 SKKN MÔN ÂM NHẠC Người thực hiện

:

H

ồ Thị Yến
MỤC LỤC
TT Đề mục Trang
01 Phần I: Lời nói đầu 2
02 Lý do chọn đề tài 2
03 Mục đích chọn đề tài 2
04 Lịch sử đề tài 3
05 Phạm vi đề tài 3
06 Phần II: Nội dung 4
07 Thực trạng đề tài 4
08 Nội dung cơng việc cần giải quyết 4
09 Các giải pháp thực hiện 5
10 Kết quả chuyển biến của đối tượng 12
11 Phần III: Kết luận 13
12 Tóm lược giải pháp 13
13 Phạm vi đối tượng áp dụng 14

- Âm nhạc là mơn nghệ thuật tác động rất mạnh đến cảm xúc con người. Vì vậy
nó giữ một vai trò trọng đại trong việc ni dưỡng tâm hồn thanh thiếu nhi. Lúc nghe
nhạc, nghe một bài hát hay nào đó. Các em nhỏ vơ tình đập nhịp chân, gõ tay hay đung
đưa người theo tiếng đàn, tiếng hát. Tại sao vậy? Đó chính là các em chịu tác động của
âm nhạc. Bài hát đó sẽ thấm sâu vào tâm hồn trẻ và thỉnh thoảng các em hát lại một
cách thích thú với bao nhiêu kỉ niệm và cảm xúc được sống dậy. Như vậy ta thấy âm
nhạc tác động rất nhanh và bám rễ sâu bền trong tâm hồn trẻ thơ .
- Tuổi thơ hiếu động, sống bằng cảm tính nên rất dễ tiếp cận với âm nhạc. Một
bài hát hay với nội dung giáo dục tốt chắc chắn sẽ được các em tiếp thu dễ dàng hơn bất
cứ một lí lẽ dài dòng nào về đạo đức. Chính vì vậy mà các em cần được giáo dục âm
nhạc, càng sớm càng tốt.
- Hiện tại mơn âm nhạc đã được triển khai trong các trường tiểu học ngay từ lớp
Một, thơng qua đó nhà trường giáo dục cái hay cái đẹp của nghệ thuật âm nhạc cho các
em, góp phần đào tạo cho các em thành những con người tồn diện .
- Người giáo viên tiểu học khơng những có trách nhiệm là người hình thành ở các
em những cơ sở ban đầu cho sự tiếp thu nghệ thuật âm nhạc mà còn là người đầu tiên
phát hiện những mầm non có năng khiếu âm nhạc để sớm có điều kiện bồi dưỡng các
em thành nhân tài của đất nước.
2)Mục đích chọn đề tài:
- Ở lớp 1,2,3 âm nhạc là một phần của mơn nghệ thuật (gồm cả mĩ thuật và thủ
cơng). Phương pháp dạy học âm nhạc ở lớp 1, 2, 3 tương đối giống nhau vì chỉ có 2
phân mơn là học hát và phát triển khả năng âm nhạc. Đến lớp 4, âm nhạc là mơn học
riêng, có sách giáo khoa cho học sinh và sách hướng dẫn giảng dạy cho giáo viên. Về
nội dung chương trình âm nhạc lớp 4 có thêm phân mơn là Tập đọc nhạc. So với lớp 1,
2, 3 phương pháp dạy học âm nhạc ở lớp 4 cũng có nhiều điểm khác biệt nhất là việc
dạy Tập đọc nhạc cho học sinh .
 Đề tài : “Biện pháp để học sinh lớp bốn thực hiện tốt bài Tập đọc nhạc” -Trang 2 -
 SKKN MÔN ÂM NHẠC
bốn thực hiện tốt bài Tập đọc nhạc”.
3)Lịch sử đề tài:
-Qua kinh nghiệm bản thân đã trực tiếp đứng dạy cho học sinh bộ mơn âm nhạc
trong nhà trường.Đặc biệt thực hiện việc đổi mới phương pháp dạy học, việc đổi mới
chương trình sách giáo khoa. Tơi đã áp dụng sáng kiến này để thực hiện mục đích đã
nêu trên trong năm học 2009-2010. Đây là đề tài thứ hai của bản thân tự nghiên cứu để
áp dụng giảng dạy bộ mơn âm nhạc trong nhà trường bậc tiểu học.
4)Phạm vi đề tài:
-Trong q trình giảng dạy bộ mơn âm nhạc trong năm học 2009-2010, tơi đã vận
dụng kinh nghiệm bản thân, cách thức biện pháp , những phương pháp đổi mới trong
giảng dạy phân mơn Tập đọc nhạc, nhằm đạt hiệu quả cao, để làm sao giúp cho học
sinh lớp 4 trường tiểu học Nguyễn Chí Thanh.thực hiện tốt bài tập đọc nhạc.
 Đề tài : “Biện pháp để học sinh lớp bốn thực hiện tốt bài Tập đọc nhạc” -Trang 3 -
 SKKN MÔN ÂM NHẠC Người thực hiện

