Bảo đảm quyền học tập của trẻ em ở Việt Nam
hiện nay Nguyễn Thị Tố Như Khoa Luật. Đại học Quốc gia Hà Nội
Luận văn ThS. Luật
Người hướng dẫn : GS.TS. Phạm Hồng Thái
Năm bảo vệ: 2013
104 tr .

Abstract. Phân tích, làm rõ khái niệm trẻ em, quyền trẻ em để từ đó xác định được
chính xác đối tượng nghiên cứu. Đưa ta một số chuẩn mực quốc tế về quyền học tập
của trẻ em trong công ước quốc tế về quyền trẻ em năm 1989 mà Việt Nam đã là
thành viên. Nghiên cứu thực trạng thực hiện pháp luật về bảo đảm quyền học tập của
trẻ em hiện nay. Trên cơ sở các kết quả nghiên cứu, phân tích, đánh giá đưa ra một số
kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật Việt Nam; đưa quy định về quyền trẻ em trong
lĩnh vực giáo dục của Việt Nam tiến gần đến với chuẩn mực của Quốc tế.
Keywords.Quyền học tập; Trẻ em; Nhân quyền; Pháp luật Việt Nam; Quyền trẻ em
Content.
1. Lý do chọn đề tài
Trẻ em hôm nay thế giới ngày mai. Trẻ em do còn non nớt về thể chất và trí tuệ
nên cần được chăm sóc và bảo vệ đặc biệt. Tuy nhiên không chỉ bảo vệ, chăm sóc trẻ
em bằng tình yêu thương mà chúng ta cần phải trang bị cho trẻ em - thế hệ tương lai
của đất nước bằng nền giáo dục tiến bộ và có hiệu quả. Nhận thức được đây là vấn đề
quan trọng vì thế Đảng và Nhà nước ta trong nhiều năm đã có những đầu tư đúng
hướng cho giáo dục và quy định vấn đề giáo dục trẻ em trong nhiều văn bản. Đảng ta
luôn khẳng định vai trò trung tâm, đặc biệt quan trọng của giáo dục và đào tạo trong
công cuộc Đổi mới đất nước được khởi xướng từ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI.

Giáo dục trẻ em không chỉ được quy định trong văn kiện đại hội Đảng mà còn
được quy định thành luật. Như vậy, giáo dục vừa là quyền của trẻ em, vừa là phương
tiện không thể thiếu để thực hiện quyền trẻ em khác, giáo dục làm cho tương lai của trẻ
em được mở rộng. Ngày 26/01/1990 Việt Nam đã ký Công ước về quyền trẻ em và phê
chuẩn công ước này ngày 20/02/1990 không kèm theo bản lưu nào. Việt Nam là nước
đầu tiên ở Châu Á và là quốc gia thứ hai trên thế giới phê chuẩn Công ước này. Tháng
9/1990, Việt Nam đã tham gia Hội nghị thượng đỉnh thế giới vì trẻ em và tháng 3/1991
đã ký Tuyên bố thế giới vì sự sống còn, bảo vệ và phát triển của trẻ em. Việc phê
chuẩn Công ước về quyền trẻ em 1989 tạo cơ sở pháp lý quốc tế cho việc bảo vệ quyền
trẻ em ở Việt Nam, đồng thời cũng đặt ra những nghĩa vụ rằng buộc Việt Nam đối với
việc thực thi công ước.
Tuy nhiên, ở Việt Nam việc thực hiện và đảm bảo quyền của trẻ em nói chung
cũng như quyền học tập của trẻ em còn nhiều hạn chế, trẻ em ở các vùng niềm khác
nhau chưa có sự đồng đều về vấn đề này. Như vậy, đồng nghĩa với việc thực hiện luật
bảo đảm quyền học tập của trẻ em Việt Nam cũng chưa được quan tâm đúng mức. Vì
vậy, việc nghiên cứu thực tế pháp luật Việt Nam đã là được gì và còn thiếu sót gì để
hoàn thiện hơn pháp luật trong nước là điều cần thiết. Chính vì điều này, em xin chọn đề
tài: “Bảo đảm quyền học tập của trẻ em ở Việt Nam hiện nay” làm đề tài luận văn tốt
nghiệp.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Việc nghiên cứu quyền trẻ em hiện nay trên thế giới nói chung và Việt Nam
nói chung là rất phổ biến. Có rất nhiều công trình nghiên cứu, các dự án hay những
báo cáo về quyền trẻ em. Nhưng nghiên cứu về quyền trẻ em trong lĩnh vực giáo dục
thì hầu như chưa có mấy công trình nghiên cứu cụ thể. Hầu hết quyền học tập của trẻ
được lồng ghép với những báo cáo thường niên của Việt Nam với Liên hợp quốc về
việc thực hiện Công ước về quyền trẻ em năm 1989.
Hiện nay chúng ta có Hội bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam. Hội này có nhiệm vụ
lập ra những dự án cụ thể hay liên kết với các tổ chức phi chính phủ trên thế giới thành
lập những dự án nghiên cứu nhằm bảo đảm quyền của trẻ em tại Việt Nam. Ví như Hội
cũng vừa hoàn thành dự án “Bảo vệ quyền trẻ em dựa vào gia đình và cộng đồng”.

