Hướng dẫn học sinh phát triển kỹ năng vẽ theo mẫu môn mỹ thuật 6 ở trường Trung học cơ sở
MỤC LỤC
Phần1: Mở đầu
1. Lý do chọn đề tài. Trang 2
2. Mục đích nghiên cứu. Trang 2
3. Nhiệm vụ nghiên cứu. Trang 2
4. Phương pháp nghiên cứu. Trang 2
5. Phạm vi nghiên cứu. Trang 3
6. Đối tượng nghiên cứu. Trang 3
Phần 2: Nội dung
1.Cơ sở lý luận: Trang 4
2.Thực trạng: Trang 7
3. Giải pháp: Trang 8
4. Hiệu quả Trang18
Phần 3: Kết luận
1. Bài học kinh nghiệm Trang 24
2. Hướng phổ biến và áp dụng đề tài Trang 24
3. Hướng nghiên cứu Trang 25
4. Tài liệu tham khảo Trang 26
Trường Trung học cơ sở Trần Hưng Đạo - 1 - Giáo viên: Ngô Phương Bình
Hướng dẫn học sinh phát triển kỹ năng vẽ theo mẫu môn mỹ thuật 6 ở trường Trung học cơ sở
1. Lý do chọn đề tài:
* Trong chương trình Mĩ thuật ở bậc trung học cơ sở, vẽ theo mẫu có vị trí
quan trọng. Vẽ theo mẫu giúp cho học sinh nắm được đặc điểm hình dáng, cấu
trúc của đồ vật, thông qua việc so sánh, phân tích, tổng hợp khái quát hố. Học
sinh được rèn luyện kĩ năng miêu tả đồ vật bằng đường nét, hình khối, đậm nhạt,
màu sắc. Kiến thức và kĩ năng của vẽ theo mẫu hỗ trợ rất nhiều cho các phân
môn khác như: kiến thức, kĩ năng sắp xếp bố cục, vẽ hình, tỉ lệ, tương quan đậm
nhạt, màu sắc, không gian, ánh sáng được vận dụng trong các phân môn vẽ
tranh, vẽ trang trí.
* Vẽ theo mẫu nhằm trang bị, cung cấp cho học sinh một số kiến thức kĩ

1. CƠ SỞ LÝ LUẬN
Theo tinh thần chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học của ngành cùng với
việc thay sách giáo khoa, chương trình trung học cơ sở nói chung môn mĩ thuật
nói riêng và việc vận dụng các phương pháp dạy học tích cực vào giảng dạy phù
hợp với đặc trưng bộ môn là một vấn đề bức thiết. Như chúng ta đã biết nội
dung và phương pháp giảng dạy bao giờ cũng gắn bó với nhau, mỗi nội dung đòi
hỏi một phương pháp thích hợp, các kỹ năng không thể được hình thành và phát
triển bằng con đường truyền giảng thụ động. Muốn phát triển kỹ năng này, học
sinh phải được hoạt động trong môi trường thực tế dưới sự hướng dẫn của giáo
viên. Vì mục đích của môn mĩ thuật ở trường phổ thông nói chung và lớp 6 nói
riêng chủ yếu là giáo dục thẩm mĩ, tạo điều kiện cho học sinh tiếp xúc, làm quen
và thưởng thức vẻ đẹp của mẫu vật sẵn có quanh các em, cung cấp cho các em
một lượng kiến thức cơ bản nhất định giúp các em hiểu được cái đẹp của đường
nét, mảng hình, đậm nhạt, màu sắc, bố cục.
1. Cơ sở thực tiễn
- Ngay từ đầu năm học 2012-2013 Tôi đã thực hiện cuộc thăm dò đối với
học sinh khối 6 trường trung học cơ sở Trần Hưng Đạo. Qua đây tôi nhận thấy:
1.1 Về phía học sinh:
1.1.1 Các em hiểu về vẽ theo mẫu còn hạn chế, chưa có thói quen quan sát,
nhận xét hình, tỉ lệ đậm nhạt, nên không hào hứng với vẽ theo mẫu, nhìn chung
kết quả bài vẽ còn yếu so với các phân môn khác, đạt dưới trung bình và trung
bình nhiều hơn khá. Kết quả khảo sát chất lượng của bài vẽ theo mẫu đầu tiên
được thống kê như sau:
Khối Tổng số học sinh
Xếp loại đạt trở lên
Số lượng Tỷ lệ %
6 308 293 95,1%
1.1.2 Học sinh xếp loại chưa đạt do các nguyên nhân sau:
- Phần lớn các em vẽ là dùng thước kẻ
Trường Trung học cơ sở Trần Hưng Đạo - 4 - Giáo viên: Ngô Phương Bình

