SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“ Phương pháp tổ chức học sinh học tập - thực hành theo cặp, nhóm có hiệu quả”.
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. Lý do chọn sáng kiến kinh nghiệm.
Thực hiện chỉ thị số 14/2001 ngày 11/06/2001 của thủ tướng chính phủ và nghị quyết
số 40/2000 QH10 của Quốc hội về đổi mới chương trình giáo dục phổ thông, việc đổi mới
nội dung, chương trình và sách giáo khoa (SGK) là một nhu cầu tất yếu khách quan không
những đối với nghành giáo dục mà còn phù hợp với sự phát triển của xã hội.
Cùng với các môn học khác, việc đổi mới nội dung, chương trình và SGK môn tiếng
Anh bậc THPT cũng được tiến hành một cách đồng bộ và toàn diện. Nghĩa là, việc đổi mới
này đòi hỏi phải đổi mới phương pháp dạy và học phù hợp theo đường hướng hiện đại.
Mục tiêu của môn tiếng Anh là nhằm giúp học sinh hình thành và phát triển những kỹ
năng cơ bản về tiếng Anh và những phẩm chất trí tuệ cần thiết để tiếp tục học lên hoặc đi
vào cuộc sống lao động.
Như chúng ta đã biết, trước đây theo phương pháp dạy học cũ, thầy giáo đóng vai trò
trung tâm là người truyền đạt kiến thức, còn học sinh là đối tượng tiếp nhận kiến thức một
cách thụ động. Phương pháp này ít mang lại hiệu quả giáo dục, nó không còn phù hợp với
tình hình phát triển của nước ta hiện nay. Để thực hiện đúng mục tiêu đào tạo và từng bước
nâng cao hiệu quả dạy học, việc đổi mới phương pháp là một vấn đề cấp bách và cần thiết.
Phương pháp dạy học mới là lấy người học làm trung tâm, học sinh là chủ thể của hoạt động
học tập, có động cơ học tập đúng đắn, đóng vai trò tích cực, chủ động và sáng tạo trong quá
trình học tập để chiếm lĩnh, làm chủ kiến thức. Thực hiện được yêu cầu này, giáo viên phải
là người có vai trò trong việc hướng dẫn, điều khiển, tổ chức các hoạt động cho học sinh, tạo
cơ hội cho học sinh luyện tập ngôn ngữ qua hoạt động giao tiếp. Do vậy, giáo viên phải biết
sử dụng SGK và các phương tiện dạy học có hiệu quả, biết kết hợp hài hòa các phương pháp
phù hợp trong từng tiết học.
Hoạt động cặp, nhóm - một phương pháp dạy học mới đã được nhiều thầy cô giáo áp
dụng trong phần luyện tập của học sinh giúp học sinh hướng tới việc học tập chủ động,
chống lại thói quen thụ động. Theo chương trình cải cách hiện nay, môn Tiếng Anh đòi hỏi
ở học sinh rèn luyện về kỹ năng giao tiếp hay nói đúng hơn kỹ năng nghe nói được đặt biệt
coi trọng. Hoạt động cặp, nhóm góp phần tăng cường sự giao tiếp, trao đổi hợp tác giữa các
tập, rèn luyện theo cặp, nhóm cho học sinh các lớp tại trường THPT Cồn Tiên.
IV. Phương pháp nghiên cứu.
Trong quá trình nghiên cứu đề tài của mình, bản thân tôi đã thực hiện kết hợp các
phương pháp điều tra, phân tích từ những yêu cầu thực tiễn với những kiến thức đã được học
để đi đến những kết luận cho việc nghiên cứu. Cụ thể:
- Trải qua lý thuyết và thực nghiệm trong môi trường thực tiễn để xây dựng nên đề
tài.
- Đọc và nghiên cứu tài liệu để từ đó đưa vào áp dụng trong thực tế giảng dạy và rút
ra kinh nghiệm.
- Quan sát quá trình học sinh học tập, hoạt động theo cặp nhóm ở trên lớp.
- Thống kê và đối chiếu kết quả của học sinh qua các bài kiểm tra.
V. Giới hạn đề tài.
Đề tài “ Phương pháp tổ chức học sinh học tập- thực hành theo cặp, nhóm có hiệu
quả” đã được tôi áp dụng nhiều năm vào các giờ dạy tiếng Anh cho học sinh các khối 10,
11, 12 tại trường THPT Cồn Tiên trong quá trình thực hiện đổi mới phương pháp giáo dục
phổ thông.
VI. Điểm mới trong kết quả nghiên cứu.
Trong sáng kiến kinh nghiệm này tôi đã đưa ra giải pháp và những hoạt động cụ thể
trong phương pháp tổ chức học sinh học tập- thực hành theo cặp, nhóm.
