Tìm hiểu tình hình thực hiện chính sách xuất khẩu lúa gạo ở Đồng bằng Sông Cửu Long
Danh sách nhóm 17:
Họ và tên Mã sinh viên Lớp
Hồ Hải Yến
542043 KTNN54C
Hoàng Ngọc Cảnh
543627 XHH54
Lê Ngọc Lâm
541991 KTNN54C
Phạm Văn Tuấn
542039 KTNN54C
Trang 1
Tìm hiểu tình hình thực hiện chính sách xuất khẩu lúa gạo ở Đồng bằng Sông Cửu Long
PHẦN MỞ ĐẦU
I/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Hiện nay, tốc độ toàn cầu hóa phát triển nhanh chóng đòi hỏi các nước phải mở
cửa nền kinh tế và Việt Nam cũng không nằm ngoài xu hướng đó, đặc biệt từ sau
khi gia nhập WTO. Những thành tựu trong xuất khẩu của Việt Nam đã đạt được
trong những năm qua là nền tảng vững chắc để bước tiếp vào tương lai, một tương
lai tươi sáng đang rộng mở. Trong đó, gạo là một mặt hàng đóng góp khá lớn vào
tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước (năm 2008 đạt 2,89 tỷ USD, năm 2009 đạt
gần 2,7 tỷ USD) đưa nước ta lên đứng vị trí thứ 2 trên thế giới về xuất khẩu gạo.
Song song với quá trình toàn cầu hóa và nền kinh tế thị trường phát triển mạnh
mẽ thì sự cạnh tranh ngày càng gay gắt hơn. Do đó, nước ta muốn giữ vững vị trí
trên trường quốc tế thì phải linh hoạt hơn, thường xuyên đánh giá lại các hoạt động
sản xuất, kinh doanh, vấn đề sử dụng các nguồn lực của từng vùng; từ đó đưa ra
các chính sách cụ thể để góp phần nâng cao hiệu quả trong hoạt động sản xuất,
kinh doanh, nhất là các vùng kinh tế trọng điểm.
Đồng Bằng Sông Cửu Long là vựa lúa gạo chủ yếu của cả nước và cả khu vực
Đông Nam Á. Các vấn đề liên quan đến lúa gạo của vùng không chỉ tác động đến
cuộc sống của gần hai triệu hộ nông nghiệp, mà còn liên quan đến hàng chục triệu

có sản lượng lúa gạo nhiều như An Giang, Cần Thơ, Đồng Tháp…
2/ Thời gian
Số liệu thu thập qua các năm từ 2008-2010.
3/ Đối tượng nghiên cứu
Các hoạt động xuất khẩu gạo ở Đồng bằng sông Cửu Long.
IV/ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1.1/ Phương pháp thu thập số liệu
Số liệu thứ cấp: Internet, tạp chí chuyên ngành
1.2/ Phương pháp phân tích
- Mô tả tình hình sản xuất lúa gạo và xuất khẩu gạo ở Đồng bằng sông Cửu
Long: phương pháp thống kê mô tả.
- Phân tích vai trò xuất khẩu gạo: phương pháp so sánh. Và phương pháp dự báo
kinh tế để đánh giá khả năng cạnh tranh của gạo xuất khẩu.
- Sử dụng phương pháp tự luận để đề ra giải pháp.
Trang 3
Tìm hiểu tình hình thực hiện chính sách xuất khẩu lúa gạo ở Đồng bằng Sông Cửu Long
PHẦN NỘI DUNG
I/ MỘT SỐ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH:
1. Sự cần thiết phải có chính sách nông nghiệp:
Nông nghiệp là ngành sản xuất kém hiệu quả nhất trong nền kinh tế song Nhà
nước vẫn phải quan tâm phát triển bởi vì: a) Nông sản là sản phẩm thiết yếu đối
với toàn xã hội. b) Sản xuất nông nghiệp còn phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự
nhiên nên nông nghiệp thường gặp nhiều rủi ro. c) Dân số sống trong lĩnh vực
nông nghiệp và khu vực nông thôn chiếm tỷ trọng lớn. Do vậy, sự can thiệp của
Chính phủ vào nông nghiệp nhằm đảm bảo lợi ích của người sản xuất nông nghiệp
là cần thiết.