- Xác định bố cục.
Trường Trung học cơ sở Trần Hưng Đạo - 5 - Giáo viên: Ngô Phương Bình
Hướng dẫn học sinh phát triển kỹ năng vẽ theo mẫu môn mỹ thuật 6 ở trường Trung học cơ sở
- Vẽ hình.
- Chỉnh hình.
- Vẽ đậm nhạt.
2.4.2 Kĩ năng quan sát: giúp cho học sinh biết cách quan sát đồ vật:
quan sát từ tổng thể đến chi tiết, so sánh, phân tích, tổng hợp, khái quát để nắm
được tỉ lệ , đặc điểm cấu trúc và cảm thụ được vẻ đẹp của mẫu. Trên cơ sở quan
sát đặc điểm của mẫu, hình thành ở học sinh biểu tượng về đồ vật, góp phần
hình thành thị hiếu thẫm mĩ và thói quen quan sát nhận ra vẻ đẹp của đồ vật
xung quanh, biết trân trọng cái đẹp và thích tạo ra cái đẹp theo khả năng và sở
thích của mình.
2.4.3 Kĩ năng xác định bố cục: Giúp học sinh biết chọn mẫu vẽ, biết sắp
xếp mẫu có bố cục đẹp, biết sắp xếp hình vẽ trên giấy cân đối, thuận mắt. Kĩ
năng bố cục hình vẽ được sử dụng trong tất cả các phân môn của mĩ thuật như:
vẽ trang trí, vẽ tranh và thường thức mĩ thuật.
2.4.4 Kĩ năng vẽ hình: Trên cơ sở kết quả quan sát nắm được đặc điểm hình
dáng của mẫu, học sinh sắp đặt bố cục hình vẽ trên giấy và phác hình từ khái
quát, tổng thể đến chi tiết. Nếu không biết cách phác hình thì bài vẽ không đạt
được hiệu quả như mong muốn. Có thể phải tẩy xóa nhiều, bài vẽ bẩn và hình vẽ
có thể xộc xệch không vững chắc. Kĩ năng này cũng được sử dụng nhiều trong
trang trí, vẽ tranh…
2.4.5 Kĩ năng chỉnh hình, trên cơ sở hình vẽ đã được xác định, học sinh biết
cách so sánh hình vẽ với mẫu để điều chỉnh hình cho đúng tỉ lệ, hình dáng, đặc
điểm của mẫu, kỹ năng này cũng được sử dụng trong vẽ trang trí và vẽ tranh.
2.4.6 Kĩ năng vẽ đậm nhạt: Sau khi hình vẽ được hoàn chỉnh, học sinh cần
quan sát mẫu để xác định các mảng đậm, nhạt trên cơ sở ánh sáng chiếu vào vật
mẫu. Học sinh biết cách vẽ đậm nhạt, thể hiện đúng các độ đậm nhạt trên mẫu.
2. THỰC TRẠNG

49 học sinh tìm bố cục còn xộc xệch và phác
hình chưa ổn.
c. Cách ước lượng và phác
khung hình chung và riêng
của vật mẫu.
80 học sinh còn yếu trong cách tìm khung
hình chung và riêng.
d. Cách vẽ đậm, nhạt và màu
trong vẽ theo mẫu.
112 học sinh chưa phân biệt được các mảng
đậm nhạt trên mẫu.
Hướng dẫn học sinh phát triển kỹ năng vẽ theo mẫu môn mỹ thuật 6 ở trường Trung học cơ sở
+ Với tinh thần trách nhiệm cao trong công tác giảng dạy, việc giáo viên tự
làm đồ dùng dạy học để giảng dạy là hết sức quan trọng.
+ Giáo viên giảng dạy, là người tốt nghiệp đại học mĩ thuật và đã trực tiếp
giảng dạy bộ môn mĩ thuật 6, nên rất thích nghiên cứu đề tài, nhằm giúp học
sinh học tốt môn mĩ thuật
1.2 Khó khăn:
+ Trong những năm gần đây trên địa bàn huyện Phú Giáo dân nhập cư có
phần đông và có một số học sinh nơi khác chuyển đến nên nhu cầu về trường
lớp có tăng, vì vậy phòng học chưa đáp ứng được nhu cầu phòng bộ môn.
+ Môn mĩ thuật hiện nay chưa được coi trọng, nhiều người cho rằng ai dạy
mà chẳng được, học sinh đa phần thuộc vùng sâu, vùng xa, các em mới từ cấp I
lên nên nhiều khi phương pháp, kĩ năng vẽ chưa tiếp thu kịp, phòng thực hành,
đồ dùng dạy học còn thiếu thốn, mặt khác với đặt điểm bộ môn
( 1 lớp 1 tiết / 1 tuần), nên học sinh cũng không chú ý nhiều, phụ huynh thì
xem thường, chỉ hướng nghiệp cho con em mình những tư tưởng thực dụng hơn
nhiều so với trước, là cho con em minh học thêm các môn Toán, Lí, Hóa, Anh
văn vv…
Trước những vấn đề trên, tôi đã suy nghĩ tìm tòi, và rút ra một số kinh

1.3 Dưạ vào các giải pháp trên tôi thử vận dụng các phương pháp vào dạy
học một số bài vẽ theo mẫu trong chương trình sách giáo khoa mĩ thuật 6
như sau :
 Bài 15, 16- tiết 15, 16. Vẽ theo mẫu- Mẫu có dạng hình trụ và hình cầu
Giáo viên có thể sử dụng kết hợp nhiều phương pháp dạy học trong bài học
như phương pháp quan sát, trực quan, giảng giải - minh hoạ, thực hành…
- Giáo viên có thể tổ chức cho học sinh làm việc theo nhóm, các nhóm tự
chọn và bày mẫu (mẫu đã được phân công chuẩn bị trước).
- Sau khi các nhóm bày mẫu xong, giáo viên phân tích cái được và chưa
được cần điều chỉnh lại cho đẹp. Qua đó học sinh hiểu được để có mẫu đẹp cần
phải chọn mẫu như thế nào? Có mẫu đẹp chưa đủ mà cần phải đặt như thế nào
để có bố cục đẹp?
Trường Trung học cơ sở Trần Hưng Đạo - 9 - Giáo viên: Ngô Phương Bình
Hướng dẫn học sinh phát triển kỹ năng vẽ theo mẫu môn mỹ thuật 6 ở trường Trung học cơ sở

Hình a- bố cục lỗng
Hình b, c- bố cục bị thu hẹp
Hình d- bố cục không thuận mắt
Hình e- bố cục đẹp, thuận mắt.
- Sau khi đã bày mẫu, giáo viên đặt câu hỏi để học sinh quan sát nhận ra
đặc điểm, hình dáng, màu sắc và cấu trúc hình thể của từng mẫu vật và so sánh
sự khác nhau giữa các vật mẫu về hình dáng, màu sắc, tỉ lệ (quan sát nhóm mẫu
mà học sinh sẽ thực hiện bài vẽ).
? Những đồ vật hình trụ là những vật có hình dạng như thế nào? Kể tên một
số đồ vật có dạng hình trụ.
? Hãy kể tên một số đồ vật có dạng hình cầu ?
? Miêu tả những màu sắc , chất liệu sẵn có trên mẫu?
? So sánh tỉ lệ của hình cầu và hình trụ.
Ở bước này giáo viên cần hướng học sinh quan sát từ tổng thể đến chi tiết.
- Sau khi quan sát nhận ra đặc điểm riêng của từng mẫu vật, giáo viên

Trường Trung học cơ sở Trần Hưng Đạo - 11 - Giáo viên: Ngô Phương Bình
Hướng dẫn học sinh phát triển kỹ năng vẽ theo mẫu môn mỹ thuật 6 ở trường Trung học cơ sở
- Khi hình vẽ được chỉnh sửa, tiếp tục quan sát, so sánh độ đậm nhạt lớn
trên mẫu để phân chia các mảng đậm nhạt trên hình vẽ và gợi đậm nhạt bằng
bằng các nét đan xen nhau, chồng lên nhau. Trên cơ sở các mảng đậm nhạt lớn
điều chỉnh, đẩy sâu, nhấn đậm, nhạt một số chi tiết cần thiết để bài vẽ hoàn
chỉnh. Vẽ đậm nhạt cần chú ý đến nguồn ánh sáng chiếu vào mẫu để diễn tả cho
đúng.
Ánh sáng
- Sau phần hướng dẫn chung giáo viên cho học sinh thực hành bài vẽ.
Trong khi thực hành giáo viên đến từng nhóm để hướng dẫn cá nhân thực hiện
bài vẽ theo đúng các bước tiến hành.
1. Kết quả đạt được:
Qua nghiên cứu và thực nghiệm vận dụng các các kĩ năng vào dạy học ở
một số bài vẽ theo mẫu, đạt được những kết quả khả quan, từng bước nâng cao
chất lượng học sinh qua từng giai đoạn.
Kết quả cụ thể như sau:

