ĐỀ CƢƠNG MÔN HỌC:
THÔNG TIN VĂN HÓA XÃ HỘI

Đại học Quốc gia Hà Nội
Trƣờng Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
Khoa Báo chí
Bộ môn: Văn hóa Truyền thông 1. Thông tin về giảng viên:
- Họ và tên: Nguyễn Thị Minh Thái
- Chức danh, học hàm, học vị: PGS.TS, giảng viên
- Thời gian, địa điểm làm việc: Giảng viên thông báo cho sinh viên vào giờ học
đầu tiên của môn học.
- Địa chỉ liên hệ: như trên
- Điện thoại: 04.8698090 / 0903254269
- Email: [email protected]
- Các hƣớng nghiên cứu chính:
Văn hóa nghệ thuật hiện đại; mối quan hệ truyền thông giữa văn hóa, văn
nghệ và truyền thông hiện đại; lý thuyết truyền thông; ứng dụng nghiên cứu văn
hóa học, nghệ thuật học vào tác động của truyền thông.
- Các giảng viên tham gia giảng dạy:
Theo điều hành của Bộ môn Văn hóa - Truyền thông

2. Thông tin chung về môn học:
- Tên môn học: Thông tin văn hóa xã hội
- Tiếng Anh: Reporting cutural- social issues
- Mã môn học: JOU3015
- Số tín chỉ: 02
- Môn học: Bắt buộc
- Các môn học tiên quyết: Cơ sở lý luận báo chí truyền thông

Sinh viên tự chủ động tìm kiếm tƣ liệu, kiến thức thực tiễn để nâng cao
khả năng thực hành nghề trên cơ sở biết cân nhắc các lợi ích trƣớc khi
đƣa tin.
3.2. Mục tiêu chi tiết của môn học
Nội dung
Bậc 1
Bậc 2
Bậc 3
Nội dung 1.
Tổng quan
về các vấn
đề văn hóa
xã hội trong
nước
Mô tả một cách
khái quát về tình hình
văn hóa- xã hội hiện
nay
Nêu đƣợc các vấn
đề nổi cộm trong đời
sống văn hóa xã hội
hiện nay
Trình bày đƣợc
những thông tin
thời sự mới nhất tại
các điểm nóng,
diễn biến và nội
dung các vấn đề
đang gây tranh cãi
trong đời sống văn

văn hóa xã hội
trong nƣớc.
Lý giải tại sao
báo chí Việt Nam
việc khai thác tổ
chức thể loại tin
văn hóa xã hội
lại mang tính đặc
thù (thông qua
các ví dụ cụ thể
trên các loại hình
: báo in, báo nói,
báo hình, báo
điện tử)
Nội dung 3.
Kỹ năng viết
tin và biên
tập trên các
loại hình báo
chí, đặc biệt
là loại hình
báo viết.
Viết tin là phải tổ
chức một văn bản
truyền thông thật
ngắn. Do vậy phải tìm
đƣợc góc nhìn báo
chí, thông báo cốt lõi
và ngôn ngữ thể hiện
thông báo cốt lõi.

Nội dung 1. Mô tả tổng quan và giới thiệu cách ứng dụng các lý thuyết văn
hóa vào việc đi tìm bản sắc văn hóa Việt Nam.
1.1. Mô tả một cách khái quát về tình hình văn hóa- xã hội đương đại
1.2. Các vấn đề nổi cộm trong đời sống văn hóa xã hội hiện nay
1.3. Lịch sử vấn đề, các nguyên nhân của nhiều bất cập hiện nay tại một số vấn
đề xã hội trong bối cảnh văn hóa đương đại.
Nội dung 2. Thông tin văn hóa xã hội trên báo chí Việt Nam.
2.1. Giải thích về công việc thông tin đặc thù: Làm tin văn hóa xã hội trên báo
chí Việt Nam, chủ yếu là báo viết.
2.2. Các nguyên tắc đặc thù khi viết các loại tin văn hóa xã hội trong nước.
2.3. Lý giải tại sao báo chí Việt Nam việc khai thác thể loại tin văn hóa xã hội
lại có tính đặc thù.
Nội dung 3. Kỹ năng viết tin và biên tập trên các loại hình báo chí, đặc biệt
là loại hình báo in.
3.1. Tổ chức một văn bản truyền thông ngắn qua góc nhìn báo chí, thông báo
cốt lõi và ngôn ngữ thể hiện thông báo cốt lõi.
3.2. Các loại cấu trúc tin.
3.3. Sử dụng tất cả những kỹ năng để đạt tới sự chuyên nghiệp của báo chí
- Sự trong sáng của thông báo cốt lõi, sự trong sáng của ngôn ngữ thông báo.
- Biên tập được tin.
3.4. Kỹ thuật sử dụng tư liệu, số liệu, dẫn chứng
+ Tầm quan trọng của tư liệu: Trật tự dữ liệu = Ý đồ bài viết
+ Các kỹ thuật khai thác, sắp xếp và sử dụng tư liệu
+ Kỹ thuật sử dụng và trích dẫn nguồn
+ Kỹ thuật cài bình luận
+ Kỹ thuật cắt bình luận
3.5. Những lưu ý đặc biệt
+ Cách dùng tên gọi quốc gia, địa danh, chức vụ
+ Thống nhất cách viết tên riêng, viết tắt, viết các tên thân mật
+ Chuyển dịch các vấn đề phức tạp (do sự khác biệt về ngôn ngữ, văn

