Hồ Nhã Tuấn
VỢ CHỒNG A PHỦ
1. Hình tượng nhân vật Mị:
a. Cuộc sống thống khổ (số phận Mị):
- Giới thiệu về Mị:
+ Ngoại hình, phẩm chất, tính cách.
+ Hình ảnh của Mị: Ngồi quay sợi; Cúi mặt, mặt buồn rười rượi.
 Sự đối lập – bóng âm thầm lặng lẽ / cảnh đông đúc, tấp nập của gia đình thống lí.
 Thủ pháp tạo tình huống có vấn đề, gây sự chú ý cho người đọc.
 Mị tiêu biểu cho số phận người phụ nữ ngày trước CM sống dưới ách thống trị của bọn phong
kiến chúa đất (thần quyền, cường quyền).
1
Trước khi Mị về
làm dâu gạt nợ
Trẻ đẹp, có tài
“Trai đến đứng nhẵn cả chân vách đầu buồng
Mị.”
“Mị thổi sáo giỏi.”, “Mị uống chiếc lá trên
môi, thổi lá cũng hay như thổi sáo.” “Có biết
bao nhiêu người mê, ngày đêm đã thổi sáo đi
theo Mị.”
Cảnh ngộ gia
đình Mị
Mị là đóa hoa
tài hoa, xinh
đẹp của núi
rừng.
Bố mẹ Mị lấy nhau không đủ tiền→ vay nợ
thống lí→ trả 1 nương ngô.
Bố già, mẹ mất→ chưa trả xong nợ→ chấp
nhận ở trừ nợ.

cũng thế,
suốt năm
suốt đời như
thế.”
“Ở cái buồng Mị nằm, kín
mít, có một chiếc cửa sổ lỗ
vuông bằng bàn tay. Lúc
nào trông ra cũng chỉ thấy
trăng trắng, không biết là
sương hay là nắng.”
“Mỗi ngày Mị
càng không
nói, lùi lũi như
con rùa nuôi
trong xó cửa.”
Thống lí bót lột sức lao động
Hồ Nhã Tuấn
 Mị sống cam chịu, nhẫn nhục, tê liệt về tinh thần, không còn ý niệm về thời gian, không gian.
b. Khát vọng sống của Mị (sức sống tiềm tàng và khát vọng hạnh phúc của Mị):
 Hành động tự phát nên bị vùi dập một cách phũ phàng, sẽ có cơ hội bùng lên.
c. Sức phản kháng mạnh mẽ (trong đêm đông cứu A-Phủ):
2
Khát vọng
sống của Mị
Ngày Mị mới
về nhà thống lí
Mị có ý thức phản kháng
Cam chịu, nhẫn nhục
Trong đêm
tình mùa xuân

2. Hình tượng nhân vật A Phủ:
AI ĐÃ ĐẶT TÊN CHO DÒNG SÔNG
3
Hình tượng nhân
vật A Phủ
A Phủ với số phận éo le, bất
hạnh(số phận bất hạnh):
thanh niên nghèo khổ,mồ côi
Mạnh mẽ, gan góc
Trốn lên núi cao
Đánh con quan
Quỳ im như tượng đá
Sức khỏe phi thường,
lao động giỏi
Cắn đứt hai vòng dây trói
A Phủ với phẩm chất tốt
đẹp(tính cách đặc biệt)
Sức sống tiềm tàng mãnh liệt –
A Phủ quật sức vùng lên chạy.
“Đốt rừng, cày nương, cuốc nương,
săn bò tót, bẫy hổ, chăn bò chăn
ngựa, quanh năm một than một
mình bôn ba rong ruổi ngoài gò
ngoài rừng.”. “Công việc làm hay đi
săn, cái gì cũng làm phăng phăng.”
“biết đúc lưỡi cày, biết đục cuốc, lại
cày giỏi và đi săn bò tót rất bạo.”.
“Đứa nào được A Phủ cũng bằng
được con trâu tốt trong nhà, chẳng
mấy lúc mà giàu.”

