CTKN: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HẠN CHẾ BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG Ở ĐỊA BÀN NÔNG THÔN 10/2013
TÊN ĐỀ TÀI
MỘT SỐ GIẢI PHÁP HẠN CHẾ BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG
MỘT SỐ GIẢI PHÁP HẠN CHẾ BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNGỞ ĐỊA BÀN NÔNG THÔN
Ở ĐỊA BÀN NÔNG THÔN
A. ĐẶT VẤN ĐỀ.
I. CƠ SỞ THỰC TIỄN:
- Bạo lực học đường không phải là vấn đề mới nhưng thời gian gần đây có xu
hướng tăng lên, tính chất ngày càng phức tạp ở nhiều nước trên thế giới, trong đó
có Việt Nam. Bạo lực học đường bao gồm những vụ xô xát, đánh nhau (Đôi khi
có cả hung khí và làm nhục đối phương …), mang hơi hướng “Xã hội đen” và để lại
nhiều hậu quả nặng nề về cả mặt thể chất, tinh thần và tâm lý.
- Trước đây những vụ việc thường xảy ra ở các trường thuộc địa bàn phố
chợ, nhưng gần đây đã xảy ra ở cả các trường vùng nông thôn, đa số là ở bậc học
Trung học. Tại trường THCS xã Hiệp Tùng, nơi tôi công tác, những năm gần đây,
đã xảy ra một số vụ ấu đả, trong đó có 03 vụ mang tính bạo lực học đường, nhìn
chung có những biểu hiện sau:
+ Các nhóm đánh nhau ngay trong lớp học (Đầu giờ hoặc giờ ra chơi – khi
không có giáo viên trong lớp) hoặc ngay trước cổng trường.
+ Đều là giữa các nhóm học sinh nữ khối lớp 8 và 9.
+ Hình thức ấu đả: túm tóc, đánh vật nhau, bức xé nội y, làm nhục đối
phương.
+ Nguyên nhân đều từ những chuyện nhỏ nhặt (lời nói chọc ghẹo nhau,
những câu trả lời bị cho là “xúc phạm”, những nhóm học sinh chơi thân quyết
định “trừng phạt”…)
+ Một số học sinh đứng bên ngoài nhìn một cách vô cảm, một số khác thì hò
reo, cổ vũ, thậm chí quay phim bằng điện thoại di động.
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. CƠ SỞ LÍ LUẬN:
1. Khái niệm:
" Bạo lực học đường là những hành động ngang ngược, bất chấp kỉ luật,
pháp luật, đạo lý, làm tổn thương đến người khác về tinh thần hoặc thể xác. Những
vụ việc xảy ra có liên quan đến môi trường giáo dục ".
2. Đối tượng:
Đa số bạo lực học đường xảy ra giữa học sinh với học sinh, nhưng cũng không
loại trừ trường hợp xảy ra giữa học sinh hay phụ huynh học sinh với giáo viên. Có
thể hiểu theo sơ đồ sau:
Giáo viên: Nguyễn Hữu Hiền. Trường THCS xã Hiệp Tùng-NC-CM - Trang 2
HỌC SINH HỌC SINH
GIÁO VIÊN
PHHS
CTKN: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HẠN CHẾ BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG Ở ĐỊA BÀN NÔNG THÔN 10/2013
3. Những biểu hiện của bạo lực:
3.1. Biểu hiện liên quan đến thể xác:
• Bất cứ sự đụng chạm thân thể nào mà đối tượng không muốn.
• Giữ hoặc ôm chặt khi đối tượng không muốn.
• Sử dụng vũ lực như đấm, đá, bức xé y phục v.v…
3.2. Biểu hiện liên quan đến vấn đề tình dục:
• Những sự đụng chạm, những lời bình luận hay nhận xét khêu gợi về tình
dục.
• Cưỡng ép đối tượng quan hệ tình dục (cưỡng dâm).
• Cưỡng ép đối tượng sử dụng tài liệu văn hóa đồi trụy.
