TRUNG ƯƠNG ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH
HỌC VIỆN THANH THIẾU NIÊN VIỆT NAM
TIỂU LUẬN
TỐT
NGHIỆP
TRUNG CẤP LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ-HÀNH CHÍNH
XÂY DỰNG GIA ĐÌNH VĂN HOÁ TRONG DÂN TỘC MƯỜNG
Ở HUYỆN THANH SƠN - TỈNH PHÚ THỌ HIỆN NAY

Người hướng dẫn : Tiến sĩ Lê Hữu Tuấn
Ngêi thùc hiÖn : Đinh Mạnh Tuấn
Lớp : TCLL Chính trị- Hành chính
Khóa : K4
Phú Thọ -2010
MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN Trang
1
mở đầu
1. Lý do chọn đề tài
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu
4. Phạm vi nghiên cứu
5. Phương pháp nghiên cứu
6. Kết cấu của tiểu luận
1
2
3
3
3
3
Chương 1: Gia đình văn hóa và những yếu tố tác động đến quá trình

5
8
8
11
13
16
18
18
21
21
28
33
33
41
KẾT LUẬN 43
LỜI CẢM ƠN
2
Nhân dịp hoàn thành Tiểu luận Tốt nghiệp Trung cấp Lý luận
Chính trị - Hành chính với tình cảm chân thành, Tôi xin gửi lời cảm
ơn đến Ban Giám đốc Học Viện Thanh thiếu niên Việt Nam, các
Thầy giáo, Cô giáo của Học Viện đã nhiệt tình giảng dạy, cung cấp
cho tôi những kiến thức quý giá, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập
và làm tiểu luận.
Xin gửi lời cảm ơn đến Phòng văn hoá - Huyện Thanh Sơn - Phú
Thọ đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong thời gian học tập và
thực hiện tiểu luận.
Đặc biệt tôi xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Thầy giáo. tiến sỹ
Lê Hữu Tuấn
Thầy giáo - người hướng dẫn khoa học đã tận tình chỉ bảo,
khích lệ, cung cấp những tri thức sâu rộng và giúp tôi trong suốt

văn hóa là sự hỗ trợ tích cực cho việc giữ gìn phát huy bản sắc văn hóa dân
tộc Việt Nam.
Nằm ở phía Tây Nam tỉnh Phú Thọ, huyện Thanh Sơn có 01 thị trấn và
22 xã - nơi hội tụ của 14 dân tộc anh em sinh sống. Là một huyện miền núi có
đông người Mường sinh sống (chiếm 55,8% dân số toàn huyện), họ đóng vai
trò là lực lượng chủ đạo và tập trung nhất. Gia đình dân tộc Mường huyện
Thanh Sơn - tỉnh Phú Thọ là gia đình có bề dày về các truyền thống văn hóa
tốt đẹp nhưng đang có nguy cơ bị mai một, đồng thời vẫn còn tồn tại những
hủ tục lạc hậu cần phải xóa bỏ. Thực tế cho thấy, các gia đình dân tộc Mường
huyện Thanh Sơn - tỉnh Phú Thọ vẫn còn nghèo khổ, lạc hậu, đời sống vật
chất, tinh thần còn thấp kém và việc xây dựng gia đình văn hóa trong đồng
4
bào dân tộc Mường huyện Thanh Sơn - tỉnh Phú Thọ sẽ là động lực thúc đẩy
các gia đình dân tộc Mường được nâng lên cả về đời sống vật chất lẫn đời
sống tinh thần. Cho nên, việc xây dựng gia đình văn hóa trong dân tộc Mường
huyện Thanh Sơn - tỉnh Phú Thọ là việc làm cấp bách.
Với ý nghĩa đó cùng với việc nhận thức được tầm quan trọng của công
cuộc xây dựng gia đình văn hóa trong sự nghiệp đổi mới của đất nước nói
chung và trong đồng bào dân tộc Mường huyện Thanh Sơn - tỉnh Phú Thọ nói
riêng, tôi đã chọn vấn đề: “Xây dựng gia đình văn hóa trong dân tộc Mường
ở huyện Thanh Sơn - tỉnh Phú Thọ hiện nay” làm đề tài nghiên cứu tiểu
luận của mình.
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu: Tìm hiểu thực trạng công tác xây dựng gia đình
văn hóa trong dân tộc Mường ở huyện Thanh Sơn - tỉnh Phú Thọ hiện nay. Từ
đó, đề xuất một số giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng cuộc vận
động xây dựng gia đình văn hóa trong dân tộc Mường ở huyện Thanh Sơn -
tỉnh Phú Thọ hiện nay.
Để đạt được mục đích trên, tiểu luận thực hiện những nhiệm vụ sau:
- Làm rõ khái niệm gia đình và gia đình văn hóa.

THANH SƠN TỈNH PHÚ THỌ HIỆN NAY
1.1. Gia đình và gia đình văn hóa
1.1.1. Gia đình
Gia đình là một khái niệm mở, có nội dung phức tạp, đa dạng và có tính
lịch sử. Do đứng từ những góc độ khoa học khác nhau nên các nhà khoa học
thuộc các chuyên ngành khác nhau lại có những định nghĩa không giống
nhau. Tuy nhiên, có một điểm chung thống nhất giữa các nhà khoa học đó là:
gia đình là một thiết chế xã hội, một tế bào xã hội, một cộng đồng huyết
thống dựa trên quan hệ hôn nhân… Đó là điểm đầu tiên phải được nhìn nhận
trước khi xem xét gia đình qua những lăng kính khoa học khác nhau.
Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, vấn đề gia đình được xem
xét trên quan điểm duy vật biện chứng. Ph.Ăngghen vạch rõ nguồn gốc phát
triển của các hình thức gia đình trong lịch sử là do sự tác động của quy luật
đào thải tự nhiên và do sự phát triển của những điều kiện kinh tế - xã hội, sự
phát triển của tâm lý đạo đức, tình cảm của con người. Ngoài ra, gia đình bao
giờ cũng được duy trì và củng cố trên cơ sở hôn nhân và huyết thống. Mác coi
gia đình là một trong những nhân tố đầu tiên tham gia quyết định sự hình
thành và phát triển của lịch sử, quan hệ giữa gia đình và xã hội như quan hệ
giữa tế bào sống với cơ thể sống. Đó là một khái niệm cơ bản của chủ nghĩa
Mác - Lênin về gia đình. Thực tế đã chứng minh rằng, những luận điểm cơ
bản của chủ nghĩa Mác - Lênin về gia đình cho đến nay đã và đang được sự
vận động của hiện thực chứng minh là hoàn toàn có cơ sở khoa học, có giá trị
thực tiễn cao, nhất là tư tưởng về những biến đổi của gia đình phụ thuộc và
7
gắn liền với sự biến đổi của các điều kiện kinh tế - xã hội và có tác động quan
trọng đối với những biến đổi kinh tế - xã hội ấy.
Nghiên cứu những tác phẩm của Hồ Chí Minh để lại, chúng ta thấy:
Người đề cập đến lĩnh vực gia đình không nhiều, nhưng những luận điểm cơ
bản mà Người đề cập đang là kim chỉ nam cho việc định hướng xây dựng gia
đình mới - gia đình văn hóa ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay. Tư tưởng

minh và xây dựng mối quan hệ mới trong gia đình.
Xây dựng gia đình văn hóa là một hình thức văn hóa có tính chất quần
chúng rộng rãi và tập trung nhất, biểu hiện rõ nhất tính chân - thiện - mỹ của
nghệ thuật. Bên cạnh đó, xây dựng gia đình văn hóa còn có nghĩa là “xây
dựng các quan hệ nhân tính tạo nên một môi trường cho sự phát triển lâu bền
của xã hội. Các giá trị văn hóa được hình thành từ môi trường gia đình gắn rất
chặt với toàn bộ sự phát triển nhân cách”[4,tr.251].
