Tác động của cơ chế tự chủ tài chính đối với nội
dung thông tin trên báo in hiện nay
Hoàng Thị Minh Ngọc
Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội
Luận văn Thạc sĩ. Truyền thông đại chúng: 60 32 01 01
Nghd: TS. Nguyễn Anh Tuấn
Năm bảo vệ: 2014
Keywords: Báo chí học; Báo in; Tự chủ tài chính; Truyền thông đại chúng
Contents:
Mở đầu
1. Tính cấp thiết của đề tài
Báo chí nói chung và báo in nói riêng đóng vai trò quan trọng trong đời sống xã hội của
mọi quốc gia. Ở Việt Nam, báo chí được xác định “là tiếng nói của Đảng, của Nhà nước, của các
tổ chức chính trị - xã hội và là diễn đàn của nhân dân”
1
. Từ khi bước vào công cuộc Đổi mới của
đất nước (từ Đại hội Đảng VI - năm 1986), báo chí nước ta đã có bước phát triển mạnh mẽ cả về
số lượng và chất lượng góp phần quan trọng vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Cùng
với quá trình Đổi mới, phát triển nền kinh tế theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa
(XHCN) và hội nhập quốc tế, cơ chế bao cấp đối với các cơ quan báo chí dần được xóa bỏ. Đến
nay nhiều cơ quan báo chí đã chuyển sang hoạt động theo cơ chế tự chủ về mặt tài chính.
Cơ chế tự chủ tài chính đối với cơ quan báo chí giúp Nhà nước tiết giảm được một khoản
chi ngân sách đáng kể, đồng thời tạo điều kiện để các cơ quan báo chí phát triển năng động,
không bị lệ thuộc vào nguồn vốn ngân sách. Nhiều cơ quan báo chí đã tổ chức và quản trị tốt
hoạt động kinh doanh báo chí, nhờ đó không chỉ tự trang trải được thu – chi mà còn tích lũy, chủ
động nguồn vốn cho đầu tư phát triển.

1
Nghị quyết hội nghị Trung ương 5, khoá X về “Công tác tư tưởng, lý luận và báo chí trước yêu cầu mới”
(7/2007).


thông Việt Nam” do Học viện Báo chí và Tuyên truyền – Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức,
15/12/2006.
- Nguyễn Thị Vân Anh với luận văn thạc sỹ “Thông tin chỉ dẫn tiêu dùng trên truyền hình
của đài PTTH Hà Nội”, Trường Đại học KHXH&NV Hà Nội, 2012.
- Lê Hải với luận án tiến sỹ “Xây dựng tập đoàn truyền thông ở Việt Nam”, Học viện Báo
chí và tuyên truyền, 2012.
- PGS.TS. Đinh Văn Hường, Hoạt động và đóng góp kinh tế của báo in đối với kinh tế xã
hội Việt Nam trong nền kinh tế thị trường, Tài liệu Hội thảo Quốc tế với chủ đề: “Đóng góp của
khoa học xã hội nhân văn trong phát triển kinh tế xã hội”, 2011.
- Hoàng Văn Hướng với luận văn thạc sỹ “Yếu tố kinh tế trong hoạt động của các cơ quan
báo chí Việt Nam”, Học viện Báo chí và tuyên truyền, 2008.
- Dương Xuân Sơn, Vai trò của báo in Việt Nam trong thời kỳ đổi mới trong quá trình giao
lưu, tiếp nhận và hội nhập văn hóa quốc tế, Tài liệu Hội thảo khoa học quốc tế tại Việt Nam lần
thứ ba với chủ đề “Việt Nam: Hội nhập và phát triển”, 2008.
- Tạ Ngọc Tấn, Phát triển báo chí trước những yêu cầu mới của đất nước, Tạp chí Cộng
sản, số 15, năm 2005.
- Vũ Đình Thường với luận văn thạc sỹ “Hoạt động báo chí trong kinh tế thị trường định
hướng XHCN ở nước ta hiện nay”, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, 2004.
- Một số bài viết đăng trên các báo điện tử, website: Đinh Quý Xuân, Báo chí với sự phát
triển kinh tế - xã hội của đất nước (www.tinkinhte.com, 11/9/2009); Khánh Linh, Kinh tế truyền
thông cần một tư duy mới (vnn.vietnamnet.vn, 16/6/2005); Ngô Kiên, Về thương mại hóa báo
chí gần đây (baonghean.vn, 2/11/2012)…
Những công trình nghiên cứu về tác động của cơ chế tự chủ tài chính đối với báo chí chưa
nhiều, chưa có công trình nào làm rõ tác động của cơ chế tự chủ tài chính đối với nội dung thông
tin trên báo in nước ta. Một số công trình nghiên cứu đã có khảo sát thực tế tại các cơ quan báo
chí, nhưng chưa có công trình nào khảo sát cụ thể thực trạng những tác động của cơ chế tự chủ
tài chính đối với nội dung thông tin trên báo Đầu tư và báo Tuổi trẻ thành phố Hồ Chí Minh (gọi
tắt là báo Tuổi trẻ).

