Trường Mẫu Giáo Minh Tân-Dầu Tiếng- Bình Dương
I- LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
- Như chúng ta đã biết, GOOCKI-nhà đại thi hào Nga đã từng nói: “văn
học là nhân học” bởi vì văn học luôn hướng con người tới “chân - thiện
- mỹ” của cuộc sống, giúp con người hoàn thiện nhân cách để có ích
hơn với gia đình và xã hội.
- “ Thiếu niên, nhi đồng là người chủ tương lai của nước nhà. Vì vậy
chăm sóc và giáo dục tốt các cháu là nhiệm vụ của toàn Đảng toàn
Dân”.
- Không chỉ vậy trẻ em còn được Bác Hồ kính yêu của chúng ta luôn đặt
niềm tin và hy vọng“Trẻ em thế hệ mầm non tương lai của đất nước đòi
hỏi chúng ta phải vun đắp để những mầm non được phát triển tốt”.
Chính vì lẽ đó đòi hỏi mọi người đều cần có những biện pháp giáo dục
thích hợp để trí tuệ, thể chất và nhân cách của trẻ được phát triển tốt
hơn.
- Trong quá trình chăm sóc và giáo dục trẻ, tôi nhận thấy việc giáo dục
cho trẻ thông qua ca dao tục ngữ , thơ ca, hò vè, truyện kể… thật gần
gũi và dễ hiểu. Văn học là một hoạt động không thể thiếu được đối với
trẻ ở lứa tuổi mầm non vì văn học còn nuôi dưỡng và phát triển ở trẻ trí
tưởng tượng và sáng tạo nghệ thuật.
- Trong bậc học mầm non văn học bao gồm hai thể loại là “kể chuyện và
đọc thơ” trong đó kể chuyện có vai trò hết sức quan trọng vì nó giúp trẻ
mở rộng vốn từ, trẻ giao tiếp tự tin hơn với mọi người. Đặc biệt với trẻ
mẫu giáo thì kể chuyện là người bạn không thể thiếu được, bởi nó đem
lại cho trẻ những hiểu biết đầu tiên về thế giới xung quanh. Nó thổi vào
tâm hồn trẻ thơ những tình cảm trong sáng, hồn nhiên và còn mang tính
giáo dục rất cao:đạo đức làm người, cách cư xử với nhau, những mối
quan hệ xã hội, một số hiện tượng thiên nhiên. Với phương châm “Học
mà chơi, chơi mà học” đó là điều trẻ rất hứng thú. Do đó kể chyện như
là một món ăn tinh thần không thể thiếu được. Và đặc biệt chuyện kể
Sáng kiến kinh nghiệm 1 Nguyễn ThịThanhThủy

Trường Mẫu Giáo Minh Tân-Dầu Tiếng- Bình Dương
a/ Thuận lợi :
- Năm học này tôi được nhà trường phân công chăm sóc giáo dục các
cháu ở độ tuổi (4-5 tuổi) lớp tôi có tổng số 40 cháu . Các cháu phát triển
bình thường trong đó có : 12 cháu nam và 28 cháu nữ, hầu hết các cháu
đều chăm ngoan lễ phép .
- Bản thân là giáo viên có trình độ chuẩn về chuyên môn, luôn nhiệt
tình yêu nghề mến trẻ. Có khả năng đọc kể diễn cảm cho trẻ nghe và
biết rèn luyện cho trẻ kể chuyện hay, tạo được môi trường hoạt động ở
lớp tương đối phong phú
- Được sự quan tâm của BGH thường xuyên cho đi thao giảng, dự giờ
thăm lớp ở các trường bạn. Qua đó tôi cũng phần nào học hỏi được kinh
nghiệm cho mình.
b/ Khó khăn :
- Bên cạnh những thuận lợi trên tôi còn gặp những khó khăn: Đa số trẻ là
con em công nhân, nông thôn, đời sống còn nhiều khó khăn cha mẹ
phải đi làm từ 2-3 giờ sáng , ít có thời gian quan tâm đến con mình và
rất khó khăn trong việc hỗ trợ đóng góp kinh phí để tạo góc hoạt động
văn học cho trẻ.
