Một số biện pháp giúp học sinh học và nhớ từ vựng lâu hơn
Hòang Thị Phương Thy, THCS Bình An 1
SÁNG KIẾN
KINH NGHIỆM
Một số biện pháp giúp học sinh học và nhớ từ vựng lâu hơn
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BÌNH DƯƠNG
PHÒNG GIÁO DỤC DĨ AN
TRƯỜNG THCS BÌNH AN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH
HỌC VÀ NHỚ TỪ VỰNG LÂU HƠN
Người thực hiện: HÒANG THỊ PHƯƠNG THY
BÌNH AN – 12/2012
Hòang Thị Phương Thy, THCS Bình An 2
Một số biện pháp giúp học sinh học và nhớ từ vựng lâu hơn
MỤC LỤC
I. MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
2. Mục đích của đề tài
3. Nhiệm vụ của đề tài
4. Phương pháp nghiên cứu của đề tài
5. Phạm vi nghiên cứu của đề tài
6. Đối tượng nghiên cứu
II. NỘI DUNG
1. Cơ sở khoa học
2. Thực trạng
3. Biện pháp thực hiện
học Tiếng Anh chưa đạt hiệu quả cao: các kỹ năng nghe - nói - đọc - viết khó cải
thiện.
Nhiệm vụ thứ hai không kém phần quan trọng của đề tài là xây dựng được
tính tích cực, chủ động, sáng tạo ở các em học sinh trong việc học từ vựng Tiếng
Anh, đồng thời phát huy tối đa các sở trường của các em, nâng cao sự yêu thích
học tập ở bộ môn, giúp thực hiện đúng phương châm mỗi ngày đến trường là một
niềm vui.
4. Phương pháp nghiên cứu của đề tài:
Phương pháp nghiên cứu: hành động (action research), giáo viên phát hiện
vấn đề, thử nghiệm một giải pháp, và sau đó đánh giá và áp dụng giải pháp khác
(nếu giải pháp ban đầu không giải quyết được vấn đề) hoặc có thể phổ biến, phát
triển tiếp (nếu giải pháp ban đầu thành công).
6. Phạm vi nghiên cứu của đề tài:
Phạm vi nghiên cứu của đề tài này là học sinh khối lớp 9 của Trường trung
học cơ sở Bình An.
7. Đối tượng nghiên cứu:
Đối tượng nghiên cứu của đề tài này là lớp 9a3 - lớp chủ nhiệm - với 33
học sinh (trong đó có 16 học sinh nữ) với đủ các trình độ: giỏi, khá, trung bình,
yếu thuộc Trường THCS Bình An.
Hòang Thị Phương Thy, THCS Bình An 4
Một số biện pháp giúp học sinh học và nhớ từ vựng lâu hơn
Nói về việc học từ vựng Tiếng Anh của học sinh là một đề tài không mới,
tuy nhiên ở đây cái mới của đề tài thể hiện ở chổ không chỉ dừng lại ở việc học từ
vựng mà còn chỉ ra những biện pháp giúp học sinh nhớ từ vựng lâu hơn, áp dụng
được những kết quả nghiên cứu đã phổ biến rộng rãi ở các nước trong việc học từ
vựng của một ngôn ngữ khác. Và đề tài này hy vọng sẽ góp được một phần nhỏ
vào việc giải quyết những mặt tiêu cực của việc dạy và học môn Tiếng Anh và
đáp ứng được những chỉ tiêu của ngành và địa phương đề ra trong điều kiện thực
tế.
Hòang Thị Phương Thy, THCS Bình An 6
Một số biện pháp giúp học sinh học và nhớ từ vựng lâu hơn
1. Nhóm các chiến thuật khám phá nghĩa của một từ mới.
Nhóm chiến thuật Chiến thuật
Quyết đoán - Phân tích các thành tố trong câu
- Phân tích tiền tố hậu tố của từ đó
- Phân tích tranh hình và điệu bộ cử chỉ có
- Đoán nghĩa của từ từ ngữ cảnh
- Sử dụng từ điển (đơn ngữ hoặc song ngữ)
- Làm danh sách từ vựng
- Dùng thẻ hình ảnh
Xã hội - Hỏi giáo viên
- Nhờ giáo viên giải thích từ theo cách khác hoặc cho
đồng nghĩa với từ mới
- Nhờ giáo viên cho một ví dụ có từ mới đó
- Hỏi bạn cùng lớp nghĩa từ đó
- Khám phá nghĩa của từ qua các hoạt động nhóm
2. Nhóm các chiến thuật củng cố từ vựng sau khi đã được học.
Nhóm chiến thuật Chiến thuật
Xã Hội - Học và thực hành nghĩa tronbg một nhóm
- Tương tác với người nói bản xứ
- Giáo viên kiểm tra thẻ hình hoặc danh sách từ vựng
của học sinh về mức độ chính xác.
