8/14/2013 QUẢN LÝ DỰ ÁN 1
Chương5
PHƯƠNG PHÁP SO SÁNH, LỰA CHỌN
PHƯƠNG ÁN CỦA DỰ ÁN XÂY DỰNG
Nộidungchương5 :
5.1.PHƯƠNGPHÁPDÙNGMỘTVÀICHỈ TIÊUTÀICHÍNHKINHTẾ
TỔNGHỢPKẾTHỢPVỚIMỘTHỆCHỈ TIÊUBỔSUNG
5.2.PHƯƠNGPHÁPDÙNGMỘTCHỈ TIÊUTỔNGHỢPKHÔNG ĐƠNVỊĐO
5.3.PHƯƠNGPHÁPGIÁTRỊ -GIÁTRỊ SỬ DỤNG
8/14/2013 QUẢN LÝ DỰ ÁN 2
5.1.PHƯƠNGPHÁPDÙNGMỘTVÀICHỈ TIÊUTÀICHÍNHKINHTẾ
TỔNGHỢPKẾTHỢPVỚIMỘTHỆCHỈ TIÊUBỔSUNG
5.1.1. Cơ sở lý luận
Phươngpháplấychỉ tiêutàichính-kinhtế
tổnghợplàmchỉ tiêuchính ñể lựachọn
phươngánvìphươngánphảnánhkháiquát
mộtcáchtương ñốitoàndiệncácmặtkinh
tế,tàichính,kỹthuậtvàxãhội.Cònhệchỉ
tiêubổsungchỉ cóvaitròphụ,hỗtrợ khẳng
ñịnhrõthêmtính ñúng ñắncủakếtquả lựa
chọn.
Phươngphápcómộtsốnhược ñiểm:Chịu
sự biến ñộngcủagiácả,tỷgiáhốiñoái
8/14/2013 QUẢN LÝ DỰ ÁN 3
5.1.2. Hệ chỉ tiêu sử dụng ñể ñánh giá
A. Nhóm các chỉ tiêu tài chính và kinh tế -xã hội
1. Các chỉ tiêu hiệu quả tài chính gồm
a. Các chỉ tiêu tĩnh:
•Lợi nhuận tính trên một ñơn vị sản phẩm:
•Mức doanh lợi một ñồng vốn ñầu tư;
•Thời hạn thu hồi vốn ñầu tư
h
TB
PV
K
T
W
=
2
b
h
PV
K
T
W
=
Thời gian thu hồi vốn ñầu tư theo lợi nhuận thuần cộng dồn T
h4
8/14/2013 QUẢN LÝ DỰ ÁN 4
b. Các chỉ tiêu ñộng bao gồm:
•Hiệu số thu chi (NPV hoặc NFW, NAW);
•Suất thu lợi nội tại (IRR);
•Tỷ số thu chi BCR (B/C).
2. Các chỉ tiêu hiệu quả kinh tế -xã hội
Ngoàilấychỉ tiêukinhtếtổnghợplàmchỉ tiêuchính ñể xem
xét,trongphântíchkinhtế-xãhộingườitracònsửdụngcác
chỉ tiêunhư mức ñónggóphàngnămchongânsáchNhànước,
làmtăngmứcsốngdâncư,tạothêmcông ănviệclàm,giải
quyếtnạnthấtnghiệp,bảovệmôitrường…
3. Các chỉ tiêu chi phí
Gồmcácchỉ tiêunhư giáthành,tổngchiphíxâydựngcông
v Việcsosánhlựachọn ñơngiảnvàthốngnhấtvìchỉ dùng
mộtchỉ tiêuduynhất-Chỉ tiêutổnghợpkhông ñơnvị
ño;
v Cóthểñưanhiềuchỉ tiêuvàososánh,giúpchoviệcso
sánhcótínhtổnghợpvàphảnánh ñượctấtcảcácmặt,
cáckhíacạnhcủacácphươngán;
v Cóthể tính ñếncảcácchỉ tiêukhóthể lượnghóavàcác
chỉ tiêuchỉ cóthể diễntảbằnglời,vídụnhư tínhthẩm
mỹ,khíacạnhtâmlý…bằngphươngphápcho ñiểmcủa
chuyêngia.
8/14/2013 QUẢN LÝ DỰ ÁN 9
b. Nhược ñiểm:
Dễ mangtínhchủ quantrongbướccho ñiểmmứcñộ
quantrọngcủacácchỉ tiêuvìphảilấyýkiếnchuyêngia;
Dễ chelấpmấtchỉ tiêuchủ yếunếuñưaquánhiềuchỉ
tiêuvàososánh;
Cácchỉ tiêu ñưavàososánhcóthể bị trùnglặpởmột
mứcñộ nhất ñịnh.