Trường Trung học cơ sở Trần Hưng Đạo - 12 - Giáo viên: Ngô Phương Bình
Hướng dẫn học sinh phát triển kỹ năng vẽ theo mẫu môn mỹ thuật 6 ở trường Trung học cơ sở
Các giai đoạn Khối
Tổng số
học sinh
Chưa đạt Đạt
SL TL% SL TL%
Đầu HKI 6 308 15 4,9% 293 95,1%
Giữa HKI 6 308 1 0.3% 307 99,7%
Bước 3: Tiến trình của một bài vẽ theo mẫu lớp 6:
Tuần: 27
Tiết: 27

nhận xét.
 giáo viên cho học sinh quan sát vật
mẫu và nêu nhận xét về: Hình dáng
của vật mẫu như thế nào?(cao, thấp,
rộng, hẹp, to hay nhỏ ).
 Giáo viên bổ sung:
Cái chai và cái cốc có hình dáng dài
hình trụ quả cam, quả táo có hình trụ
và hình cầu, lọ hoa có cả hình trụ và
hình trụ cầu gắn vào nhau…
Các mẫu vật được xếp gần nhau có
to, có nhỏ, có cao, có thấp.
Màu sắc đa dạng có đậm, có nhạt.
 Sau đó giáo viên sẽ gợi ý cho học
sinh bày 2 mẫu vật để vẽ vật phẩm.
Ấm pha trà và cái cốc, bình thủy và
quả hoặc lọ hoa và quả…
 Giáo viên lưu ý cho học sinh cần
chọn vật mẫu có hình dáng cao, thấp,
to nhỏ, màu đậm, màu nhạt khác nhau.
Sau khi có 2 vật mẫu hợp lý, giáo viên
gợi ý cho học sinh cách bày mẫu vật
HS quan sát
HS trả lời câu hỏi
- HS thảo luận và
nêu nhận xét chi tiết
vật mẫu về:
+ Hình dáng.
+ Vị trí.
+ Tỷ lệ.

Học sinh chọn vật
mẫu để sắp xếp thành
bố cục đẹp.
Hoc sinh trả lời
Học sinh lắng nghe
HOẠT ĐỘNG 2:
Hướng dẫn học sinh cách vẽ.
- giáo Viên cho học sinh nhắc lại
phương pháp vẽ theo mẫu.
+ Vẽ khung hình.
- Giáo viên hướng dẫn học sinh so
sánh tỷ lệ giữa chiều cao và chiều
ngang để xác định tỷ lệ của khung
hình.
- Học sinh nhắc lại
phương pháp vẽ theo
mẫu.
- Học sinh quan sát kỹ
vật mẫu và xác định tỷ
lệ khung hình chung
II/. Cách vẽ:
1. Vẽ khung hình.
Trường Trung học cơ sở Trần Hưng Đạo - 15 - Giáo viên: Ngô Phương Bình
Hướng dẫn học sinh phát triển kỹ năng vẽ theo mẫu môn mỹ thuật 6 ở trường Trung học cơ sở
- giáo viên vẽ một số khung hình đúng
và sai để học sinh nhận xét.
+ Sau đó phác đường trục của đồ vật.
Tìm tỷ lệ các bộ phận: Thân, miệng,
đáy của đồ vật( Nếu tỷ lệ không đúng
hình vẽ sẽ sai lệch, không giống mẫu).

Trường Trung học cơ sở Trần Hưng Đạo - 16 - Giáo viên: Ngô Phương Bình
Hướng dẫn học sinh phát triển kỹ năng vẽ theo mẫu môn mỹ thuật 6 ở trường Trung học cơ sở
HOẠT ĐỘNG 3:
Hướng dẫn HS làm bài tập.
 Có thể đặt hai mẫu giống nhau ở vị
trí thích hợp và chia lớp thành bốn
nhóm, mỗi nhóm vẽ một mẫu.
 Yêu cầu học sinh vẽ như hướng dẫn.
* Nhắc học sinh:
 Quan sát kĩ hình dáng, tỉ lệ của mẫu
trước khi vẽ.
 Sắp xếp hình vẽ cân đối bố cục hợp
lý trong khổ giấy.
- Học sinh làm bài tập
theo nhóm.
- Học sinh sắp xếp
mẫu ở nhóm mình.
- Thảo luận nhóm về
cách vẽ chung ở mẫu
vật nhóm mình.
III/. Bài tập.
Vẽ theo mẫu: Mẫu
có hai đồ vật.
HOẠT ĐỘNG 4: nhận xét đánh giá
- Giáo viên viên chọn một số bài vẽ
của học sinh ở nhiều mức độ khác
nhau và cho Học sinh nêu nhận xét và
xếp loại theo cảm nhận của mình.
- Giáo viên biểu dương những bài vẽ
đẹp, nhắc nhở, góp ý cho những bài vẽ