Ghi nhớ - Học từ qua việc liên đới về hình ảnh nào đó với nghĩa
của từ đó.
- Tưởng tượng nghĩa của từ đó
- Kết nối từ vựng đó với kinh nghiệm trước đây của
người học
- Kết hợp đó từ với những liên kết của nó
-Kết hợp từ đó với từ đồng nghĩa hoặc trái nghĩa của nó
- Lướt qua từ mới
- Học đi học lại những từ đã học
2. Thực trạng
Năm học 2011-2012, tôi được phân công chủ nhiệm và phụ trách môn tiếng anh
lớp 9a3 với 33 học sinh trong đó có 16 nữ ở đủ các trình độ: giỏi, khá, trung bình, yếu.
Kết quả kiểm tra chất lượng đầu năm môn Anh văn (kiểm tra ngữ pháp, từ vựng
cơ bản của lớp 8):
Điểm Số học sinh %
1,03,5 điểm 7 21
3,55 điểm 4 12
5.56 điểm 12 36
6,5 8 điểm 7 21
8,5 10 điểm 3 10
Hòang Thị Phương Thy, THCS Bình An 8
Một số biện pháp giúp học sinh học và nhớ từ vựng lâu hơn
Như vậy, năng lực Tiếng Anh của các em chưa khả quan lắm cộng với thực tế
giảng dạy sau hơn một tháng đã giúp tôi xác định thực trạng việc học của các em như
sau:
- Các em không tích cực, chủ động học từ vựng.
- Các em không nhớ từ vựng đã học.
- Các em không hề có phương pháp, kế hoạch để cải thiện việc học từ.
- Các em học các bài đọc với rất nhiều khó khăn.
- Các em nghe không hiểu, nói không được vì không biết từ vựng.
- Động lực học, sự yêu thích đối với bộ môn Tiếng Anh bị giảm mạnh.
Trước thực trạng như vậy, là một giáo viên tôi đã mạnh dạn áp dụng một số biện
pháp dưới đây với hy vọng sẽ giúp được các em giải quyết vấn đề cơ bản là học và nhớ
được từ vựng tốt hơn.
2. Biện pháp thực hiện
3.1 Các giai đọan thực hiện đề tài
- Giáo viên hướng dẫn học sinh sử dụng các
chiến thuật học từ vựng.
- Giáo viên áp dụng một số biện pháp để
giúp học sinh học và nhớ từ lâu hơn.
Tháng 9-11/ 2011
Hòang Thị Phương Thy, THCS Bình An 9
Một số biện pháp giúp học sinh học và nhớ từ vựng lâu hơn
Giai đoạn 4:
Đánh giá,
Điều chỉnh,
Phát triển và
Phổ biến
các chiến thuật
học từ vựng
- Học sinh làm bài kiểm tra từ vựng lần 2 và
3 (Phụ lục 3)
- Học sinh trả lời bản câu hỏi khảo sát.
- Phỏng vấn 4 học sinh.
- Đánh giá sơ lược các biện pháp, đưa ra
hướng phát triển và phổ biến.
Tháng 12/ 2011
và 2012…
Ở giai đọan 1, tôi đặt câu hỏi cho các em học sinh suy nghĩ, trả lời và rút ra
kết luận vì sao các em học chưa tốt bộ môn Tiếng Anh. Và tất cả đều nhất trí do từ vựng
khó học và khó nhớ.
Sau đó tôi cũng cho các em làm một bài kiểm tra 10 phút, kiểm tra những từ
vựng em đã học trong bài một. Bài kiểm tra có 2 phần:
- Phần 1 cho biết những từ mà em đã học và nhớ ở bài số 1.
Ví dụ: trip (n) : chuyến đi
- Phần 2: điền từ vào 8 chỗ trống để hòan thành một đọan văn cùng chủ đề
Một số biện pháp giúp học sinh học và nhớ từ vựng lâu hơn
- Cho các em chơi trò chơi như: đóng kịch câm để đoán từ vựng, trò chơi ô chữ,
chiếc nón kì diệu, …
Ví dụ: Đoán từ qua đóng kịch câm, ví dụ từ “crier”
Ví dụ: Trò chơi ô chữ
Đây là một từ gồm 8 kí tự có liên quan đến việc học Tiếng Anh.
Và học sinh đoán, “Có chữ N không ạ?”, giáo viên trả lời đúng hoặc sai, cho đến
khi bạn nào đoán được từ đúng là gì.
Hòang Thị Phương Thy, THCS Bình An 12
Một số biện pháp giúp học sinh học và nhớ từ vựng lâu hơn
Trò chơi chiếc nón kì diệu:
Hoạt động cặp
- Hướng dẫn các em sử dụng từ điển (đơn ngữ hoặc song ngữ). Trước khi áp
dụng các biện pháp để học từ vựng tốt hơn, hầu hết các em không hề có từ điển, hoặc
biết cách sử dụng từ điển. Tôi chỉ các em cách tìm từ trong từ điển qua thứ tự bảng chữ
cái, tổ chức cho các em làm quen với từ điển bằng cách cho các em đọc những mẫu
chuyện vui ngắn, mẫu quảng cáo,…qua đó vừa nâng cao vốn từ vựng vừa tạo thêm
hứng thú trong việc học Tiếng Anh.
3.2.2. Từ phía học sinh
- Xác định chiến thuật học từ vựng yêu thích của bản thân, để biến những từ vựng mới
theo hướng đó cho dễ học, dễ nhớ. Có bạn thích học từ qua các hình vẽ, có bạn thích
học bằng cách suy luận, cũng có bạn thích học bằng âm thanh, âm nhạc, hoặc gắn với
một hoạt động nào đó, …dực trên 8 loại thông minh.
- Mạnh dạn trao đổi với giáo viên, với các bạn cùng lớp về việc học từ mới như: cho
một ví dụ trong đó có từ mới đó, đố vui đoán từ.
Ví dụ:
Hòang Thị Phương Thy, THCS Bình An 13
Một số biện pháp giúp học sinh học và nhớ từ vựng lâu hơn
Học sinh: can you give me an example to understand this word “wander”?
- Viết mỗi ngày khoảng 3-5 câu về các hoạt động trong ngày, những cảm tưởng, suy
nghĩ, những câu Tiếng Anh mới được học.
- Sử dụng Tiếng Anh mọi lúc mọi nơi với phương châm “không ngại mình nói sai chỉ
ngại mình không biết nói chữ gì tiếng anh”.
- Tập thói quen nói tiếng anh với các bạn, qua các cuộc trò chuyện hàng ngày, qua tin
nhắn, qua email, chat, điện thoại, …
- Xem phim ảnh, nghe nhạc, đọc tin tức, đọc truyện,
chuyện cười, phim hoạt hình, trò chơi bằng tiếng anh
trên mạng, TV, bảng quảng cáo, Giáo viên cũng
nên giới thiệu một số trang web hữu ích cho các
em như : English 123, English for children, … Khi
các em sử dụng internet để nghe, xem tiếng anh thì
các em được khuyên là nên đánh vào từ vựng then
chốt là chủ để của bài đang học. Đây là một biện pháp đem lại kết quả rất tốt, không
Hòang Thị Phương Thy, THCS Bình An 16
Một số biện pháp giúp học sinh học và nhớ từ vựng lâu hơn
chỉ những từ vựng trong bài mà còn những câu giao tiếp thông thường, qua đó học
sinh cũng rèn được cách phát âm rất chuẩn.
- Làm thẻ từ vựng để ôn từ.Một mặt của thẻ ghi tiếng việt, mặt kia ghi tiếng anh. Bỏtất
cả thẻ từ vựng vào trong một cái hộp. Khi lấy ra, nếu thấy mặt tiếng việt thì nói tiếng
anh và ngược lại.
- Gắn từ vựng với sự vật sung quanh. Có thể dán từ tiếng anh lên một vật gì ở nơi dễ
thấy nhất, hoặc dán từ tiếng anhcủa vật đó để được đọc nhiều lần.
- Dạy từ vựng cho người thân, bạn bè của mình.Hình thức này khá thú vị đối với các
em, lại rất có hiệu quả, vì thong thường ai cũng muốn được công nhận cái tốt của bản
thân, và dạy người khác học là một cơ hội tuyệt vời để làm điều đó.Tất nhiên trước
khi dạy người khác các em phải ôn lại từ cho thật kỹ.
- Thu âm lại từ mới đã học.Hiện nay khoa học công nghệ phát triển mạnh nên việc thu
âm lại giọng nói của chính mình không phải là quá khó đối với các em. Các em có thể
Hòang Thị Phương Thy, THCS Bình An 17
Ngòai ra, gíao viên còn cho các em trả lời một bảng câu hỏi nhỏ để thăm dò
những suy nghĩ từ phía các em học sinh như thế nào trong quá trình áp dụng đề tài. Một
lần nữa những câu trả lời từ phía các em đã khẳng định sự thành công của đề tài.
Đối với câu hỏi “Bạn có thường sử dụng chiến thuật từ vựng nào mà trước đây
bạn chưa từng dùng qua không?”, 33 học sinh trả lời có (100%), không có học sinh nào
trả lời không.
Câu hỏi “Bạn có thấy việc học từ vựng của bạn bây giờ có tiến bộ hơn trước
không?”, kết quả là 27 học sinh trả lời tốt hơn rất nhiều (82%) , 5 học sinh trả lời tốt
hơn một chút, 2 học sinh trả lời vẫn như cũ, không có học sinh trả lời tệ hơn trước đây.
Và thật mừng khi câu hỏi cuối “Bạn có thấy các biện pháp mà bạn và giáo viên
áp dụng để học và nhớ từ tốt hơn là có ích?” nhận được 33 câu trả lời “Vâng, có ích rất
nhiều”. Và dưới đây là một số ý kiến của các em:
- Các biện pháp giúp em học và nhớ từ vựng làm cho em học từ vựng tiếng anh
một cách thú vị hơn.
- Em nhớ từ vựng tốt hơn.
- Một số chiến thuật rất khó, em thích nhưng không áp dụng được, ví dụ như sâu
chỗi câu chuyện, vẽ hình minh họa, nhưng khi làm việc nhóm, các bạn em đã làm
rất tốt làm cho em nhớ từ luôn.
-
Hòang Thị Phương Thy, THCS Bình An 19
Một số biện pháp giúp học sinh học và nhớ từ vựng lâu hơn
III.KẾT LUẬN
1. Kết quả đạt được
- Vốn từ vựng của các em học sinh lớp 9a3 khá hơn so với trước đây.
- Các em tự tin trong việc học từ vựng.
- Biết được rất nhiều cách thức học từ vựng.
- Điểm số bộ môn Tiếng Anh có chuyển biến tốt.
Điểm Bài kiểm tra đầu năm Bài kiểm tra 45’ lần 2 - HKI
1,03,5 điểm 7 1
3,55 điểm 4 3
việc dạy và học ngoại ngữ giúp giáo viên có thêm kiến thức để nâng cao hiệu quả
công việc.
Bình An, ngày 10 tháng 12 năm 2011
Người viết
Hoàng thị Phương Thy
Hòang Thị Phương Thy, THCS Bình An 21
Một số biện pháp giúp học sinh học và nhớ từ vựng lâu hơn
PHỤ LỤC 1
BÀI KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG ĐẦU NĂM
DI AN EDUCATION & TRAINING DEPARTMENT
BINH AN LOWER SECONDARY SCHOOL
STUDENT’S NAME:………………………………….CLASS: 9………
TEST
DATE:………………………
TIME:………………………
MARK
ĐIỂM
COMMENT
NHẬN XÉT
EXAMINER’S SIGNATURE
CHỮ KÍ GIÁM KHẢO
TASK
I. PRONUNCIATION (1M)
A. Choose the word that has the underlined part pronounced differently from the others.
1. A. pour B. house C. mount D. scout
2.A. invite B. decide C. refill D. revive
B. Choose the word whose main stress pattern is not the same as of others.
3.A. character B. invention C. ambulance D. handkerchief
4.A. begin B. reuse C. include D. happen
II. CHOOSE THE BEST ANSWER BY CIRCLING A, B,C OR D (3MS)
III. READING ( 3.5MS)
A. Complete the passage. Use the verbs in the box (2ps)
THE RICE-COOKING FESTIVAL
The rice-cooking (1)____ was held in the communal house yard about one kilometer away from a
river. There were three (2)__ __: water-fetching, fire-making and (3)__ ___. The festival took (4)_
__ day.
In the water-fetching contest, one person from each team had to (5 ___ to the river to get the water.
In the fire-making contest two team members had to make fire in the (6)___ ___way. They tried to (7)
___ ____ pieces of bamboo together to make the fire.
Six people (8) _ __each team participated in the rice-cooking festival.
B. Read, then answer the questions (1.5ms)
CHRISTMAS
There are four special things for the Christmas celebration: The Christmas tree, Christmas card,
Christmas carols and Santa Claus. The Christmas tree first appeared in the Latvians city of Riga in
the early 1500s. It has spread throughout other countries in the 1800s. The Christmas card was
designed by an Englishman because he wanted to send Christmas greeting to his friends, cards were
apart of the Christmas traditional in the late 19
th
century. Santa Claus, who is always giving children
present on Christmas Eve, is a fat jolly man. Santa Claus is based on the description of Saint
Nicholas in the poem “A visit from Saint Nicholas” of Clement Clark Moore, an American
professor.
* Questions:
1. How many special things are there for the Christmas celebration?
2. Why did the Englishman have someone design a Christmas card?
3. What do you like to do at Christmas?
Hòang Thị Phương Thy, THCS Bình An 23
Một số biện pháp giúp học sinh học và nhớ từ vựng lâu hơn
IV. WRITING (2.5MS)
A. Rewrite (1,5ms)