1
HỌC PHẦN: QUẢN TRỊ HỌC
 

: Tại sao nói họat động quản trị lại mang tính phổ biến? Hãy cho biết nội dung tính phổ biến
của quản trị là gì? Trên thực tế điều này đã trở thành nguyên lý, anh (chị) hiểu nguyên lý đó như
thế nào? Minh họa bằng ví
dụ

thực
tế.
♦ Họat động quản trị mang tính phổ biến vì cho dù tổ chức nào muốn tồn tại và phát triển đều
phải thực hiện tiến trình quản trị và áp dụng các phương pháp khoa học quản trị vào trong qúa trình
điều hành của tổ chức. Vì vậy, lên những cấp bậc càng cao thì nội dung chuyên môn hóa càng có
nhiều tính phổ biến.
♦ Nội dung tính phổ biến của quản trị là lên những cấp quản trị càng cao thì các nhà quản trị
càng phải làm nhiều công việc đặc trưng của quản trị như: hoạch định, tổ chức, kiểm tra, và càng ít
tham gia vào những vấn
đề

có
tính chất kỹ thuật, chuyên môn và tác nghiệp hàng ngày.
Từ hình bên dưới cho thấy khả năng quản trị càng lấn dần khả năng kỹ thuật chuyên môn
của nhà quản trị khi thăng tiến lên những bậc cao hơn. Vì thế có thể nói: công việc của những nhà
quản trị ở cấp càng cao càng có xu hướng giống nhau, mặc dù những tổ chức của họ có những mục
tiêu hoàn toàn khác nhau. Điều này lý giải vì sao lên những cấp quản trị càng cao thì càng dễ thuyên
chuyển và ngược lại xuống những cấp
bậc

quản
trị càng thấp thì càng khó thuyên chuyển. Trên thực

xây dựng các chiến lược tổng thể để đạt được mục tiêu và thiết lập các kế hoạch hành động để phối
hợp các hoạt động của tổ chức.
+ Chức năng hoạch định là nền tảng, là cơ sở để nhà quản trị thực hiện các chức
năng khác.
* Chức năng tổ chức:
+ Đây là chức năng tất yếu trong quản trị, có vai trò nhằm biến những mục tiêu đã hoạch định trở thành
hiện thực. Chức năng tổ chức thực hiện nhằm đảm bảo cho tổ chức có cơ cấu hợp lý để thực hiện tốt
mục tiêu đã đề ra. Làm tốt chức năng tổ chức là điều kiện để đảm bảo cho sự tồn tại và phát triển của tổ
chức.
+ Chức năng tổ chức bao gồm những nhiệm vụ như: Thiết lập cơ cấu tổ chức, mô tả nhiệm vụ của
từng bộ phận, cá nhân, xây dựng tiêu chuẩn công việc và phân chia thẩm quyền trách nhiệm cũng
như việc xác định các tiêu chuẩn phối hợp giữa các bộ phận và hệ thống quyền hành trong tổ chức đó
được thiết lập ra sao.
Để đáp ứng những yêu cầu trên, nhà quản trị cần phải tuyển mộ, tuyển chọn, hướng dẫn, huấn
luyện, bố trí, sử dụng, đánh giá, đào tạo con người trong tổ chức
* Chức năng điều khiển:
+ Vai trò của điều khiển là vận hành bộ máy. Nó giúp nhà quản trị thực hiện sự kích thích, động
viên, chỉ huy, phối hợp các thành viên để thực hiện các mục tiêu quản trị. Nhằm đảm bảo cho tổ chức
đi đúng hướng mục tiêu đã định.
+ Chức năng điều khiển bao gồm những nhiệm vụ nhưHướng dẫn, chỉ huy mọi người tiến hành hoạt
động như thế nào, dùng các thuyết động viên thích hợp, sử dụng các phong cách lãnh đạo phù hợp
đối với từng đối tượng và từng thời điểm nhằm kêu gọi tinh thần tự giác và đề cao tinh thần trách
nhiệm của mọi người.
* Chức năng kiểm tra:
+ Kiểm tra là chức năng có tác dụng đảm bảo cho công việc quản trị và hoạt động của tổ chức
3
được thực hiện một cách tốt nhất.
+ Chức năng kiểm tra bao gồm những nhiệm vụ như: Xây dựng các tiêu chuẩn để đánh giá kết quả
hoạt động, thực hiện kiểm soát các hoạt động, so sánh đánh giá kết quả đạt được và thực hiện các hoạt
động điều chỉnh cần thiết những sai lệch và sự chưa phù hợp nhằm đưa tổ chức theo đúng qũy đạo.