Nội dung
Hình thức tổ chức dạy học
Tổng số
Lên lớp
Thực hành
Tự học
xác định
Lý
thuyết
Bài tập
Thảo
luận
Nội dung 1
2

2

2
6
Nội dung 2
2
2
2
4
2
12
Nội dung 3

2
4


trang 19-97, sách
Tìm về bản sắc
văn hóa Việt Nam
của Trần Ngọc
Thêm)
- Đọc các thể loại
tin tức về văn hóa
xã hội trên các
loại hình báo chí

Ở nhà
Đọc, phân tích và so
sánh tin văn hóa xã
hội trên các loại hình
báo chí và ghi lại
những nhận xét của
mình
Bài tập nhóm Tuần 2. Nội dung 1: Ứng dụng các lý thuyết văn hóa học vào việc đi tìm
bản sắc văn hóa Việt Nam.
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian,
địa điểm
Nội dung chính
Yêu cầu SV
chuẩn bị

Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian,
địa điểm
Nội dung chính
Yêu cầu SV
chuẩn bị
Ghi chú
Thảo luận
2 giờ tín chỉ
Trên lớp
- Phê phán một số
vấn đề văn hóa xã hội
tiêu cực trong bối
cảnh văn hóa xã hội
đƣơng đại
- Giảng viên và các
nhóm khác cùng thảo
luận. Các nhóm tự
thuyết trình về công
việc của mình.
- Các nhóm mang
bài tập đã chuẩn bị
đến lớp và từng
nhóm cử 1 ngƣời
thuyết trình để tập
thuyết trình trƣớc
đám đông. Các
nhóm còn lại nghe
và trao đổi.

2 giờ tín chỉ
tin trong các loại hình
báo.
- Nhận diện thể loại
tin trong sự khác biệt
với các thể loại khác
và trong tính đặc thù
của tin văn hóa xã hội.
- Những yêu cầu đối
với việc làm tin của
phóng viên chuyên
đƣa tin về văn hóa xã
hội.
bị:
- Mỗi loại tin trên
mỗi loại báo và
chuẩn bị nhận xét
tại sao các tin tức
văn hóa xã hội này
lại khác nhau ở
các loại hình báo
chí.

Ở nhà
Đọc báo chí hàng
ngày để có thêm kiến
thức cho các giờ học
sau
Đọc các loại hình
báo chí để lấy ra

gian: tin sáng, tin
chiều, nhật báo, báo
cách ngày trong tuần,
tuần báo, bán nguyệt
san, nguyệt san, …
- Sinh viên có thể biên
tập hoặc phản biện lại
những đoạn tin ngắn
do giáo viên chuẩn bị
theo hƣớng: làm nóng,
làm sâu sự kiện.
Trẻ, Nhân Dân,
Quân đội Nhân
dân Ở nhà
- Tiếp tục làm nốt bài
tập mà giảng viên
giao trên lớp
Bài tập cá nhân Tuần 6 Nội dung 2: Thông tin văn hóa xã hội trên báo chí Việt Nam
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian,
địa điểm
Nội dung chính
Yêu cầu SV

Tuần 7 Nội dung 2: Thông tin văn hóa xã hội trên báo chí Việt Nam
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian,
địa điểm
Nội dung chính
Yêu cầu SV
Chuẩn bị
Ghi chú
Thảo luận
2 giờ tín chỉ
Trên lớp
- Các nhóm tự thuyết
trình về bài tập trong
khoảng 5-7 phút
- Giảng viên và các
nhóm khác cùng thảo
luận.
- Các nhóm mang
bài tập đã chuẩn bị
đi để thuyết trình

Ở nhà
Các nhóm trao đổi sản
phẩm của nhau, viết
nhận xét, đánh giá
chéo


- Viết lại những tin đã
nhận xét

Ở nhà
- Sinh viên tự trao đổi
cho nhau những sản
phẩm đã làm trên lớp
và nhận xét
Bài tập cá nhân Tuần 9 Nội dung 2: Thông tin văn hóa xã hội trên báo chí Việt Nam
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian,
địa điểm
Nội dung chính
Yêu cầu SV
chuẩn bị
Ghi chú
Thực hành
2 giờ tín chỉ
Trên lớp
- Nhận xét sản phẩm
đã thực hiện ở nhà và
rút ra kết luận.
- Nhận xét, đánh giá
chất lƣợng các bài
trên cơ sở những tƣ

Yêu cầu SV
chuẩn bị
Ghi chú
Thảo luận
2 giờ tín chỉ
Trên lớp
- Xác định góc nhìn
báo chí và thông báo
cốt lõi
- Tại sao việc xây
dựng cấu trúc của tin
lại quan trọng?
- Những lƣu ý đặc biệt
trong việc thỏa mãn
những câu hỏi đặt ra
khi viết bài
- Một số lỗi cơ bản
khi tác nghiệp: lỗi
nhận thức, lỗi về góc
nhìn báo chí, lỗi tiếng
Việt
- Mang theo giấy
trắng, bút để ghi ý
kiến thảo luận Ở nhà
Sắp xếp lại cấu trúc
cho 1 bài báo trên cơ
sở những tƣ liệu “thô”

mực viết tin cắt từ
báo. Ở nhà
- Nhận xét các lỗi
trong việc dịch, viết,
biên tập tin bài trên cơ
sở định hƣớng của
giáo viên
Bài tập cá nhân:
Sinh viên tự làm
bài tuần 10+11
rồi nộp lại sản
phẩm
35%
điểm số

Tuần 12 Nội dung 3: Viết tin và biên tập tin trên báo in
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian,
địa điểm
Nội dung chính
Yêu cầu SV
chuẩn bị
Ghi chú
Tự học
xác định
2 giờ tín chỉ

Trên lớp
- Sử dụng toàn bộ bài
tập trong phần tự học
bắt buộc của tuần 12
để viết thành bài tiểu
luận
- Mang bài tập đã
làm đến lớp Ở nhà
- Sinh viên chuyển bài
chéo nhau để đọc và
nhận xét
Bài tập cá nhân Tuần 14 Nội dung 3: Viết tin và biên tập tin trên báo in
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian,
địa điểm
Nội dung chính
Yêu cầu SV
Chuẩn bị
Ghi chú
Thực hành
theo nhóm
2 giờ tín chỉ
Trên lớp

- Giảng viên tổng kết
lên mô hình viết tin
trên những sản phẩm
của sinh viên
- giải đáp thắc mắc
của sinh viên
- Ôn tập, kết luận
- Mang sản phẩm
đến và thảo luận,
phản biện
- Xem lại toàn bộ
sách học, bài học
của 14 tuần trƣớc Ở nhà
- Hoàn thiện sản phẩm
trên cơ sở tiếp thu
những ý kiến đóng
góp
- Nếu các nhóm có
nhu cầu thực hành
thêm có thể đảo lại vị
trí các nhóm theo nội
dung tuần 14
Bài tập nhóm:
Nộp cho giáo viên
50%
điểm số


Kiểm tra năng lực làm
việc theo nhóm, kỹ
năng thuyết trình.
10%

Bài tập cá nhân
lớn (3)
Kết hợp lí thuyết
và khả năng ứng
dụng thực tế
Kiểm tra thái độ
chuyên cần và khả
năng phân tích, phê
phán
35%
Bài tập nhóm lớn
(4)
Kết hợp lí thuyết
và khả năng ứng
dụng thực tế
Đánh giá khả năng
phối hợp theo nhóm
và năng lực phê phán
50%

Gộp (1) và (3)  trọng số 40%.
Gộp (2) và (4)  trọng số 60%.

Ghi chú:
- Giáo viên điểm danh từng buổi để đánh giá độ chuyên cần của từng sinh viên.

1.
Nguyễn Văn A

Nhóm trƣởng
2.
2) Quá trình làm việc của nhóm (miêu tả các buổi họp, có thể có biên bản kèm
theo).
3) Tổng hợp kết quả làm việc nhóm.
4) Kiến nghị, đề xuất (nếu có).
Nhóm trưởng(Kí tên)
Các tiêu chí chung:
1) Đặt vấn đề, xác định đối tƣợng nghiên cứu, nhiệm vụ nghiên cứu, phƣơng
pháp nghiên cứu hợp lí và lôgíc.
2) Có bằng chứng rõ rệt về năng lực tƣ duy phê phán, kỹ năng phân tích, tổng
hợp, đánh giá trong việc giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu.
3) Có bằng chứng về việc sử dụng các tài liệu, các công nghệ, kỹ năng, phƣơng
pháp, giải pháp do giảng viên hƣớng dẫn.
4) Bố cục hợp lí, ngôn ngữ trong sáng, trích dẫn hợp lệ, trình bày rõ ràng.
Biểu điểm trên cơ sở mức độ đạt 4 tiêu chí
Điểm
Tiêu chí
9 – 10
- Đạt cả 4 tiêu chí
7 – 8
- Đạt 2 tiêu chí đầu.
- Tiêu chí 3: có sử dụng các tài liệu, song chƣa đầy đủ, sâu sắc, chƣa có
bình luận.