1
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC THNG LONG
o0o
KHÓA LUN TT NGHIP
TÀI:
GII PHÁP NÂNG CAO HIU QU S DNG
VN TI CÔNG TY C PHN SA VIT NAM
SINH VIÊN THC HIN
MÃ SINH VIÊN
CHUYÊN NGÀNH
Giáo viên hng dn
Sinh viên thc hin
Mã sinh viên
Chuyên ngành
: Th.s Ngô Th Quyên
: Hoàng Th Ngc Anh
: A14187
: Tài chính – ngân hàng
HÀ NI – 2012
Thang Long University Library
3
LI CM N
Trong quá trình hoàn thành bài khóa lun này, em đã nhn đc s giúp đ cng
nh s ch bo rt nhit tình t nhiu phía.
Trc tiên, em xin gi li cm n chân thành ti giáo viên hng dn – Thc s
Ngô Th Quyên, cô không ch là ngi đã trc tip ging dy em mt s môn hc
chuyên ngành trong thi gian hc tp ti trng mà còn là ngi đã tn tình hng
dn, ch bo em trong sut thi gian nghiên cu và thc hin khóa lun này.
Bên cnh đó, thông qua khóa lun này, em mun gi li cm n sâu sc đn các
thy cô giáo đang ging dy ti trng i hc Thng Long, nhng ngi đã trc tip
CHNG 1.
C S LÝ LUN V NGUN VN TRONG CÁC DOANH
NGHIP 8
1.1. Tng quan v vn 8
1.1.1. Khái nim vn 8
1.1.2. Phân loi vn 10
1.1.2.1. Phân theo ngun hình thành 10
1.1.2.2. Phân loi theo thi gian huy đng và s dng vn 11
1.1.2.3. Phân loi theo phm vi 11
1.1.2.4. Phân loi theo tính cht luân chuyn vn 13
1.1.3. Vai trò ca vn trong hot đng SXKD 15
1.2. Vn lu đng 16
1.2.1 Khái nim VL 16
1.2.2. Phân loi VL 17
1.2.2.1. Phân loi theo vai trò ca tng loi VL trong hot đng SXKD 17
1.2.2.2. Phân loi theo hình thái biu hin 18
1.2.2.3. Phân loi theo ngun hình thành 18
1.2.2.4. Phân loi theo thi gian huy đng và s dng VL 19
1.2.3. Vai trò ca VL trong hot đng SXKD 19
1.2.4. Các hình thc biu hin ca VL 20
1.2.5. Xác đnh nhu cu VL 20
1.3. Vn c đnh 22
1.3.1. Khái nim VC 22
1.3.2. Phân loi VC 22
1.3.2.1. Phân loi theo công dng kinh t 23
1.3.2.2. Phân loi theo hình thái biu hin 23
1.3.2.3. Phân loi theo ngun hình thành 25
1.3.2.4. Phân loi theo thi gian huy đng và s dng 25
1.3.3. Vai trò ca vn c đnh trong hot đng SXKD 26
1.4. Chin lc qun lý Tài sn – Ngun vn 27
2.3. Tình hình s dng vn ti Công ty C phn Sa Vit Nam qua mt s ch tiêu
tài chính tng hp 66
2.3.1. Nhóm ch tiêu phn ánh kh nng sinh li 66
2.3.2. Nhóm ch tiêu phn ánh kh nng thanh toán 67
2.3.3. Nhóm ch tiêu phn ánh kh nng qun lý tài sn 69
2.3.4. Nhóm ch tiêu phn ánh kh nng qun lý n 69
2.4. Chính sách qun lý Tài sn – Ngun vn 71
2.4.1. Chính sách qun lý Tài sn 71
2.4.2. Chính sách qun lý Ngun vn 71
2.4.3. Kt hp chính sách qun lý Tài sn và Ngun vn 72
2.5. Thc trng s dng TSNH 73
2.5.1. C cu TSNH 73
2.5.2. Phân tích các b phn cu thành nên TSNH 75
2.5.3. Các ch tiêu tài chính phn ánh kh nng qun lý TSNH 80
6