Đứng trên góc độ ngành hàng, nông sản là sản phẩm đầu tiên của một chuỗi
hàng lấy nông sản đó làm nguyên liệu. Việc thực hiện các hoạt động tiếp theo trong
chuỗi hàng sẽ tạo việc làm và tăng thu nhập cho người lao động nông thôn. Đến
lượt mình, các khâu chế biến và tiêu thụ nông sản phẩm kích thích sự phát triển

Nghị định là một loại văn bản pháp quy của Chính phủ về một lĩnh vực hoặc một
ngành cụ thể. Nghị định thường định ra cho một thời gian dài và phát huy tác dụng
trong thời gian dài. Đây là loại văn bản mang tính pháp quy cao nhất, quan trọng
nhất, chứa đầy đủ nhất tinh thần của một chính sách. Nghị định được ban hành do
Thủ tướng Chính phủ hoặc Phó Thủ tướng Chính phủ ký thay Thủ tướng.
• Nghị quyết, quyết định:
Nghị quyết của Hội đồng Bộ trưởng hoặc Quyết định của Thủ tướng Chính phủ là
văn bản pháp quy về những vấn đề tương đối bức xúc cần được giải quyết trong
thực tiễn. Văn bản này do Thủ tướng kí, hoặc do các Phó Thủ tướng kí thay Thủ
tướng.
• Thông tư:
Thông tư là văn bản do các Bộ/ Ngành chức năng ban hành nhằm hướng dẫn thực
hiện Nghị định, Quyết định của Chính phủ.
Trang 5
Tìm hiểu tình hình thực hiện chính sách xuất khẩu lúa gạo ở Đồng bằng Sông Cửu Long
• Quyết định của các Bộ/ Ngành:
Các quyết định của cá Bộ/ Ngành ban hành được Bộ trưởng ký hoặc Thứ trưởng ký
thay Bộ trưởng. Các quyết điịnh của Bộ/ Ngành thường ban hành kèm theo văn
bản quy định cụ thể về một vấn đề dựa trên cơ sở của Luật, Pháp lệnh, Nghị định,
Quyết định và ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
• Chỉ thị:
Chỉ thị là văn bản đôn đốc, nhắc nhở việc thực hiện chính sách. Tùy theo nội dung
và phạm vi thi hành mà Thủ tướng Chính phủ, các Bộ/ Ngành đưa ra các chỉ thji
cho các ban ngành, các cấp tổ chức hướng dẫn thực hiện các văn bản chính sách
của Chính phủ.
• Công văn:
Công văn cũng là một loại văn bản chính sách, do Thủ tướng Chính phủ hoặc các
Bộ/ Ngành ban hành. Nội dung công văn hướng dẫn, nêu ý kiến chỉ đạo của cấp
trên đối với cấp dưới trong việc triển khai thực hiện chính sách.
4. Lý luận về chính sách xuất khẩu lúa gạo:

sông Cửu Long và đồng bằng sông Hồng. Mỗi vùng phù hợp với những loại giống
lúa khác nhau. Như vậy, cơ cấu nông nghiệp sẽ thay đổi phát huy theo lợi thế của
từng vùng.
Khi đẩy mạnh xuất khẩu gạo, cơ cấu ngành nghề cũng sẽ thay đổi. Hàng loạt
các nghề phụ liên quan đến sản xuất và chế biến gạo như xay sát, bảo quản, đánh
bóng cũng phát triển theo
Trong những năm gần đây, sản lượng lúa thu hoạch tăng cao. Xuất khẩu gạo tạo
điều kiện mở rộng tiêu thụ sản phẩm, tránh ứ đọng, tồn kho và khi khâu tiêu thu
được giải quyết sẽ tạo tâm lý an tâm khuyến khích nông dân tăng cường, đẩy mạnh
sản xuất, nâng cao năng suất lao động. Như vậy, xuất khẩu đã tác động ngược trở
Trang 7
Tìm hiểu tình hình thực hiện chính sách xuất khẩu lúa gạo ở Đồng bằng Sông Cửu Long
lại đối với sản xuất, là một tiền đề cho sản xuất phát triển, tạo điều kiện mở rộng
khả năng cung cấp và khả năng tiêu dùng của một quốc gia như Việt Nam.
Khi tham gia xuất khẩu gạo, Việt Nam có điều kiện cạnh tranh, cọ xát với các sản
phẩm cùng loại trên thị trường quốc tế. Đây vừa là thuận lợi, vừa là khó khăn đối
với mặt hàng gạo của Việt Nam vì chất lượng của ta còn kém hơn so với các nước
xuất khẩu khác, đặc biệt là Thái Lan
 Xuất khẩu gạo tác động tích cực đối với việc giải quyết công ăn việc làm
và cải thiện đời sống của nhân dân.
Như trên đã phân tích, khi xuất khẩu gạo được đẩy mạnh sẽ kéo theo sự phát
triển của những ngành nghề khác hỗ trợ cho sản xuất như các hoạt động thương
mại, dịch vụ bao gồm các công đoạn tổ chức thu mua thóc từ nông dân, tạo đầu
vào cho xuất khẩu. Các hoạt động này nếu được tiến hành tốt, có sự chỉ đạo đúng
đắn sẽ tạo ra sự khai thông đầu ra cho sản phẩm thóc của nhân dân ở thời vụ thu
hoạch, kích thích nông dân canh tác, nâng cao năng suất. Từ đó tác động trở lại đối
với sản xuất và xuất khẩu. Như vậy, không chỉ sản xuất gạo xuất khẩu có thể giải
quyết việc làm, tạo thu nhập ổn định cho nhiều lao động mà những ngành nghề
khác có liên quan cũng góp phần giảm tỉ lệ thất nghiệp của nước ta.
Xuất khẩu gạo tạo một thị trường trong nước ít biến động, cân bằng được cung

hiệu quả hơn so với hạn ngạch.
 Về hạn ngạch: Chính phủ đã áp dụng biện pháp hạn ngạch để điều tiết sản
lượng gạo xuất khẩu, với mong muốn vừa kiểm soát được giá gạo trong
nước không quá leo thang, vừa đảm bảo an ninh lương thực quốc gia. Ví dụ
hạn ngạch xuất khẩu gạo năm 2008 là 5 – 5.5 triệu tấn.
 Về biện pháp tài chính: nhà nước đưa ra các quy định về mức lãi xuất có lợi
nhất với người dân nhằm thúc đẩy nhân dân sản xuất; với những nhà kinh
doanh lúa gạo cũng có những quy định về mức lãi xuất ngân hàng phù hợp
để có thể hoạt động liên tục.
Trang 9
Tìm hiểu tình hình thực hiện chính sách xuất khẩu lúa gạo ở Đồng bằng Sông Cửu Long
d) Sự cần thiết của chính sách khuyến khích xuất khẩu gạo.
Việt nam với truyền thống từ xưa tới nay là làm về nghành nông nghiệp và có
thế mạnh về nghành trồng lúa nước. Chúng ta đã và đang đứng ở vị trí thứ 2 về
hoạt động xuất khẩu gạo trên thế giới. Một vấn đề đặt ra là chúng ta có thể giữ
vững vị trí này tới bao giờ hay có thể là tiến lên vị trí thứ nhât điều đó đòi hỏi rất
nhiều yếu tố nhưng quan trọng hơn cả đó chính là những chính sách của nhà nước
nhằm khuyến khích hoạt động sản xuất và xuất khẩu gạo. Có những chính sách đó
sẽ giúp:
 Năng xuất lao động và chất lượng lúa gạo tăng cao
 Người dân có vốn để tăng gia sản xuất.
 Nhà kinh doanh buôn bán, nhà thu mua hay doanh nghiệp có vốn đề đầu tư
vào hoạt động thu mua lúa gạo.
 Nhà nước thu được nguồn lợi nhiều hơn.
