Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM
KHUÔNG THỊ KIM NHUNG
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TRUYỀN THÔNG GIÁO DỤC
Ở ĐÀI TRUYỀN THANH - TRUYỀN HÌNH
HUYỆN PHÚ LƢƠNG, TỈNH THÁI NGUYÊN LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2014

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu


i
LỜI CAM ĐOAN
Tên tôi là: KHUÔNG THỊ KIM NHUNG
Công tác tại: Đài TT- TH huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên.
Tôi được công nhận là học viên cao học theo quyết định số 1260/QĐ-
ĐHTN-SĐH ngày 22/10/1012 của Giám đốc Đại học Thái Nguyên, hình thức
đào tạo tập trung thời gian từ ngày 04/11/2012 đến 04/11/2014.
Sau một thời gian học tập và thực hiện đề tài nghiên cứu, đến nay tôi đã
hoàn thành luận văn thạc sĩ với đề tài: “Quản lý hoạt động truyền thông giáo
dục ở Đài Truyền thanh - Truyền hình huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên”.
Thuộc chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số chuyên ngành: 60.14.01.14
Tôi xin cam đoan đề tài luận văn này là do tôi nghiên cứu và viết ra,
trước đây chưa có luận văn nào có nội dung tương tự của các tác giả đã được
công bố. Lời cam đoan này đảm bảo nếu sai tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm.
Thái Nguyên, ngày 18 tháng 8 năm 2014
Tác giả
Khuông Thị Kim Nhung

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

ii
LỜI CẢM ƠN


iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC iii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT SỬ DỤNG TRONG LUẬN VĂN iv
DANH MỤC CÁC BẢNG v
DANH MỤC CÁC HÌNH vi
MỞ ĐẦU 1
1. Lý do chọn đề tài 1
2. Mục đích nghiên cứu 4
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu 4
4. Giả thuyết khoa học 5
5. Nhiệm vụ nghiên cứu 5
6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu 5
7. Phương pháp nghiên cứu 5
8. Cấu trúc của luận văn gồm 7
Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TRUYỀN
THÔNG GIÁO DỤC Ở ĐÀI TRUYỀN THANH - TRUYỀN HÌNH HUYỆN 8
1.1. Lịch sử vấn đề nghiên cứu 8
1.2 Các khái niệm công cụ 9
1.2.1.Truyền thông: 9
1.2.2. Giáo dục:. 9
1.2.3. Truyền thanh - truyền hình; chương trình phát thanh-truyền hình 10
1.2.4. Truyền thông giáo dục: 10
1.2.5. Quản lý 10
1.2.6 Quản lý hoạt động truyền thông giáo dục:. 10
1.3. Ý nghĩa và bản chất của quản lý truyền thông giáo dục 11
1.3.1. Ý nghĩa của quản lý truyền thông giáo dục 11

Truyền hình huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên 26
2.1.4. Nội dung quản lý hoạt động truyền thông GD ở đài TT-TH huyện
Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên 35
2.2. Những yêu cầu của thực tiễn đối với việc quản lý hoạt động truyền
thông giáo dục ở Đài TT-TH huyện 41

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

v
2.2.1. Thách thức đối với quản lý hoạt động truyền thông giáo dục ở Đài
truyền thanh - truyền hình huyện 41
2.2.2. Cải tiến, nâng cao chất lượng truyền thông giáo dục là nhu cầu tự
thân của đài TT-TH cấp huyện 44
2.3. Đánh giá chung về quản lý hoạt động truyền thông giáo dục ở đài
Truyền thanh - Truyền hình huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên 48
2.3.1. Về điểm mạnh 48
2.3.2. Về điểm yếu 49
2.3.3. Nguyên nhân của những hạn chế 50
Tiểu kết chƣơng 2 52
Chƣơng 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ NHẰM NÂNG CAO CHẤT
LƯỢNG HOẠT ĐỘNG TRUYỀN THÔNG GIÁO DỤC Ở ĐÀI TRUYỀN
THANH - TRUYỀN HÌNH HUYỆN PHÚ LƯƠNG, TỈNH THÁI NGUYÊN 53
3.1. Một số nguyên tắc đề xuất các giải pháp 53
3.1.1. Nguyên tắc bảo đảm tính mục tiêu 53
3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 53
3.1.3. Nguyên tắc bảo đảm tính toàn diện và hệ thống 53
3.1.4. Nguyên tắc bảo đảm tính khả thi 54
3.2. Một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng hoạt động truyền
thông giáo dục ở đài TT-TH huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên 54
3.2.1. Đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo quản lý hoạt động