2.5.3.1. Ch tiêu phn ánh hiu qu s dng TSNH 80
2.5.3.2. Ch tiêu phn ánh hiu qu s dng tng b phn cu thành TSNH 82
2.5.4. Ch tiêu đánh giá hiu qu s dng VL 86
2.5.4.1. Mc tit kim VL do tng tc đ luân chuyn 86
2.5.4.2. Các ch s v sc sinh li ca VL 87
2.6. Thc trng s dng TSDH 90
2.6.1. C cu TSDH 90
2.6.2. Phân tích các b phn cu thành nên TSDH 91
2.6.3. Các ch tiêu tài chính phn ánh kh nng qun lý TSDH 94
2.6.4. Ch tiêu đánh giá hiu qu s dng VC 96
CHNG 3. GII PHÁP NÂNG CAO HIU QU S DNG VN TI 97
CÔNG TY C PHN SA VIT NAM 97
3.1. ánh giá hiu qu s dng vn ti công ty c phn sa Vit Nam 97
3.1.1. Nhng kt qu đt đc 97
3.1.2. Nhng mt hn ch 97
doanh nghip nào cng làm đc. ây đc xem là mt vn đ bc xúc ca nhiu
doanh nghip t trc đn nay (ngay c khi đã hi nhp vi th trng th gii).
Vy làm th nào đ huy đng đc vn ti đa mà tit kim đc chi phí, làm th
nào đ công tác qun lý vn đt hiu qu nht… ây luôn là nhng câu hi ca nhiu
doanh nghip ln nh. Khi h có mt ý tng kinh doanh, cn tr đu tiên mà h gp
phi là “vn”, mc dù, vay ngân hàng và t chc tín dng là phng án đáp ng đc
vn nhanh và kp thi nht trong giai đon hin nay, tuy nhiên, đ vn t các ngun đó
đn đc tay các doanh nghip thì cn phi đáp ng rt nhiu các điu kin đi kèm,
nht là vi nhng doanh nghip bt đu đi vào hot đng. Trái li, có nhng doanh
nghip hin đang d tha vn nhng cha bit s dng nó th nào cho hiu qu.
Vi mong mun đc đóng góp phn nh bé kin thc đã hc ca mình vào vic
nâng cao hiu qu s dng vn ti doanh nghip, di s đnh hng rõ ràng, c th
ca ging viên hng dn Th.S Ngô Th Quyên, em xin mnh dn đa ra mt vài gii
pháp đ giúp các doanh nghip thoát khi đc nhng b tc trên thông qua đ tài:
“Gii pháp nâng cao hiu qu s dng vn ti Công ty C phn Sa Vit Nam”.
Khóa lun này gm ba chng:
Chng 1: C s lý lun v ngun vn trong các doanh nghip
Chng 2: Thc trng v hiu qu s dng vn ti Công ty C phn Sa Vit Nam
Chng 3: Gii pháp nâng cao hiu qu s dng vn ti Công ty C phn Sa
Vit Nam.
Hà Ni, ngày … tháng … nm 2012
Sinh viên Hoàng Th Ngc Anh
hai hình thái là vn hin vt và vn tài chính”. Nh vy, ông đã đng nht vn vi tài
sn ca doanh nghip. Trong đó:
- Vn hin vt: Là d tr các hàng hoá đã sn xut mà s dng đ sn xut ra các
hàng hoá khác.
- Vn tài chính: Là tin và tài sn trên giy ca doanh nghip.
Ngoài ra, có nhiu quan nim khác v vn nhng mi quá trình SXKD đu có th
khái quát thành: T … H (TLL, TLSX) … SX … H’ … T’
Thang Long University Library
9
có các yu t đu vào (TLSX, TLL) phc v cho hot đng kinh doanh,
doanh nghip phi có mt lng tin ng trc, lng tin ng trc này gi là vn
ca doanh nghip. Vy “Vn ca doanh nghip là biu hin bng tin ca vt t, tài
sn đc đu t vào quá trình SXKD nhm thu li nhun”.