Và cũng vì gạo chiếm tới khoảng 16% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước,
một tỷ lệ không nhỏ đối với riêng một mặt hàng trong rất nhiều mặt hàng xuất
khẩu khác. Xuất phát từ vai trò quan trọng của gạo đối với quá trình CNH - HĐH
đất nước, Đảng và Nhà nước ta nên chú trọng hơn tới các chính sách khuyến khích
sản xuất và xuất khẩu gạo như tăng cường áp dụng công nghệ tiên tiến vào sản
xuất, đặc biệt chú ý tới những giống lúa có chất lượng và cho năng suất cao, đồng

đã chủ trì cuộc họp về tình hình xuất khẩu gạo và thực hiện mua tạm trữ thóc, gạo
vụ Đông Xuân năm 2011 - 2012. Tham dự cuộc họp có lãnh đạo các Bộ, cơ quan:
Công Thương, Nông nghiệp và Phát triển nông nghiệp, Ngân hàng Nhà nước Việt
Trang 11
Tìm hiểu tình hình thực hiện chính sách xuất khẩu lúa gạo ở Đồng bằng Sông Cửu Long
Nam, Ban Chỉ đạo Tây Nam Bộ và Văn phòng Chính phủ; đại diện Bộ Tài chính,
Hiệp hội Lương thực Việt Nam.
• Thông báo số 78/TB-VPCP về việc ý kiến kết luận của Thủ tướng Nguyễn
Tấn Dũng tại buổi làm việc với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về
tình hình sản xuất và xuất khẩu gạo , thủy sản do Văn phòng Chính phủ ban
hành
Tham khảo tại: />VPCP-y-kien-ket-luan-Thu-tuong-Nguyen-Tan-Dung-lam-viec-Bo-Nong-nghiep-
Phat-trien-nong-thon-san-xuat-xuat-khau-gao-thuy-san/64388/noi-dung.aspx
Ngày 20 tháng 3 năm 2008, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã làm việc với Bộ
Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về tình hình sản xuất và xuất khẩu gạo, thủy
sản. Cùng dự buổi làm việc có Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải, đại diện lãnh đạo
các Bộ, ngành: Kế hoạch và Đầu tư, Tài chính, Công Thương, Ngân hàng Nhà
nước Việt Nam, Văn phòng Chính phủ; Hiệp hội Lương thực Việt Nam, Hiệp hội
Chế biến và Xuất khẩu thủy sản; Hội đồng tư vấn Chính sách tiền tệ quốc gia.
• Quyết định 560/QĐ-BNN-CB năm 2011 Quy định tạm thời về yêu cầu kỹ
thuật kho chứa thóc chuyên dùng và cơ sở xay xát thóc gạo phục vụ xuất
khẩu do Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn ban hành
Tham khảo tại: />QD-BNN-CB-tam-thoi-yeu-cau-ky-thuat-kho-chua/121388/noi-dung.aspx
• Thông tư 08/2011/TT-NHNN về quy định chi tiết về tín dụng kinh doanh
xuất khẩu gạo theo Nghị định 109/2010/NĐ-CP do Ngân hàng Nhà nước
Việt Nam ban hành
Tham khảo tại: />08-2011-TT-NHNN-chi-tiet-tin-dung-kinh-doanh-xuat-khau-gao/121738/noi-
dung.aspx
Trang 12
Tìm hiểu tình hình thực hiện chính sách xuất khẩu lúa gạo ở Đồng bằng Sông Cửu Long

định của pháp luật về hoặc liên quan đến công tác để tổng hợp, khái quát những
nội dung cơ bản, chủ yếu hay các mục đích, yêu cầu về công tác này.
- Đã nghiên cứu yêu cầu về chính sách xuất khẩu lúa gạo để đề xuất một số giải
pháp nhằm nâng cao hiệu quả của công tác trong lĩnh vực thông tin và truyền
thông; các yêu cầu và giải pháp được đưa ra, mặc dù đã dựa rất nhiều trên kinh
nghiệm hoạt động của Hội đồng các cấp và của các cán bộ, chuyên viên tham gia
nghiên cứu, nhưng vẫn mang tính chất còn có phần là chủ quan, số ít của nhóm
nghiên cứu, vì mức độ, phạm vi nghiên cứu còn chưa được toàn diện và sâu sắc.
