@/ Ô Nhiễm Ánh Sáng Là Gì?
Ô nhiễm ánh sáng là một dạng ô nhiễm môi
trường mà ánh sáng nhân tạo lấn át ánh sáng tự
nhiên vào ban đêm. Đây là một vấn đề phổ biến ở
nhiều thành phố trên thế giới. Ánh sáng từ những
cột đèn đường, đèn trong các tòa nhà cao tầng,
đèn tại những địa điểm ngoài trời và đèn biển hiệu
quảng cáo của các cửa hàng, cửa hiệu khiến cho
chúng ta vẫn có thể nhìn thấy những cụm ánh
sáng khổng lồ từ xa trên bầu trời đêm. Hiện tượng
này được gọi là “bầu trời rực sáng”. Một số thành
phố sử dụng quá nhiều ánh sáng đến mức mà ta
có thể nhìn thấy chúng từ ngoài vũ trụ.
*** Tác Hại của Ô Nhiễm Ánh Sáng
Quá nhiều ánh sáng không chỉ gây tốn năng
lượng, mà còn ảnh hưởng tới con người. Ánh sáng,
cũng giống như âm thanh, có thể vượt qua tường
rào và gây khó chịu cho hàng xóm, chiếu vào nhà
và làm họ mất ngủ ban đêm. Ánh sáng quá mức
có thể làm các lái xe bị chói mắt và gây ra tai nạn.
Đèn bật suốt ngày tại nơi làm việc có thể gây ra
chứng đau đầu, cao huyết áp và cảm giác bồn
chồn, không yên.
Quá nhiều ánh sáng cũng làm cho việc quan sát
những ngôi sao trở nên khó khăn hơn. Các nhà
thiên văn học và những người muốn ngắm sao
phải đi đến khu vực ít ánh sáng để có thể quan sát
tốt hơn. Các đài quan sát được đặt tại những khu
vực ít sáng và có quy định về chiếu sáng tại những
nơi này.
Ví dụ như, khi Viện Công nghệ California xây dựng
Thế giới tự nhiên tuân theo một vòng tuần hoàn
ngày và đêm và các loài động vật cũng đã quen
với điều này trong hàng triệu năm nay. Vì ô nhiễm
môi trường làm cho ở một số nơi, ban đêm bầu
trời vẫn sáng, nhịp sinh hoạt của các loài động vật
hoang dã cũng bị ảnh hưởng.
Côn trùng và các loài chim di cư thường dựa vào
ánh trăng để xác định phương hướng. Do luồng
ánh sáng quá lớn của các thành phố, chúng có thể
bị lạc hướng bay. Nhiều côn trùng bay luẩn quẩn
quanh các cột đèn đến khi mệt rã rời hoặc đâm
vào nguồn sáng và chết. Chim di cư có thể bay
đến kiệt sức rồi rơi xuống.
Khi rùa biển con nở ra vào ban đêm, chúng
thường bò xuống biển theo hướng ánh sáng ở
đường chân trời. Do những khách sạn lớn được
xây dựng gần đó, các chú rùa con bị thu hút bởi
ánh sáng rực rỡ và bò về phía các khách sạn, thay
vì hướng ra biển khơi.
Vì thế, hiện nay đã có quy định các khách sạn phải
tắt bỏ đèn ngoài trời trong khoảng thời gian vài
tuần khi trứng rùa nở để rùa con đi theo đúng
hướng ánh sáng mờ mờ ở đường chân trời về với
biển khơi.
*tustus st
Nguyễn Thúy biên dịch theo Netplaces & Spiegel
Ô nhiễm ánh sáng – Những tác hại cận kề
Ánh sáng nhân tạo là một yếu tố quan trọng góp phần đắc lực trong quá trình phát
triển kinh tế – xã hội. Và thực tế, xã hội công nghiệp đã quá phụ thuộc vào ánh sáng
nhân tạo vì nó được dùng để chiếu sáng tại các địa điểm công cộng, văn phòng, nhà
đến 1/4 tổng năng lượng tiêu dùng của cả thế giới. Trong đó, có đến 30 – 60% năng
lượng dành cho những việc chiếu sáng không cần thiết.
Còn theo số liệu ước tính của Tổ chức Bảo vệ bầu trời đêm quốc tế, chỉ riêng đối với
Mỹ đã có đến 38% năng lượng chiếu sáng ngoài trời lãng phí, dẫn đến hàng năm
tiêu tốn 2 triệu thùng dầu (1 thùng = 150 lít), gây lãng phí 1,5 tỷ USD/năm và đặc
biệt đóng góp lượng khí CO
2
khoảng 300 triệu tấn/năm, một tác nhân gây ra hiện
tượng hiệu ứng nhà kính, hiện tượng nóng lên toàn cầu.
Ảnh hưởng tới việc quan sát thiên văn
Hầu hết người dân thành phố không thể thấy các ngôi sao trên bầu trời đêm, ngoại
trừ mặt trăng và một số ngôi sao sáng. Điều này làm hạn chế hiểu biết của họ tới
không gian, thiên văn học và khoa học nói chung. Các nhà thiên văn học nghiệp dư
thì làm việc rất khó khăn. Ô nhiễm ánh sáng còn từng buộc một số đài quan sát
thiên văn phải di chuyển địa điểm như Đài Thiên văn Hoàng gia, Greenwich và cản
trở việc quan sát ở các địa điểm khác.
Gây rối loạn các hệ sinh thái
Các loài sinh vật vốn thích nghi với ánh sáng và bóng tối tự nhiên. Khi vấn đề ô
nhiễm ánh sáng xảy ra sẽ làm cho thói quen sinh hoạt của chúng có thể bị rối loạn.
Trước hết, ánh sáng trong đêm làm giảm khả năng nhìn đường của các loài côn
trùng hoạt động về đêm. Những bóng đèn chiếu sáng trong đêm có sức thu hút
mạnh đối với các loài côn trùng. Khi chúng bay xung quanh, va đập vào bóng đèn
nên có thể chết hoặc dễ dàng làm mồi cho các loài sinh vật ăn thịt khác. Cũng vì
thế, các loài hoa nở về đêm và phải nhờ các loài côn trùng trên thụ phấn cũng bị ảnh
hưởng.
Đối với các loài chim di cư, thường định hướng bay nhờ các vì sao. Ánh sáng từ
những bóng đèn chiếu sáng tại các tòa nhà cao tầng ở các đô thị, làm cho các đàn
chim tưởng nhầm là các vì sao và chúng bị mất phương hướng, bay va đập vào các
bức tường rồi chết. Ví dụ, vì các đèn quảng cáo ở Paris quá sáng làm cho một đàn
khổng tước khi bay qua đó không xác định được phương hướng và cứ bay lượn vòng
hoạt động nhằm làm giảm ô nhiễm ánh sáng, chủ yếu ở Mỹ và Hiệp hội Thiên văn
Anh (BAA) hoạt động nhằm làm giảm ô nhiễm ánh sáng ở Anh. Tham gia vào các tổ
chức này để có được những thông tin mới nhất về những kết quả nghiên cứu về các
chính sách quản lý và các biện pháp kỹ thuật trong việc hạn chế vấn đề ô nhiễm ánh
sáng.
Ô nhiễm ánh sáng đang là nguy cơ lớn đối với cuộc sống hiện đại, đặc biệt ảnh
hưởng tới hệ sinh thái. Việc sử dụng ánh sáng không hiệu quả làm lãng phí năng
lượng, là một nguyên nhân làm tăng phát thải CO
2
và góp phần gây ra những vấn đề
môi trường toàn cầu như: hiệu ứng nhà kính, vấn đề nóng lên toàn cầu, vấn đề băng
tan ở các cực, nước biển dâng lên, gây ngập các thành phố ven biển… Ô nhiễm ánh
sáng không còn là vấn đề cục bộ của một địa phương, mà đã là vấn đề toàn cầu, thu
hút được sự tham gia của nhiều nhà nghiên cứu và nhiều tổ chức nghiên cứu trên
thế giới.
Theo Tạp chí Bảo vệ Môi trường, 06/2008
!" #
$%
&'#
" %()*+,-./
$012
034,5./
6
57!8+)$3!
"
!J)4"2+%&:>
K"2/0
1L>-&
1L*<MH-/&
1L*<MH->+ &
Nhịp sinh học: N;")
I
N.
.N;*O$%>$PQ#
9-4RK"6-+
B&:4R)H"$.$%>
K"<$H>;JS$$TUT"$V;
$%>K"-H$28$%>N
*&@B$%
N;!)SK;)+B;
2
H328%&
Melatonin:?T"$>$%$$T
JS>(4"(H@
2HW<HX&Y$$T)@
5<K)-8Z*OX)
K"$%>"=3K"$
&
[
\
2M);H@28@7D7)R >
JST"$&'S*O$%
$
- JF28H"$
\
JT4
5;
*$"N@B""*b
28
:<H34"-
H-9:J<>(3 @"&?>
5K"c%NY"d";e"T;*-MX D:
9:2E(8!%$
@)+/H3"$+fgh$2
: D:9:+M7D-
&
5)$2F2
\
MS)("<*<
2F*(<*<
&Y3")^5i-^-UjYkV<
3
*l$%>$)4"-$%
Nm>!!)&
A,;;)B!