C. 5 bước
Câu 6: Trước khi vẽ đậm nhạt ta phải làm gì?
A. Đánh liền
B. Đánh đậm một chổ
C. Hướng ánh sáng
D. Phác mảng đậm nhạt
Câu 7: Em có hay thường xuyên vẽ mẫu ở nhà không?
A. có
B. Không
C. Thỉnh thoảng
Câu 8: Qua môn học vẽ theo mẫu em có thấy thoải mái không ?
A. Có
B. Không
C. Bình thường
Hướng dẫn học sinh phát triển kỹ năng vẽ theo mẫu môn mỹ thuật 6 ở trường Trung học cơ sở
Tổng kết : Phương án A có 111 học sinh = 34,6%
B có 97 học sinh = 37,4 %
C. có 78 học sinh = 26,5%
D có 60 học sinh = 17 %
* Qua kết quả trên tôi thấy học sinh đã bước đầu có ý thức về các kĩ năng
vẽ bài
Sau khi đã có vốn kiến thức về màu sắc giúp các em say mê hơn đối với
môn mĩ thuật nói chung và vẽ theo mẫu nói riêng. Các em đã bước đầu nắm
được quy luật về màu sắc để vẽ màu. Các em đã dùng màu rất mạnh dạn, đem
lại hiệu quả bất ngờ đối với bài vẽ, đảm bảo quy luật dùng màu.
* Dưới đây là một số bài vẽ đẹp của học sinh

Trường Trung học cơ sở Trần Hưng Đạo - 19 - Giáo viên: Ngô Phương Bình
Hướng dẫn học sinh phát triển kỹ năng vẽ theo mẫu môn mỹ thuật 6 ở trường Trung học cơ sở


* Để một tiết dạy- học Vẽ theo mẫu thành công, giáo viên cần:
 Chuẩn bị tốt ở khâu soạn giảng, hình thành các phương pháp dạy học
tích cực thích hợp với từng bài, từng phần, từng nội dung.
 Sử dụng đồ dùng dạy học hợp lý với đặc trưng của từng bài (mẫu vẽ,
hình gợi ý các bước vẽ hình, vẽ màu…)
 Khi sử dụng đồ dùng dạy học cần chú ý tới tính khoa học, thẩm mỹ và
độ chính xác của kiến thức.
 Giáo viên nên rèn luyện cho học sinh tính tự giác, tư duy sáng tạo trong
quá trình làm bài nhằm phát hiện và bồi dưỡng những học sinh có năng khiếu.
 Trong quá trình áp dụng vào bài giảng, tôi nhận thấy phần khởi động và
thực hành của tiết học, là phần mà học sinh rất ham thích và tôi áp dụng thành
Trường Trung học cơ sở Trần Hưng Đạo - 23 - Giáo viên: Ngô Phương Bình
Hướng dẫn học sinh phát triển kỹ năng vẽ theo mẫu môn mỹ thuật 6 ở trường Trung học cơ sở
công nhất. Nên tôi rút cho bản thân là phải cố gắng hơn nữa, phải áp dụng trị
chơi bài hát, một câu chuyện …. Cho phù hợp với từng nội dung của bài.
 Kiểm tra, nhắc nhở học sinh giữ gìn cẩn thận dụng cụ học tập của mình
 Dặn dò học sinh chuẩn bị kĩ, đầy đủ những đồ dùng cần thiết cho tiết
học tiếp theo.
* Vận dụng khéo léo các phương pháp dạy học tích cực như: phương pháp
làm việc theo nhóm, phương pháp trực quan, phương pháp luyện tập (làm việc
cá nhân), phương pháp quan sát, phương pháp nêu vấn đề, phương pháp trị
chơi…. Khi các kĩ năng đã được hình thành, giáo viên cần tiếp tục nâng cao và
phát triển để hình thành thị hiếu thẩm mĩ và nâng cao khả năng cảm thụ cái đẹp,
kĩ năng miêu tả đồ vật bằng đường nét, hình khối, đậm nhạt, không gian và màu
sắc của học sinh trong vẽ theo mẫu.
3. Hướng nghiên cứu:
* Với những khó khăn đối với bộ môn mĩ thuật tôi sẽ cố gắng làm tốt công
tác giảng dạy của mình, đồng thời tìm ra những khuyết điểm trong bộ môn để
giúp tôi nghiên cứu sâu hơn về đề tài
* Trong quá trình thực hiện đề tài này, bản thân tôi đã cố gắng tìm tòi, học