ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
*******
HOÀNG THỊ MINH NGỌC
TÁC ĐỘNG CỦA CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH ĐỐI VỚI
NỘI DUNG THÔNG TIN TRÊN BÁO IN HIỆN NAY.
(Khảo sát báo Đầu tƣ và báo Tuổi trẻ TP.HCM
từ năm 2011 đến 7/2013).
LUẬN VĂN THẠC SỸ
Chuyên ngành: Báo chí học
Hà Nội - 2014
Hà Nội - 2014
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu, khảo sát của
cá nhân tôi. Những thông tin, số liệu, luận cứ, luận điểm trong luận văn là
hoàn toàn do tôi thu thập, tìm hiểu, khảo sát và chưa từng công bố ở công
trình nghiên cứu nào.
Tác giả luận văn
Hoàng Thị Minh Ngọc
Chƣơng 1. LÝ LUẬN VỀ BÁO CHÍ VÀ CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH6
1.1. Khái niệm 6
1.1.1.“Báo chí”, “Báo in” 6
1.1.2.Thông tin 7
1.1.3.Cơ chế tự chủ tài chính 8
1.2. Một số vấn đề lý luận về tác động của cơ chế tự chủ tài chính với nội
dung thông tin báo in 11
1.2.1. Chức năng của báo in trong nền kinh tế thị trường 11
1.2.2.Cơ chế tự chủ tài chính và các hoạt động kinh tế báo chí 14
1.2.3.Cơ chế tự chủ tài chính và tác động với nội dung thông tin báo in 18
1.2.4.Thương mại hóa báo chí trong điều kiện tự chủ tài chính 20
1.3. Một số hoạt động kinh tế báo chí 22
1.3.1. Phát hành báo chí 22
1.3.2. Quảng cáo, quảng cáo trên báo chí 23
1.3.3. Các hoạt động kinh tế khác 25
Chƣơng 2. THỰC TRẠNG TÁC ĐỘNG CỦA CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI
CHÍNH ĐỐI VỚI NỘI DUNG THÔNG TIN TRÊN BÁO IN 31
2.1. Những tác động của cơ chế tự chủ tài chính với nội dung thông tin
trên báo in 31
2.1.1. Đầu tư cho hoạt động báo chí 31
2.1.2. Quảng cáo trên báo in 32
2.1.3. Định hướng nội dung vào nhóm đối tượng chính yếu 35
2.1.4. Tăng các chuyên trang, chuyên mục 37
2.1.5. Thương mại hóa và chất lượng thông tin báo in 39
2.1.6. Tác động từ mối quan hệ giữa hoạt động phát hành và quảng cáo 40
2.2. Khảo sát tác động của cơ chế tự chủ tài chính đối với nội dung thông
tin qua các hoạt động kinh tế của báo Đầu tƣ và báo Tuổi trẻ 43
2.2.1. Báo Đầu tư 43
2.2.1.1. Sơ lược về lịch sử hình thành và phát triển 43
2.2.1.2. Cơ cấu tổ chức 45
Bảng 2.4. Biểu đồ tỷ lệ doanh thu các hoạt động kinh doanh của báo Đầu
tƣ 64
Hình 2.5. Sơ đồ tổ chức báo Tuổi trẻ 67
Bảng 2.6. Số lƣợng quảng cáo trên báo Tuổi trẻ 75
Bảng 2.7. Biểu đồ tỷ lệ doanh thu các hoạt động kinh doanh của báo Tuổi
trẻ 82 1
Mở đầu
1. Tính cấp thiết của đề tài
Báo chí nói chung và báo in nói riêng đóng vai trò quan trọng trong đời
sống xã hội của mọi quốc gia. Ở Việt Nam, báo chí được xác định “là tiếng
nói của Đảng, của Nhà nước, của các tổ chức chính trị - xã hội và là diễn đàn
của nhân dân”
1
. Từ khi bước vào công cuộc Đổi mới của đất nước (từ Đại hội
Đảng VI - năm 1986), báo chí nước ta đã có bước phát triển mạnh mẽ cả về số
lượng và chất lượng góp phần quan trọng vào công cuộc xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc. Cùng với quá trình Đổi mới, phát triển nền kinh tế theo cơ chế thị
trường định hướng xã hội chủ nghĩa (XHCN) và hội nhập quốc tế, cơ chế bao
nước ta hiện nay là xu hướng thương mại hóa báo chí, giật gân câu khách,
chạy theo thị hiếu tầm thường của một nhóm nhỏ công chúng, thông tin sai sự
thật ảnh hưởng đến lợi ích, danh dự của tổ chức và công dân
Làm gì và làm như thế nào để vừa đẩy mạnh hoạt động kinh doanh, đảm bảo