3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

Về ý nghĩa lý luận, luận văn làm rõ một số vấn đề lý luận về hoạt động báo chí trong cơ
chế kinh tế thị trường, kinh tế báo chí, mối quan hệ giữa cơ chế tự chủ tài chính đối với nội dung
thông tin trên các báo in.
Về ý nghĩa thực tiễn, qua khảo sát thực tế hai tờ báo cụ thể chỉ ra những mặt tích cực và
tiêu cực của cơ chế tự chủ tài chính đối với nội dung thông tin của báo in. Trên cơ sở đó đề xuất,
kiến nghị các giải pháp nhằm phát huy những mặt tích cực và hạn chế những tác động tiêu cực
của hoạt động kinh doanh với chất lượng nội dung thông tin trên báo in.
Luận văn là tài liệu tham khảo đối với các cơ quan quản lý Nhà nước về báo chí để có
chính sách và phương pháp thúc đẩy báo chí Cách mạng Việt Nam phát triển lành mạnh đúng
định hướng, đóng góp vào quá trình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Luận văn cũng là tài liệu tham
khảo cần thiết đối với các cơ quan báo chí, đã và đang chuyển sang cơ chế tự chủ về tài chính.
Các nhà quản lý, lãnh đạo các cơ quan báo chí có thể tham khảo các kết quả khảo sát, tổng hợp
thực tiễn của luận văn để từ đó có những điều chỉnh trong công tác quản lý cũng như xây dựng
kế hoạch tổ chức sản xuất nội dung thông tin. Đồng thời, luận văn có thể dùng làm tài liệu tham
khảo bổ ích đối với người học chuyên ngành báo chí và có ý nghĩa thiết thực trong việc xây dựng
tài liệu báo chí truyền thông.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục, bảng số liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương:
Chương 1. Một số vấn đề lý luận về báo chí trong nền kinh tế thị trường định hướng
XHCN.
Chương 2. Tác động của cơ chế tự chủ tài chính đối với nội dung thông tin trên báo
in.
Chương 3. Giải pháp nhằm phát huy tác động tích cực và hạn chế tác động tiêu cực
với nội dung thông tin trên báo in khi thực hiện cơ chế tự chủ tài chính.
Tài liệu tham khảo
1. Nguyễn Thị Vân Anh (2012), Luận văn thạc sỹ “Thông tin chỉ dẫn tiêu dùng trên truyền
hình của đài PTTH Hà Nội”, Trường Đại học KHXH&NV Hà Nội.
2. Ban Tuyên giáo Trung Ương (2007), Tài liệu nghiên cứu các nghị quyết hội nghị Trung
Ương 5, khóa X.
3. Ban Tư tưởng Văn hóa Trung ương (2004), Tình hình phát triển và quản lý báo chí qua

18. />chi-viet-nam-tu-ly-thuyet-den-hien-trang-va-van-de-dat-ra.html, 16/10/2013.
19. Hà Minh Đức (chủ biên) (1997), Báo chí những vấn đề lý luận và thực tiễn; NXB ĐHQG
HN.
20. Nguyễn Thị Hương Giang (2012), Luận văn thạc sỹ “Phương thức quảng cáo trên trang
quảng cáo của Báo Tuổi trẻ từ góc nhìn văn hóa”, trường Đại học KHXH&NV Hà Nội.
21. Lê Hải (2012), Luận án tiến sỹ “Xây dựng tập đoàn truyền thông ở Việt Nam”, Học viện
Báo chí và tuyên truyền.
22. Vĩnh Hồng (tổng hợp), Kinh tế truyền thông – sự phát triển tất yếu,
25/11/2007.
23. Đinh Văn Hường (2011), Hoạt động và đóng góp kinh tế của báo in đối với kinh tế xã hội
Việt Nam trong nền kinh tế thị trường, Tài liệu Hội thảo Quốc tế “Đóng góp của khoa học xã hội
nhân văn trong phát triển kinh tế xã hội”.
24. Đinh Văn Hường (2007), Tổ chức và hoạt động của tòa soạn; NXB ĐHQG HN.
25. Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt nam năm 1992. NXB. Chính trị Quốc
gia; HN. 1995.
26. Hoàng Văn Hướng (2008), Luận văn thạc sỹ “Yếu tố kinh tế trong hoạt động của các cơ
quan báo chí Việt Nam”, Học viện Báo chí và tuyên truyền.
27. Học viện Báo chí và Tuyên truyền – Hội Nhà báo Việt Nam, (15/12/2006), Kỷ yếu Hội
thảo “Toàn cầu hóa và sự phát triển của báo chí – truyền thông Việt Nam”.
28. Ngô Kiên, Về thương mại hóa báo chí gần đây, Báo Nghệ An online
2/11/2012.
29. Nguyễn Trung Kiên (2009), Luận văn thạc sỹ “Báo chí với vấn đề tuyên truyền hội nhập
kinh tế”, Học viện Báo chí và tuyên truyền.
30. Khánh Linh, Kinh tế truyền thông cần một tư duy mới,
31. 16/6/2005.
32. Luật báo chí nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (28/121989).
33. Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật báo chí (12/61999).
34. Tô Quang Nam (2011), Luận văn thạc sỹ “Hình thành và phát triển tập đoàn báo chí ở
Việt Nam”, Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia HCM.
35. Đỗ Đức Minh, Tài liệu giảng dạy Cơ chế tự chủ tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp