ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - LUẬT
TIỂU LUẬN MÔN KINH TẾ VI MÔ
Phân tích lợi ích và thiệt hại của hoạt
động M&A đối với nền kinh tế xã hội
Việt Nam dưới góc nhìn kinh tế vi mô
GVHD : PGS.TS Nguyễn Minh Đức
Người thực hiện : Nhóm 1 – Lớp cao học Kinh tế quốc tế Tp.Hồ Chí Minh, tháng 11 năm 2014
Phân tích lợi ích và thiệt hại của hoạt động M&A đối với nền kinh tế xã hội dưới góc độ kinh tế vi mô
2
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU 2
PHẦN NỘI DUNG 4
PHẦN 1: SƠ LƢỢC VỀ THỰC TRẠNG M&A TẠI VIỆT NAM 5
1. Khái nimM&A. 5
2. Phân loi: 6
3. Thc trng M&A ti Vit Nam. 8
3.1 Hoạt động M&A tại Việt Nam theo ngành (2011) 10
3.2Hoạt động M&A giai đoạn 2012-2013: 11
DANH MỤC ĐỒ THỊ, HÌNH VẼ, BẢNG BIỂU
- 2013 9
Bi 2: Các yu t nn 2014-2018 13
10
-2014 15
Mô hình 1: Mô hình MB-MC 16
ng PPF: (4) 17
ng cung ngành 19
ng dch chuyng cu 20
ng cu gãy 24
Mô hình 6: Tn tht xã hi t c quyn 27
Phân tích lợi ích và thiệt hại của hoạt động M&A đối với nền kinh tế xã hội dưới góc độ kinh tế vi mô
4
LỜI MỞ ĐẦU
ng ca cuc Cách mng khoa hc và công ngh, cn ra
vi nhiu hình thc khác nhau, ngày càng quyt lin phát trin hin nay
ca nn kinh t th gii. Do nhng hn ch v ngun lc, các công ty, các t chc kinh t
buc phi hp tác vi nhau trong quá trình sn xut, tiêu th u và phát
triMua bán (hay mua lại)và sáp nhập tr thành mt công c
nâng cao sc cnh tranh ca doanh nghip. Trên th gic, nhng
ng Mua lại và Sáp nhập (M&A) din ra ngày càng ph bin, mnh
m, tr ng c tích cc ln hn ch n nn kinh t ca
c. là Mua bán hay Sáp hai hay công ty
nhau.
Sáp là vi hai hay công ty và cho ra
pháp nhân
Mua bán là công ty mua thôn tính và công
ty khác không làm ra pháp nhân
Hai khái nit pháp Vi
nh tu 17 Lut Cnh tranh (2004) thì “Sáp nhập doanh nghiệp là
việc một hoặc một số doanh nghiệp chuyển toàn bộ tài sản, quyền, nghĩa vụ và lợi ích
hợp pháp của mình sang một doanh nghiệp khác, đồng thời chấm dứt sự tồn tại của
doanh nghiệp bị sáp nhập. Mua lại doanh nghiệp là việc một doanh nghiệp mua toàn bộ
hoặc một phần tài sản của doanh nghiệp khác đủ để kiểm soát, chi phối toàn bộ hoặc một
ngành nghề của doanh nghiệp bị mua lại”.
Theo Lut Doanh nghip Viái nim mua, bán doanh
nghip, ch có khái nim hp nht và sáp nhp doanh nghinh tu 152 và
u 153.1. Hợp Nhất: Hai hoặc một số công ty cùng loại (sau đây gọi là công ty bị hợp
nhất) có thể hợp nhất thành một công ty mới (sau đây gọi là công ty hợp nhất) bằng cách
chuyển toàn bộ tài sản, quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp sang công ty hợp nhất, đồng
thời chấm dứt tồn tại của các công ty bị hợp nhất. 2. sáp nhập. Một hoặc một số công ty
Phân tích lợi ích và thiệt hại của hoạt động M&A đối với nền kinh tế xã hội dưới góc độ kinh tế vi mô
6
cùng loại (sau đây gọi là công ty bị sáp nhập) có thể sáp nhập vào một công ty khác (sau
đây gọi là công ty nhận sáp nhập) bằng cách chuyển toàn bộ tài sản, quyền, nghĩa vụ và
lợi ích hợp pháp sang công ty nhận sáp nhập, đồng thời chấm dứt sự tồn tại của công ty
cho mình mi tho nên mt sc mnh l u vi
thi. Ví dn xu
251 tri mua li nhà sn xut ôtô Hàn Quc Daewoo Motors, to thành mt
u mi GM Daewoo.
- Sáp nhp theo chiu dc (vertical merger).
M&A theo chiu dc: Sáp nhp theo chiu dc là s sáp nhp gia hai doanh nghip
nm trên cùng mt chui cung ng, dn ti s m rng v c hoc phía sau ca
doanh nghip sáp nhp trên mt chui giá tr c sáp nhp nàc chia thành
hai nhóm nh: (i) Sáp nhp ting hp này xy ra khi mt doanh nghip
mua li doanh nghip khách hàng ca mình. Ví d: doanh nghip may mc mua li chui
ca hàng bán l qun áo; (ii) Sáp nhng hp này xy ra khi mt
doanh nghip mua li nhà cung cp ca mình, ví d p sn xut sa mua
li doanh nghic doanh nghia. Sáp nhp theo
chiu di cho doanh nghip tin hành hp nht li th v m bo và kim soát
chng ngun hàng hou ra sn phm, gim chi phí trung gian, khng ch ngun
hàng hou ra ci th cnh tranh.
- Sáp nhp theo dng hn hp (conglomerate merger).
Sáp nhp theo chiu ngang xy ra gia nhng doanh nghip có cùc sn
xut, kinh doanh, t o ra mt hãng có sc cnh tranh cao, gim thii th cnh
tranh, tit kim chi phí. Sáp nhp theo chiu dc xy ra gia các doanh nghi
v phân khúc th ng. S sáp nhp này s to ra giá
tr thông qua tn dng kinh nghim và kh a các công ty trong mt chui (Supply
chain), nhm to ra giá tr
Sáp nhp theo kiu hn hp xy ra gia các doanh nghip khác nhau hoàn toàn v
c kinh doanh, t o ra các tn hong trong rt nhic.
Hình thc sát nhp theo kiu hn hp này không còn ph bin trong thi gian g
xem xét hoi hình thc M&A t hp (t
Phân tích lợi ích và thiệt hại của hoạt động M&A đối với nền kinh tế xã hội dưới góc độ kinh tế vi mô
9
Biểu đồ 1: Tình hình M&A ở Việt Nam giai đoạn 2008 - 2013
-
Bảng 1: 10 thương vụ M&A mua bán cổ phần lớn nhất về giá trị giao dịch năm
2011
Phân tích lợi ích và thiệt hại của hoạt động M&A đối với nền kinh tế xã hội dưới góc độ kinh tế vi mô
11
3.3 Đa
́
nh gia
́
triển vọng giai đoạn 2014 – 2018:
Nu lý do là s thiu ht ngun cung các tài sn có chng và giá tr ln trong
c phn ln cho ving ga
th ng M&A ti Vit Nam, thì s ng ngun cung hoc s sn sàng ca các
tài sy s giúp cho vic hi phc ca th ng M&A trong nhi, hoc
t s c hi ph
&A th
a doanh nghip Vi là quy mô nh,
5
tri
M&A. Vic ni rng c phn ci chúng (hin
là 49%) và trong các t chc thc hin, không ch n
sn sàng cho hong M&A c
khon và tu kin d c ngoài thoái v hp
dn ca th a Vit Nam.
Vic Vit Nam gia nhp Hi ra
mi ln cho mt s ngành ti Vi g, hi sn và các sn
phm nông nghing thông qua viy mnh xut khu vào th ng các
, Nh
, Australia và Canada. Ngày càng có nhiu nhà
n thc hin các giao dch M&A vi các công ty trong
ng li t vi
i t vic Vit Nam gia nhp
TPP. Do vy dòng v c ngoài vào Ving và phong
phú.
ng sáp nhp gi
sc cc trin vng th c ngày càng m ca ra th ng th
gi t yu t t t ví d g
Phân tích lợi ích và thiệt hại của hoạt động M&A đối với nền kinh tế xã hội dưới góc độ kinh tế vi mô
14
Phân tích lợi ích và thiệt hại của hoạt động M&A đối với nền kinh tế xã hội dưới góc độ kinh tế vi mô
15
PHẦN 2. PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG, LỢI ÍCH VÀ THIỆT HẠI CỦA
HOẠT ĐỘNG M&A DƢỚI GÓC ĐỘ KINH TẾ VI MÔ.
1. Xu hƣớng diễn biến hoạt động M&A
Biểu đồ 3: Tình hình diễn biến hoạt động M&A ở Việt Nam qua các năm từ
2003-2014
- MC
Phân tích lợi ích và thiệt hại của hoạt động M&A đối với nền kinh tế xã hội dưới góc độ kinh tế vi mô
th tin ra ngoài. Mut ti mt lt cách bn vng thì ta không ch
t yu t mà cn phi nâng cao tt c c ngun lu vào.
Giá
trị
M
C
M
B
M
B’
C
SPNLKAY
Q
*
Q
Phân tích lợi ích và thiệt hại của hoạt động M&A đối với nền kinh tế xã hội dưới góc độ kinh tế vi mô
17
các doanh nghiu cùng sn xut mt loi sn ph giu này,
chúng ta có th da vào lý thuyt sn xu:
Doanh nghip A có ngun nguyên vt liu rt d sn xut, tuy nhiên vi mt
công ngh còn hn ch, ngun vn ít i, lc chuyên
môn hóa. Do vy, DN A ch sn xuc sng ti chi phí trung bình
là AC1.
Doanh nghip B có m công ngh tiên tin, ngun vn di dào và lc
n nguyên vt liu thiu ht, DN
t mc sng t Q2 vi chi phí trung bình là AC2.
C 2 doanh nghiu mu c mc sng t
tp nht. Tuy nhiên c u có nhng mc hn ch nht
nh. Mt bên thì công ngh, vn còn hn ch. M
i do thiu ht nguyên vt liu vào.
n mt gip li v tn dng t
sc mnh hin có, vi công ngh tiên tin ca B, ngun nguyên vt liu di dào ca A,
cng vi s p bi v ngun vn và lng sau khi sát nhp, A và
B có th c mc sng ti chi phí trung bình thp nht AC3.
Phân tích lợi ích và thiệt hại của hoạt động M&A đối với nền kinh tế xã hội dưới góc độ kinh tế vi mô
19
Mô hình 3: Mô Hình đường cung ngành
Mt ví d n hình ca Vit Nam là vic sáp nhp gia công ty c ph ng
Biên Hòa (BHS) và công ty c phng Ninh Hòa (NHS).
S v M&A theo chiu d c bit gia các doanh nghip trong
hoc thâu tóm các công ty Cy M&A, và M&A càng khin cuc
cnh tranh gay g công ty ca mình không b i th cnh tranh thâu tóm sáp
nha v ca bn thân không b a, ban qun tr u hành các công ty luôn
phi ch i thc hi giành li th cc th ng.
Các nhóm li ích ph bin:
Hợp lực thay cạnh tranh: Chc chn s git
v sáp nhp hoc hp nht gia các công ty vi th cng;
c nóng cnh tranh không nhng gia các bên liên quan mà c th
ng nói chung sc h nhing ( win
càng chi i vng thua (win lose) và h cùng chung mt mc
tiêu phc v tto li nhun cao và bn v
gii thích cho vic cnh tranh, ta dung cơ sở lý thuyết kích cầu
Mô hình 4: Tác động dịch chuyển đường cung và đường cầu
ng M&A: th ng cân bng m E: doanh nghip sn
xut mc sng t mc giá P1.
Khi có hong M&A: các công ty ch ng thc hin hong M&A nhm m
rng th ng, m rng quy mô sn xut, áp dc nhng công ngh tiên tin nhm
Phân tích lợi ích và thiệt hại của hoạt động M&A đối với nền kinh tế xã hội dưới góc độ kinh tế vi mô
21
phng và chng ca sn phm. T dn hin
ng sp sn xut nhiu sn
22
+
+
+
thương hiệu -
tiêu dùng.
2.1.4 Giảm thiểu rủi ro nhờ các vụ M&A với các tập đoàn công ty đa quốc gia.
M&A ln ti Vi u là hp tác vi doanh nghip
c ngoài . Da trên lý thuyt s la chn không hoàn ho vic hi ích
rp.
Khi tin hành M&A vc ngoài giúp gim thiu các ri ro do các
th ch chính tr và tình hình kinh t c, bin công ty thành các tc t
dàng ti nhiu khu vc khác nhau trên th
Như vậy, Kirin đã mua được một công ty lỗ nặng với giá rẻ và biến nó thành một
con bài chiến lược cho việc tạo chỗ đứng vững chắc trong phân khúc đồ uống Việt Nam,
hứa hẹn sẽ còn tăng trường mạnh trong tương lai, còn IFS – một doanh nghiệp mục tiêu
thì đã thực sự được “cứu” khỏi bờ vực phá sản, tiếp tục củng cố và giữ được chỗ đứng
của mình trong thị trường. Lợi ích của M&A đã phát huy tác dụng đối với cả hai bên
tham gia.
Phân tích lợi ích và thiệt hại của hoạt động M&A đối với nền kinh tế xã hội dưới góc độ kinh tế vi mô
24
Li ích t c quyn
Dẫn đạo giá do chi phí thấp: gi s ti th ng có 2 doanh nghip cùng sn xut
p A mun t i nhun thì sn xut ti Q
A
khi
MR
A
=MC
A
và bán ti P
A
doanh nghin xut ti Q
B
25
lm bt s c quyn l thui tiêu có nhiu
la chng và nhiu mu mã sn ph
3. Thiệt hại, rủi ro từ hoạt động M&A
S xut hin cng mua li, sáp nhp doanh nghip là mt xu th tt yu ca
s phát trin nn kinh t. Hong phát trin nhanh trên th
gii và c Vit Nam. Nhng li ích mà hong này mang li cho các ch th khi
tham gia là rt nhiu. Tuy nhiên, trong hong M&A còn tim n rt nhiu cm by
gây ri ro cho c nn kinh t, doanh nghip, xã hi.
3.1 Tác động tiêu cực của hoạt động M&A đối với nền kinh tế: