TÊN ĐỀ TÀI :
RÈN CHO HỌC SINH GIỮ VỞ SẠCH CHỮ ĐẸP
I . LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1. CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Môn Tiếng Việt góp phần đắc lực thực hiện mục tiêu đào tạo thế hệ
trẻ ở Tiểu học theo đặc trưng của mình. Việc dạy Tiếng Việt trong Nhà trường
nhằm tạo cho học sinh năng lực sử dụng Tiếng Việt văn hoá và hiện đại để suy
nghĩ, giáo dục các em những tư tưởng tình cảm lành mạnh trong sáng và việc
rèn chữ đẹp cũng nằm trong bộ môn tiếng Việt. Bởi lẽ, việc rèn cho học sinh
viết đúng đẹp cũng là rèn cho học sinh một số phẩm chất, tính kỷ luật, tính cẩn
thận, óc thẩm mĩ, đồng thời bồi dưỡng các em lòng yêu quý tiếng Việt và chữ
Việt, cách biểu thị tình cảm tốt đẹp đó trong việc viết đúng, viết đẹp.
Trong tình hình hiện nay, các em học sinh nói chung đặc biệt là đối
với học sinh lớp Một ở trường tôi nói riêng thì hầu như các em chưa có ý thức
trong việc rèn luyện giữ vở sạch chữ viết đẹp. Mà như các bạn đã biết thì chữ
viết trong phân môn tập viết của Tiếng Việt là một phân môn có tầm quan trọng
đặc biệt ở Tiểu học, nhất là đối với học sinh lớp Một. Chữ viết đúng mẫu, rõ
ràng, tốc độ nhanh thì học sinh có điều kiện chép bài tốt nhờ vậy kết quả học tập
của các em sẽ cao hơn. Viết xấu, tốc độ chậm sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến chất
lượng học tập. Bên cạnh chữ viết đẹp thì giữ vở sạch sẽ, không quăn góc, tẩy
xoá cũng là một phần quan trọng trong việc rèn luyện cho học sinh những phẩm
chất đạo đức tốt như tính cẩn thận, tính kỷ luật và khiếu thẩm mĩ .
Cố thủ tướng Phạm Văn Đồng nói: “Chữ viết cũng là một biểu hiện
của nết người”. Trong năm dạy lớp một tôi cũng thường kể cho học sinh nghe
câu chuyện “văn hay nhưng chữ phải đẹp ”, nói về danh nhân Cao Bá Quát nỗi
tiếng văn hay nhưng chữ phải đẹp để giáo dục các em vì sao phải rèn chữ đẹp,
giữ vở sạch. Từ đó tôi quyết định rèn cho học sinh viết chữ sao cho đẹp, giữ vở
sao cho sạch.
2. CƠ SỞ THỰC TIỂN :
Trong những năm tôi chủ nhiệm lớp 1, đặc biệt ở Trường Tiểu học Y
biện pháp như sau:
1.Giai đoạn chuẩn bị :
- Giáo viên khảo sát nắm bắt tình hình của lớp trong những buổi đầu
năm, để chuẩn bị thật tốt trong quá trình rèn luyện sắp tới.
- Giáo viên giới thiệu cho các em xem một vài quyển vở mẫu của các anh
chị học năm trước có ý tốt trong việc “Rèn chữ giữ vở ”.Từ đó giáo dục các em
biết thế nào là một quyển vở sạch, chữ đẹp .
* Về vở : Vở được coi là sạch, tốt thì vở phải là :
- Vở được bao bọc, dán nhãn cẩn thận.
- Không làm rách vở, long bìa, nhàu nát, không để vở quăn góc.
- Không làm giây mực ra vở, không tẩy xoá nhiều.
- Trình bày vở đúng qui định, không bỏ phí giấy.
* Biện pháp : Để có một quyển vở tốt ta phải :
- Ngay từ đầu năm học giáo viên thống nhất bao vở cho học sinh ngoài tờ
giấy bao bên trong, bên ngoài còn được bao thêm một tờ bọc nhựa, loại bìa nhựa
này rất tốt giữ vở được suốt năm .
- Khi bao vở cho học sinh cần bao thêm trang thứ nhất vào sẽ tránh được
tình trạng sút bìa.
- Vở viết cần chọn mua loại có hàng kẻ rõ ràng, các ô li đều nhau, trắng và
giấy phải dày thì mới không bị lem mực.
- Để vở được sạch không bị quăn góc, không bị vết lem do mồ hôi tay và
hạn chế được tình trạng chữ viết bút chì in từ trang này sang trang khác, mỗi em
cần chuẩn bị một tờ giấy để kê tay (loại giấy bìa) có kích thước chiều rộng
khoảng 15 cm chiều dài
hơn chiều ngang quyển vở một ít. Khi viết ta đặt tờ giấy nằm ngang giữ cho mồ
hôi tay không bị lem vở và tránh được tình trạng vở bị quăn góc.
- Để tránh được tình trạng làm giây mực ra vở (giai đoạn học sinh được
viết bút mực) giáo viên yêu cầu học sinh sử dụng bút máy hoặc bút kim mực.
Nếu sử dụng bút máy thì không được mang lọ mực vào lớp, ở lớp giáo viên đã
chuẩn bị sẵn lọ mực để bơm cho các em nếu các em quên không bơm mực khi
- Tiếp theo, tôi dạy các em cách cầm viên phấn kết hợp hướng dẫn cách
để bảng con hoặc vở phải nghiêng về bên trái so với mép bàn khoảng 8 ->10 cm
để các em dễ viết.
- Việc cuối cùng của giai đoạn chuẩn bị là hướng dẫn các em xác định
đường kẻ, dòng li, vị trí các nét nằm trên dòng kẻ nào, độ cao, độ rộng thật chính
xác. Muốn
vậy giáo viên cần hướng dẫn cho học sinh xác định được 6 dòng kẻ ngang, 5
dòng li và đường kẻ dọc .
٭ Giai đoạn học kì I : Sử dụng bút chì .
Đầu năm học là lúc học sinh lớp Một viết bút chì. Ở giai đoạn này nên
cho học sinh sử dụng loại bút chì 2B mềm dễ viết và tôi hướng dẫn học sinh
chuốt bút chì sao cho đầu bút chì không quá nhọn vì nhọn khi di chuyển bút trên
giấy khó, dễ gãy ngòi và xước giấy, nét chữ bị mỏng, cũng không để đầu bút to
quá làm nét chữ lớn không đẹp dễ bị bôi bẩn khi viết, tẩy mềm tốt để khi tẩy
khỏi giây ra viết bẩn và làm rách giấy. Để học sinh có chữ viết chuẩn và đẹp thì
không thể coi thường phần viết nét cơ bản, có 13 nét cơ bản mà tôi yêu cầu học
sinh phải nhớ và tập viết chính xác đó là các nét: nét ngang, nét thẳng, nét xiên
trái, nét xiên phải, nét móc xuôi, nét móc ngược, nét khuyết trên, nét khuyết
dưới, nét thắt, nét móc hai đầu, … Sau khi giới thiệu các nét cơ bản giáo viên
hướng dẫn học sinh viết đúng các nét cơ bản, có nghĩa là các em phải nắm được
điểm đặt bút, điểm uốn lượn, điểm kết thúc trong quá trình viết. Trong chương
trình phần dạy các nét cơ bản ở tiết tập viết rất ít, nên tôi đã phối hợp ở tuần lễ
đầu để dạy cho các em các nét cơ bản.
Để học sinh lớp tôi có định hướng đúng về chữ viết đẹp - vở sạch thì trước
khi dạy viết, tôi đã giới thiệu cho các em xem vài quyển vở mẫu của các anh chị
học sinh năm trước từ đó khơi gợi ở các em động lực niềm say mê rèn chữ viết.
Khi thực hiện viết các nét, giáo viên phải hướng dẫn từng dòng li, từng
dòng kẻ của ô thật kỹ. Hướng dẫn viết nét phải hướng dẫn từng nét, từng dòng,
quan sát phát
hiện và sữa chữa kịp thời những nét sai, chưa đúng khoảng cách, chưa đúng mẫu
phải lưu ý nhiều điều : Giáo viên quy định học sinh sử dụng cùng một màu mực
và giới thiệu một số loại bút tốt, viết nét đẹp để phụ huynh biết và mua cho học
sinh. Trong quá trình viết bút mực, giáo viên luôn lưu ý học sinh cần cẩn thận để
hạn chế tối đa sai sót. Trên bút phải dán tên để tránh nhầm lẫn bút với nhau và
không mang theo bình mực để tránh làm đổ ra bàn ghế, vở …
Sang giai đoạn này các em đã đọc được nên giáo viên hướng dẫn các em
trình bày một bài viết vào vở. Hướng dẫn dần từ bài tập viết, tập chép, chính tả
…
Tính từ lề vở vào thì: thứ ngày lùi vào một ô, phân môn lùi vào hai ô, tựa
bài lùi vào 4-5 hoặc 6 ô tuỳ thuộc vào số chữ của tiêu đề bài viết, xuống dòng lùi
vào một ô, hết bài phải kẻ bài.
Hướng dẫn cách bỏ chữ viết sai: dùng thước gạch ngang một gạch lên chữ
viết sai rồi viết chữ viết đúng bên cạnh (đối với trường hợp phát hiện ngay lỗi
sai ), viết lỗi sai ra ô lỗi trong trường hợp phát hiện lỗi khi soát bài, không được
tẩy xoá, không được tô đen, không dùng bút xoá, không viết chồng nét lên nhau.
Giai đoạn viết chữ nhỏ cỡ 1ô li, một số em gặp khó khăn, tôi luôn nhắc nhở
các em viết thoáng chữ, mỗi con chữ điều chỉnh độ rộng một ô li vở để chữ đều
nét, không bị ríu chữ.
Để học sinh có chữ viết đẹp, chuẩn mực đòi hỏi mẫu chữ của giáo viên
cũng phải đẹp và chuẩn mực từ điểm đặt bút đến điểm kết thúc của một con chữ
hay một chữ.
Song song vào đó, giáo viên phải hướng dẫn thật cẩn thận, cho học sinh
viết từng dòng. Trong quá trình học sinh viết bài, giáo viên phải quan sát, theo
dõi và uốn nắn cho học sinh viết chưa đúng hay ngồi sai tư thế. Nếu tập cho học
sinh mà không theo dõi thì sẽ không có kết quả tốt.
Khi viết lưu ý học sinh từng nét, từng con chữ, từng chữ và cách viết như
thế nào cho đúng đẹp.
Ví dụ : Các chữ viết cỡ chữ vừa:
- Chữ a nét móc dưới lưu ý viết thẳng móc lên tròn nhỏ xiên tránh trường
hợp viết nét móc tròn quá to.
dạy, giáo viên luôn luôn lưu ý kỹ và chỉnh sữa cho các em kịp thời. Khi chấm
bài giáo viên thể hiện sự cẩn thận bằng cách: khi chữa lỗi sai cho học sinh giáo
viên gạch dưới chữ sai hoặc dấu sai rồi viết mẫu lại, ghi lời nhận xét rõ ràng dễ
hiểu, chấm điểm chân phương giúp học sinh khắc phục nhanh chóng và viết tiến
bộ hơn.
- Thêm vào đó, giáo viên cần liên hệ với phụ huynh để cùng hợp tác nhắc
nhở cho các bài viết ở nhà của các em vì rèn chữ không phải một ngày, một buổi
mà phải rèn luyện trong suốt quá trình học tập của tất cả các môn, cả ở trường
lẫn ở nhà. Việc rèn chữ chỉ cần lơ đi một ngày, một tuần sẽ khiến cho học sinh
viết chữ giảm sút đi vì trẻ lớp Một thường hiếu động nhanh quên thiếu kiên trì.
V . KẾT LUẬN CHUNG VÀ Ý KIẾN ĐỀ XUẤT:
A. Kết luận chung:
Khi áp dụng các biện pháp trên ở lớp, tôi thấy chữ viết của các em có nhiều
tiến bộ, vở sạch sẽ hơn. Để được như vậy thì việc rèn vở sạch chữ đẹp cho học
sinh là một công việc đòi hỏi người giáo viên phải kiên trì, nhẫn nại, không nôn
nóng. Không
những rèn cho các em viết đúng mà tiến tới viết đẹp. Nhìn thấy những dòng chữ
nắn nót, đẹp rạng ngời trên những trang giấy trắng tinh của học sinh tôi tin rằng
đó là niềm hạnh phúc của người giáo viên sau bao trăn trở kèm cặp học sinh
thân yêu của mình. Chữ viết là hành trang theo suốt quãng đời học tập
của học sinh vậy ngay từ lớp Một, các em cần phải được rèn luyện thật tốt để
làm nền móng vững chắc cho các em trong những năm học tới.
B. Ý kiến đề xuất:
Để khắc phục những nhược điểm trong việc luyện viết cho học sinh thì
giáo viên cần phải:
- Kịp thời phát hiện những lỗi sai ở các em để có biện pháp sữa sai cho
các em kịp thời.
- Cần giúp cho học sinh thấy được ý nghĩa của việc luyện viết chữ đẹp và
giữ vở sạch để các em có hứng thú luyện viết chữ đẹp và giữ gìn sách
vở cẩn thận.