• Săn lùng đối tượng vì mục đích tình dục v.v…
3.3. Biểu hiện liên quan đến vấn đề tâm lý:
• Xâm hại, chế nhạo hoặc chỉ trích … xúc phạm đến danh dự, uy tín của đối
tượng hoặc người thân.
hung hãn. Các băng nhóm trong khu vực cũng được cho là góp phần tạo ra các môi
trường học đường nguy hiểm.
- Ảnh hưởng vấn đề “truyền thông bạo lực” từ sách báo, phim ảnh đồi trụy với
những hình ảnh băng nhóm “xã hội đen”, hành vi bạo lực, lối sống lêu lỏng…
- Xã hội đua chen, chạy theo vật chất, đồng tiền, xem nhẹ những giá trị đạo
đức tốt đẹp…
1.2/ Về mặt gia đình:
- Một bộ phận PHHS ít quan tâm đến việc giáo dục đạo đức cho con cái hoặc
nuông chiều con quá mức, biến con mình thành đứa trẻ xoe xua, đua đòi, ganh tị
với bạn bè.
- Cho con em sử dụng điện thoại di động khi chưa thật sự cần thiết. (Thực tế
cho thấy rất nhiều trường hợp, thông qua điện thoại di động, các em gởi tin nhắn
xúc phạm lẫn nhau, hẹn thời gian, địa điểm để “giải quyết” mâu thuẫ; xem phim
đồi trụ;, quay những đoạn video clip để phát tán về bạo lực học đường.)
- Một số do gia đình có kinh tế khó khăn, thiếu tình thương, sự chăm sóc, dạy
dỗ thường xuyên, trực tiếp của người thân…đã làm tăng cường nguy cơ bạo lực.
- Bạo hành gia đình, những cảnh la hét, đánh đập, cách nói năng thô bạo, sự
trừng phạt thân thể của các thành viên trong gia đình sẽ hình thành những nhân
cách méo mó, làm gia tăng tính hung hãn ở trẻ vị thành niên, … (Thực tế cho thấy
những học sinh xuất thân từ các gia đình có nề nếp gia phong thì khả năng vi phạm
đạo đức hiếm xảy ra.)
1.3/Về phía nhà trường:
- Chưa có biện pháp giáo dục hoặc phối hợp giáo dục hữu hiệu.
- Đôi lúc nhà trường thiếu kiên quyết trong xử phạt để mang tính răn đe.
Giáo viên: Nguyễn Hữu Hiền. Trường THCS xã Hiệp Tùng-NC-CM - Trang 4
CTKN: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HẠN CHẾ BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG Ở ĐỊA BÀN NÔNG THÔN 10/2013
- Một số giáo viên thiếu gương mẫu, vô cảm, thiếu tinh thần trách nhiệm nên
phớt lờ, xem nhẹ hoặc chưa có phương pháp giáo dục đạo đức hữu hiệu, đã làm mờ
đi vẻ đẹp của môi trường giáo dục, khiến một bộ phận học sinh mất phương hướng,
Giáo viên: Nguyễn Hữu Hiền. Trường THCS xã Hiệp Tùng-NC-CM - Trang 5
CTKN: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HẠN CHẾ BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG Ở ĐỊA BÀN NÔNG THÔN 10/2013
Gia đình, nhà trường và xã hội tạo mọi điều kiện để học sinh ý thức tự rèn
luyện , hình thành thói quen ứng xử có đạo đức, đúng pháp luật:
1.1/ Đối với tất cả học sinh
- Tự thân học sinh phải có ý thức trau dồi, rèn luyện cách ứng xử phù hợp với
các giá trị đạo đức, giá trị pháp luật. Biết nhận định đúng - sai ở các tình huống bạo
lực học đường để rút kinh nghiệm, lựa chọn cách ứng xử hợp lí, biết tự bảo vệ mình
và không làm tổn thương người khác.
- Không vô cảm, đứng ngoài cuộc trước cảnh người khác bị xúc phạm về
thể xác, tâm lí.