Nhng tin không phi là vn. Nó ch tr thành vn khi có đ các điu kin sau:
Th nht: Tin phi đi din cho mt lng hàng hoá nht đnh hay nói cách
khác tin phi đc đm bo bng mt lng hàng hoá có thc.
Th hai: Tin phi đc tích t và tp trung đn mt lng nht đnh. Có đc
điu đó mi làm cho vn có đ sc đ đu t cho mt d án kinh doanh dù là nh
nht. Nu tin nm ri rác mà không đc thu gom li thành mt món ln thì cng
không làm gì đc. Vì vy, mt doanh nghip mun khi đim thì phi có mt lng
vn pháp đnh đ ln. Mun kinh doanh tt thì doanh nghip phi tìm cách gom tin
thành món ln đ đu t vào phng án sn xut ca mình.
Th ba: Khi có đ tin thì phi đc vn đng nhm mc đích sinh li.
c đim ca vn:
Th nht: Vn là hàng hoá đc bit vì các lý do sau:
- Vn là hàng hoá vì nó có giá tr và giá tr s dng.
+ Giá tr ca vn đc th hin chi phí mà ta b ra đ có đc nó.
+ Giá tr s dng ca vn th hin vic ta s dng nó đ đu t vào quá trình
SXKD nh máy móc, thit b vt t, hàng hoá…
- Vn là hàng hoá đc bit vì có s tách bit rõ ràng gia quyn s dng và quyn
1.1.2.1. Phân theo ngun hình thành
Trong quá trình SXKD, ngoài s vn t có thì doanh nghip phi s dng mt s
vn khá ln đi vay ca các ngân hàng. Bên cnh đó còn có khon chim dng ln nhau
ca các đn v ngun hàng, khách hàng và bn hàng. Tt c các yu t này hình thành
nên khon n phi tr ca doanh nghip.
Theo cách phân loi này, vn ca doanh nghip bao gm: N phi tr và vn ch
s hu.
- N phi tr: Là khon n phát sinh trong quá trình kinh doanh mà các doanh
nghip có trách nhim phi tr cho các tác nhân kinh t nh n vay ngân hàng, n vay
ca các ch th kinh t, n vay ca cá nhân, phi tr ngi bán, phi np ngân sách…
- Vn ch s hu: Là ngun vn thuc s hu ca ch doanh nghip và các
thành viên trong công ty liên doanh, hoc các c đông trong công ty c phn. Có ba
ngun c bn to nên vn ch s hu ca doanh nghip:
+ Vn kinh doanh: Gm vn góp (Nhà nc, các bên tham gia liên doanh, c
đông, các ch doanh nghip) và phn lãi cha phân phi ca kt qu SXKD.
+ Chênh lch đánh giá li tài sn (ch yu là TSC): Khi Nhà nc cho phép
hoc các thành viên quyt đnh.
+ Các qu ca doanh nghip: Hình thành t kt qu SXKD nh: qu phát trin,
qu d tr, qu khen thng phúc li.
Ngoài ra, vn ch s hu ca doanh nghip bao gm vn đu t xây dng c bn
và kinh phí s nghip (Khon kinh phí do ngân sách Nhà nc cp phát không hoàn
li sao cho doanh nghip chi tiêu cho mc đích kinh t lâu dài, c bn, mc đích chính
tr xã hi…).
Thang Long University Library
11
1.1.2.2. Phân loi theo thi gian huy đng và s dng vn
Theo cách phân loi này thì vn ca ca doanh nghip bao gm: Ngun vn
thng xuyên và ngun vn tm thi.
- Ngun vn thng xuyên: Gm có vn ch s hu và các khon n dài hn.
doanh nghip phi có đ s vn pháp đnh cn thit đ xin đng ký thành lp công ty.
(Vn pháp đnh là s vn ti thiu do pháp lut quy đnh đ thành lp công ty).
Bên cnh đó, ngun vn còn đc b sung t mt s ngun khác nh li nhun
không chia, qu đu t phát trin, qu d phòng tài chính, thng d vn, thu nhp d
12
li, vn khu hao… Các công ty dùng phn li nhun sau thu không đem chia c tc
cho các c đông mà đ thc hin tái đu t m rng.