Gia đình văn hóa mà chúng ta đang xây dựng nằm trong bối cảnh của
nền kinh tế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ
nghĩa, bởi vậy gia đình cũng phải gánh vác những chức năng, trọng trách cao
hơn để có thể chống lại những hiện tượng xã hội tiêu cực (tức mặt trái của nền
kinh tế thị trường). Do đó, xây dựng gia đình văn hóa ở nước ta hiện nay
mang tính chiến lược nhằm xây dựng các cộng đồng dân cư, xây dựng con
người mới và cuộc sống mới trong một xã hội hướng tới nền văn hóa tiên tiến,
đậm đà bản sắc dân tộc. Việc xây dựng một nền văn hóa như vậy, sẽ ngày
càng giúp ta nhận thức rõ hơn trước hết phải xây dựng cho được gia đình văn
hóa. Gia đình là cái nôi văn hóa đầu tiên, trường học văn hóa đầu tiên tích
9
lũy, giữ gìn và truyền bá những giá trị văn hóa là điểm xuất phát và cũng là
kết quả của xây dựng nền văn hóa mới trong quan hệ cá nhân - gia đình cộng
đồng và đất nước.
Gia đình văn hóa có vị trí quan trọng đối với cuộc sống của mỗi cá
nhân. Con người sinh ra trong gia đình, lớn lên trong gia đình và được nuôi
dưỡng giáo dục trong không khí văn hóa của gia đình. Các quan hệ xã hội đều
bắt đầu hình thành từ trong gia đình; các thói quen, cá tính, nhân cách đều
hình thành trước tiên trong gia đình. Dĩ nhiên, con người chịu tác động và ảnh
hưởng của cộng đồng, nhưng không có một cộng đồng nào, một đoàn thể nào
có thể có vai trò quan trọng thay thế cho gia đình. Gia đình văn hóa còn tạo ra
một môi trường trong sáng, lành mạnh, ở đó mỗi thành viên phải phấn đấu
học tập, công tác để tự khẳng định mình và đóng góp một phần công sức bé

tộc Việt Nam, tiếp thu những giá trị truyền thống còn phù hợp với gia đình
Việt Nam trong thời đại mới. Đồng thời, trong quá trình vận động xây dựng
gia đình văn hóa cần bổ sung những giá trị văn hóa gia đình dân chủ.
Như vậy, xây dựng gia đình văn hóa là chúng ta xác lập đức tính truyền
thống quý báu, cố hữu ngàn đời của dân tộc ta: kính già, yêu trẻ và thêm vào
đó những yếu tố mới có nội dung xã hội chủ nghĩa: giải phóng và tôn trọng
phụ nữ, chăm sóc trẻ em, yêu nước và chấp hành tốt mọi chủ trương chính
sách của Đảng và Nhà nước.
1.2. Những yếu tố tác động đến quá trình xây dựng gia đình văn
hoá trong dân tộc Mường ở huyện Thanh Sơn - tỉnh Phú Thọ.
1.2.1. Đặc điểm vị trí địa lý, kinh tế - xã hội :
Thanh Sơn là một huyện miền núi nằm ở phía Tây Nam tỉnh Phú Thọ
với tổng diện tích tự nhiên là 62.063 ha, với tọa độ địa lý từ 20º55' - 21º22'
11
vĩ độ Bắc và từ 105º02' - 105º35' Kinh độ Đông. Phía Bắc giáp huyện Yên
Lập và huyện Tam Nông, phía Nam giáp tỉnh Hòa Bình, phía Đông giáp
huyện Thanh Thủy, phía Tây giáp huyện Tân Sơn.
Về kinh tế - xã hội:
Đồng bào dân tộc Mường sống định canh định cư ở miền núi, nơi có
nhiều đất sản xuất, thuận tiện cho việc canh tác. Môi trường thung lũng chân
núi đã tạo điều kiện cho người Mường làm ruộng nước và cây lúa nước là cây
lương thực chủ yếu. Trên nền tảng của truyền thống nông nghiệp ruộng nước,
người Mường đã đúc kết và tích lũy được nhiều kinh nghiệm quý báu trong
trồng trọt mà đến ngày nay vẫn còn nhiều tác dụng tích cực. Đối với canh tác
ruộng nước thì thủy lợi giữ vị trí đặc biệt quan trọng. Thành ngữ Mường có
câu: “làm cơm phải có mó, làm ló phải có đác” (tức là: nấu cơm phải có
nước, cấy lúa phải có nước). Nguồn nước chính là nước mưa và nước của các
con suối chảy xuôi lòng thung lũng. Bên cạnh việc duy trì các biện pháp thủy
lợi truyền thống, nhờ sự giúp đỡ về vốn, vật tư và kỹ thuật của Nhà nước,
nhiều đập, kè, cống đã được xây dựng. Việc kết hợp giữa hai hình thức: xây

sinh sống ở thung lũng chân núi, lấy nông nghiệp lúa nước làm nguồn sống
chính của mình. Chăn nuôi là nghề phụ, có mối quan hệ khăng khít với trồng
trọt, quy mô chăn nuôi tùy thuộc vào hoàn cảnh từng gia đình. Hoạt động thủ
công nghiệp thì ở mức độ nhỏ, chỉ bó hẹp trong phạm vi gia đình, họ vừa làm
ruộng, vừa kết hợp làm nghề thủ công. Lĩnh vực xã hội cũng đã có nhiều thay
đổi và đã được sự quan tâm kịp thời của các cấp chính quyền. Với tình hình
kinh tế - xã hội như vậy cho ta thấy việc xây dựng gia đình văn hóa trong dân
tộc Mường đóng một vai trò rất quan trọng. Bởi lẽ, xây dựng gia đình văn hóa
trong dân tộc Mường cũng đồng nghĩa với việc thực hiện những bước đi,
13
những cách thức mới làm cho kinh tế của đồng bào được phát triển và đời
sống xã hội của đồng bào được nâng cao hơn nữa.
1.2.2. Tác động của gia đình truyền thống
Gia đình truyền thống dân tộc Mường được hình thành từ nền sản xuất
nông nghiệp tự cấp, tự túc nên sống định cư theo huyết thống, chòm xóm. Vì
vậy, gia đình truyền thống người Mường rất coi trọng tổ tiên, coi trọng ông bà
cha mẹ đánh giá cao vai trò của cha mẹ, ông bà trong việc nuôi dạy con cái.
Cách tổ chức gia đình chặt chẽ, có tôn ti, trật tự rõ ràng cũng như sự phân
công trách nhiệm cụ thể. Nền tảng căn bản của các mối quan hệ cơ bản trong
gia đình truyền thống người Mường chính là tình yêu thương và ý thức trách
nhiệm. Đây chính là nguyên tắc chỉ đạo mọi suy nghĩ và hành động của mỗi
người. Hình ảnh chung của gia đình truyền thống người Mường là hình ảnh
của những mối quan hệ đầm ấm, hòa thuận, thương yêu, đùm bọc giúp đỡ lẫn
nhau được gìn giữ và trân trọng một cách có ý thức.
Dân tộc Mường ở huyện Thanh Sơn - tỉnh Phú Thọ là dân tộc có bề dày
về văn hóa, trong đó tục cưới xin của họ rất được chú trọng và hình thức diễn
ra rất phong phú. Gia đình của người Mường được xây dựng trên cơ sở của
tình yêu trai gái tự nguyện, đây là nhân tố quan trọng giúp cho đời sống vợ
chồng bền vững. Quan hệ giữa các thành viên trong gia đình dân tộc Mường ở
huyện Thanh Sơn - tỉnh Phú Thọ luôn được tôn trọng. Gia đình truyền thống

gia đình văn hóa trong dân tộc Mường ở huyện Thanh Sơn - tỉnh Phú Thọ
phải chú ý kết hợp được những mặt tích cực, tiến bộ của gia đình truyền thống
người Mường để xây dựng một mô hình gia đình mang bản sắc văn hóa riêng
của dân tộc, phù hợp với xu thế của thời đại mới.
15
Do vậy, nội dung khái niệm gia đình văn hóa là sự kế thừa văn hóa gia
đình truyền thống và được nâng cao lên cho phù hợp với điều kiện của một
gia đình trong xã hội mới - gia đình kiểu dân chủ XHCN - gia đình văn hóa.
Xét về mặt lý luận, đây là sự kết thừa những giá trị văn hóa gia đình truyền
thống nâng lên thành giá trị văn hóa gia đình hiện đại. Gia đình truyền thống
người Mường ở huyện Thanh Sơn - tỉnh Phú Thọ đang tiếp tục chuyển biến
và vượt qua mặt lạc hậu, vượt qua những tha hóa mới, những khủng hoảng
cục bộ để tiếp nhận những phẩm chất mới xây dựng gia đình văn hóa hiện đại,
tiên tiến, nhân văn xứng đáng là tổ ấm, cội nguồn đầu tiên sinh thành nuôi
dưỡng những nhân cách mới, xứng đáng là tế bào lành mạnh của xã hội.
1.2.3. Tác động của nền kinh tế thị trường
Bước vào thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, gia đình như
một đơn vị kinh tế - xã hội độc lập, đã có vị trí hoàn toàn khác trước, từ đó
bộc lộ sức mạnh và chứng minh ưu thế trong sự hòa hợp mục tiêu của đất
nước với mục tiêu của mỗi gia đình. Gia đình Việt Nam hiện nay vẫn là một
thiết chế xã hội bền vững, là nhân tố tích cực thúc đẩy sự phát triển của xã
hội. Chính nền kinh tế thị trường này đang có tác động rất lớn đến quá trình
xây dựng gia đình văn hóa ở nước ta hiện nay nói chung và ở trong dân tộc
Mường huyện Thanh Sơn - tỉnh Phú Thọ nói riêng. Biểu hiện ở một số mặt
tích cực sau:
Việt Nam đang đi trên con đường đổi mới toàn diện về mọi mặt của đời
sống (kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội) và ngày càng tiếp cận với nền văn
minh thế giới. Vì thế, quá trình công nghệ hóa gia tăng đã làm cho các gia
đình phải phân công lại sức lao động. Những gia đình thừa lao động phải
phân nhỏ ra và phải đáp ứng với các nhu cầu sống và nhu cầu của thị trường.

trai và con gái. Lợi ích cá nhân của mỗi thành viên được tôn trọng, ý kiến,
nguyện vọng của cá nhân, của con cái được chú ý lắng nghe.
Bên cạnh những tác động tích cực nói trên thì gia đình Việt Nam nói
chung và gia đình dân tộc Mường ở huyện Thanh Sơn - tỉnh Phú Thọ nói
riêng cũng bị ảnh hưởng không nhỏ bởi những tác động của mặt trái nền kinh
tế thị trường trong điều kiện hiện nay, cụ thể: Chính sự biến đổi quy mô, cơ
cấu, tính chất, vai trò của gia đình dưới sự tác động của cơ chế thị trường
cũng đã ảnh hưởng đến lối sống, nhân cách của mỗi thành viên trong gia đình.
Trong quá trình giao lưu, tiếp nhận văn hóa phương Tây, một nghịch lý khác
xảy ra, đó là: nhiều yếu tố ngoại lai thâm nhập làm ảnh hưởng và làm rạn nứt
các nền tảng, nề nếp gia phong tốt đẹp vốn có của gia đình Việt Nam truyền
thống. Hiện nay, chúng ta đang sống ở thời mở cửa và nên kinh tế thị trường
đang phát triển. Vì vậy, quan niệm về tình yêu của một bộ phận lớp trẻ đã có
nhiều thay đổi. Ở họ tính nghiêm túc trong hôn nhân đang bị xem thường,
chính điều đó đã có không ít trường hợp cưới ngay và tan vỡ ngay. Đây quả là
những suy nghĩ còn nông cạn, thiếu chín chắn và đang làm ảnh hưởng đến
cuộc sống của không ít gia đình Việt Nam.
Những yếu tố tiêu cực trên đã ảnh hưởng xấu đến những giá trị tốt đẹp
của gia đình Việt Nam, nhưng riêng đối với dân tộc Mường thì thực tế cho
thấy, do tiếp cận với nền kinh tế thị trường vẫn chưa được sâu sắc (kinh tế vẫn
chủ yếu là tự cung, tự cấp) nên mức độ ảnh hưởng những mặt trái của nó đến
gia đình dân tộc Mường còn ít. Đây là điều hết sức thuận lợi cho dân tộc
Mường huyện Thanh Sơn - tỉnh Phú Thọ nhận thức lại và đưa ra những hướng
đi đúng đắn, tránh những mặt không tốt của nền kinh tế thị trường.
Việc xây dựng gia đình văn hóa trong điều kiện kinh tế - xã hội bước
vào thời kỳ mở cửa, giao lưu văn hóa thế giới ngày càng mở rộng thì việc giữ
được thăng bằng, kết hợp hài hòa được giữa yếu tố truyền thống và hiện đại ở
18
trong một gia đình không phải là đơn giản. Do đó, cuộc vận động xây dựng
gia đình văn hóa ở nước ta nói chung và ở dân tộc Mường huyện Thanh Sơn -

hóa gia đình phát triển theo hướng truyền thống, cách tân đó là đặt được
những viên gạch vững chắc cho nền tảng phát triển xã hội. Do vậy, cùng với
việc triển khai thực hiện bốn nội dung về tiêu chuẩn gia đình văn hóa của Ban
chỉ đạo nếp sống văn hóa Trung ương (những tiêu chí đó chỉ mang tính chất
định hướng cơ bản), các ngành, đoàn thể và các địa phương cần cụ thể hóa
thêm các nội dung vận động cho phù hợp với đối tượng của ngành, đoàn thể
hay địa phương mình (đặc biệt là phải nắm được tâm lý, phong tục tập quán
của mỗi vùng để vận dụng cho hợp lý), để mỗi người dân dễ dàng nhận thức
được trách nhiệm của mình trong việc tham gia xây dựng, trước hết là từ gia
đình mình.
Tóm lại, qua những năm thực hiện phong trào xây dựng gia đình văn
hóa, việc lấy gia đình làm nòng cốt để xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở là
một chủ trương hoàn toàn đúng đắn mà Đảng và Nhà nước ta đã không ngừng
quan tâm. Nhận định của Lê Duẩn thật đúng khi khẳng định rằng: “… Nhân
dân ta sống không phải chỉ có cơm ăn, áo mặc mà còn có tình nghĩa gia đình,
tình nghĩa dân tộc. Tình nghĩa gia đình chân chính luôn luôn hòa với tình
nghĩa dân tộc, nước với nhà là một, trong nước có nhà, nước mất thì nhà
tan”[3,tr.23]. Chính vì vậy, xây dựng gia đình văn hóa là một trong những
động lực góp phần phát huy nguồn lực con người, phát huy sức mạnh dân tộc
để phát triển kinh tế, ổn định xã hội và phát triển nền văn hóa Việt Nam hiện
đại, đậm đà bản sắc dân tộc.
20
CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG CỦA CÔNG TÁC XÂY DỰNG
GIA ĐÌNH VĂN HOÁ TRONG DÂN TỘC MƯỜNG Ở
HUYỆN THANH SƠN - TỈNH PHÚ THỌ HIỆN NAY
2.1. Nội dung và những hoạt động trong công tác xây dựng gia đình
văn hóa trong dân tộc Mường ở huyện Thanh Sơn - tỉnh Phú Thọ
Căn cứ Nghị quyết Hội đồng nhân dân tỉnh Phú Thọ khóa 14 kỳ họp
thứ 3 ngày 14/08/1997 về cuộc vận động xây dựng gia đình văn hóa, khu dân

Đoàn kết xóm giềng, tham gia các hoạt động hòa giải, tương trợ giúp
đỡ nhau trong lao động, sản xuất (khi khó khăn, hoạn nạn), xóa đói giảm
nghèo, đền ơn đáp nghĩa, nhân đạo từ thiện ở cộng đồng.
Tiêu chuẩn 3: Tổ chức lao động sản xuất, kinh doanh, công tác, học
tập đạt năng suất, chất lượng và hiệu quả. Kinh tế gia đình ổn định, tiêu dùng
hợp lý, tiết kiệm, có kế hoạch phát triển kinh tế gia đình, nâng cao đời sống
vật chất, tinh thần cho các thành viên trong gia đình, hoàn thành nhiệm vụ sản
xuất, kinh doanh, công tác và học tập.