CNH-HĐH
Công nghiệp hóa - hiện đại hóa
NXB
Nhà xuất bản
UBND
Ủy ban nhân dân
KT - XH
Kinh tế - Xã hội
TT - TH
Truyền thanh - Truyền hình
TTGD
Thông tin giáo dục
KH-CN
Khoa học - Công nghệ
TNVN
Tiếng nói Việt Nam
THVN
Truyền hình Việt Nam
PV, BTV,
PTV, KTV
Phóng viên, Biên tập viên, Phát thanh viên,
Kỹ thuật viên 1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
1.1. Về lý luận
Trong xã hội hiện đại, thông tin trở thành nhu cầu không thể thiếu đối
với con người. Thông tin là yêu cầu của đời sống kinh tế - xã hội. Thông tin
phát triển cùng với sự phát triển của xã hội loài người. Nền sản xuất xã hội
càng phát triển, trình độ văn minh càng cao thì nhu cầu thông tin càng lớn về số
lượng và đòi hỏi về chất lượng, về tính nhanh nhạy kịp thời ngày càng cao hơn.
Với đặc thù là thông tin nhanh nhạy các sự kiện bằng âm thanh và hình
ảnh Đài truyền thanh, truyền hình cơ sở có vai trò hết sức quan trọng đối với
việc ổn định chính trị, an ninh, quốc phòng và phát triển kinh tế - xã hội.
Thông qua hệ thống truyền thanh, truyền hình cơ sở, người dân nắm bắt được
chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước, tiếp cận
với khoa học kỹ thuật, thị trường, tiếp nhận các kiến thức về kinh tế, văn hóa,
xã hội…. Trên cơ sở đó, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, đổi mới tư duy
kinh tế, nâng cao năng suất lao động, cải thiện và phát triển đời sống. Đặc biệt,
trong thời gian qua, các thế lực thù địch luôn tìm cách tuyên truyền chống phá
Việt Nam thông qua các luận điệu: xuyên tạc chủ nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng
Hồ Chí Minh, trực tiếp nhất là quan điểm, chủ trương, đường lối, chính sách,
pháp luật của Đảng và Nhà nước liên quan đến phát triển kinh tế, văn hóa, xã
hội, an ninh quốc phòng ở miền núi. Chúng lợi dụng những khó khăn trong
cuộc sống và sự thiếu thông tin của nhân dân, đặc biệt là ở các vùng cao, vùng
sâu, vùng xa, các xã có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống để đưa
những kênh thông tin sai lệch nhằm chống phá đảng và nhà nước ta và truyền

hình truyền thông báo chí hiện đại, tuy nhiên hệ thống đài truyền thanh, truyền
hình ở huyện Phú Lương vẫn được nhiều người dân quan tâm, vì nó có cái lợi
thế riêng của nó. Bởi hiện nay trên địa bàn huyện Phú Lương tất cả 16 xã thị
trấn trong huyện đều được phủ sóng loa truyền thanh và người dân đều có màn
hình vô tuyến và nơi trung tâm sử dụng mạng intinets. Vì vậy mà mọi văn bản

1
ĐCSVN(2006), Văn kiện ĐHĐBTQ lần thứ X, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội. 3
và chủ trương chính sách của Nhà nước cũng như các văn bản về giáo dục đào
tạo được đưa đến người dân một cách nhanh nhất và được tiếp cận, tiếp thu đầy
đủ nhất mà không cần bất cứ một phương tiện hỗ trợ nào khác. Hệ thống Đài
truyền thanh, truyền hình cũng đã trở thành kênh giao tiếp giúp chính quyền địa
phương thông tin rộng rãi, truyền đạt nhanh chóng mọi thông báo, nội dung chỉ
đạo của Chính quyền đến từng người dân trong công tác phát triển Giáo dục và
đào tạo nâng cao nhận thức phát triển dân trí của địa phương.
Có thể khẳng định, truyền thông giáo dục trên hệ thống phát thanh và
truyền hình cấp huyện là phương tiện đặc biệt có hiệu quả thực hiện các chức
năng của văn hoá, từ nhận thức, giáo dục, thẩm mỹ, đến giao tiếp, giải trí và dự
báo. Nó có vai trò quan trọng đối với sự phát triển mọi mặt của đời sống xã hội.
Quản lý hoạt động truyền thông giáo dục thông qua hệ thống truyền thanh,
truyền hình cấp huyện hiện nay đã, đang phát huy hiệu quả giáo dục tới mọi đối
tượng, thành phần trong xã hội (từ trẻ nhỏ, thanh thiếu niên đến cụ già) nó thực
hiện đưa thông tin cùng một lúc và được nhiều người đón nhận.
1.2. Về thực tiễn
Trên thực tế truyền thông giáo dục thông qua hệ thống truyền thanh,
truyền hình địa phương có những đóng góp cho địa phương rất đáng kể mà
không ai phủ nhận. Bởi lẽ, cấp huyện là một đơn vị hành chính Nhà nước được

