106

TĂNG ĐỘNG CƠ HỌC TẬP VÀ KHẢ NĂNG SỬ DỤNG
TIẾNG ANH CỦA SINH VIÊN BẰNG ĐIỂM QUÁ TRÌNH

ThS. Hà Thanh Bích Loan
Ở bậc đại học, quá trình học tập nói chung và quá trình học môn tiếng Anh nói riêng,
nhất là theo học chế tín chỉ, đều nhấn mạnh đến quá trình tự học và nghiên cứu của
sinh viên. Mặc dù ngay từ những ngày đầu của năm học thứ nhất nhà trường có
hướng dẫn cho sinh viên về phương pháp học tập và sinh hoạt trong môi trường đại
học, nhưng không phải sinh viên nào cũng ý thức được việc phải tự nỗ lực trao dồi
kiến thức thì mới mong có kết quả học tập tốt, nhất là môn tiếng Anh – một ngoại
ngữ bắt buộc đối với sinh viên ở hầu hết các trường đại học có đào tạo chuyên ngành
về Kinh tế. Không giống với các môn học khác, môn ngoại ngữ nói chung và tiếng
Anh nói riêng, nếu có năng khiếu hoặc lòng say mê thì việc học sẽ thuận lợi hơn.
Song, không phải ai cũng có các yếu tố trên. Vậy, làm thế nào để khuyến khích sinh
viên học tốt môn tiếng Anh, đặc biệt là những em không có khiếu về môn này? Bài
viết muốn đề cập đến vấn đề động cơ và biện pháp làm tăng động cơ học tiếng Anh
của sinh viên.
Động cơ học tập là gì?
Theo tác giả Penny Ur (1996), động cơ học tập nói chung và động cơ học tiếng Anh
nói riêng là một yếu tố mà có nó người học sẽ nỗ lực và chủ động trong quá trình học
nhằm đạt mục tiêu là sự tiến bộ, là kết quả học tập tốt (trang 274).
Xét về mục tiêu học ngoại ngữ thì động cơ có hai loại: động cơ hội nhập (integrative
motivation) và động cơ phương tiện (instrumental motivation).
Những người có tiếng mẹ đẻ không phải là tiếng Anh, khi sống và làm việc, hoặc
học tập ở những nước có ngôn ngữ chính là tiếng Anh thường có động cơ hội nhập:
học tiếng Anh với mục đích để hòa nhập vào đời sống xã hội, nền văn hóa ở đó.
Với môi trường mà tiếng Anh không phải là ngôn ngữ chính thức, như ở Việt Nam
chẳng hạn, người học học ngoại ngữ, hay tiếng Anh, với mục đích là phục vụ cho
công việc, cho nghề nghiệp của họ: giao tiếp trong môi trường làm việc, nghiên cứu

c. Tốt nghiệp với bằng loại Khá trở lên để dễ xin việc làm
Theo một cuộc khảo sát gần đây của hai tác giả Phan Văn Hòa và Lê Viết Hà (Đại
học Đà Nẵng), 70% (trong tổng số 100 học sinh có độ tuổi từ 16 đến 18, đã học tiếng
Anh được 5 năm) cho rằng học tiếng Anh là để phục vụ cho nghề nghiệp trong tương
lai: có được việc làm với vị trí và mức lương cao. Điều này phần nào cho thấy rằng
động cơ học tiếng Anh của học sinh, sinh viên hiện nay chủ yếu là động cơ phương
tiện: giỏi tiếng Anh để có việc làm lương cao, có cơ hội du học, …
Nhấn mạnh vào quá trình sử dụng các kỹ năng tiếng Anh (process rather than
product)
Quá trình (process) làm cho kết quả (product) trở nên tất yếu [the end product of
some process. Smith, M. K. (1999)]: sinh viên tham gia tích cực vào quá trình học
trên lớp (thực hành nhiều) thì sẽ có được kỹ năng và khối kiến thức tích lũy phục vụ
cho kỳ thi cuối kỳ, như vậy sinh viên sẽ thấy ít áp lực hơn mỗi khi học bài thi. Cụ thể
là tạo điều kiện cho sinh viên sử dụng thường xuyên các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết,
nhất là từ vựng và cấu trúc diễn đạt bằng cả văn nói và văn viết.
Các nghiên cứu đã cho thấy rằng việc học một ngoại ngữ không thể thiếu yếu tố thực
hành (luyện tập), và tùy theo mức độ thường xuyên mà kết quả mang lại sẽ tương
ứng. Thật vậy, theo Penny Ur (1996), kiến thức có được thường thông qua quá trình
củng cố bài học bằng cách luyện tập: là một hoạt động mà thông qua đó người học
củng cố và đạt được kiến thức, kỹ năng một cách hiệu quả. Tác giả nhấn mạnh:
“The most important classroom activity of the teacher is to initiate and manage activities that
provide students with opportunities for effective practice.” (trang 20)
Như vậy, từ tính hiệu quả tất yếu của sự luyện tập thường xuyên các kỹ năng ngôn
ngữ và từ động cơ học tiếng Anh của đa phần sinh viên hiện nay (động cơ phương
tiện), để khích lệ sự chuyên cần phấn đấu của các em, những bài tập thực hành các
kỹ năng cần được “nâng lên” thành những bài kiểm tra nhỏ (hay nói một cách chính
xác là những bài tập có tính điểm) vì hai lý do:
(1) mục đích của các bài kiểm tra là để giảng viên biết được sinh viên đã tiếp thu đến
đâu, những điểm nào cần phải được giảng kỹ hơn hoặc ôn kỹ lại (Penny Ur, trang
10), và điều chỉnh kịp thời về phương pháp giảng dạy cho phù hợp với trình độ sinh

không tập trung quá nhiều vào bài thi cuối khóa.
Về ý kiến của sinh viên, một số lớp của trường Đại học Văn Lang mà người viết có
tham gia giảng dạy thì đa số các em nói rằng ít khi chủ động tự học ở nhà trừ phi đó
là phần bài tập bắt buộc của giảng viên để lấy điểm chuyên cần thì các em mới chịu
làm. Một số em thú nhận: “Cô ơi, tụi em thường lười lắm, nên cô cứ cho bài tập bắt
buộc, ví dụ như bài tập từ vựng, cho tụi em về nhà làm và hôm sau cô kiểm tra
nghiêm khắc và chấm điểm thì tụi em sẽ tự ý thức hơn trong việc học của mình.”
Một trường hợp khác, trong thiết kế chương trình môn học Kinh tế vĩ mô cho
Chương trình giảng dạy Kinh tế Fullfright của Thạc sĩ Châu Văn Thành (Khoa Quản
trị Kinh doanh, Đại học Kinh tế) tỉ lệ điểm đánh giá như sau:
20%: đi học đầy đủ, tham gia xây dựng bài qua thảo luận nhóm ở lớp
20%: điểm bài tập về nhà (bốn bài tập lớn)
30%: thi giữa kỳ
30%: thi cuối kỳ
Một ví dụ tương tự của tiến sĩ Nguyễn Hữu Lam (Khoa Quản trị Kinh doanh, Đại
học Kinh tế) cho môn học Thay đổi và phát triển tổ chức:
45%: bài tập nhóm và trình bày trên lớp. Một học viên tham gia 3 nhóm.
(Điểm của mỗi nhóm trình bày là 15%.)
15%: vẽ bản đồ khái niệm của bản thân về “Thay đổi và phát triển tổ chức”.
40%: thi cuối khóa
109

Như vậy, việc dùng điểm quá trình để ràng buộc thì sinh viên sẽ phải tự thân vận
động nhiều hơn, có thái độ tích cực hơn trong học tập.
Đề xuất
Nên chăng tỉ lệ điểm quá trình của môn tiếng Anh được tăng lên thành 50% thay vì
30% như hiện nay. Như vậy các em sẽ không dám mạo hiếm với 50% còn lại của bài
thi cuối kỳ mà sẽ tích cực tham gia vào các hoạt động ở lớp.
Một ví dụ cho các cột điểm của các kỹ năng (của mỗi học kỳ, 45 tiết/học kỳ, mỗi
buổi học 4 tiết, tất cả 11 buổi) như sau:

Tùy tính chất của từng bài kiểm tra mà có thể cho sinh viên làm bài theo đôi, nhóm,
hoặc cá nhân. Thời lượng kiểm tra thường từ 10 đến không quá 20 phút tùy nội
dung. Giảng viên sửa bài ngay sau khi kiểm tra để sinh viên tự xác định mình đã làm
sai những chỗ nào và tại sao sai để ôn lại bài tốt hơn.
 Về cách tính điểm: giảng viên chấm và lưu điểm bài kiểm tra của sinh viên
thật công bằng và nghiêm túc (ngày kiểm tra, kỹ năng kiểm tra, điểm của mỗi bài,
…), như vậy sinh viên sẽ không có thái độ lơ là trong học tập. Điểm của mỗi kỹ năng
110

sẽ được tính theo trung bình cộng của các cột bài kiểm tra. Thiếu một bài kiểm tra thì
nhận cột điểm 0.
 Về việc chấm điểm: có thể nói, theo cách này thì giảng viên sẽ hơi vất vả
trong việc chấm bài và quản lý điểm cho sinh viên, nhưng bù lại sinh viên sẽ học rất
tích cực trên lớp vì nó liên quan trực tiếp đến điểm số, đến đậu-rớt, điều mà bất kỳ
sinh viên nào cũng quan tâm. Tuy nhiên, vì là những bài tập nhỏ nên việc chấm điểm
sẽ không mất nhiều thời gian, đặc biệt là đối với các bài tập nhóm vì số bài sẽ ít lại
so với bài làm cá nhân.
Lời kết
Một tâm lý chung trong sinh viên là các em quan tâm đến điểm số, dù điểm số không
phải lúc nào cũng phản ánh chính xác năng lực của sinh viên nhưng nó có ảnh hưởng
đến thái độ học tập của các em. Với môn tiếng Anh, việc cho các em thực hành
thường xuyên trên lớp có tính điểm không ngoài mục tiêu cốt lõi là giúp cho các em
học tốt hơn: rèn luyện sử dụng các kỹ năng tiếng Anh thường xuyên hơn cả ở nhà và
ở lớp. Điều này đặc biệt có ý nghĩa khi mức độ thường xuyên của việc học tiếng Anh
tại trường đại học hiện nay đa số là chỉ có mỗi tuần một buổi, trong khi sự luyện tập
đòi hỏi phải diễn ra nhiều hơn (Practice makes perfect.).
Với hình thức kiểm tra đánh giá thường xuyên và đồng loạt cho cả lớp thì việc quản
lý điểm sẽ chặt chẽ hơn: mỗi sinh viên điều có cột điểm như nhau; không có vấn đề
sinh viên khá, giỏi giành quyền ưu tiên lấy điểm; vắng mặt bài kiểm tra sẽ bị điểm
không; sự hiện diện của sinh viên trên bài kiểm tra được điểm danh qua chữ ký trong