♦ Bình lụân câu nói: “Chỉ khi nào con người ta quan tâm đến hiệu qủa thì mới quan tâm đến hoạt động
quản trị”:
Nhiệm vụ của nhà quản trị là không chỉ làm việc có kết qủa, mà phải làm việc sao cho kết qủa đạt
được với chi phí tài nguyên thấp nhất. Tức là có hiệu qủa.
Bởi lẽ, do sự hạn chế của các nguồn lực bên trong tổ chức, áp lực cạnh tranh, sự thỏa mãn của người
tiêu dùng, sự quan tâm của chính quyền….Do đó, vấn đề hiệu qủa trong kinh doanh luôn được đặt
ra như một tiền đề cho sự tồn tại của doanh nghiệp. Như vậy, trong hoạt động kinh doanh, đặc biệt
là trong một nền kinh tế thị trường có sự cạnh tranh gay gắt và khốc liệt, thì các nhà quản trị phải tìm
cách hạn chế chi phí và tăng kết qủa, có nghĩa là phải luôn luôn tìm cách gia tăng hiệu qủa. Trong
thực tế, hoạt động quản trị sẽ đạt hiệu quả khi tiến hành thực hiện với các biện pháp như:
+ Giảm các chi phí đầu vào mà vẫn giữ nguyên được giá trị ở đầu ra.
4
+ Giữ nguyên các yếu tố đầu vào nhưng gia tăng giá trị đầu ra.
+ Vừa tiết kiệm chi phí đầu vào, vừa tăng giá trị đầu ra.
+ Cả giá trị đầu vào và giá trị đầu ra đều tăng nhưng giá trị đầu ra tăng với tỷ lệ cao hơn. Từ đó có
thể nói rằng: Lý do tồn tại của hoạt động quản trị chính là vì muốn có hiệu qủa; và chỉ khi nào người ta
quan tâm đến hiệu qủa thì mới quan tâm tới hoạt động quản trị.
Câu

4 : Anh (chị) hãy cho biết nhà quản trị trong công việc hằng ngày của mình cần phải thực hiện
tốt những
va
i
trò
gì? Để trở thành một nhà quản trị thành công, các nhà quản trị cần phải có những
phẩm chất cần thiết nào? Minh hoa băng vi du thưc tê.
♦ Nhà quản trị trong công việc hằng ngày của mình cần phải thủ diễn tốt 3 nhóm vai
trò với 10 vai trò
cụ thể sau đây:
* Nhóm các vai trò quan hệ với con người:

* Năng lực:ăng lực quản trị là khả năng điều hành để thực hiện các mục tiêu của tổ chức một cách có
hiệu quả. Do đó cần phải hội đủ các kỹ năng quản trị.
* Động cơ:
Các động cơ thúc đẩy một nhà quản trị vươn lên để đạt thành công bao gồm :
- Có ham muốn đạt được một địa vị quyền lực nào đó.
- Sẵn sàng chấp nhận cạnh tranh và ham muốn chiến thắng.
- Mong muốn được tự khẳng định bản thân và dám chịu trách nhiệm.
Các động cơ trên là động lực từ bên trong thúc đẩy các nhà quản trị hành động để đạt mục đích của
họ.
* Thời cơ:
Tính thời cơ đối với nhà quản trị gồm ba yếu tố:
- Được giao công việc quản trị thích hợp
- Được sự ủng hộ của những người xung quanh
- Biết chớp thời cơ, tận dụng mọi cơ hội.
♦ Minh hoa băng vi du thưc tê.
Câu