3.2.Công tác lập kế hoạch triển khai thực hiện và phân cấp trong chính sách
xuất khẩu lúa gạo ở Đồng bằng Sông Cửu Long
A.Trách nhiệm của các Bộ, ngành, Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc
Trung ương
Các Bộ, ngành: Công thương, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Tài chính,
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc
Trung ương có thóc, gạo hàng hóa xuất khẩu còn có trách nhiệm sau:
• Bộ Công thương
a) Chủ động tìm kiếm, mở rộng thị trường xuất khẩu gạo theo hợp đồng tập trung,
tiến hành đàm phán với các nước có nhu cầu nhập khẩu, ký kết các biên bản thỏa
thuận về xuất khẩu gạo với nước ngoài hoặc vùng lãnh thổ của nước ngoài.
b) Kiểm tra việc đáp ứng các điều kiện kinh doanh của thương nhân; phối hợp với
cơ quan, tổ chức có thẩm quyền kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm về kinh
doanh xuất khẩu gạo; giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm trong lĩnh vực
kinh doanh xuất khẩu gạo theo thẩm quyền.
c) Chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành liên quan, Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố
trực thuộc Trung ương và Hiệp hội Lương thực Việt Nam tổ chức điều hành xuất
khẩu gạo bảo đảm các nguyên tắc
• Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn
Trang 14
Tìm hiểu tình hình thực hiện chính sách xuất khẩu lúa gạo ở Đồng bằng Sông Cửu Long
a) Thống nhất chỉ đạo các địa phương lập và tổ chức thực hiện quy hoạch vùng sản

Chỉ đạo các ngân hàng thương mại chủ động cân đối, bảo đảm nguồn vốn cho
thương nhân vay để mua thóc, gạo hàng hóa theo kế hoạch dự kiến được cân đối.
• Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có
thóc, gạo hàng hóa xuất khẩu
a) Xây dựng và tổ chức thực hiện quy hoạch phát triển sản xuất lúa, bảo đảm cơ
cấu giống, chỉ đạo việc cung ứng vật tư, kỹ thuật canh tác, nâng cao chất lượng gạo
đáp ứng nhu cầu của thị trường; kiểm tra hoạt động sản xuất, lưu thông, tiêu thụ
thóc, gạo trên địa bàn; quản lý và tổ chức thực hiện quy hoạch xây dựng hệ thống
kho chứa, cơ sở xay xát thóc, gạo trên địa bàn; chỉ đạo việc mua thóc, gạo trực tiếp
từ người sản xuất và mua thông qua hợp đồng ký với người sản xuất theo chính
sách hiện hành của Nhà nước.
b) Báo cáo định kỳ hoặc đột xuất theo yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ, các Bộ,
ngành liên quan về sản lượng, chủng loại thóc, gạo hàng hóa tồn đọng và dự kiến
năng suất, sản lượng thu hoạch thóc, gạo trên địa bàn để phục vụ công tác điều
hành xuất khẩu gạo.
c) Chỉ đạo các Sở: Tài chính, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Công thương
tổ chức điều tra, khảo sát chi phí sản xuất và tính giá thành sản xuất lúa từng vụ
trên địa bàn theo quy định của Nghị định này và hướng dẫn cụ thể của Bộ Tài
chính; chỉ đạo, kiểm tra, giám sát thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo trên địa
bàn trong việc chấp hành quy định và tuân thủ sự chỉ đạo điều hành của cơ quan, tổ
chức có thẩm quyền theo quy định tại Nghị định này.
d) Tuyên truyền, vận động, tổ chức nhân dân địa phương thực hiện sản xuất lúa
theo quy hoạch và định hướng chung của Nhà nước để phát triển sản xuất, nâng
cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu thóc, gạo.
