Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail: [email protected]
PHẦN I: MỞ ĐẦU
I. Lý do chọn đề tài
Có lẽ không chỉ riêng tôi mà với nhiều giáo viên đứng lớp khác cũng thế, cứ
sau mỗi tiết dạy thấy được niềm vui trong ánh mắt học trò, nghe được những
tiếng trạo nhau “sao nhanh hết giờ thế nhỉ” thì tự nhiên những người làm
nghề “gõ đầu trẻ ” như tôi bỗng thấy hạnh phúc và yêu nghề hơn rất nhiều.
Thế nhưng làm thế nào để học trò có được niềm vui ấy? Làm thế nào để học
trò có thể thốt ra những lời như thế thì quả thật là khó.
Từ lâu nay, trong suy nghĩ của nhiều người, của nhiều thế hệ học trò thì
những môn khoa học tự nhiên: Toán, Lí, Hóa, Sinh là những môn học hết sức
khô khan. Với một số người có được năng khứu bẩm sinh về tính toán thì việc
học các môn học này có phần đơn giản hơn một chút, còn với hầu hết nhiều
người việc học các môn học này là hết sức khó khăn. Nếu không có sự chăm
chỉ, không có niềm đam mê hứng thú học tập thì chắc chắn kết quả đạt được
không cao. Và với môn Hóa Học mà bản thân tôi đang giảng dạy cũng không
nằm ngoài quy luật đó. Bên cạnh những đặc trưng chung của môn khoa học tự
nhiên ở trên thì bộ môn Hóa Học còn mang nhiều đặc trưng riêng ví như: phải
nhớ nhiều công thức hóa học của các chất, phải nhớ nhiều phương trình hóa
học, phải nhớ các điều kiện xảy ra phản ứng… Vì vậy nếu không có sự chăm
chỉ, không có hứng thú học tập bộ môn thì làm sao có thể đạt được kết quả
tốt. Từ những yêu cầu trên ,trong suốt quá trình giảng dạy cùng với sự tham
khảo phương pháp giảng dạy của các đồng nghiệp ở các bộ môn khác tôi đã
không ngừng học hỏi để vận dụng vào môn học của mình. Và qua quá trình
giảng dạy tôi đã rút ra được một kinh nghiệm mà tôi thấy rất hiệu quả về việc
tạo hứng thú học tập bộ môn cho học trò từ đó để đạt được kết quả cao trong
học tập đó là sử dụng trò chơi ô chữ trong giảng dạy Hóa Học. Cách làm này
đặc biệt có hiệu quả trong các bài luyện tập chương. Việc sử dụng ô chữ ở
đầu bài học hoặc cuối bài học đều có thể cho hiệu quả tốt. Nếu sử dụng ô chữ
ở đầu bài học thì ô chữ có tác dụng ôn tập lại kiến thức trong chương, tạo
1

II. NỘI DUNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
A. THỰC TRẠNG
Qua nghiên cứu khảo sát đầu năm vào tuần học thứ 4 tháng 9 năm 2011 ở
các lớp khối 10 được phân công giảng dạy là lớp 10A3 và lớp 10A7 về hứng thú
học tập bộ môn và kết quả học tập ở hai lớp này thì thu được kết quả như sau:
1. Thái độ
Lớp Sĩ số Hứng thú Bình thường Không hứng
thú
Số HS Tỉ lệ
%
Số HS Tỉ lệ
%
Số HS Tỉ lệ
%
10A3 48 5 10,42 13 27,08 30 62,5
10A7 45 3 6,67 10 22,22 32 71,11
2. Kết quả học tập
Lớp Sĩ
số
Giỏi (8-10) Khá
(từ 6,5 đến
dưới 8)
Trung bình
( từ 5 đến
dưới 6,5)
Yếu
( từ 3,5đến
dưới 5)
Kém
( dưới 3,5)