Mt s u đim và nhc đim ca ngun vn bên trong doanh nghip:
- u đim: Ngun vn ch s hu có ý ngha đc bit quan trng đi vi quá
trình SXKD ca doanh nghip, nó to điu kin thun li cho ch doanh nghip ch
đng hoàn toàn trong sn xut. Ch doanh nghip có c s đ ch đng và kp thi
đa ra các quyt sách quyt đnh trong kinh doanh đ đt đc mc tiêu ca mình mà
không phi tìm kim và ph thuc và ngun vn tài tr.
- Nhc đim: Ngun vn này thng b hn ch v quy mô nên không đáp ng
đc mi nhu cu v vn cho SXKD, mt khác vic s dng ngun vn này không
chu sc ép v chi phí s dng vn và có th thiu kim tra giám sát, hoc t vn ca
các chuyên gia, các t chc nh trong s dng ngun vn đi vay, do đó có hiu qu s
dng vn không cao hoc có th s có nhng quyt đnh đu t không khôn ngoan.
Ngun vn bên ngoài doanh nghip:
Ngun vn bên trong thng b hn ch v quy mô nên không đáp ng đ nhu
cu SXKD ca doanh nghip. Vy đ b sung vn cho hot đng ca mình, doanh
nghip có th s dng n t các ngun nh: tín dng ngân hàng, tín dng thng mi,
phát hành c phiu, phát hành trái phiu… C th:
- Vn tín dng ngân hàng: Có th nói rng ngun vn vay ngân hàng là mt trong
nhng ngun vn quan trng nht, không ch đi vi bn thân các doanh nghip mà
còn đi vi toàn b nn kinh t quc dân. S hot đng và phát trin ca các công ty,
các doanh nghip đu gn lin vi các dch v tài chính do các ngân hàng thng mi
cung cp, trong đó có vic cung cp các ngun vn tín dng. Trong quá trình hot
đng, các doanh nghip thng vay ngân hàng đ đm bo ngun tài chính cho các
hot đng SXKD, đc bit là đm bo có đ vn cho các d án m rng hay đu t
- u đim: Doanh nghip có th huy đng đc ngun vn ln đ m rng quy
mô đu t, m rng SXKD, đi mi công ngh.
- Nhc đim: Ngun vn bên ngoài doanh nghip cha đng nhiu ri ro tài
chính đi vi doanh nghip. Nu doanh nghip ph thuc quá nhiu vào ngun này thì
doanh nghip mt tính đc lp v tài chính, mt kh nng thanh toán khi doanh nghip
làm n thua l.
Cách phân loi này giúp cho các doanh nghip xem xét, la chn trong vic s
dng vn sao cho hp lý nhm đem li hiu qu cao, linh hot hn và tránh đc ri
ro, đem li hiu qu kinh t cao nht.
Ngoài ra, doanh nghip còn có th có các ngun vn khác nh: Ngun vn FDI,
ngun vn ODA… thông qua vic thu hút các ngun vn này, các doanh nghip có th
tng vn đáp ng nhu cu v vn cho hot đng kinh doanh ca mình.
Nh vy, phân loi vn s giúp cho nhà qun lý doanh nghip lp k hoch tài
chính, hình thành nên nhng d đnh v t chc ngun vn trong tng lai trên c s
xác đnh quy mô v vn cn thit, la chn thích hp cho tng hot đng SXKD đ
đt hiu qu s dng vn cao nht.
