Xây dựng và sử dụng bài tập định tính phần
“Cơ học” vật lí lớp 8 theo hƣớng gắn với thực
tế nhằm tạo hứng thú học tập cho học sinh Nguyễn Vĩnh Nam Trƣờng Đại học Giáo dục. Đại học Quốc gia Hà Nội
Luận văn ThS. Giáo dục học : 60 14 10
Ngƣời hƣớng dẫn : GS.TS. Nguyễn Huy Sinh
Năm bảo vệ: 2013
100 tr .

Abstract. Nghiên cứu cơ sở lý luận các vấn đề về bài tập nói chung và bài tập định
tính nói riêng trong dạy học vật lí. Khảo sát thực trạng về cách thức xây dựng và sử
dụng bài tập định tính phần “cơ học” vật lí lớp 8 của giáo viên và tác dụng của loại bài
tập này tới hứng thú học tập vật lí của học sinh. Đề xuất cách thức xây dựng và sử
dụng bài tập định tính phần “cơ học” vật lí lớp 8 theo hƣớng gắn với thực tế. Biên soạn
hệ thống bài tập định tính phần “cơ học” vật lí lớp 8 theo hƣớng gắn với thực tế.
Keywords.Phƣơng pháp dạy học; Cơ học; Vật lý
Content.
1. Lý do chọn đề tài
Trong những năm gần đây, cùng với việc đổi mới phƣơng pháp dạy học ở các bộ
môn nói chung, và đổi mới phƣơng pháp dạy học vật lí nói riêng đƣợc triển khai khá
sâu rộng ở các trƣờng phổ thông. Rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn
cho học sinh là một trong những mục tiêu quan trọng của giáo dục phổ thông hiện nay.
Điều này đƣợc pháp chế hóa tại Điều 28 của Luật Giáo dục và đƣợc khẳng định trong
Chiến lƣợc phát triển giáo dục 2001- 2010 của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Vật lí là môn khoa học đƣợc chứng minh bằng thực nghiệm. Sự phong phú về kiến
thức, sự đa dạng về các hình thức thí nghiệm, và mối liên hệ chặt chẽ giữa kiến thức

3.1.1. Những quan niệm chung về bài tập vật lí gồm:
- Tác dụng của bài tập trong dạy học vật lí
- Phân loại bài tập vật lí
- Phƣơng pháp giải bài tập vật lí
- Các yêu cầu khi xây dựng và sử dụng bài tập trong dạy học vật lí
3.1.2. Nghiên cứu vị trí, vai trò của bài tập định tính trong dạy học vật lí
3.1.3. Nghiên cứu các nguyên tắc và quy trình xây dựng bài tập định tính trong dạy
học vật lí. (Cho một học phần, một nhóm bài, một bài cụ thể)
3.1.4. Nghiên cứu cách thức sử dụng bài tập định tính trong dạy học vật lí.
3.2. Khảo sát thực trạng về cách thức xây dựng và sử dụng bài tập định tính phần
“cơ học” vật lí lớp 8 của giáo viên và tác dụng của loại bài tập này tới hứng thú học
tập vật lí của học sinh.
3.2.1. Khảo sát thực trạng về cách thức xây dựng và sử dụng bài tập định tính của
giáo viên khi dạy phần “cơ học” vật lí lớp 8.
3.2.1 Khảo sát tác dụng của bài tập định tính tới hứng thú học tập vật lí của học sinh
khi học phần “cơ học” vật lí lớp 8.
3.3. Đề xuất cách thức xây dựng và sử dụng bài tập định tính phần “cơ học” vật lí
lớp 8 theo hướng gắn với thực tế.
3.4. Biên soạn hệ thống bài tập định tính phần “cơ học” vật lí lớp 8 theo hướng gắn
với thực tế.
4. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
- Khách thể nghiên cứu: việc biên soạn và sử dụng bài tập định tính trong dạy và
học phần “cơ học” vật lí lớp 8.
- Đối tƣợng nghiên cứu:
+ Cách thức xây dựng và sử dụng bài tập định tính của giáo viên khi dạy phần “cơ
học” vật lí lớp 8
+ Hứng thú học tập môn vật lí của học sinh khi học phần “cơ học” vật lí 8 với các
bài tập định tính.
5. Vấn đề nghiên cứu (câu hỏi nghiên cứu)
Đề tài tập trung vào hai vấn đề cơ bản sau:

Tập hợp tƣ liệu và sử dụng
9.2. Nghiên cứu thực tiễn
Quan sát, điều tra - khảo sát, tổng kết kinh nghiệm, tham vấn chuyên gia.
9.3. Thực nghiệm sư phạm
- Tiến hành giảng dạy song song nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng ở trƣờng
THCS thị trấn Chờ - Yên Phong - Bắc Ninh theo phƣơng án đã xây dựng.
- Trên cơ sở phân tích định tính và định lƣợng kết quả trong quá trình thực nghiệm
sƣ phạm để đánh giá tính khả thi và hiệu qủa của đề tài nghiên cứu.
10. Các luận cứ khoa học
10.1. Luận cứ lý thuyết
- Vị trí, vai trò của bài tập định tính trong dạy học vật lí đã đƣợc thể hiện trong
nhiều giáo trình về phƣơng pháp dạy học vật lí.
- Các quy luật tâm lý về hứng thú nói chung, hứng thú học tập nói riêng đƣợc viết
trong các tài liệu về tâm lý học.
10.2. Luận cứ thực tế
- Kết quả thống kê phiếu điều tra cách thức biên soạn và sử dụng bài tập định tính
của giáo viên khi dạy phần “cơ học” vật lí lớp 8.
- Kết quả thống kê phiếu điều tra hứng thú học môn vật lí của học sinh giữa lớp thực
nghiệm và lớp đối chứng
- So sánh kết quả bài kiểm tra giữa lớp thực nghiệm và lớp đối chứng.
11. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận
văn dự kiến đƣợc trình bày theo 3 chƣơng:
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn của các vấn đề về bài tập vật lí nói chung, bài
tập định tính nói riêng trong dạy học vật lí.
* Cơ sở lý luận chung về bài tập vật lí - bài tập định tính trong dạy học vật lí.
* Điều tra, khảo sát thực tiễn về việc biên soạn và sử dụng bài tập định tính phần
“cơ học” vật lí lớp 8 của giáo viên và tác dụng của loại bài tập này tới hứng thú học vật
lí của học sinh.
Chương2: Phƣơng thức xây dựng, biên soạn và sử dụng bài tập định tính phần “cơ