Chương trình hóa học lớp 10 có 7 chương, cứ sau mỗi chương lại có
một bài luyện tập, và cứ đến các bài luyện tập chương tôi sử dụng trò chơi ô
chữ với tên gọi chung tìm ô chữ chìa khóa. Ô chữ dài hay ngắn phụ thuộc vào
từng chương. Sau đây tôi xin được trình bày từng ô chữ sử dụng trong 6
chương đầu và cách thức thực hiện.
CHƯƠNG I: NGUYÊN TỬ
Bài 8: Luyện tập chương 1
1. Tên trò chơi: Tìm ô chữ chìa khóa
2. Thời gian thực hiện: Đưa vào hoạt động 1 của bài nhằm mục đích:
- Củng cố kiến thức lí thuyết trong chương
- Tạo hứng thú học tập để các em tham gia tích cực ở các hoạt động giải bài
tập phía sau nhằm đạt được kết quả tốt
- Tạo tinh thần đoàn kết trong lớp, tạo môi trường sư phạm trong đó tất cả học
sinh đều được tham gia học tập.
3.Phương tiện sử dụng: Máy chiếu hắt
4.Chuẩn bị:
- Giáo viên chuẩn bị sẵn bản trong và bút dạ
5.Cách thức thực hiện:
a. Giáo viên phổ biến luật chơi
- Ô chữ chìa khóa cần tìm là một hàng ngang có 8 chữ cái
- Các chữ cái trong ô chữ chìa khóa sắp xếp chưa đúng trật tự, sau khi lật mở
1 2 3 4 5 6 7 8
4
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail: [email protected]
được các chữ cái trong ô chữ chìa khóa học sinh phải sắp xếp lại các chữ cái
cho đúng trật tự để gọi tên cho đúng từ chìa khóa
- Học sinh có hai sự lựa chọn:
+ Lựa chọn 1: Đoán từ chìa khóa sau đó kiểm tra lại qua 7 dữ kiện ( dùng
phương pháp diễn giải)
+ Lựa chọn 2: giải 7 dữ kiện trước rồi tìm từ chìa khóa sau ( Dùng phương

Đáp án: Quy tắc Lật mở được ô số 8 là chữ Y
Những nguyên tử của cùng một nguyên tố hóa học có cùng
số proton nhưng khác nhau về số nơtron, do đó số khối A của chúng khác
nhau được gọi là …
Đáp án: Đồng vị . Lật mở được ô 7 là chữ G
Sự phân bố các electron trong nguyên tử tuân theo…Pau-li,
…vững bền và quy tắc Hun
Đáp án: Nguyên lí . Lật mở được ô số 5 là chữ Ê
Khu vực không gian xung quanh hạt nhân mà tại đó xác suất
có mặt (xác suất tìm thấy) electron khoảng 90% được gọi là … nguyên tử.
Đáp án: Obitan . Lật mở được ô số 2 chữ N và ô số 4 chữ N
Ở trạng thái cơ bản, trong nguyên tử các electron chiếm lần
lượt những obitan có mức năng lượng từ thấp đến cao. Đó là nội dung của
nguyên lí…
Đáp án: Vững bền . Lật mở được ô số 6 là chữ Ư
Trong nguyên tử hạt mang điện tích dương được gọi là hạt
Đáp án: Proton . Lật mở được ô số 1 là chữ T
Sau khi trả lời hết các dữ kiện các ô chữ dữ kiện có dạng sau:
6
Dữ kiện 1
Dữ kiện 2
Dữ kiện 3
Dữ kiện 4
Dữ kiện 5
Dữ kiện 6
Dữ kiện 7
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail: [email protected]
Sau khi trả lời hết các dữ kiện các ô chữ chìa khóa có dạng sau:
- Ô chữ chìa khóa cần tìm là
CHƯƠNG II: BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC

4.Chuẩn bị
- Giáo viên chuẩn bị phần thưởng cho học sinh là 10 thỏi kẹo anphelibe
- 50 bảng đen nhỏ
5. Cách thức thực hiện
a. Giáo viên phổ biến luật chơi
- Ô chữ chìa khóa cần tìm là một hàng ngang gồm 16 chữ cái
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16
- Để tìm ra được ô chữ chìa khóa trên ta có 8 dữ kiện. Trả lời đúng mỗi dữ
kiện lật mở được 1 số chữ cái trong ô chữ chìa khóa. Các chữ cái sắp xếp
chưa đúng trật tự. Học sinh tự sắp xếp lại và tìm ra từ chìa khóa đúng.
- Tất cả học sinh trong lớp trả lời đúng mỗi dữ kiện được phần thưởng là 1
thỏi kẹo anphelibe (Nếu có từ 1 học sinh trở lên trả lời sai thì không được
phần thưởng)
- Tất cả học sinh tìm ra đúng ô chữ chìa khóa được phần thưởng là 4 thỏi kẹo
anphelibe (Nếu có từ 1 học sinh trở lên trả lời sai thì không được phần thưởng)
- Sau khi giáo viên đọc song dữ kiện học sinh có 5 giây ghi kết quả vào bảng
đen, sau đó giơ lên để giáo viên quan sát
b. Cách tiến hành
- Giáo viên là người dẫn chương trình
- Học sinh lựa chọn các dữ kiện. Trả lời đúng mỗi dữ kiện sẽ lật mở được một
số chữ cái trong ô chữ chìa khóa.
- Các dữ kiện gồm:
Chu kì là dãy các nguyên tố mà nguyên tử của chúng có cùng số
… electron, được xếp theo chiều điện tích hạt nhân tăng dần
Đáp án: LỚP.
- Lật mở được ô số 1 là chữ Â, ô số 13 là chữ Â, ô số 10 là chữ A
Trong một chu kì, theo chiều tăng của điện tích hạt nhân, tính
8
Dữ kiên 1
Dữ kiên 2