B.Trách nhiệm của Hiệp hội Lương thực Việt Nam
Ngoài chức năng, nhiệm vụ theo quy định của pháp luật hiện hành, Hiệp hội
Lương thực Việt Nam còn có các trách nhiệm cụ thể sau:
Trang 16
Tìm hiểu tình hình thực hiện chính sách xuất khẩu lúa gạo ở Đồng bằng Sông Cửu Long
a) Phối hợp với Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trong việc

sở xay, xát về tình hình mua, giá mua thóc, gạo, việc tạm trữ, dự trữ, ký kết và thực
hiện hợp đồng xuất khẩu gạo.
b) Báo cáo ngay bằng văn bản với Bộ Công thương, Sở Công thương tỉnh, thành
phố trực thuộc Trung ương khi không đáp ứng được các điều kiện về kho chứa, cơ
sở xay, xát.
3.3.Huy động nguồn lực trong triển khai thực hiện chính sách xuất khẩu lúa
gạo ở Đồng bằng Sông Cửu Long
Để thực hiện thành công Chương trình kinh doanh xuất khẩu gạo của đông bằng
sông cửu long, Chính phủ cho rằng, trong thời gian tới cần phải nỗ lực hơn nữa
trong việc huy động các nguồn lực để tập trung thực hiện nghị định 109/2010CP
trong đó có nguồn lực tài chính. Chính phủ đã xác định thực hiện đa dạng hóa các
nguồn vốn huy động để triển khai thực hiện. Trong đó cùng với thực hiện lồng
ghép các nguồn vốn của các chương trình mục tiêu quốc gia,và chương trình mục
tiêu xây dựng nông thôn mới và các chương trình dự án hỗ trợ trên địa bàn và
nguồn vốn ngân sách hỗ trợ trực tiếp của Chương trình này ngoài bao gồm cả trái
phiếu Chính phủ thì cần phải huy động tối đa nguồn lực sẵn có của địa phương.
Phải xây dựng đội ngũ quản lý nhà nước, quản lý ngành. Trên cơ sở xác định rõ
tầm nhìn của Bộ và ngành, xây dựng tầm nhìn của các cơ quan quản lý nhà nước
và đơn vị sự nghiệp, từng bước xác định lại chức năng nhiệm vụ để hình thành tiêu
chuẩn mới của đội ngũ cán bộ. Từ đó rà soát, có kế hoạch bố trí, đào tạo và thu hút
nhân tài, thực hiện tiêu chuẩn hóa cán bộ theo hướng chuyên nghiệp, chất lượng
cao, gọn nhẹ, tập trung vào các hoạt động quản lý nhà nước (xây dựng chính sách,
chiến lược, quy hoạch, quản lý tiêu chuẩn, giám sát thực hiện,…) Phân cấp và
chuyển bớt các hoạt động dịch vụ công, hoạt động sự nghiệp sang cho nhân dân và
các thành phần kinh tế khác cùng tham gia.
Tăng cường công tác tuyên truyền, đổi mới nhận thức nhân dân. Hình thành một
kênh truyền hình và một số kênh truyền thanh chuyên trách phục vụ phát triển
Trang 18
Tìm hiểu tình hình thực hiện chính sách xuất khẩu lúa gạo ở Đồng bằng Sông Cửu Long
nông nghiệp nông thôn. Có chính sách khuyến khích mọi thành phần kinh tế tham

chương trình, mục tiêu quốc gia, chương trình, nhiệm vụ, dự án quan trọng, trong
đó có nhiệm vụ phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn, nông dân
Tại diễn đàn Quốc hội, Bộ trưởng Vương Đình Huệ khẳng định, dự toán ngân
sách Nhà nước chi cho lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn đã tăng với tốc độ cao qua
từng năm. Việc đảm bảo bố trí chi từ NSNN cho lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn
có tốc độ tăng cao hơn tăng chi chung của NSNN, do đó đã tăng tỷ trọng chi cho
nông nghiệp, nông thôn so tổng chi NSNN từ 32,8% (năm 2008) lên 39,8% năm
2011, bảo đảm mục tiêu Nghị quyết Trung ương 7 đề ra.
