Nghiên cứu phát triển du lịch văn hóa Bến Tre Nguyễn Thị Thanh Lâm Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn. Đại học Quốc gia Hà Nội
Luận văn ThS. Du lịch: Chương trình đào tạo thí điểm
Người hướng dẫn : TS. Mai Mỹ Duyên
Năm bảo vệ: 2014
114 tr .

Abstract. Luận văn nhận định một số khái niệm, nội dung cơ bản về du lịch, du lịch
văn hóa, văn hóa du lịch và một số loại hình du lịch.Khẳng định việc tạo ra sản phẩm
du lịch văn hóa cần có sự hợp tác nghiên cứu, khai thác tài nguyên du lịch nhân văn
của cộng đồng địa phương.Phát triển du lịch văn hóa Bến Tre là việc làm cần thiết.
Nghiên cứu các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể để tạo ra sản phẩm mới phục vụ
du khách.Khách du lịch đến Bến Tre có xu hướng tham quan, thưởng thức các giá trị
văn hóa của địa phương.Luận văn xây dựng một số tuyến du lịch văn hóa, du lịch văn
hóa kết hợp mang tính đặc trưng địa phương phục vụ du khách.Việc bảo tồn và phát
huy các giá trị văn hóa của Bến Tre gắn liền với việc phát triển du lịch nói chung và du
lịch văn hóa nói riêng là việc làm tối quan trọng trong chiến lược phát triển du lịch của
Bến Tre.
Keywords.Bến Tre; Du lịch; Du lịch văn hóa
Content.
1. Lý do chọn đề tài
Trong xu hướng toàn cầu hóa Việt Nam đang từng bước hòa nhập vào kinh tế
thế giới. Song, từ năm 2008 nền kinh tế thế giới bước vào giai đoạn khủng hoảng, tăng
trưởng toàn cầu thấp so v ới dự báo, tác động tiêu cực đến sự hội nhập sâu rộng và có
độ mở lớn như nền kinh tế Việt Nam. Trước thử thách to lớn đó, đường lối kinh tế Việt
Nam phải điều chỉnh cho phù hợp để ổn định và tiếp tục phát triển. Chỉ số sản xuất

của du lịch Việt Nam đang được đặt ra vừa cấp thiết, vừa lâu dài. Theo Quyết định phê
duyệt “Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm
2030” của Thủ tướng Chính phủ số 2473/QĐ-TTg ngày 30 tháng 12 năm 2011, đã xác
định du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn; thông qua hoạt động du lịch giới thiệu những
giá trị văn hóa, lịch sử, truyền thống, bản sắc dân tộc, sự đa dạng và phong phú về tài
nguyên du lịch của đất nước đến với du khách.
Trong tình hình chung của du lịch Việt Nam, Bến Tre có những giá trị văn hóa -
lịch sử đáp ứng được nhu cầu cho du khách đến tham quan, giao lưu văn hóa và nghiên
cứu học tập. Doanh thu du lịch năm 2011 ước 300 tỷ đồng, tăng 22,5% so cùng kỳ.
Tổng khách du lịch ước tính 610.000 lượt khách, tăng 12,9% so năm 2010, trong đó
khách quốc tế 261.000 lượt, tăng 12,9% so năm 2010 [66: tr.6]. Đến năm 2012, doanh
thu đạt 368 tỷ đồng, tăng 22,6% so cùng kỳ. Tổng khách du lịch đạt 693.000 lượt, tăng
13,6% so với năm 2011, trong đó khách quốc tế đạt 300.500 lượt, tăng 15,1% so với
năm 2011 [35].
Thực tế cho thấy, trong những năm qua, du lịch Bến Tre tuy có phát triển nhưng
còn hạn chế và chưa thật sự tương xứng với tiềm năng vốn có của mình. Những sản
phẩm du lịch ở Bến Tre trong hơn một thập kỷ qua chưa có sự thay đổi đột phá cả về
hình thức lẫn nội dung. Trong khi đó, địa phương đặt ra cho ngành du lịch Bến Tre
một trách nhiệm to lớn là làm thế nào để du lịch thật sự trở thành thế mạnh và là ngành
kinh tế mũi nhọn của tỉnh Bến Tre; làm thế nào để du lịch Bến Tre khai thác được các
thành tố văn hóa địa phương để đa dạng hóa sản phẩm du lịch, vừa đóng góp vào sự
phát triển kinh tế-xã hội địa phương, vừa bảo tồn và phát huy được bản sắc văn hóa
dân tộc.
Do vậy, người viết đã chọn đề tài “Nghiên cứu phát triển du lịch văn hóa Bến
Tre” để làm luận văn tốt nghiệp. Bằng sự nỗ lực học tập, nghiên cứu cùng với sự trải
nghiệm thực tế trong hoạt động du lịch, hy vọng đề tài sẽ mang lại một ý nghĩa thiết
thực về mặt khoa học và thực tiễn.
2. Lịch sử nghiên cứu đề tài
Bến Tre là một vùng đất được mệnh danh là “địa linh nhân kiệt”, là “Xứ dừa”,
là “Quê hương đồng khởi”, một địa danh quen thuộc đối với cả nước, đã từng được