Dữ kiên 4
Dữ kiên 5
Dữ kiên 6
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail: [email protected]
CHƯƠNG 3: LIÊN KẾT HÓA HỌC
Bài 24: Luyện tập chương 3
1. Tên trò chơi: Tìm ô chữ chìa khóa
2. Thời gian thực hiện: Ở hoạt động cuối của bài nhằm mục đích
- Củng cố, nhấn mạnh kiến thức tổng hợp trong chương
- Nhấn mạnh về liên kết cho nhận
- Tạo không khí thi đua học tập trong lớp theo đúng tinh thần “ thua thầy một
vạn không bằng kém bạn một li ”
- Tạo hứng thú để học sinh học tập chương mới tốt hơn
3.Phương tiện sử dụng
- Máy chiếu đa năng
4.Chuẩn bị
- 50 bảng đen nhỏ
5. Cách thức thực hiện
a. Giáo viên phổ biến luật chơi
- Ô chữ chìa khóa cần tìm là một hàng ngang gồm 7 chữ cái

- Để tìm ra được ô chữ chìa khóa trên ta có 5 dữ kiện . Trả lời đúng mỗi dữ
kiện lật mở được 1 số chữ cái trong ô chữ chìa khóa. Các chữ cái sắp xếp
chưa đúng trật tự. Học sinh tự sắp xếp lại và tìm ra từ chìa khóa đúng.
- Mỗi nhóm có số điểm ban đầu là 5 điểm
- Đối với mỗi dữ kiện nếu có 1 học sinh trong nhóm trở lên trả lời sai thì trừ 1
điểm, tất cả các học sinh trong nhóm trả lời đúng được cộng 1 điểm
- Sau khi tất cả các chữ cái đã được lật mở , nhóm nào có nhiều học sinh trả
lời nhanh và đúng nhất từ trong ô chữ chìa khóa thì nhóm đó sẽ chiến thắng
và sẽ được lấy số điểm đã đạt được làm điểm miệng

và
một hay hai liên kết
π
được gọi là liên kết …
Đáp án: BỘI. Lật mở được ô số 7 là chữ O
Sau khi lật mở được hết các chữ cái ô chữ chìa khóa có dạng sau:- Sắp xếp lại các chữ cái theo đúng trật tự ta được ô chữ :

11
Dữ kiên 1
Dữ kiên 3
Dữ kiên 4
Dữ kiên 5
Dữ kiên 2
C H O N H Â N
1 2 3 4 5 6 7
N H C H Â N O
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail: [email protected]
CHƯƠNG 4: PHẢN ỨNG HÓA HỌC
Bài 27: Luyện tập chương 4
1. Tên trò chơi: Tìm ô chữ chìa khóa
2. Thời gian thực hiện: Ở hoạt động khởi động nhằm mục đích
- Tạo tâm lí thoải mái, hứng khởi để các em tham gia tích cực các hoạt động tiếp theo
- Củng cố, khắc sâu kiến thức về phản ứng oxi hóa – khử
3.Phương tiện sử dụng
- Máy chiếu đa năng
4.Chuẩn bị
- 3 hộp quà nhỏ : + Hộp 1 : 1 cuốn vở

ý
1
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail: [email protected]
Phản ứng thế luôn là loại phản ứng này?
Là phản ứng hóa học trong đó có sự thay đổi số oxi hóa của
nguyên tố
Đáp án: OXI HÓA-KHỬ
CHƯƠNG 5: NHÓM HALOGEN
Bài 37: Luyện tập chương 5
1. Tên trò chơi: Tìm ô chữ chìa khóa
2. Thời gian thực hiện: Ở hoạt động củng cố của bài nhằm mục đích
- Củng cố, nhấn mạnh kiến thức của chương
- Tạo hứng thú học tập khi chuyển sang chương mới
- Tạo tinh thần đoàn kết
3.Phương tiện sử dụng
- Máy chiếu đa năng
4.Chuẩn bị
- 50 bảng đen nhỏ
- 10 cuốn vở ghi
5. Cách thức thực hiện
a. Giáo viên phổ biến luật chơi
- Ô chữ chìa khóa cần tìm là một hàng ngang gồm 7 chữ cái
13
Gợi
ý
2
Gợi
ý
3
O X I H O A K H Ư

2
đến I
2
tính oxi hóa …dần
Đáp án: GIẢM. Lật mở được ô số 3 là chữ O
Từ HF đến HI tính khử … dần
Đáp án: TĂNG. Lật mở được ô số 7 là chữ L
Nguyên tắc điều chế clo trong phòng thí nghiệm là…ion
Cl
-
Thành Cl
2
Đáp án: OXI HÓA . Lật mở được ô số 6 là chữ N
Cho các phản ứng hóa học sau:
Cl
2
+ 2NaBr → 2NaCl + Br
2
Cl
2
+ 2NaI → 2NaCl + I
2
Trong các phản ứng hóa học trên Cl
2
là chất …
Đáp án: KHỬ . Lật mở được ô số 2 là chữ G
Khoáng vật KCl.MgCl
2
.6H
2

- Tạo bầu không khí thi đua học tập giữa các học sinh trong lớp
3.Phương tiện sử dụng
- Máy chiếu đa năng
4.Chuẩn bị
- 3 hộp quà nhỏ : + Hộp 1 : 1cây bút mực
G I A M
GNĂT
XO I H O A
H ƯK
NCA IA L
I OC R TL I
ÊY U
1
2
3
4
5
6
7
T
C
16
H A L O G E N
1 2 3 4 5 6 7
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail: [email protected]
+ Hộp 2: 1 tờ giấy có ghi : Chúc bạn may mắn lần sau
+Hộp 3 : là 1 tờ giấy có ghi: phần thưởng của bạn là 5 cây bút chì
5. Cách thức thực hiện
a. Giáo viên phổ biến luật chơi
- Ô chữ chìa khóa cần tìm là một hàng ngang gồm 3 chữ cái


dư
→ 2SO
2
+ 2H
2
O
t
0
,V
2
O
5
4. 2SO
2
+ O
2
 2SO
3
Là một nguyên tố phi kim hoạt động và có tính oxi hóa mạnh.
Không khí chứa khoảng 20% thể tích khí này.
17
1 2 3
Gợi
ý
1
Gợi
ý
2
Gợi

2
3
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail: [email protected]
10A3 48 5 10,42 13 27,08 30 62,5
10A7 45 3 6,67 10 22,22 32 71,11
2. Kết quả học tập
Lớp
Sĩ
số
Giỏi (8-10)
Khá
(từ 6,5 đến
dưới 8)
Trung bình
( từ 5 đến
dưới 6,5)
Yếu
( từ 3,5đến
dưới 5)
Kém
( dưới 3,5)
Số
HS
Tỉ lệ
%
Số
HS
Tỉ lệ
%
Số

Trung bình
( từ 5 đến
dưới 6,5)
Yếu
( từ 3,5đến
dưới 5)
Kém
( dưới 3,5)
Số
HS
Tỉ lệ
%
Số
HS
Tỉ lệ
%
Số
HS
Tỉ lệ
%
Số
HS
Tỉ lệ
%
Số
HS
Tỉ lệ
%
10A3 48 20 41,67 20 41,67 7 14,58 1 2,08 0 0
10A7 45 15 33,33 17 37,78 10 22,22 3 6,67 0 0

1. Sách giáo khoa Hóa Học 10 – Nâng cao ( Bộ giáo dục và đào tạo)
LÊ XUÂN TRỌNG (Tổng chủ biên kiêm chủ biên)
TỪ NGỌC ÁNH – LÊ MẬU QUYỀN – PHAN QUANG THÁI
2. Sách giáo viên Hóa Học 10 – Nâng cao ( Bộ giáo dục và đào tạo)
LÊ XUÂN TRỌNG (Tổng chủ biên kiêm chủ biên)
TRẦN QUỐC ĐẮC –PHẠM TUẤN HÙNG – ĐOÀN VIỆT NGA
3. Website baigiangdientubachkim.com; giaovien.net
21
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail: [email protected]
MỤC LỤC Trang
PHẦN I: MỞ ĐẦU ………………………………………… ……….…….1
I. Lý do chọn đề tài …………………………………………………….…… 1
II.Mục đích nghiên cứu ………………………………………………………2
PHẦN II: NỘI DUNG …………………………………………………… 3
I. Cơ sở lí thuyết………………………………………………………………3
II. Nội dung vấn đề nghiên cứu……………………………………………….3
III. Phương pháp, kết quả nghiên cứu……………………………… …… 18
IV. Một số ứng dụng………………………………………………….…… 18
PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ …………………………….…….20
PHẦN IV: TÀI LIỆU THAM KHẢO ……………………… … ………2122