5: Để hoàn thành tốt vai trò quản trị của mình, các nhà quản trị cần phải thực hiện những kỹ
năng cần t
hiết

nào?
Tầm quan trọng của từng kỹ năng đó có thay đổi theo từng
cấp bậc quản trị hay không? Giải thích vì sao? Cho ví dụ minh họa.
♦ Để hoàn thành tốt vai trò quản trị của mình, các nhà quản trị cần phải có những kỹ năng cần thiết
sau:
* Kỹ năng kỹ thuật
- Nhà quản trị phải có trình độ chuyên môn nghiệp vụ, kiến thức hiểu biết về một ngành nghề, một
lĩnh vực hoạt động cụ thể
- Kỹ năng kỹ thuật giúp nhà quản trị có thể hướng dẫn về mặt kỹ thuật, biết cách giám sát, kiểm tra,

 



: Hãy nêu nội dung các bước để ra quyết định quản trị sao cho hiệu quả? Nêu ví dụ minh họa.
♦ Để quyết định quản trị đưa ra đảm bảo chất lượng, hiệu quả nhà quản trị cần phải tuân thủ 6 bước
về qui trình ra quyết định đó là:
- Bước 1: Xác định vấn đề cần giải quyết:
Ở bước này nhà quản trị cần xem xét vấn đề cần giải quyết là gì, mục đích và mục tiêu cần đạt được
của việc giải quyết vấn đề đó.
Bước 2: Xác định các tiêu chuẩn để đánh giá và lựa chọn phương án.
Các tiêu chuẩn đưa ra cần phù hợp với vấn đề cần giải quyết và phải gắn với mục tiêu. Các
tiêu chuẩn cần cụ thể, cần sắp xếp thứ tự ưu tiên theo mức độ quan trọng.
- Bước 3: Xây dựng các phương án
Đây là bước rất quan trọng, quyết định đến chất lượng của các quyết định ban hành. Vì vậy cần xây
7
dựng nhiều phương án từ dễ đến khó và thu thập, xử lý thông tin làm cơ sở cho việc ra quyết định.
♦ - Bước 4: Đánh giá các phương án
Cần chỉ rõ những ưu, nhược điểm đánh giá tính khả thi, sự phù hợp của từng phương án.
Bước 5: lựa chọn phương án tối ưu: Nêu vào 3 tình huống
Bước 6ra quyết định trên cơ sở phương án tối ưu đã chọn lựa.
♦ Minh hoa băng vi du thưc tê
 

: Anh (chị), hãy nêu và phân tích các bước nào cần tiến hành trong 
 để mang lại hiệu quả? Nêu ví dụ minh họa.
♦ Để quyết định quản trị tổ chức được thành công nhà quản trị cần phải tuân theo 4
bước sau đây trong qui trình tổ chức thực hiện quyết định:
- Bước 1: Phổ biến, truyền đạt nội dung quyết định đến các bộ phận, các thành viên
liên quan có trách nhiệm thi hành. Khi truyền đạt nội dung quyết định cần:

chức thực hiện quyết định. Việc tổng kết đánh giá rút kinh nghiệm cần tập trung vào các mặt:
8
- Đánh giá chất lượng của quyết định.
- Phát hiện ra những tiềm năng chưa được huy động, và từ đó có kế hoạch để khai thác và sử dụng tốt
hơn, với hiệu qủa cao hơn các nguồn lực và các tiềm năng của tổ chức.
-Nhanh chóng đánh giá các kết qủa từ việc thực hiện quyết định để rút ra các kết luận và bài học kinh
nghiệm nhằm làm cho các vòng quyết định sau có hiệu qủa hơn.
♦ Minh hoa băng vi du thưc tê
 

: Hãy so sánh và phân tích ưu nhược điểm hai hình thức ra quyết định cá nhân và tập thể? Theo
anh (chị), ra quyết định cá nhân và tập thể thường được áp dụng trong những trường hợp nào? Giải
thích ? Minh họa bằng ví dụ thực tế.
♦ So sánh và phân tích ưu nhược điểm hai hình thức ra quyết định cá nhân và tập thể: Mỗi hình
thức ra quyết định đều có mặt ưu và nhược điểm của nó được thể hiện trong
bảng sau:
Hình
thức ra
QĐ
Ưu điểm Nhược điểm
Quyết
định cá
nhân
- Thời gian ra quyết định ngắn
- Tiết kiệm được chi phí và thời gian
- Nêu cao cao vai trò trách nhiệm cá nhân
- Mang tính độc đoán.
- Không lôi kéo và tận dụng được sự góp ý
của người khác trong việc ra quyết định
Quyết

và

chiến
lược của tổ chức? Tiến trình hoạch định được thực hiện như thế nào?Cho cho ví dụ
minh họa.
♦ Các yếu tố sau đây được coi là cơ sở cho việc họach định các mục tiêu và chiến lược của tổ chức:
- Sứ mạng của tổ chức
Sứ mạng của tổ chức là lý do để tổ chức tồn tại. Bản công bố sứ mạng của một tổ chức thường trả
lời rõ những câu hỏi như:
+ Tại sao tổ chức tồn tại?
+ Tổ chức hoạt động, kinh doanh trong lĩnh vực nào?
+ Tổ chức sẽ đi đến đâu?
Vì vậy, sứ mạng của một tổ chức luôn chỉ rõ những nhiệm vụ tổng quát mà một tổ chức phải làm
để đảm
bảo

cho
sự tồn tại của nó. Đồng thời nó còn là nền tảng, là cơ sở để xác định mục tiêu chiến
lược hoạt động lâu dài của tổ chức.
- Môi trường hoạt động của tổ chức
Hoạt động của tổ chức chịu sự tác động, ảnh hưởng thường xuyên của môi trường. Môi trường lại
thường xuyên biến động, do đó để hoạch định đúng và phù hợp một kế hoạch tổng thể nhằm định
hướng phát triển lâu dài cho tổ chức cần phải phân tích môi trường hoạt động của tổ chức thật thấu đáo
và cặn kẽ.
Nghiên cứu và phân tích môi trường hoạt động sẽ giúp cho nhà quản trị dự báo, dự đoán được
tương lai của tổ chức tốt hơn, sát với thực tế hơn. Việc nghiên cứu phân tích môi trường giúp nhà
quản trị tận dụng được những điểm mạnh, hạn chế được những điểm yếu để khai thác tốt các cơ hội và
chủ động phòng ngừa rủi ro.
- Tiềm lực của tổ chức
Hoạch định nhằm mục đích khai thác sử dụng có hiệu quả các nguồn lực bên trong của tổ chức. Do

tiêu
theo
theo
thứ
thứ
tự
tự
ư
ư
u
u
t
t
iên
iên
v
v
à
à
chỉ
chỉ
rõ
rõ
n
n
h
h
ữ
ữ
ng

có
t
t
h
h
ể
ể
phân
phân
bổ
bổ
v
v
à
à
sử
sử
dụng
dụng
tài
tài
n
n
g
g
u
u
y
y
ên

Sau khi đánh giá, so sánh các phương án, sẽ chọn phương án tối ưu. Đó là phương án tốt nhất để
triển khai hành động.
♦ Minh hoa băng vi du thưc tê.
 

Anh (chị) hãy cho biết thế nào là quản trị theo mục tiêu? Giải thích lý do vì sao các doanh
nghiệp lại
thường

áp
dụng phương thức quản trị theo mục tiêu? Tíến trình thực hịên quản trị theo mục
tiêu là gì? Cho ví dụ minh họa.
♦ - Quản trị theo mục tiêu là cách quản trị thông qua việc để các thành viên tự quản: Tự mình
xác định mục tiêu và tự quản lý thực hiện các mục tiêu do chính họ đặt ra.
- Sở dĩ các doanh nghiệp thường áp dụng phương thức quản trị theo mục tiêu là vì nó
đem lại một số tác dụng sau đây:
+ Quản trị theo mục tiêu có tác dụng kích thích, nâng cao tính tự giác, tinh thần hăng hái làm việc và
trách nhiệm của các bộ phận các thành viên trong tổ chức.
+ Cách quản trị này tạo ra sự gắn bó giữa các thành viên, các bộ phận, đảm bảo sự thống nhất giữa
lợi ích riêng với lợi ích chung của tổ chức.
+ Quản trị theo mục tiêu tạo cơ hội để các thành viên phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo
+ Quản trị theo mục tiêu giúp các nhà quản trị thấy rõ năng lực của cấp dưới, thấy rõ khiếm khuyết
trong công tác tổ chức của mình từ đó có thể điều chỉnh lại cơ cấu tổ chức cho hợp lý hơn.
+ Quản trị theo mục tiêu cũng đóng góp tích cực vào việc nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác
hoạch định vì trên cơ sở mục tiêu của các cá nhân các bộ phận nhà quản trị
có thể kiểm tra lại tính hợp lý của hoạch định và các quyết định quản trị.
♦ Tiến trình quản trị theo mục tiêu được thực hiện theo 4 bước sau:
- Bước 1: Giao nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm cho các bộ phận, các
thành viên.
Bước 2: Trên cơ sở mục tiêu chung của tổ chức, các cấp, bộ phận, các thành viên tự đề ra mục tiêu.

-Phân công công việc, hợp lý hóa lao động.
-Xác định rõ quyền hành, trách nhiệm và những nguyên tắc phối hợp giữa các thành viên các bộ phận để
đảm bảo cho việc thực hiện mục tiêu.
* Mục tiêu của chức năng tổ chức nhằm tạo nên một môi trường nội bộ thuận lợi cho mỗi cá nhân và
bộ phận phát huy được năng lực và nhiệt tình của mình để đóng góp tốt nhất cho việc hoàn thành mục
tiêu chung của tổ chức.
* Công việc của chức năng tổ chức gồm 3 mảng công việc sau:
- Tổ chức bộ máy
- Tổ chức công việc
- Tổ chức nhân sự
Ba mặt này có mối liên quan chặt chẽ với nhau và thể hiện trên 2 nhiệm vụ cơ bản đó là:
- Thiết kế bộ máy hoạt động hiệu quả
- Thiết lập hệ thống quyền lực và phân quyền
♦ Minh hoa băng vi du thưc tê.
12
 

 

: Anh (chị) hãy cho biết để có được một cơ cấu tổ chức linh họat và hiệu qủa, khi thiết kế
bộ máy cần tuân theo những yêu cầu và nguyên tắc nào? Minh hoa băng vi du thưc
tê.
♦ Để có được một cơ cấu tổ chức linh họat và hiệu qủa, khi thiết kế nhà quản trị cần tuân theo những
yêu cầu sau:
+ Cơ cấu tổ chức quản trị cần đảm bảo tính tối ưu. Tính tối ưu của một cơ cấu tổ chức thể hiện:
-Phân công, chuyên môn hóa lao động khoa học, hợp lý.
- Số lượng các thành viên, các bộ phận hợp lý
- Mối liên hệ, quan hệ giữa các bộ phận đảm bảo sự phối hợp tốt.
- Chức năng, nhiệm vụ, trách nhiệm, quyền hạn của mỗi bộ phận cụ thể, rõ ràng và phù hợp.
- Số cấp quản trị hợp lý, bộ máy gọn nh•, hiệu quả.