1.1.2.4. Phân loi theo tính cht luân chuyn vn
Theo cách phân loi này thì vn ca doanh nghip bao gm hai loi là VL và
VC
14
Vn lu đng: Là biu hin bng tin ca TSL và VL. VL tham gia
hoàn toàn vào quá trình kinh doanh và giá tr có th tr li hình thái ban đu sau mi
vòng chu chuyn ca hàng hoá. Nó là b phn ca vn sn xut, bao gm giá tr
nguyên liu, vt liu ph, tin lng… Nhng giá tr này đc hoàn li hoàn toàn cho
ch doanh nghip sau khi đã bán hàng hoá. Trong quá trình sn xut, b phn giá tr
sc lao đng biu hin di hình thc tin lng đã b ngi lao đng hao phí nhng
đc tái hin trong giá tr mi ca sn phm, còn giá tr nguyên liu, nhiên liu đc
chuyn toàn b vào sn phm trong chu k SXKD đó. VL ng vi loi hình doanh
nghip khác nhau thì khác nhau. i vi doanh nghip thng mi thì VL bao gm
1.1.3. Vai trò ca vn trong hot đng SXKD
Trong điu kin nn kinh t th trng hin nay, xu th hi nhp nn kinh t, vn
đ toàn cu hoá v phát trin công ngh thông tin… Vit Nam mun tham gia vào quá
trình toàn cu hoá thì cng phi đi mt vi nhng vn đ mà th gi đang phi đi
mt. Vì vy, vic các doanh nghip Vit Nam có đ kh nng cnh tranh và hi nhp
hay không còn ph thuc vào nhiu yu t nh: Yu t v vn, trình đ máy móc thit
b, công ngh, nng lc đi ng cán b, t sut li nhun trên vn… Trong đó, yu t
chúng ta cn nói đn đây là yu t hiu qu s dng vn ca doanh nghip.
Vn là tin đ cho s ra đi ca doanh nghip, là c s đ doanh nghip m rng
quy mô SXKD, to công n vic làm cho ngi lao đng, tin hành đu t đi mi
công ngh, trang thit b SXKD. Nu thiu vn thì quá trình SXKD s b ngng tr,
đng thi kéo theo hàng lot các tác đng tiêu cc khác đn bn thân doanh nghip và
đi sng ngi lao đng. Vai trò ca vn đc th hin rõ nét qua các mt sau:
- V mt pháp lý: Mt doanh nghip khi mun thành lp thì điu kin đu tiên là
doanh nghip phi có mt lng vn nht đnh mà lng vn này ti thiu phi bng
lng vn pháp đnh, khi đó đa v pháp lý ca doanh nghip mi đc xác lp. Trong
trng hp quá trình hot đng kinh doanh, vn ca doanh nghip không đt đc
điu kin ca mà lut pháp quy đnh thì kinh doanh đó s b chm dt hot đng nh:
phá sn hoc sáp nhp doanh nghip. Nh vy, có th xem vn là mt trong c s
quan trng đ đm bo s tn ti t cách pháp nhân ca mt doanh nghip trc pháp
lut.
- V mt kinh t: Trong hot đng SXKD, vn là mt trong nhng yu t quyt
đnh s tn ti và phát trin ca doanh nghip. Nó không nhng đm bo kh nng
mua sm máy móc thit b, dây chuyn công ngh đ phc v cho quá trình sn xut
mà còn đm bo cho hot đng SXKD đc din ra thng xuyên và liên tc. iu
này giúp doanh nghip nâng cao kh nng cnh tranh trên th trng đc bit trong giai
đon nn kinh t phát trin theo xu hng toàn cu hoá nh hin nay. Ngoài ra, vn
còn là mt trong nhng điu kin đ s dng các ngun tim nng hin có nh sc lao
đng, ngun hàng hoá, m rng lu thông và tiêu th hàng hoá, là cht keo dính kt
quá trình quan h kinh t, là du bôi trn cho c máy kinh t hot đng. Trong quá
nghip, đm bo cho quá trình hot đng SXKD ca doanh nghip din ra mt cách
thng xuyên, liên tc và trong quá trình chu chuyn, giá tr ca vn lu đng đc
chuyn dch toàn b, mt ln và hoàn thành mt vòng tun hoàn sau mi chu k sn
xut và tiêu th sn phm.
c đim VL:
- VL luân chuyn nhanh.
- VL chuyn dn mt ln vào quá trình SXKD.
- Vn lu đng hoàn thành mt vòng tun hoàn sau khi hoàn thành mt quá
trình SXKD.
Quá trình vn đng ca VL là mt chu k khép kín t hình thái này sang hình
thái khác ri tr v hình thái ban đu vi giá tr ln hn giá tr ban đu.
Chu k vn đng ca VL là c s đánh giá kh nng thanh toán và hiu qu
SXKD và hiu qu s dng vn ca doanh nghip.
Thang Long University Library
17
iu khác bit ln nht gia VL và VC là: VC chuyn dch dn giá tr ca
nó vào sn phm thông qua sc khu hao, còn VL chuyn dch toàn b giá tr ca nó
vào giá tr sn phm theo chu k SXKD.
1.2.2. Phân loi VL
ng trên các góc đ khác nhau, vi nhng tiêu thc khác nhau VL ca doanh
nghip đc chia theo nhiu cách khác nhau, c th:
1.2.2.1. Phân loi theo vai trò ca tng loi VL trong hot đng SXKD
Theo cách phân loi này VL ca doanh nghip đc chia thành ba loi:
VL trong khâu d tr: Là s vn cn thit nhm thit lp các khon d tr
vt t đm bo cho quá trình SXKD đc din ra liên tc. Bao gm:
- Vn nguyên vt liu chính: Là giá tr các loi vt t d tr cho sn xut, khi
tham gia vào quá trình sn xut nó hp thành thc th ca sn phm.
- Vn vt liu ph: Là giá tr các loi vt t d tr dùng cho sn xut, nó giúp cho
1.2.2.2. Phân loi theo hình thái biu hin
Theo cách phân loi này VL đc chia thành hai loi:
- Vn vt t hàng hóa: là các khon VL có hình thái biu hin bng hin vt c
th nh nguyên liu, nhiên vt liu, sn phm d dang, bán thành phm, thành phm.
- Vn bng tin và các khon phi thu, gm có:
+ Vn bng tin: tin mt ti qu, tin gi ngân hàng, tin đang chuyn.
+ Các khon phi thu: ch yu là các khon phi thu ca khách hàng th hin s
tin mà khách hàng n doanh nghip phát sinh trong quá trình doanh nghip cung cp
hàng hóa dch v cho khách hàng di hình thc bán chu. Trong mt s trng hp
nó còn th hin là s tin mà doanh nghip ng trc cho ngi cung ng vt t và
các đi tng khác hình thành nên các khon tm ng.
Cách phân loi này giúp cho doanh nghip xem xét, đánh giá mc tn kho d tr
và kh nng thanh toán ca doanh nghip.
1.2.2.3. Phân loi theo ngun hình thành
Theo cách phân loi này, VL đc chia thành các ngun sau:
- Ngun vn t b sung: là s VL ca doanh nghip đc hình thành t ngun
vn do doanh nghip t b sung trong quá trình SXKD nh t li nhun ca doanh
nghip đ li đ tái đu t.
- Ngun vn liên doanh, liên kt: là s VL đc hình thành t vn góp liên
doanh ca các bên tham gia. Vn góp liên doanh có th bng tin mt, hoc hin vt là
vt t hàng hoá theo tho thun ca các bên.
- Ngun vn đi vay: là s VL đc hình thành t ngun vn vay ca các ngân
hàng thng mi hoc t chc tín dng, vn vay ca ngi lao đng trong doanh
nghip, vay các doanh nghip khác.
- Ngun vn huy đng t th trng vn: là s VL đc hình thành t vic phát
hành c phiu, trái phiu.
Vic chia VL theo ngun hình thành giúp cho các doanh nghip thy đc c
cu vn tài tr cho nhu cu VL trong kinh doanh ca mình. T đó, doanh nghip có
khi mun m rng quy mô, doanh nghip phi huy đng mt lng vn nht đnh đ
đu t, ít nht là đ đ d tr vt t hàng hoá. VL còn giúp cho doanh nghip chp
đc thi c kinh doanh và to li th cnh tranh cho doanh nghip.