Xây dựng bức tranh tổng thể về hệ thống phát TT-TH ở địa phương. Qua
đó đánh giá sự ảnh hưởng của truyền thông giáo dục qua hệ thống truyền thanh,
truyền hình trong đời sống nhân dân địa phương nhằm đề xuất giải pháp quản
lý hoạt động truyền thông giáo dục ở Đài Truyền thanh - Truyền hình huyện
Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên.
3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Hoạt động truyền thông giáo dục ở Đài Truyền thanh - Truyền hình huyện
Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên.
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Các biện pháp quản lý hoạt động truyền thông giáo dục trên hệ thống TT-TH
của Đài Truyền thanh - Truyền hình huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên. 5
4. Giả thuyết khoa học
Công tác truyền thông giáo dục có thể bằng nhiều con đường khác nhau.
Tuy nhiên, hiện nay hoạt động truyền thông qua hệ thống TT-TH là có hiệu quả
hơn cả vì nó có sự ảnh hưởng rộng khắp và kịp thời. Nếu đề xuất được các giải
pháp quản lý theo hướng cải tiến quản lý, chỉ đạo nội dung chương trình, nâng
cao chất lượng đội ngũ phóng viên, biên tập viên, phát thanh viên và quản lý tốt
các điều kiện cơ sở vật chất trang thiết bị máy móc phục vụ cho công tác này
thì hoạt động tuyên truyền giáo dục sẽ được đổi mới, tác động của nó sẽ thành
hiện thực và đạt hiệu quả hơn.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về vấn đề quản lý hoạt động truyền thông
giáo dục ở Đài TT-TH cấp huyện.
5.2. Nghiên cứu thực trạng PT&TH và quản lý hoạt động truyền thông
giáo dục ở Đài TT-TH huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên.
5.3. Đề xuất một số giải pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng hoạt

Tìm hiểu thực trạng, nhận thức vai trò hoạt động truyền thông giáo dục ở
đài TT-TH huyện và hoạt động sản xuất chương trình PT&TH huyện Phú
Lương, tỉnh Thái Nguyên.
7.2.3 Phương pháp tọa đàm, phỏng vấn: Trò chuyện, trao đổi với các
thành phần quản lý giáo dục và các cơ quan chức năng (CBQLGD, Phòng văn
hóa, Công an huyện) đánh giá sự ảnh hưởng của nó tới việc hình thành nhân
cách của học sinh, của công chúng và đưa ra các biện pháp tổ chức hoạt động
truyền thông giáo dục có hiệu quả.
7.2.4. Phương pháp chuyên gia: Lấy ý kiến của cán bộ Đài PT&TH tỉnh,
Ý kiến của CBQL ngành GD&ĐT và một số cơ quan chức năng liên quan đánh
giá hiệu quả của truyền thông giáo dục cấp huyện.
7.2.5 Phương pháp khảo nghiệm tính khả thi của các phương pháp
Thực hiện khảo sát ý kiến thí điểm của các thành phần lãnh đạo, cán bộ
PV, BTV và công chúng ở một số địa phương trong và ngoài huyện từ đó rút ra
kết luận và thực hiện đại trà. 7
7.3. Phương pháp nghiên cứu bổ trợ
7.3.1. Các phương pháp phân tích, tổng hợp, đối chiếu, so sánh được sử
dụng trong việc xem xét, đánh giá, phân tích các chương trình PT&TH ở đài
khảo sát, từ đó rút ra những kết luận khoa học cần thiết phục vụ cho các luận
điểm được triển khai trong luận văn.
7.3.2. Các phương pháp điều tra xã hội học, phỏng vấn sâu được sử dụng
đối với công chúng (khoảng trên 200 phiếu); những nhà quản lý giáo dục, giáo
viên và học sinh (khoảng trên 40 phiếu); và PV, BTV, PTV, cộng tác viên Đài
TT-TH huyện Phú Lương (khoảng 20 phiếu) để từ đó thu thập những ý kiến
thực tế, cung cấp cho việc triển khai các luận điểm khoa học cần thiết trong
luận văn.
Tất cả các phương pháp nêu trên đều có tác động tích cực và hiệu quả vào

những nơi sử dụng nhiều ngôn ngữ) và đôi khi không dễ dàng đạt được sự đồng
thuận và sự nhận thức giữa các phông văn hoá khác nhau. Hiện nay, trên
phương tiện thông tin đại chúng ở cơ sở chương trình phát thanh và truyền hình
địa phương đã và đang được sử dụng để tiếp cận các hoạt động giáo dục đến
các khu vực vùng sâu vùng vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Những năm đầu thế kỷ XXI, ở Việt Nam xuất hiện ngày càng nhiều các
luận văn thạc sỹ nghiên cứu về đề tài quản lý hoạt động truyền thông giáo dục
của CBQL trường phổ thông như:
 “Sự ảnh hưởng của truyền thông giáo dục nhà trường tới nhận thức của
học sinh trung học phổ thông về sức khỏe sinh sản” của tác giả Nguyễn Thị Hải
Lý -2008
 “Biện pháp giáo dục sức khỏe sinh sản vị thành niên cho học sinh lớp 9
huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định" của tác giả Nguyễn Thị Phương Nhung - 2009.
 “Một số giải pháp phát triển đội ngũ cán bộ cơ sở làm công tác truyền
thông giáo dục về dân số kế hoạch hóa gia đình tỉnh Nghệ An” Luận văn thạc sĩ
khoa học giáo dục của tác giả Nguyễn Thị Hồng Hoa - 2012.
Trong phạm vi đề tài nghiên cứu, đã có nhiều đề tài liên quan đến các
hoạt động như: truyền thông giáo dục sức khỏe, truyền thông đến công tác an 9
toàn giao thông, truyền thông đến các lĩnh vực chăn nuôi, trồng trọt… và nếu
như có seach trên trang mạng google sẽ thấy có khoảng 49.200 kết quả có từ
khóa liên quan đến truyền thông giáo dục. Tuy nhiên hiện nay việc nghiên cứu
đề tài liên quan đến truyền thông giáo dục trên hệ thống truyền thanh, truyền
hình cấp huyện chưa có đề tài nghiên cứu nào.
1.2 Các khái niệm công cụ
1.2.1.Truyền thông: Là một quá trình giao tiếp để chia xẻ những hiểu biết, kinh
nghiệm, tình cảm. Một quá trình truyền thông đầy đủ gồm các yếu tố: Người
gửi, người nhận, thông điệp, kênh truyền thông và sự phản hồi. Trong truyền

xướng của phát thanh viên, chỉ ra tên hoặc đặc trưng của chương trình".
+ Chương trình truyền hình: “Truyền hình là một loại hình truyền thông
đại chúng chuyển tải thông tin bằng hình ảnh và âm thanh về một vật thể hoặc
một cảnh đi xa bằng sóng vô tuyến điện”. Ngày 7/9/1970 là ngày phát sóng đầu
tiên của chương trình truyền hình Việt Nam.
1.2.4. Truyền thông giáo dục: Truyền thông giáo dục là một quá trình: Người
gửi, người nhận, thông điệp nhằm trang bị những kiến thức kỹ năng cần thiết
nhằm hướng chủ thể truyền thông tới một mục đích, hành vi có chủ đích.
1.2.5. Quản lý: là quá trình tác động có mục đích, có tổ chức của chủ thể quản lý
đến khách thể quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội của
hệ thống để đạt mục tiêu đặt ra trong điều kiện biến động của môi trường. Như vậy,
rõ ràng “Quản lý không chỉ là một khoa học mà còn là nghệ thuật” và “Hoạt
động quản lý vừa có tính chất khách quan, vừa mang tính chủ quan, vừa có tính
pháp luật Nhà nước, vừa có tính xã hội rộng rãi, chúng là những mặt đối lập
trong một thể thống nhất” [34-15].
1.2.6 Quản lý hoạt động truyền thông giáo dục: Là những tác động của Đài
trưởng tới toàn bộ quá trình truyền thông giáo dục nhằm thực hiện mục tiêu
tăng cường phổ biến kiến thức, kỹ năng về giáo dục và các chính sách, pháp
luật về giáo dục cho nhân dân trên địa bàn, qua đó nâng cao trình độ dân trí,
trình độ được giáo dục cho mọi người dân. 11
1.3. Ý nghĩa và bản chất của quản lý truyền thông giáo dục
1.3.1. Ý nghĩa của quản lý truyền thông giáo dục
Nhằm đẩy mạnh hoạt động truyền thông giáo dục nói chung và đặc biệt là
truyền thông về hoạt động GD vùng nông thôn nơi mà điều kiện tiếp cận với
các kênh thông tin còn rất nhiều hạn chế, thì công tác truyền thông, phổ biến,
giáo dục thông qua hệ thống TT-TH cần phải được quan tâm thực hiện một
cách thường xuyên liên tục và hiện nay thông qua hệ thống này đưa nội dung