Như vậy, nội dung của gia đình văn hóa không chỉ bó hẹp trong những
vấn đề của văn hóa gia đình, mà bao quát cả những vấn đề nóng bỏng của xã
hội như: phát triển kinh tế, nâng cao dân trí, xóa đói giảm nghèo; thực hiện
công bằng xã hội; đảm bảo luật pháp; đoàn kết xóm giềng; gìn giữ trật tự trị
an; bài trừ hủ tục, tệ nạn; chống mê tín dị đoan; công tác Dân số - Kế hoạch
hóa gia đình…
22
Các cấp ủy Đảng, chính quyền xác định việc xây dựng gia đình văn hóa
theo 3 tiêu chuẩn trên là cả một quá trình liên tục phấn đấu của các thế hệ
cùng vun đắp, xây dựng. Nhằm triển khai thực hiện thắng lợi cuộc vận động
UBND huyện và Ban chỉ đạo của huyện đã tổ chức phát động phong trào thi
đua thực hiện cuộc vận động xây dựng gia đình văn hóa. Trong toàn huyện có
23/23 = 100% số xã, thị trấn và 100% cơ quan, đơn vị, trường học đăng ký thi
đua phấn đấu thực hiện tốt các nội dung của phong trào.
Việc phối kết hợp triển khai gia đình văn hóa giữa các cơ quan, đơn vị,
các xã đã tạo thành sức mạnh tổng hợp góp phần chuyển biến kích cực phát
triển kinh tế, văn hóa, xã hội của huyện. Thực tế, phong trào xây dựng gia
đình văn hóa của huyện đã được quan tâm và nhận được sự đồng tình, hưởng
ứng của nhân dân (trong đó có dân tộc Mường) nên cuộc vận động đã thu
được những kết quả đáng khích lệ. Hàng năm Ban chỉ đạo của huyện đều phát
động thi đua và triển khai đăng ký xây dựng gia đình văn hóa đến các xã, thị
trấn và các cơ quan, đơn vị đóng trên địa bàn. Các thành viên Ban chỉ đạo của

trong dân tộc Mường huyện Thanh Sơn - tỉnh Phú Thọ hiện nay đã được triển
khai đồng đều, sâu rộng ở các địa phương. Dưới đây là một số thành tựu mà
đồng bào dân tộc Mường huyện Thanh Sơn - tỉnh Phú Thọ đạt được trong quá
trình xây dựng gia đình văn hóa.
Thứ nhất: Cuộc vận động đã góp phần tuyên truyền các chủ trương,
chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước tới đồng bào dân tộc Mường;
động viên đồng bào tích cực tham gia phong trào thi đua yêu nước, thực hiện
có hiệu quả quy chế dân chủ ở cơ sở.
24
Thông qua việc thực hiện các nội dung, tiêu chuẩn của cuộc vận động
xây dựng gia đình văn hóa, gia đình dân tộc Mường ở huyện Thanh Sơn - tỉnh
Phú Thọ đều có ý thức chấp hành tốt các chủ trương, chính sách của Đảng,
pháp luật của Nhà nước; tham gia tích cực các phong trào thi đua yêu nước do
địa phương phát động. Mỗi gia đình, dòng họ, cộng đồng dân cư Mường ở
huyện Thanh Sơn đều coi việc thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng,
pháp luật của Nhà nước là quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của mình. Thông
qua các phương tiện thông tin đại chúng gia đình dân tộc Mường ở huyện
Thanh Sơn - tỉnh Phú Thọ được tiếp cận với các vấn đề thời sự chính trị, kinh
tế, văn hóa - xã hội của đất nước, của địa phương. Từ đó đã góp phần làm ổn
định tư tưởng chính trị, tạo điều kiện để đồng bào dân tộc Mường được tham
gia thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững an ninh quốc
phòng trên địa bàn mình sinh sống.
Về việc cưới: Các hộ gia đình dân tộc Mường ở huyện Thanh Sơn - tỉnh
Phú Thọ đã thực hiện đúng thời gian quy định việc tổ chức lễ cưới không quá
1,5 ngày kể cả thời gian chuẩn bị đảm bảo trang trọng, tiết kiệm và phù hợp
với điều kiện kinh tế hộ gia đình. Gia đình chính là cái nôi giữ gìn và bảo lưu
nét đẹp văn hóa truyền thống do đó mọi nghi lễ cưới của người Mường ở
huyện Thanh Sơn - tỉnh Phú Thọ được tổ chức trên cơ sở kế thừa, phát huy có
chọn lọc những giá trị văn hóa truyền thống, thuần phong mỹ tục và góp phần
xây dựng nếp sống văn hóa lành mạnh trong việc cưới, loại bỏ dần những hủ