2013. Bên cạnh đó, tác giả sử dụng các số liệu sơ cấp được thu thập từ việc điều tra
thực địa trong thời gian 5 tháng, từ tháng 6/2013 đến tháng 10/2013 tại Bến Tre.
4. Cơ sở phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
Cơ sở phương pháp luận: Đề tài sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng
và duy vật lịch sử làm cơ sở nghiên cứu.
Phương pháp nghiên cứu: Tác giả sử dụng một số phương pháp trong quá trình
nghiên cứu chung, như:
- Tiếp cận thực tế: khảo sát thực địa trên địa bàn tỉnh Bến Tre; thu thập
thông tin, tài liệu và chụp ảnh minh họa.
- Điều tra xã hội học: lập và phát phiếu điều tra, phỏng vấn, thu thập thông
tin và xử lý thông tin để đưa ra nhận xét.
- Phân tích tổng hợp: trên cơ sở những tài liệu đã có, tiến hành lựa chọn,
nghiên cứu, phân tích và tổng hợp có hệ thống theo đúng mục đích của luận văn.
- Thống kê: thu thập các số liệu cần thiết, phân tích, tổng hợp đưa vào bài
viết.
- Bản đồ: dùng các loại bản đồ cần thiết để minh họa, đối chiếu giúp bài
viết rõ ràng hơn.
5. Những đóng góp về khoa học và thực tiễn của luận văn
Về mặt khoa học:
- Vận dụng kiến thức về văn hóa, du lịch vào nội dung cụ thể của đề tài.
- Xác định, đánh giá thực trạng khai thác tài nguyên du lịch nhân văn
trong kinh doanh du lịch tại Bến Tre.
- Xác định những thế mạnh về tài nguyên nhân văn và các sản phẩm du
lịch của địa phương.
Về mặt thực tiễn:
- Bổ sung thêm nguồn tư liệu đáng tin cậy về du lịch văn hóa của tỉnh nhà.
- Cung cấp một phần lý thuyết cho việc giảng dạy về văn hóa, du lịch văn
hóa cho các chương trình đào tạo nguồn nhân lực du lịch cho tỉnh nhà.
- Sử dụng kết quả đánh giá trên làm cơ sở định hướng cho ngành đưa ra kế
hoạch hành động, giải pháp phát triển du lịch văn hóa của Bến Tre từ nay đến năm