- Cũng trong luận văn này, tác giả đưa ta một số chuẩn mực quốc tế về quyền
học tập của trẻ em trong công ước quốc tế về quyền trẻ em năm 1989 mà Việt Nam đã
là thành viên.
- Từ những chuẩn mực quốc tế như vậy quay trở lại với pháp luật Việt Nam
hiện hành. Chúng ta đã làm được gì để bắt kịp và học hỏi được gì từ những quy định
của luật quốc tế.
- Một nhiệm cụ nữa cũng không kém phần quan trọng đó là nghiên cứu thực
trạng thực hiện pháp luật về bảo đảm quyền học tập của trẻ em hiện nay.
- Trên cơ sở tìm ra các nguyên nhân, luận văn đề xuất các giải pháp về việc
hoàn thiện pháp luật về bảo đảm quyền học tập của trẻ em Việt Nam.
4. Cơ sở phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
Luận văn được trình bày trên cơ sở phương pháp của Lý luận Chủ nghĩa Mac-
Lenin về Nhà nước và pháp luật, trên nền tảng quan điểm của Đảng và Nhà nước về
con người và sự phát triển con người.
Phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong luận văn là phương pháp duy vật
biện chứng, phương pháp phân tích đối chiếu, phương pháp tổng hợp, phương pháp hệ
thống và phương pháp so sánh.
5. Những nét mới của luận văn
 Phân tích, làm rõ khái niệm trẻ em, quyền trẻ em để từ đó xác định được
chính xác đối tượng nghiên cứu.
 Trong luận văn chúng ta sẽ thấy được pháp luật quốc tế quy định thế nào về
quyền giáo dục ở trẻ em và từ những chuẩn mực ấy pháp luật Việt Nam đã học hỏi
được những gì.
 Trên cơ sở các kết quả nghiên cứu, phân tích, đánh giá luận văn đưa ra một
số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật Việt Nam. Đưa quy định về quyền trẻ em trong
lĩnh vực giáo dục của Việt Nam tiến gần đến với chuẩn mực của Quốc tế.
6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
Những giải pháp trình bày trong luận văn có thể tham khảo và áp dụng
trong việc hoàn thiện cơ chế pháp lý bảo đảm quyền học tập của trẻ em trên thực
tế.

hộ tịch ở Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
9. Trung tâm nghiên cứu quyền con người – Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí
Minh (2003), Quỹ nghi đồng Liên Hợp Quốc, quyền trẻ em, tr. 112, Hà Nội.
10. Trung tâm nghiên cứu quyền con người – Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí
Minh (2000), quyền trẻ em, tr.37, Hà Nội.
11. Trung tâm nghiên cứu quyền con người – Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí
Minh, Quỹ nhi đồng Liên hợp quốc (2003), quyền trẻ em, tr.67, Hà Nội.
12. Ủy ban Dân số, gia đình và trẻ em – Quỹ nhi đồng Liên Hợp Quốc (2002),
Những điều cần biết về quyền trẻ em, tr.67, Hà Nội.
13. Ủy ban Dân số, Gia đình và Trẻ em – Vụ Hợp tác Quốc tế, Công ước của Liên
Hợp Quốc về quyền trẻ em, tr.12.
14. Viện nghiên cứư quyền con người (VIHR) thuộc Học viện chính trị - hành
chính quốc gia Hồ Chí Minh và Quỹ nhi đồng Liên Hợp Quốc (2010), quyền trẻ
em – Tài liệu tập huấn cho giảng viên trường chính trị tỉnh, thành phố, tr.21,
Nxb Tư pháp.

Tài liệu tiếng Anh
15. Clara Sominmarin (1999), Advocating children’s Rights in the Human Rights
system of the United Nations, Save the children Sweden, pp.25.
16. Geradine Van Bueren, The International Law on the Rights of the Child,
Swedish save the Children, pp.32.
17. Geradine Van Bueren, The International Law on the Rights of the Child,
Swedish save the Children, pp.34.
18. Sandy Ruxton, Implementing children’s Rights, save the children, pp.12.
19. Thomas Hammarberg, Making Reality of the Rights of the child Swedish save
the children, pp.6.