VL còn là b phn ch yu cu thành nên giá thành sn phm do đc đim luân
chuyn vn toàn b mt ln vào giá tr sn phm. Giá tr ca hàng hoá bán ra đc
tính toán trên c s bù đp đc giá thành phm cng thêm mt phn li nhun. Do
đó, VL đóng vai trò quyt đnh trong vic tính giá c hàng hoá bán ra. 20
1.2.4. Các hình thc biu hin ca VL
VL xét di góc đ tài sn là biu hin bng tin ca TSL. TSL là nhng tài
sn ngn hn và thng xuyên luân chuyn trong quá trình kinh doanh, bao gm:
- Khon mc tin gm: tin có ti qu, tin gi ngân hàng, tin đang chuyn, và
chng khoán thanh khon cao. Khon mc này thng phn ánh các khon mc không
sinh li hoc kh nng sinh li thp.
- Các khon mc đu t ngn hn gm: chng khoán ngn hn, góp vn kinh
doanh ngn hn.
- Các khon phi thu: thc cht ca vic qun lý các khon phi thu trong doanh
nghip là vic qun lý và hoàn thin chính sách tín dng trong thng mi ca doanh
nghip. Trong nn kinh t th trng, chính sách tín dng thng mi hp lý va là
công c cnh tranh ca doanh nghip đng thi cng giúp doanh nghip không b
chim dng vn quá ln.
- Hàng tn kho gm: nguyên vt liu, công c dng c, sn phm d dang, thành
phm, hàng hoá.
- VL khác: là biu hin bng tin ca các khon tm ng, chi phí tr trc, chi
phí ch kt chuyn, đây là nhng khon mc cn thit phc v cho nhu cu thit yu
cho quá trình sn xut kinh doanh ca doanh nghip.
1.2.5. Xác đnh nhu cu VL
chuyn VL
bng tin
=
K luân chuyn
hàng tn kho
+
K thu tin
trung bình
-
K tr tin trung
bình
Trong đó:
Hàng tn kho bình quân * 365
K luân chuyn hàng tn kho =
GVHB bình quân mi ngày
N phi thu bình quân * 365
K thu tin trung bình =
Doanh thu bán chu bình quân
N phi tr nhà cung cp bình quân
K tr tin trung bình =
Tín dng mua chu bình quân
- Xác đnh nhu cu VL ca doanh nghip:
Nhu cu VL =
Giá tr NVL và lao
TSC là nhng t liu lao đng ch yu. Chúng tham gia trc tip hoc gián tip
vào nhiu chu k ca quá trình SXKD ca doanh nghip. TSC không thay đi hình
thái vt cht ban đu trong sut thi gian s dng. Trong quá trình s dng, TSC hao
mòn dn, phn hao mòn giá tr s chuyn dn vào giá tr mi to ra ca sn phm và
đc bù đp li bng tin khi sn phm đc tiêu th. TSC cng là mt loi hàng
hoá có giá tr s dng. Nó là sn phm ca lao đng và đc mua bán, trao đi trên th
trng sn xut.
Gia TSC và VC có mi quan h mt thit vi nhau.
TSC là hình thái biu hin vt cht ca VC. Do vy, VC ca doanh nghip
có đc đim tng đng nh TSC. Nh th sau nhiu chu k SXKD phn VC gim
dn và phn vn đã luân chuyn tng lên. Kt thúc quá trình này, s tin khu hao đã
thu hi đ đ tái to mt tài sn mi. Lúc này TSC cng h hng hoàn toàn cùng vi
VC đã kt thúc mt vòng tun hoàn luân chuyn. Do đó, có th nói VC là biu hin
bng tin ng trc v nhng TSC mà chúng có đc đim chuyn dn tng phn
trong chu k sn xut và kt thúc mt vòng tun hoàn khi TSC ht thi hn s dng.
c đim VC
- VC tham gia vào nhiu chu k sn xut sn phm, điu này do đc đim ca
TSC đc s dng lâu dài, trong nhiu chu k sn xut quyt đnh.
- VC đc luân chuyn dn dn tng phn trong các chu k sn xut.
- Sau nhiu chu k sn xut VC mi hoàn thành mt vòng luân chuyn.
1.3.2. Phân loi VC
Vic qun lý VC là mt công vic khó khn và phc tp, nht là các doanh
nghip có t trng VC ln, có phng tin k thut tiên tin.