Qua việc áp dụng các phương pháp tổ chức học sinh học tập - thực hành theo cặp,
nhóm vào các lớp tôi dạy trong nhiều năm qua, học sinh đã có nhiều tiến bộ, yêu thích học
tiếng Anh, vì vậy chất lượng bộ môn ngày càng được nâng cao.
Naêm hoïc 2013- 2014 Trang 2
B. PHẦN NỘI DUNG
I. Cơ sở lý luận- thực tiễn.
1. Cơ sở lý luận.
Bản chất của lý luận dạy học mới là phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học
sinh, lấy học sinh làm trung tâm, học sinh là chủ thể hoạt động của học tập, giáo viên
là người tổ chức, hướng dẫn học sinh tiếp nhận tri thức mới, luyện tập ngôn ngữ thông qua
các hoạt động giao tiếp đa dạng dưới hình thức hoạt động cá nhân, hoạt động cặp, nhóm.
(giáo viên).
- Phát huy năng lực tư duy độc lập sáng tạo, khả năng suy nghĩ tạo cho học sinh tính
năng động, tự tin.
- Thực hành theo cặp, nhóm giúp học sinh nhận ra điểm mạnh, điểm yếu từ phía
người đối thoại và đặc biệt là tự nhận ra điểm mạnh và điểm yếu của mình để từ đó
có ý chí phấn đấu giúp cho bản thân ngày càng tiến bộ hơn.
Naêm hoïc 2013- 2014 Trang 3
Dễ dàng nhận thấy môi trường ngoại ngữ, điều khiển từ xa, chỉ cần nêu cách làm,
hướng dẫn cụ thể rồi triển khai theo từng cặp, từng nhóm, phân vai giao trách nhiệm
cụ thể và giáo viên dễ dàng quan sát phong cách, thu nhập kết quả thông qua việc thực hiện
của từng học sinh.
2. Cơ sở thực tiễn.
Thực tiễn ứng dụng việc dạy học “Tổ chức học sinh học tập- thực hành theo cặp,
nhóm” đem lại hiệu quả tương đối khả quan. Thông qua việc thực hành theo cặp, nhóm học
sinh ở các lớp tôi thử nghiệm đã mạnh dạn hơn, hoạt bát hơn trong các tiết học ở trên lớp.
Mỗi lần tôi đưa một lượng thông tin và yêu cầu hoạt động theo cặp, nhóm là các em nắm bắt
và thực hiện khá thành công. Trong khi thực hành các em tự uốn nắn cho nhau cách phát âm,
cách dùng cấu trúc câu, ngữ điệu . Khi tổ chức cho học sinh thực hành theo cặp, nhóm,
giáo viên có điều kiện để nắm bắt lượng kiến thức mà học sinh tiếp thu được từ đó có biện
pháp để phát huy mặt mạnh cũng như để khắc phục những mặt tiêu cực trong quá trình luyện
tập của học sinh, đáp ứng được mối quan hệ biện chứng trong quá trình dạy học.
II. Ph ương pháp tổ chức học sinh học tập - thực hành theo cặp, nhóm có hiệu
quả .
Nhằm tích cực hoá hoạt động của học sinh, nâng cao chất lượng kịp thời với các
bộ môn khác. Qua theo dõi chất lượng và cách học của học sinh, tôi thấy rằng học sinh
chưa đáp ứng được nhu cầu môn học và giáo viên cũng khó điều chỉnh trong cách dạy các
em học bộ môn này. Qua nghiên cứu và tìm ra phương pháp tích cực hoá của mình là làm
sao để chất lượng học tập của học sinh ngày một nâng cao hơn, kết hơp theo dõi và tiến hành
dạy thử ở các lớp mà tôi đảm nhận tôi thấy cách học theo cặp, nhóm là một giải pháp hữu
hiệu nhằm giúp học sinh tiến bộ nhanh, đáp ứng được nhu cầu của bộ môn. Sau đây là một
Theo dõi các em thực hành, nhận xét từng lỗi sai nhỏ, chỉ ra cho các em biết cách để
tránh lặp lại những lỗi mà mình đã mắc phải.
Khi học sinh luyện tập theo cặp, nhóm giáo viên đến từng cặp, nhóm để theo dõi và
nhận xét để sửa lỗi kịp thời cho học sinh. Đối với những lỗi phổ biến, giáo viên nên đặt câu
hỏi cho cả lớp và cho học sinh tự phát hiện ra lỗi sai của mình để sửa và tránh lặp lại. Làm
như thế các em sẽ tránh được lỗi, hiểu và nhớ lâu. Giáo viên nắm bắt được trình độ các đối
tượng, mức độ tiếp thu bài của từng em để giáo viên có hướng điều chỉnh cách dạy của
mình.