:

H

ồ Thị Yến
PHẦN II : NỘI DUNG

* Đọc nhạc, ghép lời ca đều giọng, diễn cảm, rõ lời .
 Đề tài : “Biện pháp để học sinh lớp bốn thực hiện tốt bài Tập đọc nhạc” -Trang 4 -
 SKKN MÔN ÂM NHẠC Người thực hiện

:

H

ồ Thị Yến
3)Các giải pháp thực hiện:
* Trước hết giáo viên phải cho học sinh nắm rõ về lý thuyết nhạc như:
- Giới thiệu khng, khóa, dòng, khe nhạc.
- Giới thiệu nốt hình nốt đen ( ), hình nốt móc đơn ( ), hình nốt trắng
( ) , chấm dơi ( • ).
- Giới thiệu dấu lặng đen ( ), dấu lặng đơn ( ).
- Khái niệm và cách đánh nhịp.
- Giới thiệu nhịp lấy đà, vạch nhịp, vạch kết thúc bài.
- Khái niệm về dấu nối, dấu luyến, dấu quay lại, khung thay đổi.
a/ Muốn thực hiện đúng cao độ và trường độ ta cho học sinh thực hiện như
thế nào?
* Luyện tập về cao độ :

ồ Thị Yến
Ngón trỏ tên gọi là rê
Ngón pha liền kề, anh cả bàn tay
Bàn tay, em lật , em xoay
Làm nhẩm một tí, thuộc ngay đấy mà.
….v v v……
+ Giáo viên đàn cao độ các nốt nhạc có trong bài tập đọc nhạc, học sinh nghe và
đọc theo ( đọc cao độ từ thấp lên cao, từ cao xuống thấp hoặc đọc theo cặp 2 nốt, trong
phạm vi qng 8 từ đơ1 – đơ 2). Hoạt động này có thể thay cho luyện thanh .
+ Quan trọng nhất là tập cao độ trên nền giai điệu của bài tập đọc nhạc để các em
dễ dàng bắt vào cao độ của bài tập đọc nhạc .
* Ví dụ : TĐN Số 1 : Son La Son

s l s l l s
Son La Son hát véo von

m s m m r đ
Mi Son Mi trống vang rền
- Luyện tập cao độ :
Đơ Rê Mi Son La
* Luyện tập về trường độ (tiết tấu) :
- Học sinh ở tiểu học, nếu kết hợp đọc cao độ và tiết tấu ngay cùng một lúc, sẽ
làm cho học sinh lúng túng, nhất là đối với những học sinh khơng có năng khiếu. Để
 Đề tài : “Biện pháp để học sinh lớp bốn thực hiện tốt bài Tập đọc nhạc” -Trang 6 -


Nắm tay nhau bắt tay nhau vui cùng vui múa đều
- Luyện tiết tấu :
+ Tên gần gũi, giáo viên gõ thực hiện trước học sinh thực hiện lại:
2
4
Đơn đơn đen đơn đơn đen đơn đơn đơn đơn trắng
+ Các tiếng tượng thanh:
2
4
Rinh rinh tùng rinh rinh tùng rinh rinh rinh rinh tùng
 Đề tài : “Biện pháp để học sinh lớp bốn thực hiện tốt bài Tập đọc nhạc” -Trang 7 -
 SKKN MÔN ÂM NHẠC Người thực hiện

:

H

ồ Thị Yến
- Phải nói là có rất nhiều cách cho học sinh tiếp cận với các hình nốt và tập thể
hiện đúng mối quan hệ trường độ của các âm thanh trong một tiết tấu cụ thể. Điều đó

hợp gõ đệm theo phách (đến đây khơng nên gõ theo tiết tấu mà chuyển sang gõ phách,
phách là đơn vị cơ bản của trường độ).
+ Củng cố, kiểm tra: Giáo viên chỉ định tổ, nhóm hoặc cá nhân tập đọc
nhạc, giáo viên hướng dẫn các em sửa những chỗ còn chưa đạt.
* Đây là qui trình có độ mềm dẻo, trong thực tế dạy học chúng ta khơng cần cứng
nhắc. Giáo viên có thể xử lí linh hoạt khi dạy học. Nhằm phát triển khả năng nghe, sự
 Đề tài : “Biện pháp để học sinh lớp bốn thực hiện tốt bài Tập đọc nhạc” -Trang 8 -
 SKKN MÔN ÂM NHẠC Người thực hiện

:

H

ồ Thị Yến
cảm thụ âm nhạc và năng khiếu âm nhạc cho học sinh, giáo viên có thể sử dụng vài bài
tập như : Đàn chuỗi âm thanh ngắn ( từ 4 đến 5 nốt ), học sinh chú ý lắng nghe, nhận
biết đó là câu nào rồi đọc nhạc cả câu, khuyến khích học sinh nói lên cảm nhận của
mình về giai điệu, lời ca của bài tập đọc nhạc hoặc giáo viên u cầu các em tập đặt lời
ca mới cho bài tập đọc nhạc .
* Ví dụ : Giáo viên đàn ( đơ – son – đơ –son – pha ) trong bài TĐN số 3 : Cùng
bước đều – Nhạc và lời : Phạm Kim . Học sinh sẽ nhận ra chính là ca từ : Cùng bước

:

H

ồ Thị Yến
* Một nhược điểm nữa là hầu hết khi các em mắc phải đó là ở cuối câu có chỗ
ngân 2 đến 3 phách trở lên, những chỗ có dấu nối, dấu luyến .
* Ví dụ : TĐN Số 5 : Hoa bé ngoan
(trích)
Nhạc và lời : Hồng Văn Yến
Hoa nào mẹ u nhất, hoa nào

thơm ngát hương. Hoa nào tươi thắm
nhất đó là hoa bé ngoan
- Muốn khắc phục được bản thân phải tập chính xác từ đầu các câu nhạc đó. Khi
đọc nhạc, ghép lời ca tới chỗ đó bản thân đã đếm phách cho các em ngân đủ
( bằng những tiếng đếm , tuỳ theo tính chất, giá trị của phách ngân dài đó). Cần
tránh để các em hát sai rồi mới sửa sẽ rất khó khăn.
c
2
- Làm sao để học sinh ghép lời ca diễn cảm và rõ lời :
-Sau khi tập đọc nhạc xong, muốn ghép lời diễn cảm được trước hết các em phải
thực hiện đúng về cao độ và trường độ như đã nêu trên. Đặc biệt là giáo viên phải làm
sao giới thiệu nội dung của bài tập đọc nhạc nói về vấn đề gì? Sắc thái thể hiện ra sao?

-Vào mùa lạnh, chúng ta cần nhắc nhở học sinh dùng khăn ấm giữ cho cổ khơng
bị lạnh dễ gây viêm họng cảm cúm rất có hại cho giọng hát.
-Về hình miệng các em phải tròn đẹp, khơng căng cứng và chúng ta dạy hát cho
các em khơng nên kéo thời gian q dài dễ gây mệt mõi thanh đới của trẻ.
-Từ những vấn đề trên ngồi ra tư thế hát của các em ảnh hưởng khơng ít đến sự
tạo cho các em hát diễn cảm rõ lời.
*Tư thế đứng hát: Chúng ta cho các em đứng đầu thẳng, mặt thẳng, mắt nhìn
thẳng, vai khơng so, hai tay bng thả tự nhiên hoặc chấp lại phía sau lưng, hai chân
giữ đều trọng lượng của cơ thể, chân khơng co, chân duỗi tồn thân thoải mái.
*Tư thế ngồi hát: Tương tự như u cầu đứng hát nhưng giáo viên ln chú ý đến
các em là lưng khơng tựa vào phía sau, khơng ngồi ngã nghiêng, dựa dẫm vào nhau,
chân khơng bắt chéo, hai tay để ở hai đùi hoặc trên bàn một cách tự nhiên, hay dùng để
gõ vỗ nhịp cho tiếng hát.
-Trong hai tư thế đứng hát và ngồi hát nên cho các em trong tư thế đứng hát là
hay nhất. Nhưng lưu ý một điều là khơng nên cho các em đứng lâu q, nếu khơng sẽ
tạo sự mệt mỏi cho các em, gây ảnh hưởng đến chất lượng của tiết học (linh động giữa
tư thế đứng và ngồi, phân bố thời gian hợp lí).

 Đề tài : “Biện pháp để học sinh lớp bốn thực hiện tốt bài Tập đọc nhạc” -Trang 11 -
 SKKN MÔN ÂM NHẠC Người thực hiện

:

H

ồ Thị Yến

Người thực hiện

:

H

ồ Thị Yến
PHẦN III : KẾT LUẬN
1)Tóm lược giải pháp :
ói chung “Làm thế nào để học sinh thực hiện tốt bài tập đọc nhạc”. Muốn thế ta
phải tn thủ thực hiện tốt các biện pháp tổ chức, cũng như các phương pháp
đã nêu trên. Phát huy sự rèn luyện của từng cá nhân học sinh. Tạo sự chủ động,
sơi nổi trong khi tập đọc nhạc.
N
-Bản thân người giáo viên phải tìm hiểu kỹ bài dạy trong sách giáo khoa, sách
hướng dẫn giảng dạy (Có thể sưu tầm thêm tài liệu tham khảo, tạp chí giáo dục tiểu
học…nâng cao thêm sự hiểu biết cho bản thân).
-Chuẩn bị các đồ dùng và phương tiện dạy học như : Bài hát, băng cassette, đĩa
CD (nếu có), máy hát băng, máy hát đĩa, tranh ảnh minh họa. Bố trí thời gian hợp lí cho
từng phân mơn (tùy từng bài cụ thể).
-Dự kiến trước các tình huống sư phạm có thể xảy ra.
-Đặc biệt lưu ý phần kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh cần làm

với học sinh khối 4 trong nhà trường và cũng nhờ có hội tụ được những đặc điểm đó mà
học sinh trường tiểu học Nguyễn Chí Thanh. đã thật sự tiếp thu và thực hiện tốt bài tập
tập đọc nhạc. Kết quả của bộ mơn âm nhạc cuối năm các em đạt chất lượng cao.
3/ Bài học kinh nghiệm :
Đến đây chúng ta có thể nói rằng, biện pháp để học sinh thực hiện tốt bài tập đọc
nhạc là một khoa học. Muốn thực hiện được thì trình độ chun mơn của người giáo
viên có quan hệ hữu cơ với việc nắm vững phương pháp dạy học một cách sáng tạo. Do
vậy, muốn đạt được chất lượng tốt trong việc dạy bộ mơn âm nhạc ở tiểu học nói chung
và phân mơn dạy tập đọc nhạc nói riêng, nhất là phân mơn TĐN ở lớp 4 bản thân chúng
ta phải tu dưỡng thường xun về chun mơn âm nhạc, ln đổi mới phương pháp dạy
học, học hỏi ở đồng nghiệp mình và rút kinh nghiệm thực tế trên bục giảng qua từng
tiết dạy .
4/Kiến nghị :
*Qua thực tiễn là một giáo viên chun trách bộ mơn âm nhạc trong nhà trường
tơi còn gặp một số khó khăn làm hạn chế cho việc giảng dạy như sau:
-Bản thân là một chun trách giảng dạy bộ mơn âm nhạc, có được đào tạo ngắn
hạn về chun mơn nghiệp vụ bộ mơn hát nhạc, nhưng chưa đủ so với u cầu chung
nhất là việc sử dụng đàn Organ để tập đội chun bản thân còn q mới mẽ.
-Trong những trường khơng có chun trách bộ mơn âm nhạc, đề nghị anh chị
em giáo viên chủ nhiệm cần đầu tư cho tiết dạy âm nhạc đảm bảo nội dung u cầu của
tác phẩm.
-Cơ sở vật chất phục vụ cho việc giảng dạy âm nhạc trong nhà trường có nhưng
chưa đủ để phục vụ cho việc giảng dạy bộ mơn giáo dục nghệ thuật này. Cụ thể phải có
phòng hoạt động âm nhạc đủ diện tích để biểu diễn, đủ thiết bị (nhạc cụ, âm thanh, ánh
sáng).
 Đề tài : “Biện pháp để học sinh lớp bốn thực hiện tốt bài Tập đọc nhạc” -Trang 14 -
 SKKN MÔN ÂM NHẠC Người thực hiện


Người thực hiện

:

H

ồ Thị Yến
NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM CẤP TRƯỜNG
NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM CẤP HUYỆN
 Đề tài : “Biện pháp để học sinh lớp bốn thực hiện tốt bài Tập đọc nhạc” -Trang 16 -