Một số kinh nghiệm gây hứng thú học toán cho HS lớp 2 qua việc tổ chức các trò chơi toán học.

A. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. LỜI MỞ ĐẦU
Ở bậc tiểu học môn Toán là một trong những môn học chiếm vị trí quan
trọng, có nhiệm vụ cung cấp cho học sinh những tri thức khoa học ban đầu,
những nhận thức về thế giới xung quanh nhằm phát triển năng lực nhận thức,
hoạt động tư duy và hình thành nhân cách tốt đẹp cho con người lao động
trong thời đại mới.
Cũng như môn Toán ở các lớp tiểu học khác, môn Toán lớp 2 có nhiệm vụ
cung cấp cho học sinh một số kiến thức cơ bản, đơn giản thiết thực về toán
học, hình thành và rèn luyện các kỹ năng thực hành theo yêu cầu của chương
trình;giúp học sinh tập phát hiện, tìm tòi và tự chiếm lĩnh kiến thức mới theo
mức độ của lớp 2, chăm chỉ, tự tin, hứng thú trong học tập và thực hành Toán.
Để học sinh học tốt môn Toán thì mỗi người Giáo viên không chỉ tổ chức
hướng dẫn cho học sinh theo các tài liệu sẵn có của Sách giáo khoa, sách
hướng dẫn và thiết kế bài giảng mà còn phải tích cực tìm hiểu, vận dụng đổi
mới phương pháp gây hứng thú học toán, kích thích các em tìm tòi, sáng tạo.
Trong xu hướng đổi mới phương pháp dạy học hiện nay người học sinh giữ
vai trò trung tâm, chủ động, tích cực, tự giác lĩnh hội tri thức dưới sự tổ chức,
định hướng của người thầy; đòi hỏi phải đổi mới phương pháp dạy học môn
toán ở bậc Tiểu học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của
học sinh. Vì vậy người giáo viên phải gây được hứng thú học tập cho các em
bằng cách lôi cuốn các em tham gia vào các hoạt động học tập. Trò chơi học
tập là một hoạt động mà các em hứng thú nhất. Các trò chơi có nội dung toán
học lý thú và bổ ích phù hợp với việc nhận thức của các em. Thông qua các
trò chơi các em sẽ lĩnh hội những tri thức toán học một cách dễ dàng, củng cố,
khắc sâu kiến thức một cách vững chắc, tạo cho các em niềm say mê, hứng
thú trong học tập, trong việc làm. Khi chúng ta đưa ra được các trò chơi toán
học một cách thường xuyên, khoa học thì chắc chắn chất lượng dạy học môn
toán sẽ ngày một nâng cao.

được các trò chơi toán học nhằm gây hứng thú học tập cho học sinh.
c/Nguyên nhân:
- Việc tổ chức các trò chơi học tập nếu không được chuẩn bị và tổ chức thực
hiện tốt thì sẽ mất rất nhiều thời gian và sẽ khó đạt được mục tiêu bài học đặt
ra, do vậy giáo viên ít khi đưa trò chơi vào tiết học.
- Mặt khác, có nhiều trò chơi cần phải chuẩn bị đồ dùng, vật liệu …phục vụ
cho trò chơi nếu giáo viên không nghiên cứu kỹ để tổ chức thực hiện thì cũng
dễ dẫn đến không đạt được mục tiêu đề ra.
2.Đối với học sinh
- Qua việc tìm hiểu điều tra cho thấy phần đông số học sinh thích học toán
và làm toán khá tốt.Đặc biệt các em thích học toán thông qua trò chơi.Mỗi
khi tổ chức trò chơi trong giờ học toán các em được lôi cuốn vào quá trình
học tập một cách tự nhiên hơn, hứng thú hơn và có tinh thần trách nhiệm
hơn,đồng thời giải trừ được những mệt mỏi , căng thẳng trong học tập.
- Tuy vậy vẫn còn một số học sinh không thích học toán hoặc tỏ thái độ thờ
ơ đối với môn toán khiến tiết học trở nên kém hứng thú.
- Nguyên nhân: Trong quá trình dạy học giáo viên chưa gây được hứng thú
học tập cho các em bằng cách lôi cuốn các em tham gia vào các hoạt động
học tập thông qua các trò chơi toán học.
Từ những thực trạng trên đây, thì việc gây hứng thú học toán cho HS lớp 2
qua các trò chơi toán học là một việc làm vô cùng cần thiết giúp cho các em
niềm say mê, hứng thú trong học toán, lĩnh hội những tri thức toán học một
cách dễ dàng, tạo điều kiện củng cố, khắc sâu kiến thức một cách vững chắc.

Người thực hiện: Ngô Thị Hồng- GV Trường Tiểu học Ngọc Sơn

2


Một số kinh nghiệm gây hứng thú học toán cho HS lớp 2 qua việc tổ chức các trò chơi toán học.

Đặc biệt đối với học sinh lớp 2, lớp mà các em vừa mới vượt qua những mới
mẻ ban đầu chuyển từ hoạt động vui chơi là chủ đạo sang hoạt động học tập là
chủ đạo
-Muốn các em học được thì trước hết giáo viên phải nắm chắc nội dung của
mỗi bài và lựa chọn, vận dụng các phương pháp sao cho phù hợp, bài nào thì sử
dụng các phương pháp trực quan, thuyết trình, trò chơi ... hoặc bài nào thì sử
dụng phương pháp giảng giải, kiểm tra, thí nghiệm ... nhưng phải chú ý đến đặc
điểm tâm sinh lý của học sinh Tiểu học.
-Tùy theo nội dung từng bài giáo viên có thể tổ chức trò chơi xen kẽ để củng
cố khắc sâu kiến thức sao cho phù hợp để vừa đảm bảo mục tiêu của tiết dạy
vừa gây hứng thú học tập cho học sinh. Ví dụ:Với bài “Luyện tập” ( tiết 4) có
thể tổ chức trò chơi “Câu cá”; Với bài “Luyện tập chung ” ( tiết 9) có thể tổ
chức trò chơi”Mèo uống sữa”…
3. Khi xây dựng và tổ chức các trò chơi toán học trong giờ học toán cần
phải đảm bảo tính khoa học và tuân theo quy trình nhất định:
Người thực hiện: Ngô Thị Hồng- GV Trường Tiểu học Ngọc Sơn

3


Một số kinh nghiệm gây hứng thú học toán cho HS lớp 2 qua việc tổ chức các trò chơi toán học.

- Việc tổ chức trò chơi trong các giờ học toán là vô cùng cần thiết. Song
không nên quá lạm dụng phương pháp này. ở mỗi giờ học ta chỉ nên tổ chức
cho các em chơi từ 1 đến 2 trò chơi trong khoảng từ 5 đến 7 phút hoặc cùng
lắm là 10 phút. Do vậy người Giáo viên cần có kỹ năng tổ chức, hướng dẫn
các em thực hiện các trò chơi thật hợp lý và đồng bộ, phát huy được tối đa vai
trò của học sinh.
- Việc tổ chức trò chơi trong giờ học toán cần được phải chuẩn bị chu đáo
theo quy trình nhất định, bao gồm:

Luyện tập (Tiết 4)
(Có thể sử dụng trong nhiều tiết học như tiết 8, Tiết 9, Ôn tập về phép cộng
và phép trừ ....Sử dụng vào hoạt động củng cố bài)
- Mục đích : Luyện tập và củng cố kỹ năng làm tính cộng nhẩm không nhớ
các số có 2 chữ số.
Người thực hiện: Ngô Thị Hồng- GV Trường Tiểu học Ngọc Sơn

4


Một số kinh nghiệm gây hứng thú học toán cho HS lớp 2 qua việc tổ chức các trò chơi toán học.

- Chuẩn bị : Mô hình các con cá , các thẻ ghi các phép tính cộng :
18+21;32+47;71+12;30+8;13+25;22+45… dùng kim kẹp gắn các thẻ này lên
mình cá ;cần câu có gắn dây ,đầu dây buộc nam châm (tất cả gồm 2 bộ),
- Cách chơi : Chọn 2 đội chơi, mỗi đội có 3 em
Khi nghe hô “Hãy câu những con cá có tổng là 39;83;38 ;67…” các em
phải tiến hành câu.
- Cách tính điểm như sau :
+ Câu được 1 con cá theo yêu cầu được 10 điểm, nếu sai không được điểm,
+ Đội nào câu được nhiều cá đúng, nhanh, xong trước là đội thắng cuộc
+ Cả hai đội cùng câu được số cá đúng bằng nhau thì đội nào nhanh hơn,
xong trước là đội thắng cuộc.
Trò chơi 2 : Con số may mắn
(Tiết 29: Luyện tập)
- Mục đích : Luyện tập và củng cố kỹ năng đặt tính và thực hiện các phép
tính cộng có nhớ dạng 7+5;47+5;47+25.
- Chuẩn bị :
+1 hình các ô vuông có đánh số. Chẳng hạn:
1

-Cách chơi :Các tổ cùng chơi dưới sự tổ chức của giáo viên.
Người thực hiện: Ngô Thị Hồng- GV Trường Tiểu học Ngọc Sơn

5


Một số kinh nghiệm gây hứng thú học toán cho HS lớp 2 qua việc tổ chức các trò chơi toán học.

Giáo viên hô, chẳng hạn: “Cành trên có 5 con chim!”, thì mỗi tổ cử ra 5
em,nhanh chóng chạy đến chỗ vòng tròn 1 và vài trong vòng tròn đó, đứng
thành từng nhóm.
Giáo viên hô tiếp “Cành dưới có ít hơn cành trên 2 con chim!”mỗi tổ cử
5-2=3(em), nhanh chóng chạy đến vòng tròn 2 và vào trong vòng tròn đó,
đứng thành từng nhóm.
Giáo viên lại hô : “Ở cành trên 3 con chim bay đi và đến đậu ở cành dưới!”,
thì ở mỗi nhóm trong vòng tròn 1, 3 em sang nhập với nhóm của tổ mình ở
vòng tròn 2, thành một nhóm 3+3=6(em).
Giáo viên lại hô : “Ở cành trên có thêm 2 con chim mới đến đậu!”,thì mỗi
tổ lại cử 2em đến nhập với 2 bạn trong tổ mình thành một nhóm có 2+2=4
người.
Trong quá trình chơi, tổ nào làm tính đúng,cử người nhanh thì được điểm
cao, tổ nào làm tính sai thì không được điểm nào.Cuối cùng tổ nào được tổng
số điểm cao nhất (do giáo viên cộng) thì được gọi là “tổ vô địch”
(Trò chơi này có thể tiến hành vào buổi 2).
Trò chơi 4 : Ong đi tìm nhụy
(Trò chơi có thể áp dụng vào các bảng +, - , x , : ;
cụ thể Tiết 61 : 14 trừ đi một số : 14 - 8)
- Mục đích :
+ Củng cố kỹ năng tính nhẩm dạng trừ có nhớ : 14 - 8
+ Rèn tính tập thể


Một số kinh nghiệm gây hứng thú học toán cho HS lớp 2 qua việc tổ chức các trò chơi toán học.

Cô có 2 bông hoa trên những cánh hoa là các kết quả của phép tính, còn
những chú Ong thì chở các phép tính đi tìm kết quả của mình. Nhưng các chú
Ong không biết phải tìm như thế nào, các chú muốn nhờ các em giúp, các em
có giúp được không?
- 2 đội xếp thành hàng. Khi nghe hiệu lệnh “bắt đầu” thì lần lượt từng bạn
lên nối các phép tính với số thích hợp. Bạn thứ nhất nối xong phép tính đầu
tiên, trao phấn cho bạn thứ 2 lên nối, cứ như vậy cho đến khi nối hết các phép
tính. Trong vòng 1 phút, đội nào nối đúng và nhanh hơn là đội chiến thắng.
* Lưu ý : Sau khi học sinh chơi xong, Giáo viên chấm và hỏi thêm một số
câu hỏi sau để khắc sâu bài học.
+ Tại sao chú ong 14 - 10 không tìm được đường về nhà?
+ Phép tính “14 - 10 ” có thuộc dạng bài học ngày hôm nay không ? Tại
sao ?
+ Muốn chú Ong này tìm được đường về thì phải thay đổi số trên cánh hoa
như thế nào ?
Trò chơi 5 : Đôminô tìm x
(Tiết127 :Tìm số bị chia)
- Mục đích : Củng cố quy tắc tìm x đã học
- Chuẩn bị : Vài bộ “ Đôminô”mỗi bộ gồm 15 quân bằng bìa như sau:
Số
bị chia =

:

+

Thương


Tích

Hiệu

Số
trừ

Số hạng
chưa biết

Số
=
Tổng
hạng
Số trừ
=
đã
biết
- Cách chơi : Mỗi lần ba nhóm chơi,mỗi nhóm 3 em.Giáo viên phát cho
mỗi nhóm một bộ quân “đôminô” đã được xáo trộn thứ tự các quân.Sau
hiệu lện của giáo viên các nhóm bắt đầu chọn quân để sắp xếp thành một
hàng ngang nối tiếp nhau biểu thị 6 quy tắc tìm x đã học.
Ví dụ:
Người thực hiện: Ngô Thị Hồng- GV Trường Tiểu học Ngọc Sơn

7


Một số kinh nghiệm gây hứng thú học toán cho HS lớp 2 qua việc tổ chức các trò chơi toán học.