- 100% các cháu trong lớp mới được đi học, chưa được học qua các lớp
dưới nên các cháu rất nhút nhát, tiếp thu chậm, chưa có ý thức học tập.
- Một số phụ huynh chưa nhận thức đúng mức về vai trò, tầm quan trọng
của bậc học mầm non.
- Đồ dùng đồ chơi chưa phong phú, đa dạng về chủng loại và màu sắc
hầu hết là đồ dùng đồ chơi tự làm nên tính khoa học và thẩm mỹ chưa
cao. Đặc biệt là đồ dùng cho trẻ hoạt động còn rất ít.
- Trong cùng độ tuổi nhưng nhận thức chưa đồng đều.
III – CÁC BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
Sáng kiến kinh nghiệm 3 Nguyễn ThịThanhThủy
Trường Mẫu Giáo Minh Tân-Dầu Tiếng- Bình Dương

lại đi đến được nhà của bạn thỏ dê, hươu đấy. vì sao củ cải trắng lại đi được
các con có muốn biết không nào” và tôi bắt đầu kể chuyện cho trẻ nghe.
Sáng kiến kinh nghiệm 5 Nguyễn ThịThanhThủy
Trường Mẫu Giáo Minh Tân-Dầu Tiếng- Bình Dương
Sáng kiến kinh nghiệm 6 Nguyễn ThịThanhThủy
Trường Mẫu Giáo Minh Tân-Dầu Tiếng- Bình Dương
Hay ở chuyện “chuyện nhà hoa hồng” tôi cho trẻ hát bài màu hoa. Trẻ kể tên
một số loài hoa mà trẻ biết sau đó tôi chia trẻ thành nhiều nhóm và tổ chức hội
thi cắm hoa. Từ những việc làm như thế tôi đã tạo cho trẻ một tâm thế vui
tươi, thoải mái khi đến với nội dung chuyện.
* Hình thức sử dụng tranh minh họa rất cần thiết trong tiết dạy
- VD: Trong câu chuyện “Cậu bé mũi dài”
Chủ điểm: Bản thân.
- Tôi lựa chọn hình thức sử dụng tranh minh họa một bức tranh chân
dung trong các bộ phận, mắt, miệng, một chiếc mũi dài và nói “Xin
chào các bạn . Các bạn hãy đoán câu đố này để biết tôi là ai nhé”.
“Cái gì giúp bạn
Biết bao nhiêu điều
Ngủi hương của lúa
Hương thơm của hoa
Giúp bạn thở nữa
Bạn hãy đoán ngay
Đó là cái gì
Cái gì ấy mà cái gì?”
(Cái mũi)
 Ví dụ trong câu chuyện “ba cô tiên”
Chủ điểm gia đình
Tôi đưa một bức tranh có hình ảnh một bông hoa hồng thật to, trong bông
hồng có hình ảnh một cậu bé tí hon và nói:
Cô đố các con biết trong bông hồng có ai?(cậu bé tí hon)

 VD: Truyện “Ba cô tiên” chủ điểm: Gia đình
- Tôi cho trẻ quan sát mô hình. Trên mô hình có một bông
hồng trên bông hồng có ba cô tiên và tí hon. Những nhân vật
này được tôi vẽ hoặc sưu tầm trên báo …. Bằng cách diễn đạt
cử chỉ hành động và giọng đọc giả bộ cho bé đi khám phá điều
bí mật khi trẻ tới mô hình tôi cho trẻ quan sát mô hình và hỏi
trẻ về những nhân vật trên mô hình. Sau đó tôi dẫn dắt trẻ vào
nội dung câu chuyện nhờ vậy mà trẻ rất hứng thú, tò mò và
chăm chú nghe cô kể chuyện.
- Tôi còn sử dụng đồ dùng trực quan để giảng giải từ khó trong
câu chuyện.