huyện Mỏ Cày, tỉnh Bến Tre.
8. Bộ Văn hóa Thông tin (1995), Quyết định số 3777 - QĐ/BT của Bộ trưởng
Bộ Văn hóa - Thông tin về việc công nhận DI TÍCH LỊCH SỬ Đầu Cầu tiếp
nhận vũ khí Bắc - Nam (Địa điểm vàm Khâu Băng, cồn Bững, cồn Lợi, cồn
Lớn) xã Thạnh Phong, huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre.
9. Bộ Văn hóa Thông tin (1997), Quyết định số 985 - QĐ/VH của Bộ trưởng Bộ
Văn hóa - Thông tin về việc công nhận di tích lịch sử ĐỊA ĐIỂM NHÀ ÔNG
NGUYỄN VĂN CUNG VÀ NGÃ BA CÂY DA ĐÔI (nơi thành lập Chi bộ
Đảng Cộng sản đầu tiên của tỉnh Bến Tre) XÃ TÂN XUÂN, HUYỆN BA
TRI, TỈNH BẾN TRE.
10. Bộ Văn hóa Thông tin (1997), Quyết định số 985 - QĐ/VH của Bộ trưởng
Bộ Văn hóa - Thông tin về việc công nhận DI TÍCH LỊCH SỬ Mộ và đền thờ
Lãnh binh Nguyễn Ngọc Thăng xã Mỹ Thạnh, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến
Tre.
11. Bộ Văn hóa Thông tin (1997), Quyết định số 985 - QĐ/VH của Bộ trưởng
Bộ Văn hóa - Thông tin về việc công nhận DI TÍCH LỊCH SỬ NGÔI NHÀ
ÔNG NGUYỄN VĂN TRÁC (Nơi ở và làm việc của đồng chí Lê Duẩn tháng
11/1955-3/1956) xã Hưng Lễ, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre.
12. Bộ Văn hóa Thông tin (1998), Quyết định số 1998 - QĐ/BVHTT của Bộ
trưởng Bộ Văn hóa - Thông tin về việc công nhận DI TÍCH LỊCH SỬ Mộ Võ
Trường Toản xã Bảo Thạnh, huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre.
13. Đinh Xuân Dũng (2004), Mấy cảm nhận về văn hóa, Nhà Xuất bản Chính
trị Quốc gia.
14. Nguyễn Văn Đính – Trần Thị Minh Hòa (Đồng Chủ biên) (2008), Giáo
trình Kinh tế Du lịch, Nhà xuất bản Đại học Kinh tế Quốc dân.
15. Sơn Hồng Đức (2010), Đường vào kinh doanh du lịch MICE, Nhà Xuấn bản
Lao động - Xã hội.
16. Lư Nhất Vũ – Lê Giang (1981), Dân ca Bến Tre, Ty Văn hóa và Thông tin
Bến Tre xuất bản.
17. Trần Thị Thu Hà (2007), Giáo trình Tâm lý học kinh doanh du lịch, Nhà

đồng chí Lê Duẩn (11-1955/ 3-1956).
32. Sở Văn hóa Thông tin và Thể thao Bến Tre, Bảo tàng tỉnh Bến Tre (1996),
Lý lịch di tích lịch sử Khu mộ và đền thờ Lãnh binh Nguyễn Ngọc Thăng.
33. Sở Văn hóa Thông tin và Thể thao Bến Tre, Bảo tàng tỉnh Bến Tre (1996),
Lý lịch di tích NHÀ ÔNG NGUYỄN VĂN CUNG VÀ NGÃ BA CÂY DA ĐÔI
(nơi thành lập và nơi ra mắt Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên của tỉnh Bến Tre
tháng 4 năm 1930) XÃ TÂN XUÂN, HUYỆN BA TRI, TỈNH BẾN TRE.
34. Sở Văn hóa Thông tin và Thể thao Bến Tre, Bảo tàng tỉnh Bến Tre (1997),
Lý lịch di tích lịch sử văn hóa Khu mộ Cụ Võ Trường Toản.
35. Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Bến Tre (2013), Số liệu thống kê về
doanh thu, lượt khách du lịch đến Bến Tre giai đoạn 2005 đến 2012.
36. Trần Đức Thanh (2008), Nhập môn Khoa học du lịch, Nhà Xuất bản Đại
học Quốc gia Hà Nội.
37. Huỳnh Quốc Thắng (2003), Văn hóa trong chiến lược sản phẩm của du lịch
Việt Nam, Tạp chí Du lịch thành phố Hồ Chí Minh, (số 140 – 141), trang 16.
38. Huỳnh Quốc Thắng (2011), Quản lý di sản văn hóa với phát triển du lịch
bền vững vùng Nam bộ.
39. Huỳnh Quốc Thắng (2002), Văn hóa - Điểm tựa của Du lịch Việt Nam trên
đường hội nhập.
40. Trần Ngọc Thêm (1997), Cơ sở Văn hóa Việt Nam, Trường Đại học Khoa
học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh.
41. Nguyễn Thịnh (2012), Di sản Văn hóa Việt Nam, Nhà Xuất bản Xây dựng.
42. Tỉnh ủy Bến Tre (2012), Chỉ thị Về phát triển du lịch tỉnh Bến Tre giai đoạn
2012 - 2015.
43. Tổng cục Du lịch (2010), Báo cáo tổng hợp Chiến lược Phát triển Du lịch
Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030.
44. Minh Trí (1991), Đạo Dừa ông là ai, Thánh sống hay kẻ điên khùng, Sở
Văn hóa Thông tin Bến Tre.
45. Nguyễn Minh Tuệ và nnk. (1997), Địa lý Du lịch, Nhà Xuất bản thành phố
Hồ Chí Minh.

Các website tiếng Việt:
58. Bùi Chương, Về thăm lễ hội Xứ dừa, web:bentre.gov.vn,
19/03/2012.
59. Nguyễn Tấn Dũng, Báo cáo của Chính phủ về tình hình KT-XH năm 2012
và nhiệm vụ năm 2013, web: chinhphu.vn,
/>goryId=100002607&articleId=10050642, 22/10/2012.
60. Trần Hoàng Huấn, Quy hoạch tổng thể về trùng tu tượng, tượng đài, bia, di
tích lịch sử, đền thờ danh nhân tỉnh Bến tre đến năm 2020,web:
bentre.gov.vn, />k=view&id=13545&Itemid=44, 17/09/2012.
61. Bùi Thanh Thủy, Về nội hàm Văn hóa Du lịch, web: huc.edu.vn,

62. Tổng cục thống kê, Khách quốc tế đến Việt Nam tháng 12 và cả năm
2011,web:vietnamtourism.gov.vn, />hp?cat=202036&itemid=10556, 29/12/2011.
63. Tổng cục thống kê, Khách quốc tế đến Việt Nam tháng 12 và 12 tháng năm
2012,web:vietnamtourism.gov.vn, />hp?cat=202037, 27/12/2012.
64. Đỗ Minh Triết, Định hướng du lịch làng nghề Bến Tre, web:
sovhttdt.bentre.gov.vn, />164/nd/388, 07/09//2012.
65. Văn Tuyên, Bảo tồn, giữ gìn và phát huy các giá trị di sản văn hóa trên đất
cù lao xứ dừa, web: bentre.gov.vn,
/>3976&Itemid=44.
66. Nguyễn Thái Xây, Báo cáo tình hình thực hiện nghị quyết Hội đồng nhân
dân tỉnh về phát triển kinh tế - xã hội năm 2009 và nhiệm vụ, giải pháp thực
hiện năm 2010, web: bentre.gov.vn,
/>hien-nghi-quyet-hdnd-tinh-ve-phat-trien-kinh-te-xa-hoi-nam 2011-va-n,
2/04/2011.

Tài liệu tiếng Anh:
67. Assoc.Prof.Dr Tran Thi Minh Hoa (2011), Strategy for development of a
tourism company.
68. International Cultural Tourism Charter – Managing Tourism at Places of