Để thiết lập cơ cấu tổ chức cần tiến hành qua 3 giai đọan. Mỗi giai đoạn cần tập trung vào những
công việc chủ yếu sau đây:
* Giai đọan phân tích: Là giai đọan quan trọng quyết định đến chất lượng của cơ cấu tổ chức. Ở giai
đoạn
này

chú
trọng vào việc phân tích và tổng hợp các mối liên hệ giữa mục tiêu và mô hình đáp ứng.
Giai đọan này cần tập trung giải quyết các vấn đề sau:
- Mô hình cơ cấu tổ chức nào sẽ đáp ứng được mục tiêu và chiến lược họat động của tổ chức.
- Quyền hạn, trách nhiệm và mối quan hệ giữa các bộ phận, các cấp được thiết kế ra sao? Hệ thống
thông tin tổ chức như thế nào?
* Giai đọan thiết kế:
- Nhằm chi tiết hóa các phân tích và tính tóan các thông số cần thiết cho các bộ phận.
- Tiến hành xây dựng những quy chế, những nguyên tắc họat động cho các bộ phận.
- Xác định khối lượng công việc.
- Tập trung tính tóan số lượng các bộ phận, các nhân viên và yêu cầu trình độ chuyên môn.
- Xây dựng bảng phân tích công việc.
- Xây dựng các biểu mẫu cung cấp thông tin.
* Giai đọan xây dựng:
- Chính thức ban hành mô hình cơ cấu tổ chức.
- Bổ nhiệm các chức vụ quản lý
- Tiến hành phân chia công việc và giao nhiệm vụ cho các cá nhân, bộ phận.
- Hình thành mối quan hệ quyền hạn và trách nhiệm.
- Chính thức vận hành công việc.
- Gắn liền với những sửa đổi và điều chỉnh cơ cấu tổ chức cho phù hợp với
thực tế.
♦ Trong giai đọan xây dựng luôn gắn liền với những sửa đổi và điều chỉnh cơ cấu tổ chức bởi
vì: Trong quá trình thiết lập cơ cấu bộ máy tổ chức nhà quản trị không lường trước hết được những
biến động về môi trường hoạt động của tổ chức. Vì thế trong giai đoạn xây dựng khi bộ máy tổ chức

* Tầm hạn quản trị rộng có những ưu điểm sau:
- Giảm bớt tầng nấc trung gian, giảm số nhân viên quản lý tiết kiệm được chi phí
qu
- Nâng cao tinh thần chủ động làm việc, phát huy tính tự giác của nhân viên.
.
Nhược điểm của tầm hạn quản trị rộng là:
- Có ngnguy cơ quá tải ở cấp trên, dễ dẫn đến việc đưa ra các quyết định không kịp thời
- Nhà quản trị khó kiểm soát được tất cả các hoạt động của các nhân viên dẫn đến
tình trạng buông lỏng kiểm soát
- Tầm hạn quản trị rộng đòi hỏi nhà quản trị phải có năng lực và trình độ, phải có kiến thức và hiểu
biết toàn diện.
* Tầm hạn quản trị h•p có những ưu điểm
sau:
- Nhà quản trị giám sát nhân viên chặt chẽ.
- Thông tin nhanh giữa cấp trên và cấp dưới.
- Nhà quản trị sâu sát công việc và nhân viên, ra quyết định kịp thời.
* Nhược điểm của tầm hạn quản trị h•p là:
- Nhiều tầng nấc trung gian, tăng số lượng quản trị viên nên tăng chi phí quản lý.
- Cấp trên thường can thiệp quá sâu vào công việc của cấp dưới trực tiếp.
- Nhà quản trị cấp cao có khoảng cách khá xa với những người thừa hành ở các cấp dưới dễ
dẫn đến quan liêu.
* Căn cứ để xác định tầm hạn quản trị hợp lý: Khi xác định tầm hạn quản trị của một quản trị viên cần
căn cứ vào:
- Năng lực, trình độ, khả năng quản lý của nhà quản trị.
- Trình độ và khả năng tự chủ của cấp dưới.
- Kỹ thuật và phương tiện thông tin liên lạc trong tổ chức.
* !"#$%&
 

' 

- Người được ủy quyền phải được thông tin đầy đủ trước khi bắt đầu thực hiện công việc được ủy
quyền.
- Giao quyền phải gắn với kết quả mong muốn.
- Trong quá trình ủy quyền cho cấp dưới thi hành nhiệm vụ, nhà quản trị phải thường xuyên theo dõi
kiểm tra.
♦ Minh hoa băng vi du thưc tê.