- Phải có lòng dũng cảm, tinh thần đoàn kết. Để chống lại bạo lực học
đường, với sức mạnh chính nghĩa, các em phải đứng cạnh nhau. “Đừng để tự
chúng ta đang biến chúng ta trở thành những nạn nhân”. Phải hiểu rằng “Sự hèn
nhát đang biến chúng ta trở thành những kẻ yếu đuối và đáng thương”. Bạo lực có
thể áp đảo một người, nhưng không thể áp đảo cả một tập thể. Học sinh biết đoàn
kết, biết đùm bọc lẫn nhau sẽ không sợ bạo lực học đường.
- Trong giao tiếp thì lời nói, việc làm phải cẩn thận, không được xúc phạm,
gây bất bình đối với người khác… Nếu không sẽ dẫn đến việc bị “trả đũa”.
1.2/ Đối với những học sinh bị hại:
- Khi có vấn đề, nguy cơ có thể bị hại thì phải tìm người tư vấn (Thầy cô, cha
mẹ, bạn thân…). Không dấu diếm, bưng bít
- Trong tình trạng đang gặp nguy hiểm, khi thấy khả năng có thể bị tấn công
thì phải tìm mọi cách để thoát thân, tìm người giải cứu, tuyệt đối không nên đôi co
vô ích.
1.3/ Đối với những học sinh có thói hung hăng:
+ Cần rèn luyện tính nhẫn nại, kiềm chế cơn nóng giận, có lòng vị tha.
+ Nên nghĩ đến hậu quả của việc làm. Đừng để người thân, thầy cô phải lo
buồn về việc làm “manh động” của mình
học sinh “xả” năng lượng vào những hoạt động có ích, lành mạnh, có điều kiện thể
hiện tinh thần tập thể, tinh thần đoàn kết tương trợ… Ban tổ chức cố gắng sắp xếp
những nhóm học sinh vốn có hiềm khích thành một nhóm, một đội để cùng nhau
vui chơi, sinh hoạt. Đây là cách giáo dục “dễ chịu”, không gây áp lực cho học sinh.
• Hướng dẫn học sinh phương pháp trì hoãn, phân tán hoặc xao lãng với
những ấm ức đang hiện hữu. ( Ví dụ: Khi bực tức, trước khi hành động ta cố bình
tĩnh, hít thở sâu và thầm đếm từ một đến mười; Nghĩ về mẹ ( Hoặc Phật bà Quan
âm, Đức mẹ Ma-ri-a) – là thần tượng về sự nhẫn nại, lòng bao dung, tính vị tha…
+ Trước cổng trường, trong khuôn viên trường, trong phòng học cần có
những khẩu hiệu như “Tiên học lễ, hậu học văn”; “ Nói không với bạo lực học
đường”; “Đừng đánh mất tương lai tốt đẹp bằng những việc làm tầm thường”,
“Bỏ học là tự hủy hoại tương lai”…)
- Trong bảng nội qui, nhà trường cần qui định rõ:
+ HS tham gia đánh nhau theo từng mức độ đều bị xử lí ( có thể sẽ bị đình chỉ
việc xét lên lớp, xét Tốt nghiệp, phải chịu hình thức rèn luyện đạo đức trong hè…)
Giáo viên: Nguyễn Hữu Hiền. Trường THCS xã Hiệp Tùng-NC-CM - Trang 7
CTKN: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HẠN CHẾ BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG Ở ĐỊA BÀN NÔNG THÔN 10/2013
+ Tuyệt đối không được mang hung khí, chất nổ, chất cháy vào trong trường
học; Có những qui định nghiêm khắc về việc sử dụng ngôn từ, cách ăn diện, hành
vi … gây xốc, phản cảm.
+ Cấm học sinh sử dụng điện thoại di động.( Mọi thông tin liên lạc với học sinh -
khi các em đang ở tại trường, đều thông qua số điện thoại riêng của nhà trường).
- Nâng cao vai trò trách nhiệm của Tổ chức Đội, Đội Cờ đỏ, nhân viên Bảo vệ.