Tuy nhiên, để thực hiện nhiệm vụ này đòi hỏi sự nỗ lực rất lớn từ nhiều Bộ,
ngành. Về phía Bộ Tài chính, sẽ tiếp tục tập trung thực hiện các chính sách ưu đãi
về thu tiền sử dụng đất, về thuế giá trị gia tăng, thuế TNDN nhằm khuyến khích
đầu tư, nhất là các dự án đầu tư áp dụng công nghệ cao, công nghệ chế biến nông
sản thực phẩm sau thu hoạch, dự án đầu tư vào các vùng đặc biệt khó khăn phát
triển sản xuất kinh doanh, khuyến khích xuất khẩu; Thực hiện rà soát các khoản
phí, lệ phí thuộc lĩnh vực nông nghiệp và các loại phí, lệ phí người nông dân phải
đóng khi được cung cấp các dịch vụ công để đề xuất miễn, giảm cho nông dân;
Tiếp tục dành nguồn vốn tín dụng ưu đãi đầu tư cho nông nghiệp, nông thôn thông
qua chương trình kiên cố hóa kênh mương, đường giao thông nông thôn, cơ sở hạ
tầng thu gom lúa của doanh nghiệp
3.4.Nội dung triển khai chính sách xuất khẩu lúa gạo ở Đồng bằng Sông Cửu
Long
Hiện nay, sản xuất lúa gạo ở các tỉnh miền Bắc, miền Trung, Tây Nguyên và
Đông Nam Bộ chủ yếu nhằm mục tiêu bảo đảm an ninh lương thực tại chỗ, trong
khi Đồng Bằng Sông Cửu Long có vai trò chủ yếu trong việc sản xuất lúa gạo hàng
hóa để bảo đảm an ninh lương thực cả nước, duy trì giá lương thực phù hợp cho
Trang 20
Tìm hiểu tình hình thực hiện chính sách xuất khẩu lúa gạo ở Đồng bằng Sông Cửu Long
người tiêu dùng ở các khu vực đô thị, và tham gia xuất khẩu. Vì vậy sản xuất lúa
gạo ở Đồng Bằng Sông Cửu Long được thị trường hóa cao độ và diễn biến giá lúa
nội địa vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long gắn chặt với giá gạo xuất khẩu và giá gạo

các nguyên tắc này không được bảo đảm hài hoà. Để bảo đảm định hướng trên, Bộ
Nông nghiệp và Phát triển nông thôn là cơ quan chịu trách nhiệm về việc dự báo và
tính toán khối lượng gạo hàng hóa có thể xuất khẩu sau khi trừ đi các nhu cầu tiêu
dùng trong nước và yêu cầu về dự trữ. Đối với những hợp đồng xuất khẩu theo
thoả thuận của Chính phủ Việt Nam với Chính phủ nước ngoài (hợp đồng Chính
phủ), Bộ Thương mại trao đổi với Hiệp hội Lương thực Việt Nam để Hiệp hội
thống nhất việc tổ chức giao dịch, ký kết hợp đồng và giao hàng (Nghị Định
12/2006/NĐ-CP, đã dẫn). Những hợp đồng này chiếm khoảng trên 50% trong tổng
số khối lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam hằng năm. Các hợp đồng Chính phủ
cũng này được Hiệp hội chỉ định giao dịch dự thầu hoặc ký kết hợp đồng xuất khẩu
tập trung thông qua việc lựa chọn thương nhân dự thầu (Điều 2, Quy chế thực hiện
các hợp đồng xuất khẩu gạo tập trung, Hiệp Hội Lương Thực Việt Nam, 2009).
Thương nhân được cử tham gia dự thầu và trúng thầu hoặc được chỉ định để ký
hợp đồng tập trung sẽ được xuất khẩu trực tiếp 20% số lượng hàng hóa của hợp
đồng đã ký. 80% số lượng hàng hóa còn lại của hợp đồng, Hiệp hội sẽ phân giao
cho các thương nhân thành viên có năng lực khác ủy thác xuất khẩu. Còn lại
khoảngdưới 50% tổng lượng xuất theo hợp đồng thương mại, do các doanh nghiệp
tự quyết định, tự tìm nguồn hàng và đăng ký với Hiệp hội. Căn cứ vào kết quả
đăng ký hợp đồng và thực hiện kế hoạch 6 tháng đầu năm, Hiệp Hội Lương thực
Việt Nam sẽ nhận đăng ký tiếp số lượng xuất khẩu 6 tháng cuối năm cho các đơn
vị trên cơ sở chỉ tiêu xuất khẩu gạo định hướng đã được Chính phủ thông báo
(Mục 6, Điều 2, Quy chế đăng ký hợp đồng xuất khẩu gạo, Hiệp Hội Lương thực
Việt Nam, 2009). Ngoài ra, quy chế của Hiệp hội cũng quy định rõ là khi đàm phán
Trang 22
Tìm hiểu tình hình thực hiện chính sách xuất khẩu lúa gạo ở Đồng bằng Sông Cửu Long
với đối tác ký hợp đồng, các thành viên phải đưa vào điều khoản về việc đăng ký
hợp đồng với Hiệp hội và phải được Hiệp hội chấp thuận mới có hiệu lực. Do đó,
doanh nghiệp xuất khẩu phải đăng ký hợp đồng, và phải được Hiệp hội chấp thuận
mới được xuất khẩu (Hiệp Hội Lương thực Việt Nam, 2009).