20 6x3+12

10 36:4-4

5

20x4-12

30 7x5-20

15

5x3+35

5
0

30x3-40

40 5x7-3

32 4x5x3

60

8
0

40:2-11

Một số kinh nghiệm gây hứng thú học toán cho HS lớp 2 qua việc tổ chức các trò chơi toán học.

- Mục đích:
+ Củng cố kĩ năng xem đồng hồ
+ Củng cố nhận biết các đơn vị thời gian: giờ phút
- Chuẩn bị : 4 mô hình đồng hồ
- Cách chơi:
+ Chia lớp thành 4 đội (4 tổ theo lớp học)
+ Lần thứ nhất : gọi 4 em lên bảng (4 em đại diện cho 4 đội) , phát cho mỗi
em 1 mô hình đồng hồ, chuẩn bị quay kim đồng hồ theo hiệu lệnh của giáo
viên. Khi nghe giáo viên hô to 1 giờ nào đó, 4 em này ngay lập tức phải quay
kim đến đúng giờ đó. Em nào quay chậm nhất hoặc quay sai bị loại khỏi cuộc
chơi.
+ Lần thứ 2 : Các đội lại thay người chơi khác
+ Cứ chơi như vậy 8 – 10 lần . Đội nào còn nhiều thành viên nhất đội đó là
đội thắng cuộc.
Lưu ý: Để các em chơi nhanh, vui và thử phản ứng nhanh giáo viên cần chuẩn
bị sẵn 1 số giờ viết ra giấy (giờ không phải nghĩ lâu ) để khi hô : 6 giờ, 4 giờ
30phút, 7 giờ 15 phút, 5 giờ, 15 giờ, 17 giờ , 8 giờ , 1 giờ 30 phút, 2 giờ 15
phút . 10 giờ tốt, 12 giờ 30 phút.
Trò chơi 8 : “Bin-go” tính nhân chia
(áp dụng dạy các bảng nhân, bảng chia)
- Mục đích:Rèn kỹ năng làm tính nhân, chia
- Chuẩn bị: Giáo viên kẻ bảng gồm 4x4=16(ô vuông) như hình bên
Chuẩn bị trước một số thẻ có phép
tính(dãy tính) nhân. chia chẳng hạn:
5x4: 2 ; 4x6:3; 15:3x9; 7x0; 8:0; 0:8x3
1x80 :4; 80x0:8; 2:0+3; v.v..
-Cách chơi:Chia lớp làm 2 đội, mỗi đội cử
4

+ Một số em đứng trên bảng , lần lượt từng em một nói:
Bác đưa thư ơi
Cháu có thư không?
Đưa giúp cháu với
Số nhà . . . 12
Khi đọc đến câu cuối cùng “ số nhà ....12” thì đồng thời em đó giơ số nhà 12
của mình lên cho cả lớp xem. Lúc này nhiệm vụ của “ Bác đưa thư” phải tính
nhẩm cho nhanh để chọn đúng lá thư có ghi phép tính có kết quả là số tương
tương ứng giao cho chủ nhà (ở trường hợp này phải chọn phong bì “6 x 2” hoặc
“ 2 x 6” giao cho chủ nhà. Chủ nhà nhận thư và nói lời “cảm ơn”. Cứ như vậy
các bạn chơi lại nói và “Bác đưa thư” lại tiếp tục đưa thư cho các nhà.
Nếu “Bác đưa thư “ nhẩm sai, đưa không đúng địa chỉ nhận thì không được
đóng vai đưa thư nữa mà trở về chỗ để các bạn khác lên thay.
Nếu các lần đưa thư đều đúng thì sau 3 lần được cô giáo tuyên dương và
đổi chỗ cho bạn khác chơi.
Trò chơi 10 : Em tập mua bán
( áp dụng trong bài : Tiền Việt nam – Tiết 151 )
- Mục đích :
+ Củng cố cho học sinh nhận biết và sử dụng một số loại giấy bạc trong phạm
vi 1000 đồng (100 đồng, 200 đồng, 500 đồng, 1000 đồng)
+ Rèn kĩ năng cộng, trừ các số hơn đơn vị “ đồng”
+ Thực hành trả tiền và nhận lại tiền thừa trong khi mua và bán
- Chuẩn bị :
+ 1 số tờ giấy bạc loại 100 đồng, 200 đồng, 500 đồng,1000 đồng.
+ 1 số đồ vật : nhãn vở , bóng , tẩy, giấy kiểm tra, hồ dán. cặp tóc, tranh
cát.
+ 1số tờ bìa ghi giá : 100 đ ; 300 đ; 600đ; 700đ; 800 đ;500 đ
+ Tất cả bày trên bàn giáo viên
- Cách chơi :
+ Gọi 2 em chơi 1 : - 1 em đóng người bán hàng

xúc xắc; giấy bút để ghi kết quả.
- Cách chơi: Hai đội hoặc (hai người) chơi, mỗi đội 5 người(hoặc hai
người chơi 5 ván).
Người của hai đội ghép thành từng cặp lên lần lượt gieo xúc xắc được 3 chữ
số, lập các số tạo nên bởi 3 chữ số đó (mỗi chữ số dùng một lần).Sau vđó so
sánh xem ai tạo được số lớn nhất (hoặc bé nhất) thì thắng cuộc.Sau 3 (hoặc
5 )lần, đội nào thắng nhiều hơn thì thắng cuộc.
-Ví dụ:So sánh xem ai được số lớn nhất:
-Người của độiA gieo:0,4,5
-Người của độiB gieo:5,2,1
Vởy:
-Các số của đội A là: 540,504,450,405,
-Các số của đội B là: 521,512,251,215,152,125
So ánh thấy: 540>521
Vậy đội A thắng
Trò chơi 12 : Hái hoa toán học
(Áp dụng trong những tiết ôn toán cuối năm)
- Mục đích: Rèn các kỹ năng tính nhẩm cộng, trừ, nhân, cha, kỹ năng giải toán.
- Chuẩn bị:
+ Một cây cảnh, trên có đính các bông hoa bằng giấy màu trong có các đề
toán. Chẳng hạn:
-Em hãy đọc bảng nhân 3.
-Em hãy đọc bảng chia 5.
-Tính độ dài đường gấp khúc, biết các đoạn thẳng là: 2cn, 7cm, 4cm.
-Kim ngắn chỉ số 3. Kim dài chỉ số 6. Hỏi là mấy giờ?
Người thực hiện: Ngô Thị Hồng- GV Trường Tiểu học Ngọc Sơn

11




Một số kinh nghiệm gây hứng thú học toán cho HS lớp 2 qua việc tổ chức các trò chơi toán học.

C. PHẦN KẾT LUẬN
Kết luận chung
Từ thực tiễn tổ chức các trò chơi toán học nhằm gây hứng thú cho học
sinh trong quá trình dạy học môn Toán lớp 2 ở Trường Tiểu học Ngọc Sơn
chúng ta đã có thể rút ra một số kết luận sau đây:
1/Trò chơi học tập là một loại hình hoạt động vui chơi có nhiều tác dụng
trong các giờ học của học sinh Tiều học. Trò chơi học tập tạo ra không khí vui
tươi, hồn nhiên, sinh động trong giờ học. Nó còn kích thích được trí tưởng
tượng, tò mò, ham hiểu biết ở trẻ.
2/Tổ chức tốt trò chơi học tập không chỉ làm cho các em hứng thú hơn trong
học tập mà còn giúp các em tự tin hơn, có được cơ hội tự khẳng định mình và
tự đánh giá nhau trong học tập.
3/Việc tổ chức trò chơi trong các giờ học toán là vô cùng cần thiết. Song
không nên quá lạm dụng phương pháp này. ở mỗi giờ học ta chỉ nên tổ chức
cho các em chơi từ 1 đến 2 trò chơi trong khoảng từ 5 đến 7 phút hoặc cùng
lắm là 10 phút. Do vậy người Giáo viên cần có kỹ năng tổ chức, hướng dẫn
các em thực hiện các trò chơi thật hợp lý và đồng bộ, phát huy được tối đa vai
trò của học sinh.
4/Khi tổ chức trò chơi học tập nói chung và môn toán lớp 2 nói riêng, chúng
ta phải dựa vào nội dung bài học, vào điều kiện cơ sở vật chất của trường,
thời gian trong từng tiết học mà lựa chọn hoặc thiết kế các trò chơi cho phù
hợp. Song để tổ chức được trò chơi toán học có hiệu quả đòi hỏi mỗi người
thầy phải có kế hoạch, chuẩn bị thật chu đáo cho mỗi trò chơi.
5/. Sau mỗi trò chơi cần phải tổ chức cho các em tự đánh giá nhận xét về việc
thực hiện mục tiêu của trò chơi đặt ra để gíup các em củng cố sâu nội dung
kiến thức bài học.
Trên đây chỉ là một số kinh nghiệm được rút ra từ thực tiễn quá trình dạy