Tìm hiểu, thu thập thông tin có liên quan ở những nơi học sinh thường tập trung
ngoài khuôn viên nhà trường (quán ăn uống, phòng game, đò học sinh…) Động viên
những học sinh có thành ý cung cấp các thông tin về các dấu hiệu mất đoàn kết.
2.2/ Giải pháp phối hợp với công an và chính quyền địa phương:
+ Phối hợp điều tra, nắm bắt tình hình các tệ nạn, băng nhóm, kịp thời xử lý
các mâu thuẫn, ngăn chặn các biểu hiện vi phạm pháp luật trước, trong và sau khi
2.3/ Giải pháp phối hợp với gia đình học sinh:
- Gia đình học sinh thường xuyên giữ mối liên lạc hai chiều với nhà trường
bằng nhiều hình thức ( Họp PHHS, phiếu liên lạc, điện thoại, thư từ ) để nắm bắt
tình hình học tập, sinh hoạt của con em mình.
- Nhà trường đề nghị PHHS:
+ Quan tâm đến mối quan hệ bạn bè, các khả năng bị hành hung hoặc gây
hại cho người khác.
+ Lưu ý: Cha mẹ là tấm gương cho con cái.
-> Ví dụ: 10 điều con muốn:
1. Con cái không muốn cha mẹ cãi nhau trước mặt chúng.
2. Muốn được cha mẹ đối xử công bằng với mọi thành viên khác.
3. Cha mẹ là những người lương thiện, thành thật.
4. Cha mẹ là những người bao dung, rộng lượng v.v…(Theo Người lao động)
+ Bình tĩnh, lắng nghe, suy xét công bằng trước những vụ việc xảy ra xô
xác có liên quan đến con em mình. Không vì nóng lòng mà vô tình tiếp sức để vụ
việc nghiêm trọng hơn.
+ Khuyến khích con em mình học võ thuật để rèn luyện tinh thần thượng võ,
hành động trượng nghĩa, tinh thần dũng cảm, có thể tự giải thoát khi bị uy hiếp.
(Cẩn thận, nếu không sẽ lợi bất cập hại).
2.4/ Ngoài ra nhà trường cần mời Đại diện các tổ chức có buổi nói chuyện
trước sân cờ. Ví dụ:
- Tổ chức Đoàn Thanh niên nói về vai trò, trách nhiệm của thanh niên, học
sinh; về việc cố gắng học tập, rèn luyện để ngày mai lập nghiệp…
- Hội Phụ nữ nói chuyện về giới tính; về sự dịu dàng, nết na thiên phú của
người phụ nữ phương Đông.
- Hội Cha mẹ học sinh nói về sự quan tâm cho con em ăn học; về bổn phận
làm con …
Giáo viên: Nguyễn Hữu Hiền. Trường THCS xã Hiệp Tùng-NC-CM - Trang 9
CTKN: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HẠN CHẾ BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG Ở ĐỊA BÀN NÔNG THÔN 10/2013
học sinh có điều kiện hình thành được những cách nghĩ, cách làm phù hợp với
những chuẩn mực đạo đức, chuẩn mực pháp luật. Tại địa bàn nông thôn, các mối
quan hệ xã hội không quá phức tạp như vùng phố chợ nên tôi nghĩ rằng các trường
vùng nông thôn như trường tôi có thể áp dụng để hạn chế tình trạng bạo lực học
đường.
- Lãnh đạo nhà trường tạo mọi điều kiện để mời đại diện cơ quan pháp luật,
các chuyên viên tư vấn tâm lí học đường … trực tiếp đến trường để tuyên truyền về
những vấn đề có liên quan đến bạo lực học đường.
Hiệp Tùng, ngày 05 tháng 10 năm 2013
Người viết. Giáo viên: Nguyễn Hữu Hiền. Trường THCS xã Hiệp Tùng-NC-CM - Trang 10
CTKN: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HẠN CHẾ BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG Ở ĐỊA BÀN NÔNG THÔN 10/2013
Nguyễn Hữu Hiền
Giáo viên: Nguyễn Hữu Hiền. Trường THCS xã Hiệp Tùng-NC-CM - Trang 11