tự trang trải tài chính vừa khắc phục được những mặt tiêu cực nảy sinh khi
thực hiện cơ chế tự chủ tài chính đối với các cơ quan báo chí là câu hỏi lớn
mang tính thời sự đang được đặt ra. Vì vậy luận văn chọn đề tài “Tác động
của cơ chế tự chủ tài chính đối với nội dung thông tin trên báo in hiện
nay”, nghiên cứu về thực trạng cơ chế tự chủ tài chính và tác động của nó đối
với nội dung thông tin báo in qua khảo sát báo Đầu tư và Tuổi trẻ Thành phố
Hồ Chí Minh là hai tờ báo hoàn toàn tự trang trải về tài chính từ nhiều năm
nay. Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và kết quả khảo sát thực tiễn, luận văn đề
xuất những kiến nghị, giải pháp phát huy những mặt tích cực và hạn chế
những tác động tiêu cực của cơ chế tự chủ tài chính đối với định hướng nội
dung thông tin trên báo in ở nước ta.
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Những nghiên cứu về hoạt động kinh tế báo chí nói chung liên quan trực tiếp
hoặc gián tiếp tới vấn đề tác động của cơ chế tự chủ tài chính đối với nội dung
thông tin trên báo chí ở Việt Nam có thể kể đến một số công trình nghiên cứu
như:
- Kỷ yếu Hội thảo với chủ đề “Toàn cầu hóa và sự phát triển của
báo chí – truyền thông Việt Nam” do Học viện Báo chí và Tuyên truyền
– Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức, 15/12/2006.
- Nguyễn Thị Vân Anh với luận văn thạc sỹ “Thông tin chỉ dẫn tiêu
dùng trên truyền hình của đài PTTH Hà Nội”, Trường Đại học KHXH&NV
Hà Nội, 2012.
- Lê Hải với luận án tiến sỹ “Xây dựng tập đoàn truyền thông ở Việt
3
Nam”, Học viện Báo chí và tuyên truyền, 2012.
4
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
- Làm rõ một số vấn đề lý luận về hoạt động báo chí trong cơ chế
kinh tế thị trường định hướng XHCN.
- Khảo sát về tác động của cơ chế tự chủ tài chính đối với nội dung
thông tin trên các báo in.
- Đề xuất các giải pháp để phát huy mặt tích cực và hạn chế tác
động tiêu cực của cơ chế tự chủ tài chính đối với nội dung thông tin các
báo in, định hướng cho việc thông tin trên báo in.
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là tác động của hoạt động kinh doanh
đối với nội dung thông tin của báo in.
Phạm vi nghiên cứu là tập trung khảo sát sâu hai tờ báo in: báo Tuổi trẻ
và báo Đầu tư trong khoảng thời gian từ năm 2011 đến tháng 7/2013.
5. Cơ sở lý luận và phƣơng pháp nghiên cứu
Cơ sở lý luận: Luận văn thực hiện trên cơ sở nhận thức luận các vấn đề
lý luận triết học duy vật biện chứng, nền tảng lý luận Mác – Lênin, tư tưởng
Hồ Chí Minh, các vấn đề lý luận về báo chí và cơ chế thị trường theo quan
điểm của Đảng và Nhà nước ta.
Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu để hệ thống hóa các vấn đề lý
luận.
- Phương pháp khảo sát chi tiết, tổng hợp và phân tích hoạt động
kinh doanh và nội dung thông tin đăng tải trên hai tờ báo Tuổi trẻ và
Đầu tư.
- Phương pháp điều tra xã hội học.
Qua việc nghiên cứu, khảo sát sẽ rút ra những nhận xét về mặt tích cực,
thành công và hạn chế, khó khăn, bài học kinh nghiệm của cơ chế tự chủ tài
chính đối với nội dung thông tin trên báo in.
Chƣơng 1. Một số vấn đề lý luận về báo chí trong nền kinh tế thị
trƣờng định hƣớng XHCN.
Chƣơng 2. Tác động của cơ chế tự chủ tài chính đối với nội dung
thông tin trên báo in.
