Bồi thường thiệt hại do ô nhiễm dầu theo pháp
luật Trung Quốc, Nhật Bản và pháp luật
Việt Nam Nguyễn Thiên Triệu Khoa Luật. Đại học Quốc gia Hà Nội
Luận văn ThS. Luật: 60 38 60
Người hướng dẫn : TS. Nguyễn Toàn Thắng
Năm bảo vệ: 2013
110 tr .

Abstract. Hệ thống lại kiến thức có liên quan đến bồi thường thiệt hại ô nhiễm dầu
theo các Công ước quốc tế.Phân tích các quy định về bồi thường thiệt hại ô nhiễm dầu
theo pháp luật Nhật Bản, Trung Quốc và pháp luật Việt Nam. Qua đó có sự đánh giá
học hỏi kinh nghiệm từ các nước này.Làm sáng tỏ cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn vai
trò của các quốc gia trong việc giải quyết các vấn đề bồi thường thiệt hại ô nhiễm dầu
cho các nạn nhân bị thiệt hại từ sự cố ô nhiễm dầu.Bằng những lập luận, phân tích
khoa học, tác giả đề xuất quan điểm, phương hướng và kiến nghị cụ thể để xây dựng
và hoàn thiện pháp luật Việt Nam về bồi thường thiệt hại do ô nhiễm dầu
Keywords.Luật Quốc tế; Ô nhiễm dầu; Pháp luật Trung Quốc; Pháp luật Nhật Bản;
Pháp luật Việt Nam
Content.
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trước thế kỷ XX các quốc gia trên thế giới rất ít quan tâm đến nguồn ô nhiễm
trên biển do tàu mà chú ý đến các mục đích của thương mại quốc tế, cho đến khi sự
gia tăng ngày càng lớn mạnh của vận tải hàng hải trên toàn thế giới cùng sự phát
triển của các con tàu có kích thước khổng lồ là mối đe dọa tiềm tàng đối với môi
trường biển, cụ thể là ô nhiễm dầu từ thảm họa Torrey Canyon 1967, một chiếc tàu

chưa được hưởng những lợi ích thiết thực từ các thể chế quốc tế liên quan đến bồi
thường thiệt hại ô nhiễm dầu do các quy định pháp lý trong nước chưa đủ đáp ứng yêu
cầu mà CLC 92 đề ra. Mặt khác, do chưa tham gia FC 92 nên khi có tai nạn ô nhiễm dầu
xảy ra trong vùng biển nước ta, về nguyên tắc các chủ tàu chỉ phải chịu bồi thường thiệt
hại trong một giới hạn nhất định theo quy định của CLC 92. Như vậy, nếu thiệt hại xảy
ra vượt mức giới hạn trách nhiệm của chủ tàu thì chúng ta không được hưởng nguồn tài
chính của Quỹ đền bù quốc tế để khắc phục hậu quả ô nhiễm môi trường biển của Việt
Nam. Có thể nói, về tổng thể, cơ chế trách nhiệm dân sự về bồi thường thiệt hại ô nhiễm
biển do dầu chưa thể triển khai có hiệu quả ở Việt Nam mặc dù chúng ta đã tham gia
CLC 92.
Nhật Bản và Trung Quốc là hai quốc gia đã tham gia CLC 92 và nội luật hóa
các quy định của Công ước này vào pháp luật quốc gia, đã xây dựng được các quy
phạm pháp luật cụ thể điều chỉnh vấn đề bồi thường thiệt hại ô nhiễm dầu, do đó, trên
cơ sở nghiên cứu luật pháp quốc tế, luật pháp Trung Quốc, Nhật Bản, tác giả muốn
đưa ra cách đánh giá tổng quát, cũng như đưa ra cách nhìn rõ nét về việc thực hiện các
công ước quốc tế và vai trò quan trọng của nó đối với các quốc gia; mặt khác, Việt
Nam có thể đưa ra cách nhìn nhận và học hỏi từ các quốc gia này. Trên cơ sở đó tác
giả đã lực chọn đề tài “ Bồi thường thiệt hại do ô nhiễm dầu theo pháp luật Trung
Quốc, Nhật Bản và pháp luật Việt Nam” làm đề tài luận văn tốt nghiệp Chương trình
đào tạo Thạc sĩ Luật học của mình.
2. Mục đích nghiên cứu của luận văn
Trên cơ sở đối chiếu, so sánh các quy định của pháp luật quốc tế, luận văn góp
phần làm sáng tỏ nội dung của pháp luật Trung Quốc, pháp luật Nhật Bản về bồi
thường thiệt hại ô nhiễm do dầu; tìm ra những hạn chế trong pháp luật Việt Nam, cả
trên phương diện lý luận, kỹ thuật lập pháp và tổ chức thực hiện, qua đó đề xuất những
phương hướng, giải pháp, quan điểm nhằm hoàn thiện pháp luật Việt Nam về bồi
thường thiệt hại ô nhiễm dầu.
3. Phạm vi nghiên cứu
Ô nhiễm dầu trên biển có thể phát sinh từ nhiều nguyên nhân khác nhau như: do
tàu chở dầu bị tai nạn đắm trên đại dương; do hoạt động của các cảng biển trong các

Trong quá trình thực hiện, tác giả đã sử dụng các phương pháp phân tích – tổng
hợp dựa trên cơ sở phương pháp duy vật lịch sử và duy vật biện chứng. Các phương
pháp bổ trợ khác có phương pháp logic, thống kê, quy nạp để rút ra bản chất của các sự
vật, hiện tượng thuộc đối tượng nghiên cứu.
6. Đóng góp của luận văn
Việc phân tích pháp luật quốc tế và pháp luật của Trung Quốc, Nhật Bản về bồi
thường thiệt hại ô nhiễm dầu nhằm đưa ra những đánh giá và làm rõ những căn cứ
khoa học cho việc xây dựng các quy định pháp lý về bồi thường thiệt hại về ô nhiễm
dầu tại Việt Nam; mặt khác, đề xuất một số kiến nghị hoàn thiện hệ thống văn bản quy
phạm pháp luật của Việt Nam về bồi thường thiệt hại ô nhiễm dầu từ tàu biển thông
qua việc học hỏi kinh nghiệm Trung Quốc, Nhật Bản.
7. Bố cục của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn
bao gồm 3 chương với cấu trúc như sau:
Chương 1: Pháp luật quốc tế về bồi thường thiệt hại do ô nhiễm dầu nền tảng
pháp lý cơ sở cho pháp luật quốc gia
Chương 2: Bồi thường thiệt hại do ô nhiễm dầu theo pháp luật Trung Quốc,
Nhật Bản.
Chương 3: Pháp luật Việt Nam về bồi thường thiệt hại do ô nhiễm dầu, thực trạng và
giải pháp hoàn thiện quy định về bồi thường thiệt hại do ô nhiễm dầu.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tiếng Việt
1. BGTVT (2009), Thông tư số 17/2009/TT-BGTVT ngày 11/8/2009 về báo cáo và
điều tra tai nạn hàng hải
2. Bộ KHCNMT (1995), Thông tư số 2262/1995/TT-MTG ngày 29/12/1995 về việc
khắc phục sự cố tràn dầu
3. Bộ luật dân sự 2005, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội
4. Bộ luật hàng hải Việt Nam (2005), Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội
5. Chính phủ (2011), Nghị định 48/2011/NĐ-CP ngày 21/6/2011 về xử phạt vi
phạm hành chính trong lĩnh vực hàng hải

20. Nguyễn Thị Vĩnh Hà (2005), Lượng giá thiệt hại kinh tế tài nguyên, môi trường
các hệ sinh thái biển do sự cố tràn dầu, đề xuất biện pháp trước mắt và lâu dài để
phục hồi môi trường các khu vực bị ô nhiễm dầu, Đề tài nghiên cứu khoa học cấp
Đại học Quốc gia
21. Hiến pháp 1992, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Hà Nội.
22. Khoa Luật – Đại học Quốc gia Hà Nội (1997), Giáo trình lý luận chung về Nhà
nước và pháp luật, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội
23. Khoa Luật – Đại học Tổng hợp Hà Nội (1994), Giáo trình Luật quốc tế, Hà Nội
24. Khoa Luật – Đại học Quốc gia Hà Nội (2000), Giáo trình Nhà nước và pháp luật
đại cương, Nhà xuất bản đại học quốc gia hà nội
25. Khoa Luật – Đại học Quốc gia hà nội, Giáo trình tư pháp quốc tế, Nhà xuất bản
Đại học Quốc gia hà Nội, hà Nội
26. Khoa Luật – Đại học Quốc gia Hà Nội, Chuyên khảo Luật kinh tế, NXB Đại học
Quốc gia Hà Nội, Hà Nội.
27. Khoa Luật – Đại học Quốc gia Hà Nội, Giáo trinh luật thương mại quốc tế, NXB
ĐHQGHN, HN.
28. Khoa Luật – DHQGHN, Giáo trình Tư pháp quốc tế, NXB DHQGHN, HN
29. Lê Kim Loan (1998), Trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng theo Bộ
luật dân sự Việt Nam, Luận văn thạc sĩ luật học, Viên nghiên cứu Nhà nước và
pháp luật, TPHCM
30. Luật bảo vệ môi trường, NXB Chính trị quốc gia, HN
31. Luật Biển Việt Nam, NXB Chính trị quốc gia, HN
32. Luật kinh doanh bảo hiểm, NXB Chính trị quốc gia, HN
33. Nguyễn Thị Như Mai, Những vấn đề lý luận và thực tiễn của việc hoàn thiện pháp
luật hàng hải Việt Nam, Luận án tiến sĩ, Khoa Luật, DHQGHN
34. Lưu Ngọc Tố Tâm, Pháp luật kiểm soát ô nhiễm môi trường biển trong hoạt động
hàng hải ở Việt Nam, Luận án tiến sĩ, Trường ĐH Luật HN.
35. Nguyễn Hồng Thao, Ô nhiễm môi trường biển Việt Nam, Luật pháp và thực tiễn,
NXB Thống kê, HN
36. Nguyễn Hồng Thao, Bảo vệ môi trường biển – vấn đề và giải pháp, NXB Chính

Science Ltd
Trang web
54.
55.
56.
57.
58.
59.
60.
61.
62.
63. statistics
64.
65.
66. Http://www.novexcn.com/civil_law_1994.html
67. />november-2009-regulations-of-the-peoples-republic-of-china-on-the-prevention-
and-contro-of-marine-pollutin-from-ships-167/
68.
69.
70.
71. />Convention-on-Civil-Liability-for-Oil-Pollution-Damage-(CLC).aspx
72. />x.xls