 VD: Trong chuyện “Sự tích cây mía” Chủ điểm: Thế giới thực vật
- Chuẩn bị đồ dùng là mô hình, rối
- Với mở đầu câu chuyện là: “ Trong một túp lều nhỏ ven sông
có hai mẹ con nhà kia sống bằng nghề trồng rau, ngô, đậu”.
Cô giải thích từ “túp lều” bằng cách cô chỉ vào túp lều cô làm
bằng lá dừa. Cô nói: Túp lều được làm bằng tre nứa, rơm rạ, lá
dừa….là nơi ở của gia đình nghèo. Túp lều càng nhỏ thì gia
đình đó càng nghèo khổ hơn.
- Nhờ đồ dùng trực quan mà trẻ tích cực hơn trong tiết học và
có thể hiểu được các từ khó một cách dễ dàng hơn.
- Không chỉ vậy tôi còn sử dụng đồ dùng trực quan để kể lại tác
phẩm.
 Ví dụ: trong chuyện “sự tích bánh chưng bánh dày”
Chủ điểm: tết và mùa xuân
Với cách cho trẻ giả bộ đi chơi xuân, khi trẻ tới mô hình tôi cho trẻ quan
sát mô hình và hỏi trẻ về những gì trẻ thấy trên mô hình. Sau đó tôi nói:
ngày tết nhà các con thường gói bánh gì?
Các con có biêt ai là người đã nghĩ ra cách làm 2 loại bánh này không?
Sáng kiến kinh nghiệm 10 Nguyễn ThịThanhThủy

vào tranh trẻ có thể tượng tượng ra nội dung câu chuyện. Trẻ
Sáng kiến kinh nghiệm 13 Nguyễn ThịThanhThủy
Trường Mẫu Giáo Minh Tân-Dầu Tiếng- Bình Dương
sẽ nhanh thuộc chuyện, kể lại được nội dung câu truyện mà
không bị nhầm lẫn.
* Bên cạnh đó trang phục cho trẻ cũng rất quan trọng.
- VD: Trong truyện “Cây tre trăm đốt” trong nhân vật ông tiên
tôi sử dụng râu ngô làm râu của ông tiên, những sợi len làm
tóc và cành tre làm gậy cho ông tiên. Tôi thường học cách sử
dụng đồ dùng một cách nhuần nhuyễn, lô dích biết cách thay
đổi cho phù hợp với nội dung câu chuyện Từ đó tôi thường
xuyên sử dụng đồ dùng để kích thích trí tò mò và sáng tạo của
trẻ. Tôi kết hợp với rối dây, rối bằng nam châm trẻ sử dụng di
chuyển phía sau bảng có như vậy mới đáp ứng được trí tò mò
của trẻ.
* Hình thức dùng câu hỏi, tiếng kêu, trò chơi, bài hát để dẫn dắt trẻ vào
bài.
 VD: Truyện “Hai chú thỏ con” Chủ đề: Thế giới động vật
- Tôi chọn hình thức cho trẻ chơi trò chơi“Trời nắng, trời mưa”
và cho trẻ vừa hát vừa làm động tác của chú thỏ con đi dạo
chơi lúc trời nắng…
- Cô hỏi - Các con vừa làm con gì? Trẻ_ con thỏ
- Cô hỏi – con thỏ sống ở đâu? Trẻ – trong rừng…
- Cô và các con cùng nhau đến khu rừng để xem các chú thỏ
đang làm gì nhé?
- Cô bắt đầu kể chuyện:
- Qua hình thức giới thiệu bài như trên đã giúp trẻ tập trung
trong giờ kể chuyện tạo cho trẻ cảm giác thoải mái tự nhiên
khi tiếp xúc với tác phẩm mà trẻ sắp học.
- Phương pháp giới thiệu bài này giúp trẻ tập trung trong giờ kể

phải đọc kỹ tác phẩm, tập đối thoại theo lời nhân vật, hoặc có
Sáng kiến kinh nghiệm 15 Nguyễn ThịThanhThủy
Trường Mẫu Giáo Minh Tân-Dầu Tiếng- Bình Dương
khi phải tập kể theo băng, đĩa để lời kể của tôi gần giống với
các nhân vật trong truyện.
 Ví dụ : Truyện “Tích chu” Chủ điểm: Gia đình
Tôi thể hiện giọng của Bà thì khàn khàn, nhỏ, chậm rãi, yếu
ớt và gắng gượng khi gọi Tích Chu “ Tích chu ơi, cho bà
ngụm nước. Bà khát khô cả cổ rồi!”
- Còn giọng của Tích Chu thì thể hiện giọng vừa khóc vừa nói
“Bà ơi, Bà đi đâu? Bà ở lại với cháu. Cháu sẽ mang nước cho
bà. Bà ơi!”
Từ giọng kể của cô đã thể hiện được tính cách nhân vật. Bà trong câu
chuyện thì bị sốt rất cao và lúc này thì bà rất mệt mỏi và khát nước. còn
Tích Chu thì rất hối hận và mong muốn Bà quay trở về với mình. Qua
giọng kể giúp trẻ cảm thấy thương yêu Bà của mình hơn.
- Ngoài ra tôi còn phân tích từng đoạn truyện giúp trẻ đối thoại
dễ dàng hơn, trẻ hiểu và trả lời được các câu hỏi của cô. Đối
với các câu hỏi khó so với yêu cầu trẻ không trả lời được tôi
sẽ gợi ý để trẻ trả lời được. Tôi ân cần kể lại đoạn truyện đó
và tạo cảm giác gần gũi với cô, yêu thích cô hơn cho nên giờ
kể truyện trẻ thích nghe và tập trung cao hơn.
- Tôi dùng ngôn ngữ ngắn gọn, dễ hiểu, phù hợp với nhận thức
của trẻ để kể lại nội dung tác phẩm: Cô kể diễn cảm, lời kể có
các mẫu câu cần luyện cho trẻ . Mẫu truyện của cô có tác dụng
chỉ cho trẻ thấy trước kết quả trẻ cần đạt được: Về nội dung,
độ dài, trình tự câu chuyện.
 Ví dụ; Câu chuyện “ Cây khế’
“ Ngày xửa, ngày xưa, có hai anh em nhà kia cha mẹ mất sớm. khi
người anh lấy vợ, người anh không muốn ở chung với em nữa. Người

Ví dụ: Truyện “Cây khế”
- Theo con tính cách người em như thế nào? ( người em hiền lành, không
tham lam )
Sáng kiến kinh nghiệm 17 Nguyễn ThịThanhThủy
Trường Mẫu Giáo Minh Tân-Dầu Tiếng- Bình Dương
- Yêu cầu khi đặt câu hỏi phải: Đặt câu hỏi về tên nhân vật, thời
gian, không gian, hành động chính, lời nói, cá tính nhân vật…
Không nên đặt quá nhiều câu hỏi chi tiết vụn vặt.
 Ví dụ: Truyện : Dê con nhanh trí:
- Dê mẹ dặn dê con như thế nào?
Câu hỏi phải phù hợp với trẻ cả về hình thức ngữ pháp và nhận thức.
Khi đàm thoại cô cần lưu ý giới thiệu cho trẻ biết thêm các từ đồng
nghĩa những cụm từ thay thế để tạo điều kiện cho trẻ lựa chọn từ để kể.
* Lồng lễ giáo vào tiết học:
Qua các câu chuyện kể đã học tôi còn lồng ghép giáo dục lễ giáo để trẻ
ngoài thích học ra còn biết lễ phép tôi dẫn chứng từng nhân vật như
phải biết vâng lời bà (nhân vật Tích Chu), vâng lời mẹ qua Bê con biết
dũng cảm giúp đỡ bạn gà trống…
Nói chung các câu chuyện thường giáo dục trẻ biết vâng lời mọi
người, yêu thương ông bà, cha mẹ và những người lớn tuổi, vâng lời cô
giáo ….và yêu cảnh vật thiên nhiên.
Qua đó trẻ noi gương tốt của nhân vật, trẻ biết xin lỗi khi có lỗi, biết
cảm ơn khi được người khác giúp đỡ, biết xưng hô lịch sự với bạn, với
người lớn, không nói tục chửi bậy, không đánh bạn, không tham lam và
biết yêu thương đoàn kết, nói hay, làm tốt.