Như vậy, rõ ràng nhiệm vụ chủ yếu của Hiệp hội là thay mặt Nhà nước chỉ định

tiêu tạm trữ lưu thông ở mức 20% năng lực xuất khẩu. Tuy nhiên, vốn dự trữ lưu
thông chủ yếu là vốn vay kinh doanh của chính các doanh nghiệp với lãi suất thỏa
thuận. Ngoài ra, cơ quan dự trữ quốc gia cũng thu mua lúa gạo vào để kiềm giữ
giá, tuy nhiên tác động không đáng kể vì lượng mua dự trữ không nhiều (Tô Hà,
Minh Sơn, 2009).
III/ KẾT QUẢ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH XUẤT KHẨU LÚA GẠO Ở
ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
Trên cơ sở của Nghị định 109/2010/NĐ-CP về kinh doanh xuất khẩu gạo của
chính phủ, thời gian qua các tổ chức, thương nhân, người dân ở địa bàn Đồng bằng
Sông Cửu Long đã đẩy mạnh và đa dạng hóa các hoạt động xuất khẩu lúa gạo, tạo
thuận lợi để người sản xuất phát triển sản xuất kinh doanh, tạo điều kiện khai thác
tiềm năng thế mạnh của địa phương, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công
nghiệp hoá, hiện đại hoá; khuyến khích các thành phần kinh tế phát triển, góp phần
xoá đói giảm nghèo
Sáu tháng đầu năm 2009, ước thực hiện xuất khẩu gạo của thành phố Cần Thơ
là 312,15 nghìn tấn, đạt 58,9% so kế hoạch năm và tăng 39,7% so cùng kỳ, giá trị
ước đạt 128,66 triệu USD, tăng 16,1% so cùng kỳ, chiếm tỷ trọng 37% trong tổng
kim ngạch xuất khẩu của thành phố, trong đó xuất trực tiếp là 182,22 nghìn tấn, đạt
giá trị 74,6 triệu USD và xuất ủy thác là 129,93 nghìn tấn, đạt giá trị 54,06 triệu
USD. Ngoài ra, các doanh nghiệp thành phố đã cung ứng cho xuất khẩu 120 nghìn
Trang 24
Tìm hiểu tình hình thực hiện chính sách xuất khẩu lúa gạo ở Đồng bằng Sông Cửu Long
tấn gạo. Tình hình xuất khẩu gạo 3 tháng đầu năm khá thuận lợi, doanh nghiệp tiếp
tục thực hiện các hợp đồng đã ký từ cuối năm 2008, với lượng lúa gạo tồn kho sẵn
có và nguồn cung dồi dào từ thu hoạch vụ lúa đông xuân. Giá gạo xuất khẩu thời
điểm đầu tháng 4 tăng 30 - 60 USD/tấn so với đầu năm 2009, gạo 5% tấm ở mức
460 USD/tấn.
Tuy nhiên, từ giữa tháng 4 đến nay, tình hình xuất khẩu gạo có nhiều khó khăn,
không ổn định; giá gạo trên thị trường thế giới sụt giảm khá mạnh (giảm 30
USD/tấn so đầu tháng 4-2009). Những ngày cuối tháng 6, giá gạo trên thị trường