6
Chƣơng 3. Giải pháp nhằm phát huy tác động tích cực và hạn chế
tác động tiêu cực với nội dung thông tin trên báo in khi thực hiện cơ chế
tự chủ tài chính.
Nội dung
Chƣơng 1. LÝ LUẬN VỀ BÁO CHÍ VÀ CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH
1.1. Khái niệm
1.1.1. “Báo chí”, “Báo in”
“Báo chí” là một bộ phận của truyền thông đại chúng (Mass media)
nhưng là bộ phận chiếm vị trí trung tâm, giữ vai trò nền tảng và có khả năng
quyết định đến tính chất, khuynh hướng, chi phối năng lực và hiệu quả tác
động của truyền thông đại chúng. Do đó, trong nhiều trường hợp, có thể dùng
báo chí để chỉ truyền thông đại chúng; và ngược lại, nói đến truyền thông đại
chúng trước hết phải nói đến báo chí.
Theo các nhà nghiên cứu, báo chí là một mặt của đời sống xã hội, từ
khi ra đời đến nay đã tồn tại song hành cùng quá trình phát triển của con
người. Trong quá trình đó, báo chí có những tác động to lớn đối với xã hội thể
hiện trên nhiều phương diện kinh tế, chính trị, văn hóa, lối sống…
Trong các loại hình báo chí, báo in là loại hình báo chí ra đời sớm nhất.
Báo in là tên gọi của loại hình báo chí với những ấn phẩm xuất bản
định kì, được thể hiện bằng chữ viết, hình ảnh, ngôn ngữ phi văn tự (bao gồm
báo, tạp chí, bản tin thời sự, bản tin thông tấn) chuyển tải nội dung thông tin
thời sự, phát hành rộng rãi và định kỳ nhằm phục vụ công chúng – nhóm đối
tượng nào đó với mục đích nhất định. [15, tr.101]
Báo in được hình thành và phát triển dựa trên 4 điều kiện căn bản: sự
báo cho mọi người biết. [37, tr.55]. Cách hiểu thứ nhất chính là dùng “thông
tin” như danh từ, thông tin thể hiện đặc trưng cơ bản của báo chí là phải mang
đến các vấn đề, sự kiện cho công chúng. Còn theo cách hiểu thứ hai “thông
tin” được dùng như động từ nghĩa là sử dụng các phương tiện kỹ thuật để
truyền đạt kết quả sáng tạo của nhà báo ra thế giới xung quanh. Nó thể hiện
đặc trưng, chức năng của báo chí.
Khái niệm “thông tin” là cơ sở, nền tảng của hoạt động báo chí cho
nên khi nghiên cứu lý luận báo chí cần chú ý đến ý nghĩa của thuật ngữ này.
2
Số liệu do Bộ Thông tin và Truyền thông công bố tháng 1/2014
8
Mỗi lĩnh vực có cách tiếp cận, nhận thức khái niệm này khác nhau. Trong
công tác báo chí, muốn có nhận thức đúng đắn về thông tin cần xác định được
mục đích của hoạt động báo chí đồng thời nêu lên định hướng có tính nguyên
tắc cho những hoạt động thực tiễn.
Thông tin trong hoạt động báo chí được Afanaxiep định nghĩa: “Thông
tin là phần tri thức được sử dụng để định hướng, tác động đến những hành
động tích cực và quản lý xã hội, thực hiện mục đích giữ gìn những đặc điểm
phẩm chất, sự hoàn thiện và sự phát triển hệ thống.” [37, tr.59].
Báo chí luôn có vai trò định hướng về nhiều mặt, trong đó định hướng
thông tin có ý nghĩa hết sức quan trọng. Nó bắt nguồn từ chức năng, vai trò
của báo chí. Báo chí được coi là tiếng nói của Đảng, của nhà nước, của các tổ
chức xã hội và là diễn đàn của nhân dân. Báo chí có nhiệm vụ bảo vệ, tuyên
truyền đường lối, chính sách của Đảng, thể hiện tiếng nói của nhân dân lao
động. Đồng thời xây dựng đời sống tinh thần trong sáng, lành mạnh và phong
phú trong xã hội, hình thành tư tưởng tích cực trong xã hội.