* Hình thức cho trẻ được nghe và xem lại câu chuyện trên vi tính
cũng rất quan trọng.
- Nắm bắt được tâm lý của trẻ là thích được xem phim. Những nhân vật
cử động giống thật cùng với những hình ảnh giống thật làm cho trẻ
tưởng tượng đó là thật. Cùng với lời nói phát ra từ miệng của nhân vật

xinh xắn.
- Ví dụ: Từ lõi giấy vệ sinh ta gắn vào quả banh để tạo thành đầu con
rối. Tóc làm bằng đất nặn, miếng vải kiếng bọc quà cắt ra làm áo đầm
bọc ngoài lõi giấy làm áo đầm, vẽ thêm các bộ phận mắt, mũi, miêng và
Sáng kiến kinh nghiệm 20 Nguyễn ThịThanhThủy
Trường Mẫu Giáo Minh Tân-Dầu Tiếng- Bình Dương
trang trí cho con rối có nhiều màu sắc để thu hút trẻ. Tôi hướng dẫn để
trẻ làm theo.
- Để làm trang phục cho trẻ tôi dùng vải vụn, mút xốp, lá cây tạo nhiều
trang phục lạ mắt.
- Tôi thường cho trẻ làm con rối từ giấy : Ví dụ: Trong giờ hoạt động
góc, ở góc tạo hình tôi cho trẻ làm rối gà. Tôi chuẩn bị giấy màu, hồ
dán, kéo dể trẻ cắt và dán thành những chú gà. Khi tới giờ kể chuyện về
các chú gà tôi sẽ cho một vài trẻ cắm những chú gà này vào các ngón
tay. Khi lên sân khấu biểu diễn trẻ sẽ nhúc nhích các ngón tay và kêu
chíp chíp trông rất giống các chú gà đang cử động. Các trẻ khác sẽ
rất thích thú khi xem .
- Ví dụ: Trong tiết kể chuyện “Tích chu” Chủ điểm: Bản thân
Tôi cũng tổ chức cho trẻ chơi trò chơi “Thi xem tổ nào nhanh” tôi sẽ
cho các tổ gắn mắt, tóc cho nhân vật rối Bà.
Lúc này trẻ sẽ rất hứng thú và chăm chú khi xem các nhân vật mà
mình cũng được trực tiếp làm.
- Ngoài ra tôi còn tận dụng những nguyên phế liệu như thùng giấy, bìa
cứng làm nên những khung rối kéo với các nhân vật động như trong
truyện “Ba người bạn” khi kể trẻ có thể sử dụng và thể hiện nhiều
nhân vật cùng một lúc. Từ đó trẻ có thể vừa sử dụng đồ dùng trực
quan vừa thể hiện được ngữ điệu, giọng của các nhân vật trong câu
chuyện mà không phải gặp khó khăn
- Khi kể bằng tranh thì tôi sử dụng tranh kéo để tạo sự lạ mắt cho trẻ
như: tôi đã vẽ tranh trên cùng một mặt giấy mà thể hiện được 2 tranh,

Trường Mẫu Giáo Minh Tân-Dầu Tiếng- Bình Dương
Sáng kiến kinh nghiệm 23 Nguyễn ThịThanhThủy
Trường Mẫu Giáo Minh Tân-Dầu Tiếng- Bình Dương
- Tùy vào từng câu chuyện tôi còn hay làm rối que, rối tay. Tôi sưu tầm
và cắt các hình ảnh nhân vật trong chuyện và dán vào mút xốp bằng keo
dính sắt. Sau đó tôi dùng những chiếc đũa đã được tôi bọc bằng giấy
màu và dán lên những con rối ấy để được những con rối que thật đẹp.
Sáng kiến kinh nghiệm 24 Nguyễn ThịThanhThủy
Trường Mẫu Giáo Minh Tân-Dầu Tiếng- Bình Dương
Sáng kiến kinh nghiệm 25 Nguyễn ThịThanhThủy