Phân công nhiệm vụ cho nhóm trưởng để các em theo dõi giúp đỡ các thành viên
trong nhóm của mình. Giáo viên động viên, khích lệ kịp thời những học sinh làm tốt nhiệm
vụ của mình. Tạo không khí phấn khởi để các em có hứng thú khi mình được khen. Yêu cầu
học sinh phải chuẩn bị tốt cho tiết thực hành theo cặp, nhóm.
3. Những yêu cầu đối với học sinh:
Đưa hết khả năng để tiếp cận kiến thức, tạo cho mình một thói quen thực hành cặp,
nhóm để các tiết sau khi giáo viên chỉ ra hiệu bằng tay và nói câu lệnh (Group/Pair work) thì
các em tự quay người và thực hiện một cách có kỹ xảo và ai vào việc nấy.
Tạo ra không khí ngoại ngữ trong lớp học để thấy được môn học ngoại ngữ có đặc
thù riêng. Xây dựng phong cách ngoại ngữ cho mình.
Thực hành theo từng mẫu câu để rồi sau đó vận dụng làm bài tập ở sách bài tập, nâng
cao, viết câu, viết đoạn.
Tự giác thực hành bất kỳ tình huống nào của giáo viên yêu cầu. Phát huy đồng
bộ bốn kỹ năng nghe - nói - đọc - viết.
4. Một số hoạt động cặp, nhóm:
4.1. “ Hoạt động cặp theo dạng: Interview”.
Đây là hoạt động phổ biến, được nhiều giáo viên áp dụng vào các bài học, nhất là
phần Reading, Speaking. Giáo viên yêu cầu học sinh làm việc theo cặp, hỏi và trả lời theo
từng chủ điểm của mỗi bài học sau khi đưa ra các mẫu câu. Thực hiện hoạt động này yêu
cầu giáo viên phải chú ý đến các cặp yếu, khuyến khích các em tham gia.
4.2. “ Hoạt động cặp, nhóm theo dạng: True / False prediction”.
Giáo viên chuẩn bị một số câu chính trong nội dung bài nghe, đọc lên bảng phụ ( đã
Naêm hoïc 2013- 2014 Trang 6
Hanoi
University of
Architecture
Hue
University
Hanoi
University of
Natural
Hanoi
University of
Construction
Danang
Technical
University
HoChiMinh
University of
Economics
4.6. “Hoạt động theo cặp, nhóm với dạng :Matching vocabulary”.
Giáo viên phát phiếu học tập cho học sinh trong đó tự vựng vừa tiếng Anh ,vừa tiếng
Việt, nhưng tiếng Việt được sắp xếp không theo thứ tự đúng nghĩa với tiếng Anh.
- (to) send - người vô gia cư
- (to) take care of - thích hơn
- (a) mechanic - thợ cơ khí
- park time work - ngày được nghỉ
- shift - chăm sóc
- prefer - gửi
- days off - công việc bán thời gian
- homeless people - ca làm việc
Giáo viên yêu cầu học sinh hoạt động thành 4 nhóm, các nhóm tiến hành thi với nhau.
A. OBJECTIVE:
I. Knowledge:
- By the end of the lesson, students will be able to:
+ catch the details of some students' impressions of the first days at college.
+ express their wishes of entering a college and what they are preparing for it.
II. Skills: Reading, speaking.
III. Method: Communicative approach.
B. PREPARATION:
I. T's preparation: - lesson by power point, cards, hand-outs.
II. Ss' preparation: - finding the English names for some famous universities in VN.
- scanning for new words in the passages.
C. TEACHING PROCEDURE:
Naêm hoïc 2013- 2014 Trang 8
Stages,steps
and timing
T's and Ss’ activities Content
I. Before you
read.
1.Brain-
storming
( 5 minutes)
2. Asking and
answering.
( 2 minutes)
3.Vocabulary
(3 minutes)
( GROUPWORK )
- T divides ss into groups
of eight and asks them to
find out the English names
first passage which means
“a ground of a college”.
T: How would you feel if
you saw a ghost?
T: Fill in the gap with one
Some Universities in Vietnam
- T: What university would
you like to go to?
- S: I would like to go to Hanoi
University of Construction
- T: Why?
- S: Because Hanoi is a beautiful city
and I wish to become a civil
engineer.I love to build many bridges
and building .
- T: What would you feel if your wish
came true?
- S: I would feel proud but worried.
Ss: a campus
Ss: scary
Naêm hoïc 2013- 2014 Trang 9
Hanoi
University of
Architecture
Hue
University
Hanoi
University of
Natural
Hanoi
- Entering a university is a
difficult task and requires a
lot of efforts. It means that
it is …………… .
( PAIRWORK )
- T asks ss to work in pairs
to complete the sentences,
using the right forms of the
words in the box.
- Ss work in pairs and then
answer.
- T checks and corrects.
- T asks ss to listen and
read the passages.
- Ss: listen and read the
passages.
( PAIRWORK )
- T asks ss to do task 2 in
pairs
- Ss discuss in pairs and
then answer.
- T and ss check and
correct.
Ss: blamed
Ss: challenging
Complete the following sentences, using the
right forms of the words in the box:
1. The new library was built in the centre of
the ……… .
2. They ……… the rise in oil prices for the
( PAIRWORK )
- T asks ss to work in
pairs, asking and
answering the questions in
task 3(coursebook)
- Ss work in pairs, asking
and answering the
questions.
( GROUPWORK )
- T divides class into 2
groups and has them play
the game.
Instructions:
Our class will be divided
into 2 groups. From my
right hand to there
(pointing the hand) is
group A called "Hunter"
and from my left hand to
there is group B called
"Tiger".
Each group will choose
one of eight numbers on
the sceen. If it is a lucky
number, you will get one
mark without answering
any questions. If it is not a
lucky one you will have to
ask and answer a question.
If you have the right
- Ss play the game.
- T declares the winner.
( PAIRWORK )
- T asks ss to work in
pairs, asking and
answering about the
university they wish to go,
give the reason why and
what they are preparing for
it.
- Ss work in pairs and then
talk in front of the class.
- T asks ss to:
+ write a paragraph of
about 50-70 words telling
how you would feel if you
could enter the university
you wish to.
Number
1
Number
2
Number
3
Number
4
Number
5
Number
6
S2: Because Hanoi is a beautiful city and I wish to become a civil engineer.I love to
build many bridges and buildings.
S1: What are you preparing for entering the university?
S2: I am now trying to learn all the subjects well but the ones I spend much time on are
maths, physics and chemistry.
sinh yếu kém cũng có phần nào hiểu
và sử dụng được một số câu lệnh của giáo
viên, trao đổi với bạn một số câu thông dụng
hàng ngày, đó là dấu hiệu đáng mừng đối
với các em. Hầu hết các bài tập thực hành
ở lớp, ở nhà các em đã xây dựng và hoàn
thiện khá tốt và thu được một lượng kiến
thức nhất định.
V. Hư ớng sử dụng đề tài này:
Như vậy bước đầu của đề tài
mà tôi đã nghiên cứu đã mang lại kết quả t-
ương đối đáng kể ở các lớp mà tôi đang đảm
nhiệm ở trường THPT Cồn Tiên. Bản thân
tôi sẽ tiến hành thực hiện trong tổ chuyên
môn và cụm chuyên môn qua các đợt thao
giảng chuyên đề đổi mới giáo dục
phổ thông. Và tôi hứa sẽ cố gắng thực
hiện đề tài này với ý thức, trách nhiệm, nhiệt
tình cao, tôi tin chắc sẽ thu được kết
quả khả quan.
VI. Kết luận:
Thông qua việc giảng dạy trên lớp tai
trường THPT Cồn Tiên, tôi thấy việc tổ
chức học sinh thực hành theo cặp nhóm
trong từng tiết dạy là một biện pháp hữu
Trong bài viết này còn những khiếm
khuyết, đó là những vấn đề mà tôi trăn
trở nhiều qua thực tế để rút ra những bài
học, kinh nghiệm nhằm có những định hư-
ớng tốt trong chặng đường tiếp theo của đổi
mới phương pháp dạy học môn tiếng Anh.
Củng từ đó tôi muốn cùng đồng
nghiệp của mình tháo gở những khó khăn,
bổ sung những cái gì còn thiếu để một tiết
dạy luyện tập hoàn chỉnh. Tôi rất mong
những ý kiến đóng góp của đồng nghiệp
và các cấp chỉ đạo để bản thân tôi có kinh
nghiệm chính xác, khoa học giúp hoàn thành
tốt nhiệm vụ của một người giáo viên.
Quảng Trị, ngày 09 tháng 02 năm 2014
Võ Trung Kiên
Tài Liệu Tham Khảo
- SGK THPT mới, Bộ GD và ĐT, Nhà
xuất bản giáo dục.
- Chương trình THPT mới, Bộ GD và
Naêm hoïc 2013- 2014 Trang 15
ĐT, Nhà xuất bản giáo dục
- Tài liệu Bồi dưỡng giáo viên môn
tiếng Anh, Bộ GD và ĐT, Nhà xuất
bản giáo dục
- Những vấn đề chung về đổi mới
giáo dục THPT môn tiếng Anh, Bộ
GD và ĐT, Nhà xuất bản giáo dục
- Brown, Principles of Language
Learning and Teaching, Prentice