8/14/2013 QUẢN LÝ DỰ ÁN 10
2. Phương pháp xác ñịnh mức ñộ quan trọng của các chỉ tiêu
Để xác ñịnhtầmquantrọngcủacácchỉ tiêu
ngườitathườngdùngphươngpháplấyýkiến
chuyêngia. Để lấyýkiếnchuyêngia,ngườitacó
thể sử cácphươngpháp:phươngphápmatrân
vuôngWarkentin,phươngphápcho ñiểmtheo
thang ñiểmtrước,phươngphápsốbìnhquân
8/14/2013 QUẢN LÝ DỰ ÁN 11
Nội dung của phương pháp ma trận vuông Warkentin:
a. Trước hết lập một ma trận gồm có m+3 cột và m+2 dòng. m
là số lượng các chỉ tiêu cần xác ñịnh trọng số. t và k dùng ñể chỉ
1
tk
Η=
∑∑
1=
∑
t
W
AN
k = 1
MT
k = 2
KT
k = 3
AT
k = 4
AN (t=1)
MT (t=2)
KT (t=3)
AT (t=4)
Bảng Ma trận vuông Warkentin
TK
H
8/14/2013 QUẢN LÝ DỰ ÁN 13
b. Tiến hành cho ñiểm bằng cách so sánh từng cặp các chỉ tiêu
theo các ô ma trận:
b1. Điểm Htk là ñiểm ghi tại ô của dòng thứ t, cột thứ k, là ñiểm
số chỉ tầm quan trọng của chỉ tiêu NR
t
so sánh với chỉ tiêu NR
Η
m
k
tk
1
∑
∑
∑
Η
Η
=
=
tk
m
k
tk
t
W
1
32=Η
∑
∑
tk
1=
∑
t
W
AN
k = 1
MT
phápchuyêngia
Kết quả cho ñiểm của các chuyên gia
Các chỉ tiêu so sánh
Tầm quan
trọng của
chỉ tiêu so sánh
Mức ñộ ñáp ứng
của phương án
A B
1.Mứcñộñảmbảoanninhquốcgia 6 4 6
2.Khả năngthúc ñẩykinhtế 5 5 3
3.Mứcñộ ít ảnhhưởng ñếnmôitrường 3 7 3
4.Giảiquyếtvấnñề ántoàngiaothông 3 5 5
8/14/2013 QUẢN LÝ DỰ ÁN 18
Bảng ñiểm ñánh giá tổng hợp
Các chỉ tiêu
Điểm ñánh giá tổng hợp
của PA
A B
1.Mứcñộñảmbảoanninhquốcgia 24 36
2.Khả năngthúc ñẩykinhtế 25 15
3.Mứcñộ ít ảnhhưởng ñếnmôitrường 21 9
4.Giảiquyếtvấnñề ántoàngiaothông 15 15
Tổng cộng 85 75
Theo kết quả tính toán ở bảng trên ta thấy phương án A tốt hơn
8/14/2013 QUẢN LÝ DỰ ÁN 19
2. Phương pháp pattern: Gồm các bước
Bước1: Lựachọncácchỉ tiêu ñểñưavàososánh
Bước2: Làmchocácchỉ tiêu ñồnghướng
Bước3: Làmmấtñơnvịñocủacácchỉ tiêu
Bước 5. Xác ñịnh chỉ tiêu tổng hợp không ñơn vị ño Vj của các PA
B ước 4. Xác ñịnh tầm quan trọng của mỗi chỉ tiêu
Bước 6. So sánh lựa chọn phương án
8/14/2013 QUẢN LÝ DỰ ÁN 21
Ví dụ 5.3:
Theophươngphápdùngmộtchỉ tiêutổnghợpkhông ñơnvịño
ñể xếphạng3phươngán ñầutưxâydựngcôngtrìnhthủylợi
Xvớicácchỉ tiêunhư sau:
Các chỉ tiêu so sánh của 3 phương án XDCT thủy lợi X
Tên chỉ tiêu
Đơn
vị ño
Các phương án
1 2 3
1. Chỉ số chi phí XD -ký hiệu là V - 0,95 1,01 1
2. Diện tích chiếm ñất -ký hiệu là W ha 68,3 70,7 61,7
3. Chiều dài ñập -ký hiệu là Đ m 1860 2340 2340
4. Chiều dài kênh -ký hiệu là K km 11,6 12,05 12,3
8/14/2013 QUẢN LÝ DỰ ÁN 22
Lời giải:
Bước 1. Lựa chọn chỉ tiêu so sánh:
Bước 2. Làm cho các chỉ tiêu ñồng hướng:
(các chỉ tiêu ñã chọn ñều ñồng hướng)
Bước 3. Làm mất ñơn vị ño của các chỉ tiêu
11
0,95
.10032,1
0,951,011,00
Ρ==
++
i3
S
i3
V 0,41 0,95 32,1 13,16 1,01 34,1 13,98 1 33,8 13,86
W 0,28 68,3 34,1 9,55 70,7 35,2 9,6 61,7 30,7 8,6
Đ 0,19 1860 28,4 5,4 2340 35,8 6,8 2340 35,8 6080
K 0,12 11,6 32,3 3,88 12,05 33,5 4,02 12,3 34,2 4,1
V
1
=31,99 V
2
=34,66 V
3
=33,66
99,3112,03,3219,04,2828,01,3441,01,32
1
1
1
11
=×+×+×+×===
∑∑
==
i
m
i
i
m
i
i
WPSV
hợp không ñơn vị ño của phương án
a so với b là
∑
=
m
i
i
ab
iab
WDV
b so với a là
∑
=
m
i
i
ba
iba
WDV
8/14/2013 QUẢN LÝ DỰ ÁN 25
3. Cách lựa chọn phương án tốt nhất
Cáctrị số củachỉ tiêutổnghợpkhông ñơnvịñoVñượctínhtoán
trongsosánhtừngcặpsau ñó ñượctínhtheo%sovớinhau,
trong ñó phươngánnàocóVlớnhơnthì ñượccholà100%.Sau
ñótalậpmatrậnvuôngtừcácphươngántrongsosánhcặpñôi.
Giátrị củamỗiôtrongmatrậnlàtrị số %củaphươngáncủa
dòng ñósovớiphươngáncủacộttương ứng
Từ matrậnthu ñược,talựachọnphươngántốtnhất
(Xem ví dụ 5.5 tài liệu)