1.1.3. Cơ chế tự chủ tài chính
Cho đến đầu những năm 90 của thế kỷ XX, cơ chế tự chủ tài chính vẫn
khoá X, kỳ họp thứ 5 thông qua ngày 12/6/1999 có ghi rõ:
Cơ quan báo chí được tổ chức hoạt động kinh doanh, dịch vụ phù hợp
với chuyên môn, nghiệp vụ của mình theo quy định của Chính phủ và các quy
định khác của pháp luật để tạo thêm nguồn thu đầu tư trở lại cho việc phát
triển báo chí. Cơ quan báo chí phải thực hiện nghĩa vụ thuế đối với các hoạt
động kinh doanh, dịch vụ.
Cơ quan báo chí được hưởng các chế độ ưu đãi về thuế, ưu đãi về phí
đối với hoạt động xuất bản, phát hành báo chí theo quy định của pháp luật.
Hiện cơ chế tự chủ tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp công đang
được thực thi theo Nghị định số 43/2006/NĐ-CP ngày 25/04/2006 của Chính
phủ (Quy định quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ
chức bộ máy, biên chế và tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập) và
Thông tư số 71/2006/TT-BTC của Bộ Tài Chính ngày 09/08/2006 hướng dẫn
thực hiện nghị định số 43, gần đây là Thông tư số 150/2010/TT-BTC ngày
10
27/9/2010 (Hướng dẫn về thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp
đối với các cơ quan báo chí).
Ngay từ năm 2007, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã giao Bộ Tài chính
hướng dẫn các cơ quan chủ quản báo chí chỉ đạo các cơ quan báo chí thuộc
quyền bổ sung, sửa đổi, hoàn thiện qui chế chỉ tiêu nội bộ. Từ đó, tạo điều
kiện phát huy hiệu quả cơ chế tự chủ tài chính, thực hiện dân chủ, công khai,
minh bạch trong quản lý chi tiêu.
Cho đến thời điểm hiện nay, nhiều cơ quan báo chí đã hoàn toàn tự chủ
về mặt tài chính, tự đảm bảo được nguồn lực cho các hoạt động chuyên môn
cũng như phát triển quy mô của tờ báo.
Xét về khía cạnh tài chính, cơ quan báo chí tự trang trải về tài chính
cũng là một dạng doanh nghiệp và cũng phải chịu thuế thu nhập doanh nghiệp
theo quy định của Nhà nước. Cho đến trước ngày 1/1/2014, mức thuế áp dụng
với thu nhập từ hoạt động quảng cáo và từ các hoạt động kinh doanh hàng
Là một phương tiện thông tin thời sự, báo chí thông tin, bình luận
nhanh chóng, kịp thời và liên tục những sự kiện, hiện tượng, những vấn đề
mới xảy ra hoặc những vấn đề đang đặt ra trong cuộc sống. Bởi vậy, ngay từ
những buổi đầu, nhiều nước trên thế giới đã dùng từ ngữ có hàm nghĩa “mới”
để chỉ tin tức, báo chí (“news” trong tiếng Anh, “tân văn” trong tiếng
Nga…). Ngày nay báo chí đã phát triển thành nhiều loại hình nhưng đều có
chung chức năng nổi bật là chức năng thông tin.
Ngoài tính thời sự, nhanh chóng, kịp thời, thông tin trên báo chí còn
yêu cầu phải chính xác, trung thực, phong phú; thông tin phải phù hợp với hệ
thống giá trị văn hoá và đạo lý của dân tộc, thông tin phù hợp với sự phát
triển và phục vụ sự phát triển.
Chức năng tư tưởng là chức năng xuyên suốt của báo chí. Với khả năng
tác động một cách rộng lớn, nhanh chóng và mạnh mẽ vào xã hội, hoạt động
báo chí nói chung có vai trò và ý nghĩa rất lớn trong công tác tư tưởng.
Nâng cao tính tự giác của quần chúng nhân dân và giáo dục chính trị tư
tưởng là những chức năng có tính mục đích hết sức quan trọng trong hoạt
động tư tưởng của báo chí.
12
Báo chí nước ta hoạt động dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của
Nhà nước, nên mọi thông tin đều phải đảm bảo đáp ứng nhu cầu thông tin của
công chúng, cũng như nhu cầu tuyên truyền lý luận Mác – Lê nin, tư tưởng
Hồ Chí Minh và đường lối của Đảng đồng thời giáo dục tư tưởng, lý tưởng xã
hội và con người.
Báo chí phải quan tâm tới việc thông tin một cách đầy đủ, sinh động
đời sống thực tiễn, phân tích các mối quan hệ giữa các sự kiện, hiện tượng và
chỉ ra các biểu hiện, giá trị cụ thể của những mối quan hệ đó.
Hoạt động giáo dục chính trị tư tưởng trên báo chí được thực hiện qua
thông tin sự kiện có tính thuyết phục như tập trung phản ánh những điển hình
trong xã hội, phê phán những cái tiêu cực một cách khách quan, trung thực,
Trong Nghị quyết Trung ương 6 (khoá VIII) lần 2, Đảng ta xác định
báo chí là một trong 4 hệ thống giám sát xã hội quan trọng. Đặc thù giám sát
của báo chí là giám sát bằng dư luận xã hội, bằng tai mắt của nhân dân. Đó là
sự giám sát mọi nơi, mọi lúc.
Chức năng phát triển văn hoá và giải trí:
Các sản phẩm báo chí góp phần to lớn vào việc nâng cao dân trí, phổ
biến và phát huy các giá trị văn hóa của dân tộc cũng như giao lưu văn hoá
với các nước trong khu vực và trên thế giới. Nhờ đề cập đến nhiều lĩnh vực tri
thức khác nhau, báo chí đã nâng cao trình độ hiểu biết, hình thành một nền
văn hóa toàn diện, lành mạnh, tiên tiến.
Cuộc sống càng hiện đại thì nhu cầu giải trí càng cao nhất là trong bối
cảnh kinh tế thị trường, công nghiệp hóa – hiện đại hóa. Nhờ vào khoa học kĩ
thuật – công nghệ ngày càng hiện đại, người dân có thể được đáp ứng nhu cầu
giải trí và cập nhật tri thức mọi lúc mọi nơi nhờ báo chí từ các chương trình ca
nhạc, phim truyện, các tác phẩm văn học - văn nghệ đến các tin tức, sự kiện
Cùng với những nội dung trên là việc đáp ứng các nhu cầu xã hội thông qua
quảng cáo, chỉ dẫn, dự báo thời tiết, thông báo giá cả thị trường… ngày càng
có ý nghĩa xã hội to lớn.
Chức năng kinh tế:
Báo chí ngày nay có chức năng đặc biệt là chức năng kinh tế và sản
phẩm báo chí là sản phẩm hàng hóa. Tức là, sản phẩm báo chí cũng có giá trị
14
và giá trị sử dụng, có giá thành, giá bán, cũng chịu sự chi phối của quy luật
cung cầu của thị trường… Thông tin do báo chí cung cấp là sản phẩm hàng
hóa đặc biệt bao gồm sản phẩm hàng hóa hữu hình (các tờ báo, tạp chí…) và
hàng hóa vô hình (dịch vụ quảng cáo…). Tính đặc biệt này thể hiện ở nhiều
khía cạnh, từ tổ chức sản xuất, sử dụng và tổ chức lao động cho đến định giá
bán, công chúng – khách hàng – thị trường, cách thức tiêu thụ, giá trị hàng
hóa và hiệu quả… thị trường của báo chí là thị trường dịch vụ thông tin. Giá
thành nền kinh tế báo chí. Điều đó là cần thiết và hợp quy luật trong điều kiện
Việt Nam phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ngày
một nhanh hơn, rộng mở hơn.
Khái niệm kinh tế báo chí chủ yếu xuất hiện trên các phương tiện thông
tin đại chúng mà ít phổ biến trong các văn bản pháp lý.
“Kinh tế báo chí” là một bộ phận của nền kinh tế thị trường định hướng
xã hội chủ nghĩa, vận động theo các quy luật của kinh tế thị trường, theo đúng
pháp luật của Nhà nước. Trong luận văn này, “kinh tế báo chí” được hiểu là
tổng hợp các khoản thu – chi của cơ quan báo chí. Thông thường, các khoản
thu chủ yếu của cơ quan báo in bao gồm: thu từ phát hành ấn phẩm, từ quảng
cáo – truyền thông và các khoản thu ngoài mặt báo. Còn các khoản chi chủ
yếu của cơ quan báo in gồm: chi phí tiền lương, nhuận bút, chi phí in ấn phát
hành, chi phí văn phòng (trụ sở, điện, nước, thông tin liên lạc) và các chi phí
khác. Lợi nhuận của cơ quan báo chí là chênh lệch giữa tổng thu và tổng chi
trong năm tài chính. Lợi nhuận này của cơ quan báo chí là phần lợi nhuận còn
lại sau khi đã nộp thuế thu nhập doanh nghiệp. Từ lâu, hoạt động kinh doanh,
dịch vụ của báo chí đã được luật pháp công nhận:
Các cơ quan báo chí được phép tổ chức các hoạt động kinh tế: Được tổ
chức hoạt động kinh doanh, dịch vụ trong lĩnh vực in ấn, chế bản, phát hành
sách báo, quảng cáo, quay phim, nhiếp ảnh và kinh doanh các thiết bị, vật tư
liên quan đến chuyên môn nghiệp vụ báo chí để tạo nguồn thu đầu tư trở lại
cho sự nghiệp phát triển báo chí. [11]
Cơ quan báo chí có nhu cầu mở rộng lĩnh vực kinh doanh, dịch vụ ở
các lĩnh vực khác liên quan đến chuyên môn nghiệp vụ của cơ quan báo chí
16
thì phải được sự đồng ý của cơ quan chủ quản và báo cáo cơ quan quản lý
Nhà nước về báo chí để biết. [11]
Trong cơ chế thị trường, sản phẩm của báo chí được coi là sản phẩm
hàng hóa đặc biệt. Tính “đặc biệt” được thể hiện ở chỗ sản phẩm báo chí là
17
- Cơ chế sự nghiệp không có thu: Nhóm cơ quan báo chí có nguồn thu sự
nghiệp thấp, không có nguồn thu, được Nhà nước cấp ngân sách toàn bộ kinh
phí hoạt động thường xuyên. (Báo do ngân sách nhà nước bảo đảm toàn bộ
chi phí hoạt động)
- Cơ chế sự nghiệp có thu: Cơ quan báo chí có nguồn thu sự nghiệp tự
bảo đảm một phần chi phí hoạt động thường xuyên, phần còn lại được ngân
sách nhà nước cấp (Báo tự đảm bảo một phần chi phí hoạt động).
- Cơ chế tự chủ tài chính: Cơ quan báo chí có nguồn thu sự nghiệp tự bảo
đảm toàn bộ chi phí hoạt động thường xuyên, hoàn toàn tự chủ về mặt tài
chính, tự hạch toán, không sử dụng ngân sách nhà nước (Báo tự đảm bảo chi
phí hoạt động).
Nhiều cơ quan báo chí tham gia làm kinh tế, tự chủ về tài chính đã tổ chức
đa dạng các hoạt động kinh doanh nhằm tăng nguồn thu. Song báo chí phải
luôn xác định được rằng hoạt động kinh tế không phải mục đích chính, mà
bản chất của hoạt động báo chí là hoạt động chính trị, tư tưởng, tạo ra các tác
phẩm tinh thần để phục vụ nhu cầu tinh thần của xã hội. Do đó, báo chí cần
phải đáp ứng được mục đích tôn chỉ trong hoạt động của mình. Việc cơ quan
báo chí làm kinh tế chỉ là phương tiện để báo chí thực hiện tốt hơn mục đích
nhiệm vụ chính trị của mình.
Trong nền kinh tế thị trường và trong bối cảnh thương mại hóa toàn
cầu, báo chí cũng giống như nhiều lĩnh vực, nghề nghiệp khác có cơ hội mới
để phát triển. Khi lựa chọn hướng đi đổi mới để thích ứng với cơ chế thị
trường nhiều cơ quan báo chí thu những lợi ích không nhỏ từ quảng cáo và
thương mại. Biểu hiện rõ ràng nhất là nhiều cơ quan báo chí đã tự chủ về tài
chính, có nghĩa là không phải dựa vào ngân sách Nhà nước, tiền bán báo, tiền
đăng quảng cáo…dùng để bù đắp được các khoản chi, tái đầu tư cho sản xuất.
Khi xem báo chí là doanh nghiệp thì doanh nghiệp báo chí của chúng ta
hiện nay vẫn là doanh nghiệp nhà nước cho nên mục đích hướng tới của báo
Trong điều kiện thực tế, quá trình thực hiện cơ chế tự chủ tài chính đã mang
lại những tác động nhiều chiều đối với nội dung thông tin của loại hình báo
chí này.
Do việc thực hiện cơ chế tự chủ tài chính đòi hỏi các cơ quan báo in
Copyright: Tài liệu đại học ©