Thang Long University Library
23
Nh đã nói, TSC là hình thái biu hin vt cht ca VC. TSC sp xp phân
loi theo nhng tiêu thc khác nhau nhm phc v công tác qun lý, bo dng tài
sn, đánh giá hiu qu s dng tng loi, tng nhóm tài sn. C th:
+ Nhóm 1: Nhà xng, kho bãi, vn phòng và các công trình xây dng có mc
đích tng t. Tính nng chung ca nhóm này là to ra môi trng, không gian hoc
24
ni làm vic. Thi gian thu hi ca nhóm 1 thng khá dài, đin hình là t 10 nm đn
30 nm, các công trình ln có th tính khu hao trên 50 nm.
+ Nhóm 2: Máy móc thit b công ngh, máy công tác, h thng dây chuyn và
các thit b l. Thông thng các máy móc hoc t hp thit b này trc tip to ra sn
phm. Trong mt công ty sn xut hay ch to, có th t vài trm đn hàng ngàn nhóm
thit b khác nhau, do đó vic qun lý khá phc tp.
+ Nhóm 3: Các loi phng tin vn ti, xe c, các lai c gii có chc nng vn
chuyn. Do đc đim lu đng, phn ln các phng tin vn ti có phm vi hat đng
rng, có th lu đng qua các đa bàn khác nhau.
+ Nhóm 4: Thit b vn phòng, dng c đo lng, và kim đnh. Qun lý nhóm
này thng liên quan đn vic bo v bí mt thông tin, công ngh…
TSC vô hình:
- Khái nim: TSC vô hình là nhng TSC không có hình thái vt cht, th hin
mt lng giá tr đã đc đu t có liên quan trc tip đn nhiu chu k kinh doanh
ca doanh nghip nh: chi phí thành lp doanh nghip, chi phí v đt s dng, chi phí
v bng phát minh sáng ch, bn quyn tác gi, nhn chuyn giao công ngh…
- Tiêu chun nhn bit TSC vô hình:
Mi khon chi phí mà doanh nghip đã chi ra có liên quan đn hot đng kinh
doanh ca doanh nghip nu tho mãn đng thi hai điu kin sau:
+ Có thi gian s dng t mt nm tr lên
+ Có giá tr t 5000000 đng tr lên thì đc coi là TSC và nu không hình
thành TSC hu hình thì đc coi là TSC vô hình.
Nu khon chi phí này không đng thi tho mãn c hai tiêu chun trên thì đc
hch toán thng hoc đc phân b dn vào chi phí kinh doanh ca doanh nghip.
- Các loi TSC vô hình và nguyên giá ca chúng:
+ Chi phí v đt s dng: là toàn b các chi phí thc t đã chi ra có liên quan trc
tip đn đt s dng, bao gm: tin chi ra đ có quyn s dng đt (gm c tin thuê
qun lý doanh nghip đó…
Trong thc t, phn vn đu t cho TSC vô hình trong tng s đu t ca doanh
nghip nhiu hay ít còn ph thuc vào đc đim ngành ngh kinh doanh ca doanh
nghip. Nhng vic đánh giá các tài sn bt đng sn vô hình cng rt phc tp. TSC
hu hình có th tham kho giá c trên th trng ca chúng mt cách tng đi khách
quan, trong khi đi vi TSC vô hình thng khó khn hn và mang nhiu tính ch
quan. S lng các TSC vô hình không khu hao cng rt ln.
Nh vy, cách phân loi này có th cho ta thy mt cách tng quát các hình thái
ca TSC, t đó có nhng bin pháp, phng thc qun lý thích hp.
1.3.2.3. Phân loi theo ngun hình thành
Theo cách phân loi này TSC ca doanh nghip gm có:
- TSC mua sm, xây dng bng vn đc cp
- TSC mua sm, xây dng bng vn đi vay
- TSC mua sm, xây dng bng vn t b sung ca doanh nghip
- TSC nhn góp vn liên doanh, liên kt t các đn v tham gia.
1.3.2.4. Phân loi theo thi gian huy đng và s dng
Theo cách phân loi này TSC đc chia thành ba loi: