba cô tiên” với giọng kể diễn cảm dí dỏm và lỗi kể như tự sự hay giải
thích: “cậu bé Tí Hon chỉ bằng ngón tay cái mọi người mà thôi, nhưng
Tí Hon rất yêu thương cha mẹ; chăn trâu thay cha mẹ (cha mẹ phải đi
chăn trâu cho địa chủ). Giọng kể đầy vẻ ngạc nhiên: “Sao Tí Hon
không ăn?”; Giọng kể kèm cử chỉ, thái độ lạ lùng, ngạc nhiên hiện lên
9
Trần Thị Thanh Tân – Mầm non 3/2, Pleiku
trên nét mặt của Tí Hon và cha mẹ ở các câu: Ồ nhà ai đẹp thế? Ruộng
ai tốt thế? Áo quần ai nhiều thế?”.

thân vào câu truyện, sự cảm nhận và muốn được bắt chước đầy ngây
ngô của trẻ.
Tuy nhiên với mỗi đề tài, mỗi câu truyện lại có cách lựa chọn về đồ
dùng trực quan, đồ dùng dạy học và chất giọng lại khác nhau. Với các
câu truyện cổ tích thần kì như “ Tấm cám” thì lời kể mở đầu phải là “
Ngày xửa, ngày xưa ”. Lời kể mở đầu này cô không nên để lộ chất
giọng hàng ngày ở lớp của cô giáo. Không để trẻ dễ dàng nhận ra
giọng cô hàng ngày, vì đó là lời của quá khứ vọng về. Giọng cô phải
hạ xuống, trầm ấm xa xôi, kể chậm rãi như đang chuẩn bị vào câu
truyện sắp kể. Với câu truyện “ Tấm cám” tôi đã sử dụng lần một kể
diễn cảm với biện pháp “ Kể truyện trên nền nhạc nhẹ” ( Nhạc nhẹ,
trầm có vẻ buồn, không sôi nổi, không mạnh mẽ) . Biện pháp này làm
cho câu truyện như huyền bí và lôi cuốn người nghe hơn. Thực tế biện
pháp này trẻ rất hứng thú, tập trung chú ý và bản thân tôi lên lớp cũng
cảm thấy bình tỉnh tự tin và thao tác rất thuận lợi.
Lúc nào cũng vậy, với phương pháp và trình tự cho trẻ làm quen
văn học như đang hiện hành, sau khi giảng giải nội dung tác phẩm ở
lần 1, cô bắt đầu vào đọc thơ hoặc kể lần 2. Nếu chọn đồ dùng trực
quan minh họa không phải rối mà là tranh thì cô đặt (hoặc treo) tranh
lên phía trước để trẻ cùng nhìn rõ. Ở phần này tôi thường chú ý đến
mặt ngôn ngữ và hình thể của cô giáo, nó hỗ trợ, bổ sung làm sâu sắc
hơn, sống dậy hình tượng của tác phẩm, ánh mắt cử chỉ nét mặt, điệu
bộ khi trình bày tác phẩm giúp trẻ cảm nhận bằng trực giác. Còn đồ
dùng trực quan ( tranh minh họa) cũng là một phương tiện rất thực tế
và sinh động. Việc sử dụng tốt sẽ gây được hứng thú tạo tình huống,
cũng cố những kiến thức, biểu tượng, khắc sâu ấn tượng nghệ thuật.
Ví dụ tác phẩm là truyện thì cô có thể sáng tạo truyện bằng cách kể và
chỉ tranh để đảm bảo nội dung cho trẻ. Cách chỉ tranh của cô cũng hết
sức quan trọng. Bởi nó tăng tính tò mò và chính xác hóa biểu tượng
cần cung cấp cho trẻ. Lời kể lúc này cần diễn cảm và khớp với nội

+ Mở đầu là một mô hình nhà xinh xắn và có ngôi nhà, bên cạnh có
ao muống nhỏ, phía trước sân có đàn gà đang mổ thức ăn, vài cây
chuối, cây bắp được đặt ở từng vị trí khác nhau. Cô cháu vừa đi tham
12
Trần Thị Thanh Tân – Mầm non 3/2, Pleiku
quan mô hình nhà, lúc này có giai điệu của bản nhạc “ Nhà của tôi”
nhưng trẻ không hát mà chỉ nghe giai điệu kết hợp quan sát nhà với
sự diễn giải của cô giáo và cô cùng trẻ trò chuyện về nhà.
+ Với bài thơ này, biện pháp dùng rối là không thích hợp, dùng
tranh minh họa cũng không có ấn tượng gì mà cô đọc thơ diễn cảm
trên nền nhạc cho trẻ nghe( Cô dạo nhạc nhẹ, không nhất thiết phải
theo giai điệu bài hát nào, mà cô dạo nhạc tự do lúc trầm lúc bỗng phù
hợp với khung cảnh thơ là được.)
Ở lứa tuổi này do tiếp xúc nhiều với môi trường xung quanh nên vốn
từ của trẻ đã được tăng, cảm xúc về ngôn ngữ và năng lực biểu cảm
lại ngôn ngữ cũng được phát triển. Những mối quan hệ giữa con
người với nhau, những thái độ thân thiện giữa con người với thiên
nhiên đều là nội dung phong phú bồi bổ cho đời sống tinh thần của
các cháu nhỏ.
* Ví dụ bài thơ: “Rong và cá” (Sáng tác: Phạm Hổ)
+ Đồ dùng trực quan của tôi tiết này nhất định sẽ là 1 bể cá trong
đó có vài cây rong, dăm ba con cá cảnh nhỏ. Vào đầu bài là 1 đoạn
nhạc dạo bài “Cá vàng bơi” cho trẻ hát, cô hỏi:
+ Cá vàng bơi ở đâu các con?
+ Thế trong hồ cá vàng còn làm bạn với ai nữa?
+ Để khám phá về những người bạn nhỏ trong thiên nhiên quanh
chúng ta, hôm nay cô sẽ dạy các con đọc thơ về rong và cá nhé !
Như đã nói ở trên, những vẻ đẹp trong thiên nhiên và trong cuộc
sống con người giúp trẻ có cách nhìn, cách nghĩ, cách cảm hồn nhiên
trong sáng đối với thế giới xung quanh, nhạy cảm trước cái đẹp của

Như chúng ta đã biết, thơ ca mẫu giáo góp một phần lớn vào sự
phát triển trí tưởng tượng cho trẻ. Sự phản ánh hiện thực của thơ ca
vừa thực lại vừa hư, điều đó càng làm cho trẻ phát triển mạnh mẽ trí
tưởng tượng.
* Ví dụ: Ở bài thơ “Thỏ con và mặt trăng” (Sáng tác: Phạm Hổ)
+ Trong bài thơ này, dĩ nhiên trẻ sẽ không hiểu được vì sao lại “khi
thỏ chạy trăng cũng chạy và vì sao khi thỏ đứng trăng lại dừng? Có
phải trăng cũng có chân giống mình? ” , trẻ sẽ lạ lùng khó hiểu, có trẻ
14
Trần Thị Thanh Tân – Mầm non 3/2, Pleiku
mạnh dạn thì hỏi cô: “Cô ơi vì sao trăng lại đi được? Vì sao trăng lại
đứng được, trăng có chân giống người không? ”; thế nhưng có trẻ
nhút nhát chẳng giám hỏi cô mà chỉ thủ thỉ thắc mắc với bạn ngồi cạnh
mà thôi. Gặp tình huống này cô giáo cần làm gì?
+ Ở đây tôi lại quay về phần trên đó là diễn giải nội dung, giải thích
từ khó là điều cần làm cho dù lời giải thích của cô giáo chưa thật thoả
mãn tính tò mò, hiếu kỳ của trẻ:
"À, vì trăng quá yêu thỏ con đó mà, thỏ đứng ở mặt đất còn
trăng ở trên trời cũng có thể nói chuyện với nhau được đó, khi
trái đất xoay thì làm cho thỏ con tưởng rằng trăng cũng có chân
đi được như mình vậy, thực ra trăng không có chân như người
đâu các con. Lớn lên các con sẽ hiểu điều này hơn nhé !
+ Trong bài thơ này thực tế tác giả đã sử dụng một chút nghệ thuật
nhân cách hoá và bản thân tôi nghĩ rằng nhiệm vụ của mình cần phải
đem đến cho trẻ hiểu được đó là sự kết hợp giữa tình yêu thương với
trí tưởng tượng và đó chính là đặc điểm tâm lý nổi bật của trẻ nhỏ. Sự
vật xung quanh trong con mắt của trẻ thơ bao giờ cũng có hồn, nhuốm
màu xúc cảm và bay bổng đến diệu kỳ. Bằng sức tưởng tượng, nội
dung bài thơ còn còn giúp trẻ có một tâm hồn đầy ước mơ, sớm hình
thành những tiền đề của hoạt động sáng tạo, hình dung ra những cái

đã biết cách ngưng nghỉ để thể hiện bài thơ một cách diễn cảm nhất.
* Ví dụ: Ở bài thơ “Cô giáo của em”
+ Trẻ đọc các câu “ Cô giáo của em" (có thể ngừng một lát) - “hay
cười” - (nghỉ biểu cảm thái độ 1 chút) - “hay nói” / “hay kể chuyện vui”
+ Hoặc các câu thơ đọc với vẻ biểu lộ cảm xúc như: “Chúng em
quấn quýt/ bên cô suốt ngày / bố mẹ rảnh tay/ yên tâm công tác”
+ Hay ở bài thơ “Chiếc cầu mới” (Sáng tác: Thái Hoàng Linh); các
câu thơ khi đọc trẻ có thể ngưng, nghỉ, ngắt giọng kèm biểu lộ thái độ
kính trọng, thầm thể hiện cảm xúc về lòng biết ơn: “Tấm tắc / khen tài/
công nhân xây dựng”
Bằng những sác thái tình cảm, cảm xúc của ngôn ngữ, nhân vật
trong tác phẩm , cô giáo sẽ tác động đến nhu cầu tình cảm của trẻ, gây
hấp dẫn lôi cuốn trẻ, có như vậy thì mới có thể kích thích được khả
16
Trần Thị Thanh Tân – Mầm non 3/2, Pleiku
năng, chú ý ghi nhớ có chủ định của trẻ. ( Ghi nhớ bài thơ, nhân vật và
hình ảnh, hình tượng trong thơ)
Việc dạy trẻ đọc thơ diễn cảm, ngoài “đọc đúng” tức là phát âm rõ,
hiểu được từ mới, cụm từ khó ( qua sự giảng giải của cô) còn có” đọc
hay”. Dạy trẻ biết cách đọc thể hiện chất giọng phù hợp với nội dung
câu thơ, đoạn thơ, biết “bao quát” và theo dõi người nghe hướng vào
mình để tăng thêm sức truyền cảm.
* Ví dụ: ở bài thơ “ Ảnh Bác” (của nhà thơ Trần Đăng Khoa)
+ Mở đầu là hình ảnh Bé nói với người nghe rằng: “ Nhà em có treo
một bức ảnh Bác Hồ” khi đọc câu thơ này “ nhà em treo ảnh Bác Hồ”
cô cần dạy trẻ thể hiện sắc thái nét mặt, phải nhìn lướt qua người
nghe, tiếp theo là đọc như kể với người nghe các hình ảnh trong thơ :“
Bên trên là lá cờ, ngoài sân có đàn gà, ngoài vườn có bưởi, có na ”
Khi đến đoạn : “ Em nghe như Bác dạy lời nhớ ra hầm ngồi”. Cần dạy
trẻ vừa đọc vừa thể hiện cách lắng mình, lắng giọng trầm hơn, thể hiện

Để tránh gò bó, gây mệt mỏi cho trẻ giờ làm quen văn học tôi
thường thay đổi tư thế cho trẻ ngồi theo hình cung hoặc lúc đứng, lúc
quây quần bên cô, luân phiên giúp trẻ luyện tập theo nhóm, cá nhân
( tất nhiên tránh sự lạm dụng luân chuyển quá nhiều gây cho cháu
thiếu sự tập trung, lúng túng mất tự tin trong hoạt động)
Bên cạnh đó phải sáng tạo, linh hoạt tích hợp một cách khéo léo, nhẹ
nhàng các hoạt động môn khác vào giờ học.
* Ví dụ: Tích hợp âm nhạc qua dẫn dắt những hoạt động câu truyện : “
Ba cô gái” hoặc các bài thơ: “ vì con”, “ Chú bộ đội hành quân trong
mưa”
+ Tích hợp môn học làm quen môi trường xung quanh:
+ Với các câu truyện “Nhổ củ cải” vào đầu câu truyện cô dẫn dắt
vào tình cảm gia đình, cha mẹ, anh em phải biết đoàn kết yêu thương
nhường nhịn lẫn nhau. Có sức mạnh đoàn kết thì việc gì cũng làm
được như củ cải to lớn vậy mà có sức mạnh của ông, bà, bé, cún,
mèo, chuột thì cuối cùng cũng nhổ lên được
+ Tích hợp môn tạo hình: Trẻ tái tạo lại nhân vật hoặc hình ảnh
trong thơ trong truyện như câu truyện “ Đôi bạn tốt” vào cuối tiết học
dẫn trẻ vào việc vẽ lại các nhân vật, hình ảnh trong truyện như: Gà
18
Trần Thị Thanh Tân – Mầm non 3/2, Pleiku
mẹ, bạn gà con, bạn vịt con, vịt mẹ, cáo, 1 cái hồ hình tròn hay hình
vuông chẳng hạn
Kết quả của giờ cho trẻ làm quen một tác phẩm văn học nào đó còn
kể đến biện pháp cô tổ chức đàm thoại với trẻ về tác phẩm. Hệ thống
câu hỏi đặt ra với trẻ là các dạng câu hỏi mang tính gợi mở, câu hỏi
mang tính tư duy, sáng tạo và câu hỏi suy đoán có tính lô gíc.
* Ví dụ:
+ Cậu bé lên sáu tên là gì? cậu lớn bằng chừng nào?
+ Bỗng nhiên Tí Hon thấy gì từ bông hoa hồng?

hơn, vì theo tôi cách đặt câu hỏi này không bị lặp, không bị nhàm chán
đối với trẻ và kể cả cô so với cách đặt câu hỏi thông thường:
- Cô vừa đọc bài thơ gì? Sáng tác của ai?
- Bài thơ có những ai? Nhân vật nào?
Ngoài ra tôi còn sử sụng kiểu câu hỏi mang tính cũng cố và hệ
thống:
* Ví dụ bài thơ “ Đôi mắt của em” (Sáng tác: Lê Thị Mỹ Phương)
Sau khi đã có các câu hỏi gợi mở, suy luận để trẻ nắm được nội
dung chính của bài thơ rồi cô dặt các câu hỏi :
- Các con thuộc những bài thơ nào của cô Lê Thị Mỹ
Phương?
+ Hoặc nếu là truyện :
- Các con còn biết những truyện cổ tích nào nữa?
Kết quả của giờ làm quen văn học còn kể đến việc đưa trẻ vào hoạt
động văn học nghệ thuật - tức là dạy trẻ thể hiện lại tác phẩm bằng
ngôn ngữ của trẻ.
Kể lại truyện hoặc đóng kịch lại thơ hay câu truyện đó. Cô cho trẻ
phối hợp kể cùng cô, cô là người dẫn truyện. Trẻ nói lời thoại hoặc cô
cháu kể nối tiếp với nhau. Hoặc kể nối tiếp theo tổ ví dụ câu truyện “
Nhổ củ cải”
+ Cô là người dẫn truyện, các cháu tổ Hoa Hồng sẽ nói lời Ông
già, tổ hoa cúc nói lời Bà già, cô cháu gái chọn một cháu khác nói, con
chó 1 cháu nói, con mèo 1 cháu nói Với biện pháp này thì nhiều trẻ
có cơ hội luyện tập với tác phẩm hơn.
20
Trần Thị Thanh Tân – Mầm non 3/2, Pleiku
+ Trẻ thể hiện truyện sáng tạo theo kiểu trẻ tự nghĩ ra cách sáng
tạo mà trẻ cho là hay (không nhất thiết phải rập khuôn: cô giả vờ kể sai
một từ hay một câu nào đó vì theo tôi cách này không phát huy tính
sáng tạo của trẻ), miễn sao phù hợp nội dung của đoạn đó, có sự bổ

ngửi suốt ngày đấy thôi”
+ Chân: “Thế còn tôi, tôi không chạy nhảy thì làm sao mọi người
khoẻ mạnh được chứ?”
+ Mồm: “Được rồi, nếu vậy tôi chẳng thèm ăn nữa xem mọi
người sống thế nào? ”
Từ đặc điểm trẻ tiếp nhận tác phẩm văn học chỉ bằng con đường
dán tiếp, vì trẻ chưa đọc được mà chỉ nghe đọc, nghe kể mà thôi nên
điều tôi thường làm đó là tăng cường sức nghe cho trẻ. Trẻ được
nghe mọi lúc mọi nơi, nghe từ lời cô vào các giờ đón, trả , đặc biệt
vào giờ ngủ tôi thường cho trẻ nghe kể truyện từ đĩa phát ra với âm
thanh đủ nghe nho nhỏ và lúc này các hình tượng cô tiên, ông bụt rất
dễ đi vào tâm thức trẻ thơ. Những bài thơ, câu truyện đã, đang và sẽ
được học sẽ làm giàu cho trẻ về các tình tiết phong phú và đa dạng
nhằm giúp trẻ làm quen, cũng cố, ghi nhớ lại tác phẩm nhanh và sẽ
không gặp khó khăn trong giờ hoạt động chung.
Tóm lại các nội dung ở hoạt động góc phải được hòa quyện với
nhau hài hòa tạo thành một chương trình thống nhất hỗ trợ cho hoạt
động chung.
Không chỉ ở hoạt động góc mà ở mọi lúc mọi nơi, tôi luôn tạo điều
kiện cơ hội cho trẻ đợc tiếp xúc với môi trường văn học như : Nghe kể
truyện, đọc thơ, ngâm thơ qua băng đĩa, xem video, múa rối ( dựa trên
nội dung các tác phẩm văn học). Tổ chức cho trẻ vào góc văn học
xem truyện tranh, đọc truyện chữ to… Xem các chương trình ca cảnh
và biểu diễn văn nghệ do trường tổ chức.
Phải nói rằng, từ khi tìm tòi, sáng tạo và đưa các biện pháp nêu trên
vào sử dụng, tôi thấy không khí lớp học sôi nổi, hứng thú hẳn lên,
cháu ham muốn được hoạt động với văn học nghệ thuật, biết kể kể
truyện sáng tạo, đọc thơ diễn cảm, đọc đúng, đọc hay. Biết sử dụng
giọng điệu, ngắt giọng phù hợp với ngữ điệu đọc, kể tác phẩm. Ở trẻ
phát huy tối đa tính tích cực hoạt động, phát triển năng lực cảm thụ

- Cần xác định rõ yêu cầu của bài dạy và từ đó xây dựng một đề tài để
hướng tới việc soạn bài cũng như lên tiết được xuyên suốt hơn.
23
Trần Thị Thanh Tân – Mầm non 3/2, Pleiku
- Chọn nội dung tích hợp phù hợp, nhẹ nhàng và lưu ý tránh lạm dụng
tích hợp gây nhàm chán và nặng nề trong tiết dạy.
- Giáo viên phải có năng lực về khả năng dẫn dắt, giọng đọc, giọng kể,
ngữ điệu , sắc thái và sử dụng tất cả các yếu tố đó một cách hài hòa và
thuần thục khi lên lớp.
- Phải luôn luôn tìm tòi , sáng tạo trong việc tổ chức hoạt động ,tránh
rập khuôn áp đặt trẻ vào hoạt động.
- Phải thường xuyên nâng cao kiến thức và kỹ năng thực hành làm
quen với các tác phẩm văn học, đồng thời tích cực tìm tòi những
phương pháp tốt cho trẻ hoạt động phù hợp và phải luôn linh hoạt
trong khi hướng dẫn trẻ ở hoạt động chung và hoạt động góc.
- Phải tìm tòi sáng tạo trong việc làm đồ dùng dạy học, thường xuyên
thay đổi mới lạ nhằm thu hút và lôi cuốn trẻ vào giờ học một cách tích
cực nhất.
- Thật sự yêu nghề và yêu thương trẻ, luôn quan tâm đến các cháu,
phát hiện kịp thời những cháu còn rụt rè, nhút nhát đồng thời phát
hiện những cháu mạnh dạn, tự tin khi tham gia vào các hoạt động tập
thể, có năng khiếu về giọng đọc, giọng kể, kể hay, diễn cảm và có
năng lực cảm thụ văn học để có hướng giúp đỡ cháu phát triển một
cách toàn diện và thực sự đem đến cho trẻ những niềm vui trong các
hoạt động nghệ thuật với các tác phẩm văn học.
Đúng như thế, văn học là món ăn tinh thần không thể thiếu được
trong sự lớn lên của trẻ và kể cả trong cuộc sống đời thường. Văn học
không chỉ tạo niềm say mê hứng thú về nghệ thuật cho trẻ mà kể cả
những phẩm chất trong sáng , trí tuệ minh mẫn cũng như con người
dẻo dai và tinh thần sảng khoái. Văn học còn đem đến cho con người