ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
KHOA TÂM LÝ
NIÊN LUẬN
ĐỀ TÀI : GIÁO DỤC GIỚI TÍNH CHO TRẺ VỊ THÀNH NIÊN
TRONG GIA ĐÌNH HIỆN NAY
Giáo viên hướng dẫn : TS Lê Thị Minh Loan
Sinh viên thực hiện : Nguyễn Thị Lan
Lớp : K43 Tâm lý
1
Phần I : Mở đầu
1. lý do chọn đề tài
Hiện nay vấn đề giáo dục giới tính ở lứa tuổi vị thành niên( tuổi dậy thì 12- 15 tuổi)
đang được các cấp, các ngành giáo dục, các nhà nghiên cứu và xã hội quan tâm nhất là các
bậc cha mẹ.
Trước sự gia tăng của tệ nạn xã hội, điều đáng quan tâm là người nghiện ma tuý, gái
mại dâm ở lứa tuổi vị thành niên ngày càng gia tăng so với vài năm trước đây, hàng năm ở
nước ta có hàng trăm ca nạo hút thai mà trong đó 1/4số ca nạo hút thai là lứa tuổi vị thành
niên và trong đó đã có ca nạo hút thai không an toàn mà nguyên nhân chính là do thiếu hiểu
biết về giáo dục giới tính .
Trong các trường phổ thông trung học môn dạy giáo dục giới tính là môn học quan
trọng, tuy nhiên ít ai đề cập đến, nhất là các bật cha mẹ . Đã không ít cha mẹ cho rằng môn
giáo dục giới tính hay là giáo dục tình dục cho con cái là một điều gì đó không trong sạch
không trong sáng nên có ít sự trao đổi giữa người cha người mẹ với con cái mình . Không ít
cha mẹ để cho con hoang mang, cô đơn tự mày mò, tìm hiểu không có sự hướng dẫn của cha
mẹ về sự phát triển của cơ thể và sự khác biệt giữa nam và nữ, cho nên đa số các em thiếu
hiểu biết về giới tính, nhiều em đã có tâm trạng hoang mang, lúng túng trước sự biến đổi về
sinh lý trong cơ thể mình .
Vì vậy cha mẹ cần có sự quan tâm đúng mức tới sự phát triển sinh lý của con cái mình
hay sự cởi mở trong sự giáo dục giới tính cho con cái trong tuổi dậy thì đang chuấn bị bước
quá trình phản ánh khác nhau và mang lại sản phẩm khác nhau về góc độ khách quan.
Trong phạm vi nghiên cứu này nhận thức được xem như là quá trình tâm lý mà kết
quả của nó được đánh giá trong vốn hiểu biết của cha mẹ về khái niệm giáo dục giới tính.
2. Khái niệm về giới
Khái niệm về giới được xuất hiện lần đầu tiên ở nước Anh vào những năm 60, và lần
đầu tiên ở nước ta vào những năm 80.
Sự ra đời của khái niệm về giới này làm rõ sự khác biệt giữa nam giới với phụ nữ trên
hai khía cạnh sinh học và xã hội . Giới bao gồm các khía cạnh liên quan đến địa vị giữa nam
giới và phụ nữ trong một hoàn cảnh cụ thể hay nói cách khác nói về giới là nói đến sự khác
bịêt giữa nam và nữ về mặt xã hội.
3
Theo quan điểm sinh học dựa trên cơ sở di truyền và giải phẫu giải thích cho chúng ta
biết đâu là nam giới đâu là nữ giới . Giới di truyền còn nêu rõ các đặc điểm của nhiễm sắc thể
hoóc- môn . Giới giải phẫu là giới cơ quan sinh dục chỉ rõ . Giới di truyền và giới giải phẫu
thực chất được hiểu là giới tính.
Ngày nay giới đã và đang trở thành đối tượng nghiên cứu của một số ngành khoa học
mới- khoa học về giới . Khoa học này nghiên cứu mối quan hệ qua lại của ba thành phần: xã
hội – kinh tế – chính trị có nghĩa là chúng ta nghiên cưú vai trò của mỗi giới trong xã hội.
3. Khái niệm về giới tính
Theo như quan niệm của bác sỹ Nguyễn Khắc Viện thì giới tính được coi như là một
khái niệm sinh học đực và cái, nhưng ở con người mang tính xã hội rõ rệt, sự phân chia giới
tính không chỉ phân chia trong hoạt động lao động mà còn cả trong các lĩnh vực khác như :
Gia đình, phong tục, tập quán…Nếu như ở các sự vật khác sự phân chia giới tính mang tính
chất tự nhiên thuần tuý thì ở con người mang tính chất xã hội rõ rệt.
Như vậy giới tính được hình thành từ hai nguồn gốc đó là nguồn gốc sinh học và
nguồn gốc xã hội.
Nguồn gốc sinh học.
Trong tế bào của nam( gọi là tinh trùng ) có hai loại nhiễm sắc thể quy định giới tính,
đó là nhiễm sắc thể X quy định là giới nữ, nhiễm sắc thể Y quy định là giới nam, tế bào của
nữ ( đó là trứng ) chỉ chứa một nhiễm sắc thể đó là X . Khi một nhiễm sắc thể Y của nam kết
lớn cho nên các em trai rất khoẻ, các mô ở dưới da của các em gái, em trai giảm đi một cách
đáng kể, chính sự biến đổi này chính là vấn đề dẫn đến sự biến đổi sinh lý trong cơ thể của
các em : Tiêu biểu và biểu hiện ở con trai thì cao lên, vai rộng ra, còn các em gái thì tròn trịa
dần, xương chậu thì phát triển, các bộ phận sinh dục cũng thay đổi như ở các em gái thì phát
triển tuyến vú, mọc lông ở vàng bẹn … ở một số em gái khác cũng có sự biến đổi như biến
đổi ở bộ phận sinh dục bên trong như buồng trứng, âm đạo… Sự phát triển một cách tối đa,
còn ở các em trai cũng biến đổi và bắt đầu bằng sự phát triển của tinh hoàn và các bộ phận
bên trong cũng bắt đầu phát triển như mọc lông bẹn, lông nách, mọc dâu cuối giai đoạn này,
thì các em có biến đổi mà chúng ta thấy rõ nhất là nói vỡ giọng và ăn rất nhiều …
Ở giai đoạn này tâm lý của các em cả trai lẫn gái diễn biến rất phức tạp lúc vui lúc
buồn diễn biến rất thất thường lúc thì uỷ mị lúc thì nóng nẫy … Chính vì những đặc tính và
tình cảm của các em trong giai đoạn này diễn biến như vậy nên cha mẹ cần phải tôn trọng
nhịp độ sinh học tự nhiên trong sự phát triển của con cái, phải quan tâm đến sự thay đổi về
tâm lý, sinh lý của con cái để có những chỉ bảo đúng lúc và kịp thời.
Ngày nay ngoài việt chăm lo đời sống vật chất cho con cái, tạo điều kiện trong việc
học tập, sinh hoạt vui chơi, giải trí thì cha mẹ còn đặc biệt quan tâm đến sự phát triển thay
đổi tâm sinh lý của con cái, ngày nay trẻ luôn được tiếp súc với những phương tiện thông tin
đại chúng, nhu cầu tìm tòi, khám phá về tự nhiên - xã hội và bản thân cũng như nhu cầu tìm
tòi học hỏi về đời sống tình cảm xã hội, tình dục bên cạnh của những kiến thức khác . Ngoài
việc học tập ở nhà trường, bạn bè, thì giáo dục trong gia đình được cha mẹ chỉ bảo, phân tích
cho nghe về những thắc mắc của các em về giới tính hay những thắc mắc khác mà quan trọng
nhất đối với sự phát triển nhân cách của các em . Để cho các em hiểu biết về giới tính, về
5
cách ứng sử với người khác giới, biểu hiện trong tình bạn, tình yêu … Hôn nhân và gia đình
để rèn luyện và tự giáo dục về nhân cách phù hợp về giới tính của bản thân góp phần xây
dựng xã hội tốt đẹp .
Tâm lý của lứa tuổi dậy thì có nhiều biến đổi phức tạp, các em rễ bị ảnh hưởng của
những bạn bè xung quanh, các em rất rễ bị lôi cuốn bởi lối sống hiện đại, các em rất rễ bị
xa ngã vào lối sống buông thả và có nhiều khả năng dẫn đến những lối sống không lành mạnh
như nghiện hút, mại dâm …Vì vậy cha mẹ phải quan tâm đến con cái ở lứa tuổi nàyđể nhận
được đặt ra, chưa ai hoặc ít người nghĩ tới … Nhưng giờ phút này nó lại quyết định phần lớn
hiện tại và tương lai của các em chúng ta … Hiện nay nói ra hoặc đặt ra trước mặt các bật phụ
huynh, nhà giáo để ai nấy ý thức được tầm quan trọng của nó tưởng không phải là vô ích,
vấn đề thật là tế nhị nói đến là ít nhiều gây khó chịu cho tâm hồn thấm nhuần luân lý phương
đông”. (Trang5 bàn về giới tính của nhà xuất bản trẻ . )
Chính vì vậy mà gia đình có ưu thế trong việc giáo dục giới tính cho thế hệ trẻ do đặc
trưng của giáo dục giới tính so với nhà trường và xã hội, bởi các thành viên trong gia đình
cùng sống một nhà, quan hệ giao lưu giữa cha mẹ và con cái và anh chị em trong gia đình nó
trực tiếp và thường xuyên so với các mối quan hệ khác trong cuộc sống của trẻ, điều đó có
nghiã là bố mẹ có nhiều cơ hội để tác động đến con trẻ để cho con trẻ giải bầy những băn
khoăn thắc mắc có tính thầm kín để cha mẹ có thể giải đáp và kịp thời tránh cho trẻ những
hiểu lầm có thể dẫn đến nguy hiểm .
Sự giao tiếp thường xuyên của các em đối với cha mẹ sẽ giúp cho cha mẹ có thể phát
hiện kịp thời những biểu hiện về giới tính của trẻ để khuyến khích giúp đỡ hay tư vấn điều
này góp phần quan trọng đảm bảo sự phát triển giới tính của các em đúng hướng .
Cha mẹ là người thầy đầu tiên về mặt nữ tính, nam tính, về mẫu người đàn ông, đàn
bà và sự quan hệ qua lại của hai giới, cha mẹ có thể là tấm gương giáo dục giới tính sinh
động đối với trẻ thông qua tiếp xúc hàng ngày . Trẻ có thể học từ cha -mẹ về hình mẫu của
mối quan hệ khác giới mang tính văn hoá và đạo đức cao về tình bạn, tình yêu sự bình đẳng
tôn trọng lẫn nhau, quan hệ yêu thương và trách nhiệm trong quan hệ vợ chồng và cả vai trò
chức năng làm cha làm mẹ, trong tình huống cụ thể của cuộc sống gia đình, không chỉ bằng
tấm gương của mình, ở các gia đình có cả con trai và con gái cha mẹ cần phải tổ chức quan hệ
mang ý nghĩa giáo dục về giới tính gữa anh trai và em gái hoặc giữa chị gái và em trai trong
cuộc sống gia đình.
Để sự phát triển tâm lý giới tính đúng đắn của cả con trai và con gái trong gia đình thì
phải cần cả bố lẫn mẹ, lòng tốt và sự quan tâm chu đáo, đức hy sinh, nhường nhịn của người
mẹ, tính cứng rắn nghiêm khắc, ý chí cao và sự dũng cảm của người cha tạo ra sự phong phú
bổ xung lẫn nhau của phẩm chất người nuôi dưỡng tâm hồn và hình thành hài hoà nhân cách
cho trẻ. Trong những gia đình không đầy đủ thiếu cha hoặc thiếu mẹ tức là thiếu mất đại diện
của một giới sẽ ảnh hưởng không thuận lợi cho sự phát triển giới tính trẻ. Trong những trường
giới, như biết tự trọng và tôn trọng người khác để biết ứng xử trong quan hệ người với người
nó là nguyên tắc cơ bản nhất và tập trung nhất trong quan hệ giữa nam và nữ .
Ngày nay ở lứa tuổi thanh thiếu niên có hiện tượng quan hệ tình dục bừa bãi là do các
em không nhận thức được cho nên các cha mẹ cần phải góp phần cũng cố lại giá trị đạo đức
truyền thống trong lĩnh vực này, cha mẹ cần giúp cho con ở lứa tuổi này hiểu được ý nghĩa
tinh thần bản chất xã hội trong quan hệ tình dục của con người, để biết giữ gìn nhân phẩm
của mình . Đồng thời phải trao đổi tâm tình với con về hậu quả trong việc sinh hoạt tình dục
bừa bãi ở các khía cạnh sức khỏe, tâm lý xã hội của nó . Cha mẹ phải khéo léo phân tích một
cách thuyết phục để con cái hiểu : “Nếu quan hệ tình dục không đúng lúc, không đúng đối
8
tượng sẽ mất đi khả năng cảm thụ cái xúc cảm thiêng liêng của quan hệ tình dục . ” ( Trang
19 của giáo dục giới tính cho con nhà xuất bản giáo dục . )
Đồng thời cha mẹ cần kết hợp nêu lên những dẫn chứng sinh động trong cuộc sống,
chỉ ra cho con thấy những hậu quả cụ thể, sự tiều tụy chán trường của những người sống
buông thả trong quan hệ này để tạo niềm tin vững chắc cho con .
Cha mẹ phải nhận biết được rằng trong giáo dục giới tính cho con mình thì tình cảm
xấu hổ là yếu tố cốt lõi trong điều chỉnh các hành vi đạo đức giữa hai giới “ Tình cảm xấu hổ
có được cơ sở đạo đức, lương tâm và sự đánh giá dựa trên những giá trị nhân phẩm”.
(Trang 19 của giáo dục giới tính cho con của nhà xuất bản giáo dục).
Để giúp cho trẻ có lòng tự trọng, biết xấu hổ, cha mẹ cần chỉ dẫn cho trẻ hiểu về cái
đúng, cái sai, cái xấu, cái đẹp, cái cao thượng cái thấp hèn trong hành vi quan hệ với người
khác giới, cha mẹ không thể bỏ qua những tình huống con thất thố trong cách ứng xử và ăn
mặc trước người khác giới và cần tế nhị phân tích cặn kẽ để con rút kinh nghiệm . Ngoài ra
cha mẹ cần phải hướng dẫn trẻ cách giữ gìn vệ sinh thân thể, chăm sóc sự phát triển thể chất
một cách đúng đắn như thay, giặt quần áo, tắm gội thường xuyên, mặc quần áo cho hợp vệ
sinh, vừa đảm bảo kín đáo, vừa đẹp, tập thể dục, chơi thể thao để có cơ thể nở nang cân đối và
đặc biệt nhắc nhở con giữ dáng người đi đứng cho đàng hoàng, tự tin vì lúc này các em còn
đang ngượng ngập và xấu hổ về sự nảy nở của cơ thể mình .
Trang bị cho con những hiểu biết cần thiết về sự phát triển trong cơ thể ở lứa tuổi này
(sự phát triển của tuyến vú, sự xuất hiện kinh nguyệt ở con gái, hoặc sự phát triển dương vật,
địa bàn dân cư để giúp cho họ để tiếp cận để tiếp nhận.
b. Đối với gia đình :
Cha mẹ nên gần gũi quan tâm hơn nữa đến vấn đề giới tính tình dục, cung cấp cho con
những kinh nghiệm trong cuộc sống tình dục .
Cha mẹ nên hướng dẫn chỉ bảo cho con cái cách quan hệ, cư xử đúng mức với người
khác giới .
Nên có thái độ cởi mở, chủ động nói và giải thích cho con về sự phát triển của cơ thể
trong từng giai đoạn phát triển của lứa tuổi, đánh giá đúng nhu cầu suy nghĩ riêng tư của con,
quan tâm đến nguyện vọng tính độc lập của con, tránh có thái độ gây tổn thương cho con cái,
cha mẹ cần có lời nói lịch sự ân cần, vui vẻ.
10
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tâm lý học tập 1- Phạm minh thạc- Lê khanh- Trần trọng thuỷ
Từ điển tâm lý Nguyễn khắc viện
Giáo dục giới tínhcho con của nhà xuất bản giáo dục.
11
MỤC LỤC
PHẦN I : MỞ ĐẦU 2
1.LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
2
2. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
2
3. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
3
PHẦN II. NỘI DUNG 3
1. KHÁI NIỆM VỀ NHẬN THỨC