đạo, kiểm tra đánh giá của chủ thể quản lý đài đối với các nhân viên trong đài
và các lực lượng liên đới nhằm biến mục tiêu giáo dục truyền thông của đài
thành hiện thực và kết quả đạt được trong cộng đồng dân cư đó là nâng cao dân
trí, trình độ hiểu biết cho người dân về giáo dục trên thế giới, trong cả nước và
trên địa bàn. Đó là quá trình biến tác động của nhà quản lý thành chương trình
hành động của mỗi phát thanh viên, nhân viên của đài trong thực hiện mục tiêu
phát triển giáo dục.
1.4. Những vấn đề cơ bản về hoạt động truyền thông giáo dục ở đài truyền
thanh, truyền hình huyện
1.4.1. Mục đích của quản lý hoạt động truyền thông giáo dục ở đài truyền
thanh, truyền hình huyện
- Nhằm tuyên truyền phổ biến kiến thức giáo dục tới cộng đồng, xã hội và
mọi tầng lớp nhân dân nhằm nâng cao nhận thức và trình độ dân trí và nắm bắt
được xu thế phát triển chung của đất nước và thế giới cũng như các hoạt động
giáo dục được diễn ra ở địa phương.
- Quảng bá những thành tựu giáo dục đã đạt được trên thế giới, trong nước
và địa phương tới mọi tầng lớp nhân dân. Từ đó nâng cao ý thức của mỗi cá
nhân tham gia học tập tự nâng cao trình độ và có những đóng góp sự phát triển
kinh tế-xã hội cho địa phương, đất nước.
- Giao lưu trao đổi văn hóa giữa Đài TT-TH địa phương với các đồng bào
dân tộc vùng miền và địa phương và chuyển tải tiếng nói của Đảng, nhà nước
và chính quyền địa phương đến với người dân trên địa bàn huyện . 13
1.4.2. Nội dung hoạt động truyền thông giáo dục ở Đài truyền thanh, truyền
hình huyện
Nội dung truyền thông giáo dục tập trung vào những vấn đề cơ bản sau:
+ Mục tiêu giáo dục quốc gia, của tỉnh Thái Nguyên và địa phương và
những tầm nhìn chiến lược về đổi mới căn bản nền giáo dục hiện đại đáp ứng

truyền hình.
- Truyền thanh trực tiếp các hoạt động lớn của ngành giáo dục
1.5. Quản lý hoạt động truyền thông giáo dục ở Đài TT-TH huyện
1.5.1. Lập kế hoạch truyền thông giáo dục
* Chức năng kế hoạch truyền thông giáo dục: là xác định mục tiêu truyền
thông giáo dục, mục đích đối với thành tựu tương lai của đài, của cộng đồng
dân cơ và các con đường, biện pháp, cách thức để đạt được mục tiêu, mục đích
đó. Chức năng kế hoạch hoá có các nội dung cơ bản sau:
+ Xác định, hình thành mục tiêu (phương hướng) truyền thông giáo dục
của đài truyền hình.
+ Xác định đảm bảo (có tính chắc chắn, có tính cam kết) và các nguồn lực
tham gia, thực hiện truyền thông giáo dục để đạt được mục tiêu.
+ Quyết định xem những hoạt động nào là cần thiết để đạt được các mục
tiêu, xác định các hoạt động ưu tiên.
+ Xây dựng kế hoạch truyền thông giáo dục ngay từ đầu năm học; trao đổi
thống nhất nội dung với phòng giáo dục, các cơ sở giáo dục và tổ chức thực hiện.
+ Hàng ngày Ban biên tập lập kế hoạch nội dung chương trình truyền
thông giáo dục trình Đài trưởng phê duyệt
+ Kế hoạch phải xác định rõ:
Thứ nhất: Mục đích truyền thông giáo dục trong ngày
Thứ hai: Nội dung thông tin truyền thông
Thứ ba: Cách thức truyền thông
Thứ tư: Thời gian truyền thông giáo dục
Thứ năm: Các lực lượng cần huy động trong tổ chức truyền thông
Thứ sáu: Đánh giá dự kiến kết quả truyền thông
Thứ bảy: Các điều kiện của truyền thông và nguồn thông tin cung cấp
cho truyền thông