năm của những vua chúa được phong
kín”
SH vui tươi hẳn lên: “sông
hương vui tươi hẳn lên giữa
những biền bãi xanh biếc của
vùng ngoại ô Kim Long”
SH-hội họa, âm nhạc: “sông Hương
uốn một cánh cung rất nhẹ sang đến
Cồn Hến; đường cong ấy làm cho
dòng sông mềm hẳn đi, như một tiếng
“vâng” không nói ra của tình yêu.”
“điệu slow tình cảm dành riêng cho
Huế” “toàn bộ nền âm nhạc cổ điển
Huế đã được sinh thành trên mặt nước
của dòng sông này, trong một khoang
thuyền nào đó, giữa tiếng nước rơi bán
âm của những mái chèo khua.”
SH mơ màng
trong sương khói
SH-người tình chung
thủy: “Và giống như
nàng Kiều trong đêm
tình tự, ở ngã rẽ này,
sông Hương đã chí tình
trở lại tìm Kim Trọng
của nó, để nói một vài
lời trước khi về biển
cả”
Hồ Nhã Tuấn
VỢ NHẶT

“ “Dòng
sông trắng –
lá cây xanh”
trong cái
nhìn tinh tế
của Tản Đà”
“hùng tráng lên “như
kiếm dựng trời xanh”
trong khí phách của
Cao Bá Quát”
“nỗi quan hoài vạn
cổ với bóng chiều
bảng lảng trong hồn
thơ Bà Huyện
Thanh Quan”
“sức mạnh phục sinh của
tâm hồn, trong thơ Tố Hữu.”
“Vợ nhặt” – thâu tóm
toàn bộ nội dung tư
tưởng của tác phẩm
“Vợ nhặt”: lượm được nhặt được 1 cách vu vơ mà có
Chỉ riêng hai chữ Vợ nhặt→cảnh ngộ thị, Tràng→sự rẻ rúng tầm thường, thấp kém
Vợ nhặt
Thảm cảnh của người nông dân trong nạn đói 1945
Sự cưu mang, sự đùm bọc, có niềm tin vào tương lai,…
Tình huống truyện độc
đáo, hấp dẫn
Tràng – nông dân ngụ cư, nghèo, xấu trai, dở hơi nhặt được vợ giữa mùa đói
Tạo nên sự lạ lùng, ngạc nhiên cho mọi người, kể cả người trong cuộc
Bất ngờ mà hợp lí, vui mừng mà bi thảm

“Ngoài đình bỗng dội lên một hồi trống dồn dập, vội vã.”
Con người nạn đói
Người sống:
cạn kiệt về
sức lực
“đội chiếu lũ lượt bồng bế, dắt díu nhau lên xanh xám như những bóng ma”
“nằm ngổn ngang khắp lều chợ”
“bóng những người đói dật dờ đi lại lặng lẽ như những bóng ma”
“những gương mặt hốc hác u
tối”
Người chết
:
tang thương
“Người chết như ngả rạ”
“thây nằm còng queo bên đường”
Khi làm vợ
Tràng
Trên đường về nhà: Thị ý tứ,
hiểu chuyện đầy nữ tính.
“Người đàn bà đi sau hắn chừng ba bốn bước. Thị cắp cái
thúng con, đầu hơi cúi xuống, cái nón rách tàng nghiêng
nghiêng che khuất đi nửa mặt. Thị có vẻ rón rén, e thẹn.”
“thị càng ngượng nghịu, chân nọ bước díu vào cả chân kia.”
“người đàn bà theo lời hắn ngồi mớm xuống mép
giường.”, “Thị vẫn ngồi mớm ở mép giường, hai
tay ôm khư khư cái thúng mặt bần thần,”
Sáng hôm sau:
ý thức, bổn
phận làm dâu,
trân trọng tình

những con người nghèo khổ.
c. Nhân vật Tràng:
6
Diễn biến tâm trạng
Thoạt đầu: chưa tin được sự
thật là con trai mình đã có vợ.
Ngỡ ngàng, ngạc nhiên, tỏ ra không hiểu: “đứng sững lại”
Một loạt các câu hỏi
“Quái, sao lại có người đàn bà nào ở trong ấy nhỉ?”
“Người đàn bà nào lại đứng ngay đầu giường thằng con mình thế kia?”
“Sao lại chào mình bằng u?”
“Không phải con cái Đục mà. Ai thế nhỉ?”
Khi hiểu ra cớ sự: “Bà
lão cúi đầu nín lặng” –
cái nín lặng của bao tủi
hờn, ai oán, xót thương,
lo lắng cho con.→ Niềm
vui trước hạnh phúc đã
biến đắng chát thành
ngọt ngào, biến buồn
thành vui và hạnh phúc.
Xót xa, lo lắng: “Chao ôi, người ta dựng vợ gả chồng cho con là lúc trong
nhà ăn nên làm nổi, những mong sinh con đẻ cái mở mặt sau này. Còn mình
thì… Trong kẽ mắt kèm nhèm của bà rỉ xuống hai dòng nước mắt…” “Biết
rằng chúng nó có nuôi nổi nhau sống qua được cơn đói khát này không.”
Cảm thông, chia sẻ: “Người ta có gặp bước khó khăn, đói khổ này,
người ta mới lấy đến con mình. Mà con mình mới có vợ được…”
Bằng lòng: “Ừ, thôi thì các con đã phải duyên phải kiếp với nhau, u cũng mừng lòng.”
An ủi, động viên: “Vợ chồng chúng mày liệu mà bảo nhau làm
ăn. Rồi may ra mà ông giời cho khá…Biết thế nào hở con, ai giàu

- Cây xà nu gắn bó máu thịt với đời sống vật chất – tinh thần của dân làng Xô-Man.
- Cây xà nu biểu tượng cho phẩm chất cao đẹp của dân làng Xô-Man.
- Ngoài ra, nhan đề còn gợi chủ đề, cảm hứng sử thi của truyện ngắn.
7
Diễn biến
tâm trạng
Tràng có được vợ
→xót xa đến đau lòng
Chỉ qua một vài câu nói đùa cùng 4 bát bánh đúc giữa ngày đói
Vợ theo – không tên tuổi, không gia cảnh, không cưới hỏi mà vì cùng cảnh ngộ.
Nồi cháo cám ngày đói là bữa cỗ tân hôn.
Tràng nhặt
được vợ và trên
đường về nhà
Lúc đầu: Tràng lo lắng, phân vân, chợt nghĩ “thóc gạo này đến cái than
mình cũng chả biết có nuôi nổi không, lai còn đèo bòng,” rồi “Chậc, kệ!”
Sau đó: quyết định đưa về trong tâm trạng
lâng lâng niềm hạnh phúc, có cả bối rối, lo
lắng.→ thay đổi lớn về tâm lí, tình cảm.
Nét mặt: “phớn phở khác thường” “cái mặt cứ vênh lên tự đắc”
Hai mắt: “sáng lên lấp lánh”
Miệng: “tủm tỉm cười nụ một mình”
Trong lòng: “Trong lòng hắn bây giờ…chỉ còn
tình nghĩa giữa hắn với người đàn bà đi bên.”
Hôm sau ngày có vợ
Tràng cảm thấy: “Bỗng
nhiên hắn thấy hắn thương
yêu gắn bó với cái nhà của
hắn lạ lùng.”, “Bây giờ hắn
mới thấy hắn nên người,

lá cờ đỏ bay phấp
phới…”→ niềm
tin vào cuộc
sống.
Hồ Nhã Tuấn
8
Hình tượng
cây xà nu
Hình tượng xuyên suốt tp, loài cây đặc thù mang vẻ đẹp
đặc biệt của vùng đất Tây Nguyên → cây xà nu gần gũi với
dân làng Xô-Man, biểu tượng cho con người Tây Nguyên.
Gắn bó với đời sống vật chất, tinh thần
→ cây xà nu luôn gắn bó với đời sống
dân làng Xô-Man. Họ sinh ra, lớn lên,
nằm xuống dưới những cánh rừng xà nu
bạt ngàn.
Loài cây man dại, thanh nhã, rắn rỏi
“lóng lánh vô số hạt bụi vàng từ
nhựa cây bay ra, thơm mỡ màng”.
Loài cây ưa ánh sáng, vươn lên tìm
ánh sáng “Cũng có ít loại cây ham ánh
sáng mặt trời đến thế.”, “nó phóng lên
rất nhanh để tiếp lấy ánh nắng”
Mặt trẻ con lem luốt khói xà nu
Đặc biệt vừa mọc lên đã thẳng tắp như mũi tên
“hình nhọn mũi tên lao thẳng lên bầu trời.”
Nhựa xà nu xông bảng cho Tnú và Mai học chữ
Lửa xà nu soi rõ mặt quân thù
Cánh rừng xà nu được miêu tả là cánh rừng “trong tầm
đại bác”, ngày nào cũng bị bắn 2 lần. Vì thế, cánh

“Cạnh một cây xà nu mới ngã gục, đã có bốn năm cây con
mọc lên, ngọn xanh rờn,hình nhọn mũi tên lao thẳng lên
bầu trời”, “Đạn đại bác không giết nổi chúng” giống như
dân làng Xô-Man chịu đựng sự khủng bố dã man của kẻ
thù mà không hề khuất phục… các thế hệ dân làng Xô-Man
lớp này, lớp khác đứng lên bám đất, giữ làng, theo CM
đánh giặc: Anh Quyết hy sinh có Tnú, Mai ngã xuống có
Dít…→ cây xà nu biểu tượng cho phẩm chất: sự sống đẹp
– sống bất khuất, bất diệt của người dân Tây Nguyên.
Cây xà nu
che chở cho dân
làng khỏi đạn bom của kẻ
thù “rừng xà nu ưỡn tấm
ngực lớn của mình ra, che
chở cho làng”→ hình ảnh ẩn
dụ về những con người đang
chiến đấu bảo vệ quê hương,
đất nước trong những năm
chống Mĩ cứu nước.
Hồ Nhã Tuấn
9
Hình tượng
nhân vật
Tnú
Tnú là người gan góc, dũng cảm, mưu
trí → Tnú xuất hiện với tư cách của một
người anh hùng: thông minh, nhạy bén…
Đi liên lạc, Tnú chứng kiến cảnh bọn giặc “treo cổ anh Xút lên
cây vã đầu làng” “Nó giết bà Nhan, chặt đầu cột tóc treo đầu
súng”, “xé rừng mà đi”, “lựa chỗ thác mạnh mà bơi ngang, vượt

quên núi rừng, buôn
làng, đặc biệt là tiếng
chày giã gạo của làng
Strá, vui mừng khi gặp
lại dân làng sau 3 năm
đi lực lượng giải phóng.
Tnú mang trong mình 3 mối thù: thù
của bản thân, thù của gia đình, thù của
buôn làng → vẻ đẹp cao quí của một
tâm hồn, nhân cách của người CM.
Ở Tnú, đôi bàn tay
mang đến dấu
ấn tính cách, cuộc đời: khi lành
lặn – đó là đôi bàn tay trung thực,
nghĩa tình; khi bị thương – chứng
tích của một giai đoạn đau thương,
của lòng căm thù sôi sục.
Câu chuyện về cuộc đời bi tráng và con đường đến với CM của Tnú:
điển hình cho con đường đến với CM của nhân dân Tây Nguyên góp
phần làm sáng tỏ chân lí thời đại: phải dùng bạo lực CM để tiêu diệt bạo
lực phản CM; đấu tranh vũ trang là con đường tất yếu để tự giải phóng.