1nC7Do@.32(
S
-$&'@o@.3
sáng ngược và màn chiếu của projector, trần màu trắng phản xạ tốt ánh sáng nhằm tạo ra ánh
sáng tại mọi vị trí của lớp học.
- Thông thường, mỗi giảng đường có diện tích trung bình khoảng 50m
2
, hai bên có hành lang
với 2 – 3 cửa ra vào, nhằm lợi dụng thêm ánh sáng phản xạ tự nhiên, lắp đặt khoảng 10 – 12 bộ
đèn huỳnh quang.
C-$;D+!
E0:F7!G+#
1 8!+
H
!IG+!(
%J" +652
r2_"@2"s(<C7D;2_" +3
"=*("34*-*-t^nF8
-6)K$*("$%$"
\
&
cJT2"s4"N>-(K"
$6-"
\
8FN-.
$;_-!%$&^)
2`@:(7E5*uv2`
-7$8!>;H92M);F(J"
">2F < qK"+H%@B"*$
"0
K!L<
S,R<co 6*(B-$><
q-;$-*--;t^nB
-g$%o0o-DH>;-2o"
=; $%oB/*( 233{
2`H$34xu"$&
Ánh sáng tác động tới hệ thần kinh và cảm xúc
Thế giới xung quanh có rất nhiều yếu tố có thể tác động đến sức khoẻ con người, trong đó ánh
sáng cũng là một trong những yếu tố gây ra không ít ảnh hưởng. Trong một ngày, ánh sáng tác
động đến cơ thể con người luôn có sự thay đổi, tuỳ thuộc vào môi trường và cường độ ánh sáng
đó. Từ ánh sáng của mặt trời, ánh đèn điện, màn hình ti vi, máy tính cho tới các tia sáng phản
xạ….đều có thể có những tác động nhất định trực tiếp hoặc gián tiếp đến sức khoẻ của mỗi
chúng ta.
Những tác động có lợi
Không có ánh sáng, con người không thể nhìn được mọi vật xung quanh mình, cây cối không thể quang hợp và
sự sống không thể tồn tại. Đó là qui luật tất yếu trong tự nhiên. Đối với con người, ánh sáng mặt trời chính là dấu
hiệu của sự sống bắt đầu. Khi tiếp xúc với ánh sáng, cơ thể chúng ta tự tổng hợp nên vitamin D có tác động đến
quá trình hình thành và phát triển xương của cơ thể.
Ngoài ra, ánh sáng còn có nhiều tác động khác đặc biệt tới tâm trạng và sức khoẻ hệ thần kinh và một số cơ
quan của con người đặc biệt là mắt và da. Khi mức độ, cường độ và màu sắc ánh sáng phù hợp, chúng có thể
tác động đến cảm xúc và tâm trạng rất mạnh mẽ.
Theo các nghiên cứu mới đây của hiệp hội các nhà khoa học Trường đại học bang Ohio – Mỹ, ánh sáng trong
khi ngủ có thể gây ảnh hưởng đến trạng thái cảm xúc diễn ra vào ngày hôm sau. Thông thường mọi người tắt
đèn khi đi ngủ, hoặc để loại đèn ngủ với ánh sáng mờ ảo tạo cảm giác thư thái khiến cho chúng ta dễ đi vào giấc
ngủ. Ngoài ra, những ánh sáng phù hợp có thể tạo nên những cảm xúc đặc biệt. Đó có thể là các cảm xúc tích
cực, khiến cho hệ thần kinh mỗi người trở nên hưng phấn hoặc làm việc hiệu quả và tập trung hơn.
Ánh sáng tác động tới hệ thần kinh và cảm xúc
Tuy nhiên, bên cạnh sự cần thiết của ánh sáng trong cuộc sống, ánh sáng bất hợp lý lại có thể đem lại những
bất cập không nhỏ. Những ánh sáng bất thường trong đêm có thể gây cản trở giấc ngủ sâu và ảnh hưởng có hại
cảm xúc, mà còn giúp mang lại lời khuyên hữu ích cho mọi người trong việc sử dụng ánh sáng sao cho mang lại
nhiều lợi ích, và hạn chế những ảnh hưởng có hại tới sức khoẻ mỗi
Copyright: Tài liệu đại học ©